નિત્યં હૃષ્ટાઃ સુમનસો ભારતૈરભિરક્ષિતાઃ। નોદ્વિગ્નાઃ પરચક્રાણાં વ્યસનાનામકોવિદાઃ
ત્યાંના લોકો હંમેશાં આનંદિત અને પ્રસન્ન મનવાળા, ભારતો દ્વારા સુરક્ષિત, વિદેશી સેના અને દુઃખોથી નિર્ભય અને દુઃખ ટાળવામાં કુશળ હતા.
ઉપપ્લાવ્યાદથાગમ્ય જનાઃ પુરનિવાસિનઃ। યથ્યતિષ્ઠન્ત સહિતા વિષ્વક્સેનદિદૃક્ષયા
પછી ઉપપ્લાવ્યમાં પહોંચીને શહેરના લોકો શ્રેણીબદ્ધ ભેગા થયા અને વિશ્વક્ષેનને જોવા આતુર બન્યા.
તે તુ સર્વે સમાયાન્તમગ્નિમિદ્ધમિવ પ્રભુમ્ । અર્ચયામાસુરર્ચાર્હં દેશાતિથિમુપસ્થિતમ્
બધાએ, આગ પ્રગટાવીએ તેમ, આવનારા પૂજનીય મહાનુભાવનું સન્માન કર્યું, જેમ કે દૂરથી આવેલા મહેમાનનું કરવું.
વૃકસ્થલં સમાસાદ્ય કેશવઃ પરવીરહા । પ્રકીર્ણરશ્માવાદિત્યે વ્યોમ્નિ વૈ લોહિતાયતિ
કેશવ, શત્રુવીરોના વિનાશક, વૃકસ્થળ પહોંચ્યા ત્યારે સૂર્યના કિરણો ફેલાઈને આકાશ લાલાઈ ગયું હતું.
તતો હ્યનુચરાન્સર્વાનુવાચ મધુસૂદનઃ। યુધિષ્ઠિરસ્ય કાર્યાર્થમિહ વત્સ્યામહે વયમ્
પછી મધુસૂદને પોતાના સહયોગીઓને કહ્યું: 'યુધિષ્ઠિરના કામ માટે આપણે અહીં રોકાઈશું.'
તસ્ય તન્મતમાજ્ઞાય ચક્રુરાવસથં નરાઃ । ક્ષણેન ચાન્નપાનાનિ રરાવન્તિ સમાર્જયન્
તેમના આ નિર્ણય સાંભળી, પુરુષોએ તરત જ નિવાસની તૈયારી કરી અને થોડી જ વારમાં ખોરાક-પાણી ગોઠવી બધું સાફ કર્યું.
અવતીર્ય રથાત્તૂર્ણં કૃત્વા શૌચં યથાવિધિ । રથમોચનમાદિશ્ય સન્ધ્યામુપવિવેશ હ
તેઓ ઝડપથી રથમાંથી ઉતરી, વિધિ પ્રમાણે શુદ્ધિ કરી, રથ ઉકેલવાનો આદેશ આપીને સંધ્યા માટે બેઠા.
દારુકોઽપિ હયાન્મુક્ત્વા પરિચર્ય ચ શાસ્ત્રતઃ। મુમોચ સર્વં યોક્તાદિ મુક્ત્વા ચૈતાનવાસૃજત્
દારુક પણ ઘોડા ઉકેલી, નિયમ પ્રમાણે તેમની સેવા કરી, તમામ જોત-જામીન ખોલી તેમને છોડી દીધા.
તસ્મિન્ગ્રામે પ્રધાનાસ્તુ ય આસન્બ્રાહ્મણા નૃપ । આર્યાઃ કુલીના હ્રીમન્તો બ્રાહ્મીં વૃત્તિમનુષ્ઠિતાઃ
એ ગામમાં, રાજા, મુખ્ય બ્રાહ્મણો સૌ ઉન્નત કુળના, વિનમ્ર અને બ્રાહ્મણોની રીતને પાળનારા હતા.
તેઽભિગમ્ય મહાત્માનં હૃષીકેશમરિન્દમમ્। પૂજાં ચક્રુર્યથાન્યાયમાશીર્મઙ્ગલસંયુતામ્
તેઓ મહાત્મા હૃષીકેશ, શત્રુવિજયીને મળવા આવ્યા અને યોગ્ય રીતે પૂજા કરી, આશીર્વાદ અને શુભકામનાઓ આપી.
તે પૂજયિત્વા દાશાર્હં સર્વલોકેષુ પૂજિતમ્। ન્યવેદયન્ત વેશ્માનિ ગુણવન્તિ મહાત્મને
તેમણે સર્વ લોકોમાં પૂજિત દાશાર્હનું સન્માન કર્યા પછી, મહાત્માને પોતાના ગુણવત્તાવાળા ઘરો અર્પણ કર્યા.
તાન્પ્રભુઃ કૃતમિત્યુક્તા સત્કૃત્ય ચ યથાર્હતઃ । અભ્યેત્ય ચૈષાં વેશ્માનિ પુનરાયાત્સહૈવ તૈઃ
પ્રભુએ 'આ બધું થઈ ગયું' એમ કહી, યોગ્ય રીતે તેમનું આદર કર્યું, તેમના ઘરોની મુલાકાત લીધી અને પછી બધાને સાથે લઈ પાછા ફર્યા.
સુમૃષ્ટં ભોજયિત્વા ચ બ્રાહ્મણાંસ્તત્ર કેશવઃ । ભુક્તા ચ સહ તૈઃ સર્વૈરવસત્તાં ક્ષપાં સુખમ્
ત્યાં કેશવે બ્રાહ્મણોને સ્વાદિષ્ટ ભોજન કરાવ્યું, પછી પોતે પણ બધાં સાથે ભોજન કરીને રાતને આનંદથી વિતાવી.
તદા દૂતૈઃ સમાજ્ઞાય આયાન્તં મધુસૂદનમ્। ધૃતરાષ્ટ્રોઽબ્રવીદ્ભીષ્મમર્ચયિત્વા મહાભુજમ્
એ સમયે દૂતોથી જાણીને કે મધુસૂદન આવી રહ્યો છે, ધૃતરાષ્ટ્રે મહાબળવાન ભીષ્મનું માન કરીને તેને કહ્યું.
દ્રોણં ચ સઞ્જયં ચૈવ વિદુરં ચ મહામતિમ્ । દુર્યોદનં સહામાત્યં હૃષ્ટરોમાઽબ્રવીદિદમ્
પછી તેણે દ્રોણ, સંજય, વિદુર અને દુર્યોધન તથા તેના મંત્રીઓ સાથે, આનંદથી રોમાંચિત થઈને, આ વાત કહી.
અદ્ભુતં મહાદાશ્ચર્યં શ્રૂયતે કુરુનન્દન । સ્ત્રિયો બાલાશ્ચ વૃદ્ધાશ્ચ કથયન્તિ ગૃહેગૃહે
કુરુવંશના આનંદ, એક અદ્ભુત અને આશ્ચર્યજનક વાત દરેક ઘરમાં સ્ત્રીઓ, બાળકો અને વૃદ્ધો કહે છે.
સત્કૃત્યાચક્ષતે ચાન્યે તથૈવાન્યે સમાગતાઃ । પૃથગ્વાદાશ્ચ વર્તન્તે ચત્વરેષુ સભાસુ ચ
કેટલાંક એ વાતને સન્માનથી કહે છે, તો બીજાઓ પણ ભેગા થઈ એ જ રીતે વાત કરે છે; ચૌકમાં અને સભામાં અલગ-અલગ વાતો ચાલી રહી છે.
ઉપાયાસ્યતિ દાશાર્હઃ પાણ્ડવાર્થે પરાક્રમી । સ નો માન્યશ્ચ પૂજ્યશ્ચ સર્વથા મધુસૂદનઃ
પાંડવોના હિત માટે પરાક્રમી દાશાર્હ આવી રહ્યો છે; મધુસૂદન અમારે દરેક રીતે માન અને પૂજા પાત્ર છે.
તસ્મિન્હિ યાત્રા લોકસ્ય ભૂતાનામીશ્વરોઽહિ સઃ। તસ્મિન્ધૃતિશ્ચ વીર્યં ચ પ્રજ્ઞા ચૌજશ્ચ માધવે
કારણ કે, જગતની ગતિ એમાં છે, એ સર્વ જીવનો સ્વામી છે; માધવમાં ધીરજ, બળ, બુદ્ધિ અને તેજ છે.
સ માન્યતાં નરશ્રેષ્ઠઃ સ હિ ધર્મઃ સનાતનઃ । પૂજિતો હિ સુખાય સ્યાદસુખઃ સ્યાદપૂજિતઃ
એ પુરુષશ્રેષ્ઠનું માન કરવું જોઈએ, કારણ કે એ સનાતન ધર્મ છે; એનું સન્માન કરીએ તો સુખ મળે, અને ન કરીએ તો દુઃખ થાય.
સ ચેત્તુપ્યતિ દાશાર્હ ઉપચરૈરરિન્દમઃ । કૃષ્ણાત્સર્વાનભિપ્રાયાન્પ્રાપ્સ્યામઃ સર્વરાજસુ
જો દુશ્મનોને હરાવનાર દાશાર્હ અમારી સેવા થી પ્રસન્ન થાય, તો કૃષ્ણ પાસેથી બધા રાજાઓમાં આપણે ઇચ્છિત ફળ મેળવી શકીશું.
તસ્ય પૂજાર્થમદ્યૈવ સંવિધસ્ત્વ પરન્તપ । સભાઃ પથિ વિધીયન્તાં સર્વકામસમન્વિતાઃ
એના સન્માન માટે આજે જ વ્યવસ્થા કર, દુશ્મનોને દહન કરનાર; રસ્તામાં દરેક સુવિધા સાથે સભાઓ તૈયાર કરાવ.
યથા પ્રીતિર્મહાબાહો ત્વયિ જાયેત તસ્ય વૈ । તથા કુરુષ્વ ગાન્ધારે કથં વા ભીષ્મ મન્યસે
મહાબાહુ, જેથી એનું તારો પર પ્રેમ વધે, એવી રીતે કર, ગાંધારીપુત્ર; અથવા ભીષ્મ, તું શું માને છે?
તતો ભીષ્માદયઃ સર્વે ધૃતરાષ્ટ્રં જનાધિપમ્। ઊચુઃક પરમમિત્યેવં પૂજયન્તોઽસ્ય તદ્વચઃ
પછી ભીષ્મ અને બીજા બધા ધૃતરાષ્ટ્ર રાજાને એના વચનનું માન આપીને કહ્યું: 'જેમ કહ્યું તેમ જ થશે'.
તેષામનુમતં જ્ઞાત્વા રાજા દુર્યોધનસ્તદા। સભાવાસ્તૂનિ રમ્યાણિ પ્રદેષ્ટુમુપચક્રમે
બધાંએ સંમતિ આપી છે જાણીને, રાજા દુર્યોધને સુંદર સભાઓ તૈયાર કરવાની વ્યવસ્થા શરૂ કરી.
તતો દેશેષુ દેશેષુ રમણીયેષુ ભાગશઃ । સર્વરત્નસમાકીર્ણાઃ સભાશ્ચક્રુરનેકશઃ
પછી વિવિધ મનોહર સ્થળોએ, અલગ-અલગ ભાગોમાં, સર્વ પ્રકારના રત્નોથી ભરપૂર ઘણી સભાઓ બનાવવામાં આવી.
આસનાનિ વિચિત્રાણિ યુતાનિ વિવિધૈર્ગુણૈઃ । સ્ત્રિયો ગન્ધાનલઙ્કાનારાન્સૂક્ષ્માણિ વસનાનિ ચ
ત્યાં વિવિધ ગુણોથી શોભિત સુંદર બેઠકો, સ્ત્રીઓ, સુગંધ, આભૂષણો અને નાજુક વસ્ત્રો હતા.
ગુણવન્ત્યન્નપાનાનિ ભોજ્યાનિ વિવિધાનિ ચ। માલ્યાનિ ચ સુગન્ધીનિ તાનિ રાજા દદૌ તતઃ
ત્યાં ઉત્તમ ખોરાક-પાન, વિવિધ ભોજનપદાર્થીઓ અને સુગંધિત ફૂલોની માળાઓ Raja એ આપેલી.
વિશેવતશ્ચ વાસાર્થં સભાં ગ્રામે વૃકસ્થલે। વિદધે કૌરવો રાજા બહુરત્નાં મનોરમામ્
રહેઠાણ માટે કૌરવ રાજાએ વૃકસ્થળ ગામમાં અનેક રત્નોથી શોભતી મનોહર સભા તૈયાર કરી.
એતદ્વિધાય વૈ સર્વં દેવાર્હમતિમાનુષમ્ । આચખ્યૌ ધૃતરાષ્ટ્રાય રાજા દુર્યોધનસ્તદા
આવી દેવોને પણ લોભાય એવી સર્વ વ્યવસ્થા કરીને, રાજા દુર્યોધને ધૃતરાષ્ટ્રને જાણ કરી.