ન પર્યાપ્તોસ્મિ યદ્રાજઞ્શ્રિયં નિષ્કેવલામહમ્ । તૈઃ સહેમામુપાશ્રીયાં યાવજ્જીવં પિતામહ
રાજન, મારી પાસે શુદ્ધ વૈભવ છે, છતાં હું સંતોષી નથી; પિતામહ, પાંડવો સાથે હું જીવનભર આ સુખ માણું એવી મારી ઇચ્છા છે.
ઇદં તુ સુમહત્કાર્યં શ્રુણુ મે યત્સમર્થિતમ્ । પરાયણં પાણ્ડવાનાં નિયચ્છામિ જનાર્દનમ્
પણ હવે મારી એક મહાન અને નક્કર વાત સાંભળો: પાંડવો માટે હું જનાર્દનને આશ્રયરૂપે નિમણુંક કરું છું.
તસ્મિન્બદ્ધે ભવિષ્યન્તિ વૃષ્ણયઃ પૃથિવી તથા। પાણ્ડવાશ્ચ વિધેયા મે સ ચ પ્રાતરિહૈપ્યતિ
જ્યારે તેઓ (કૃષ્ણ) પાંડવો સાથે જોડાશે, ત્યારે વૃષ્ણિ અને આખી પૃથ્વી પણ એમ જ રહેશે; પાંડવો મારા વશમાં રહેશે અને તેઓ સવારે અહીં આવશે.
અત્રોપાયાન્યથા સમ્યઙ્ન બુદ્ધ્યેત જનાર્દનઃ । ન ચાપાયો ભવેત્કશ્ચિત્તદ્ભવાન્પ્રબ્રવીતુ મે
અહીં જો જનાર્દન યોગ્ય રીતે બીજો કોઈ ઉપાય ન વિચારે અને કોઈ પણ પ્રકારની આપત્તિ ન હોય, તો મહારાજ, એ વાત તમે મને કહો.
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા ઘોરં કૃષ્ણેઽભિસંહિતમ્। ધૃતરાષ્ટ્રઃ સહામાત્યો વ્યથિતો વિમનાભવત્
કૃષ્ણને ઉદ્દેશીને બોલાયેલા એ ભયાનક શબ્દો સાંભળીને, ધૃતરાષ્ટ્ર અને તેમના મંત્રીઓ ખૂબ જ દુઃખી અને નિરાશ થઈ ગયા.
તતો દુર્યોધનમિદં ધૃતરાષ્ટ્રોઽબ્રવીદ્વચઃ । મૈવં વોચઃ પ્રજાપાલ નૈષ ધર્મઃ સનાતનઃ
પછી ધૃતરાષ્ટ્રે દુર્યોધનને કહ્યું: 'પુત્ર, તું આવા શબ્દો ના બોલ, આ તો સદા માટેનો ધર્મ નથી.'
દૂતશ્ચ હિ હૃષીકેશઃ સંબન્ધી ચ પ્રિયશ્ચ નઃ। અપાપઃ કૌરવેયેષુ સ કથં બન્ધમર્હતિ
હૃષીકેશ તો દૂત પણ છે, આપણો સંબંધીએ છે અને આપણને પ્રિય પણ છે; કૌરવોમાં એ નિર્દોષ છે—એને બંધન આપવો કેમ યોગ્ય છે?
પરીતસ્તવ પુત્રોઽયં ધૃતરાષ્ટ્ર સુમન્દધીઃ । વૃણોત્યનર્થં નૈવાર્થં યાચ્યમાનઃ સુહૃજ્જનૈઃ
ધૃતરાષ્ટ્ર, તારો પુત્ર બહુ જ અસમજ છે, એ આસપાસના મિત્રો સમજાવે તો પણ સારા કરતાં ખરાબને પસંદ કરે છે.
ઇમમુત્પથિ વર્તન્તં પાપં પાપાનુબન્ધિનમ્। વાક્યાનિ સુહૃદાં હિત્વા ત્વમપ્યસ્યાનુવર્તસે
મિત્રોના ઉપદેશને અવગણીને, તું પણ તારા આ પુત્રના પાપમય અને દુષ્કર્મોથી ભરેલા માર્ગે ચાલે છે.
કૃષ્ણમક્લિષ્ટકર્માણમાસાદ્યાયં સુદુર્મતિઃ । તવ પુત્રઃ સહામાત્યઃ ક્ષણેન ન ભવિષ્યતિ
કૃષ્ણ જેવા નિર્દોષ કર્મોવાળા પુરુષ પાસે જઈને, તારો પુત્ર અને તેના મંત્રીઓ એક ક્ષણ પણ બચી શકશે નહીં.
પાપસ્યાસ્ય નૃશંસસ્ય ત્યક્તધર્મસ્ય દુર્મતેઃ । નોત્સહેઽનર્થસંયુક્તાઃ શ્રોતું વાચઃ કથંચન
આ પાપી, નિર્દય, ધર્મ છોડનાર અને દુષ્ટ મનુષ્યના દુઃખથી ભરેલા શબ્દો હું સહન કરી શકતો નથી.
ઇત્યુક્ત્વા ભરતશ્રેષ્ઠો વૃદ્ધઃ પરમમન્યુમાન્ । ઉત્થાય તસ્માત્પ્રાતિષ્ઠદ્ભીષ્મઃ સત્યપરાક્રમઃ
આ રીતે કહીને, મહાન ક્રોધથી ભરેલા અને સત્યપ્રતિ પ્રતિષ્ઠિત એવા વયસ્ક ભીષ્મ, ભારતવંશના શ્રેષ્ઠ, ત્યાંથી ઊભા થઈ ચાલ્યા ગયા.
પ્રાતરુત્થાય કૃષ્ણસ્તુ કૃતવાન્સર્વમાહ્નિકમ્। બ્રાહ્મણૈરભ્યનુજ્ઞાતઃ પ્રયયૌ નગરં પ્રતિ
સવારમાં જાગીને કૃષ્ણે પોતાના રોજના બધા કર્મો કર્યા અને બ્રાહ્મણો પાસેથી today લઈ, શહેર તરફ રવાના થયા.
તં પ્રયાન્તં મહાબાહુમનુજ્ઞાપ્ય મહાબલમ્ । પર્યવર્તન્ત તે સર્વે વૃકસ્થલનિવાસિનઃ
મહાબળવાન કૃષ્ણને વિદાય આપી, વૃકસ્થલાના બધા રહેવાસીઓ પાછા ફર્યા.
પ્રદદૌ પુણ્ડરીકાક્ષો રત્નાનિ ચ ધનાનિ ચ। તાન્પ્રસ્થાપ્ય મહાબાહુરુપાયાત્કુરુસંસદમ્
પદ્મનેત્ર કૃષ્ણે રત્નો અને ધન આપ્યું; પછી તેમને વિદાય આપી, મહાબાહુ કૃષ્ણ કુરુ સભામાં પહોંચ્યા.
ધાર્તરાષ્ટ્રાસ્તમાયાન્તં પ્રત્યુઞ્જગ્મુઃ સ્વલઙ્કૃતાઃ । દુર્યોધનાદૃતે સર્વે ભીષ્મદ્રોણકૃપાદયઃ
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો, દુર્યોધન સિવાય, ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ અને અન્ય સૌ શોભાયમાન થઈને કૃષ્ણને મળવા આવ્યા.
પૌરાશ્ચ બહુલા રાજન્હૃષીકેશં દિદૃક્ષવઃ । યાનૈર્બહુવિધૈરન્યે પદ્ભિરેવ તથાઽપરે
રાજા, અનેક નાગરિકો હૃષીકેશને જોવા ઉત્સુક હતા; કેટલાક વિવિધ વાહનોમાં આવ્યા અને કેટલાક પગપાળા આવ્યા.
સ વૈ પથિ સમાગમ્ય ભીષ્મેણાક્લિષ્ટકર્મણા । દ્રોણેન ધાર્તરાષ્ટ્રૈશ્ચ તૈર્વૃતો નગરં યયૌ
માર્ગમાં ભીષ્મ, દ્રોણ અને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો સાથે મળીને, કૃષ્ણ તેમના ઘેરાવમાં શહેરમાં પ્રવેશ્યા.
કૃષ્ણસંમાનનાર્થં ચ નગરં સમલઙ્કૃતમ્। બભૂવ રાજમાર્ગશ્ચ બહુરત્નસમાચિતઃ
કૃષ્ણના સન્માન માટે શહેર સુંદર રીતે શોભાયું હતું અને રાજમાર્ગ પર અનેક કિંમતી રત્નો છલકાતાં હતાં.
ન ચ કશ્ચિદ્ગૃહે રાજંસ્તદાઽઽસીદ્ભરતર્ષભ। ન સ્ત્રી ન વૃદ્ધો ન શિશુર્વાસુદેવદિદૃક્ષયા
એ સમયે, ભારતવંશના મહાન, Vasudevaને જોવા માટે કોઈપણ પોતાના ઘરમાં નહોતું—ન સ્ત્રી, ન વૃદ્ધ, ન બાળક.
રાજમાર્ગે નરાસ્તસ્મિન્સંસ્તુવન્ત્યવનિં ગતાઃ । તસ્મિન્કાલે મહારાજ હૃષીકેશપ્રવેશને
એ રાજમાર્ગ પર, મહારાજા, ઘણા લોકો જમીન પર આવીને, હૃષીકેશના પ્રવેશ સમયે ધરતીની પ્રશંસા કરતા હતા.
આવૃતાનિ વરસ્ત્રીભિર્ગૃહાણિ સુમહાન્ત્યપિ । પ્રચલન્તીવ ભારેણ દૃશ્યન્તેસ્મ મહીતલે
મહાન અને વિશાળ ઘરોમાં પણ, શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓથી ભરેલા, એમ લાગતું હતું કે ધરતી પર એ ઘરો તેમના વજનથી દોળાઈ રહ્યા છે.
તથા ચ ગતિમન્તસ્તે વાસુદેવસ્ય વાજિનઃ । પ્રનષ્ટગતયોઽભૂવન્રાજમાર્ગે નરૈર્વૃતે
એ રીતે વાસુદેવના તેજસ્વી ઘોડાઓ, રાજમાર્ગ પર લોકોની ભીડથી ઘેરાઈને, પોતાની દોડ ગુમાવી બેઠાં.
સ ગૃહં ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય પ્રાવિશચ્છત્રુકર્શનઃ। પાણ્ડુરૈઃ પુણ્ડરીકાક્ષઃ પ્રાસાદૈરુપશોભિતમ્
પછી શત્રુઓને હરાવનાર, કમળની આંખો ધરાવનાર પાંડવ, ધૃતરાષ્ટ્રના શ્વેત મહેલો વડે શોભિત એવા ઘરમા પ્રવેશ્યા.
તિસ્રઃ કક્ષ્યા વ્યતિક્રમ્ય કેશવો રાજવેશ્મનઃ । વૈચિત્રવીર્યં રાજાનમભ્યગચ્છદરિન્દમઃ
પછી કેશવે રાજમહેલની ત્રણ વાડીઓ પાર કરી, વૈચિત્રવીર્ય નામના રાજાને મળવા ગયા.
અભ્યાગચ્છતિ દાશાર્હે પ્રજ્ઞાચક્ષુર્નરાધિપઃ । તહૈવ દ્રોણભીષ્માભ્યામુદતિષ્ઠન્મહાયશાઃ
દશાર્હ વંશજ નજીક આવતા, વિદ્વાન અને પ્રસિદ્ધ રાજા, દ્રોણ અને ભીષ્મ સાથે, ઊભા રહીને આવકાર્યા.
કૃપશ્ચ સોમદત્તશ્ચ મહારાજશ્ચ બાહ્લિકઃ। આસનેભ્યોઽચલન્સર્વે પૂજયન્તો જનાર્દનમ્
કૃપ, સોમદત્ત અને મહારાજ બાહ્લિક—બધા જ પોતાના બેઠેલા સ્થાનેથી ઊભા રહીને જનાર્દનનું સન્માન કરવા લાગ્યા.
તતો રાજાનમાસાદ્ય ધૃતરાષ્ટ્રં યશસ્વિનમ્। સભીષ્મં પૂજયામાસ વાર્ષ્ણેયો વાગ્ભિરઞ્જસા
પછી વાર્ષ્ણેયે, ભીષ્મ સાથે, ધૃતરાષ્ટ્ર મહારાજ પાસે જઈ, મીઠા અને સન્માનભર્યા શબ્દોથી તેમનું સન્માન કર્યું.
તેષુ ધર્માનુપૂર્વી તાં પ્રયુજ્ય મધુસૂદનઃ । યથાવયઃ સમીયાય રાજભિઃ સહ માધવઃ
ત્યાં મધુસૂદને, ધર્મ પ્રમાણે, રાજાઓને તેમની ઉંમર મુજબ વિનમ્રતાથી પ્રણામ કર્યા.
અથ દ્રોણં સબાહ્લીકં સપુત્રં ચ યશસ્વિનમ્। કૃપં ચ સોમદત્તં ચ સમીયાય જનાર્દનઃ
પછી જનાર્દને દ્રોણ, પુત્રવાળા બાહ્લિક, કૃપ અને સોમદત્ત—આ બધા પ્રસિદ્ધ પુરુષોને પણ વિનમ્રતાથી મળ્યા.