એવમુક્તાઃ કેશવેન મુનયઃ શંસિતવ્રતાઃ । નારદપ્રમુખાઃ સર્વે પ્રત્યનન્દન્ત કેશવમ્
કેશવે આવું પૂછતાં, નારદાદિ સર્વે દૃઢવ્રતી ઋષિઓએ આનંદપૂર્વક તેનો સ્વાગત કર્યો.
અધશ્શિરાઃ સર્પમાલી મહર્ષિઃ સ હિ દેવલઃ । અર્વાવસુઃ સુજાનુશ્ચ મૈત્રેયઃ શુનકો બલી
મહર્ષિ દેવલ, જે સર્પમાળ ધારણ કરતા અને માથું નમાવેલું હતું, અર્વાવસુ, સુજાનુ, મૈત્રેય અને બલવાન શૂણક,
બકો દાલ્ભ્યઃ સ્થૂલશિરાઃ કૃષ્ણદ્વૈપાયનસ્તથા। આપોદધૌમ્યો ધૌમ્યશ્ચ આણિમાણ્ડવ્યકૌશિકૌ
બક, દાલ્ભ્ય, સ્થૂલશિરા, કૃષ્ણદ્વૈપાયન, આપોદધૌમ્ય, ધૌમ્ય, ઋષિ આણિમાંડવ્ય અને કૌશિક,
દામોષ્ણીષસ્ત્રિષવણઃ પર્ણાદો ઘટજાનુકઃ। મૌઞ્જાયનો વાયુભક્ષઃ પારાશર્યોઽથ શાલિકઃ
દામ, ઉષ્ણીષ, ત્રિશવન, પર્ણાદ, ઘટજાનુક, મૌંજયન, વાયુભક્ષ, પારાશર અને શાલિક,
શીલવાનશનિર્ધાતા શૂન્યપાલોઽકૃતવ્રણઃ। શ્વેતકેતુઃ કહોલશ્ચ રામશ્ચૈવ મહાતપાઃ
શીલવાન, અશનિર્ધાતા, શૂન્યપાલ, અકૃતવ્રણ, શ્વેતકેતુ, કહોલ અને મહાતપસ્વી રામ,
તમબ્રવીજ્જામદગ્ન્ય ઉપેત્ય મધુસૂદનમ્। પરિષ્વજ્ય ચ ગોવિન્દં સુરાસુરપતેઃ સખા
પછી જામદગ્ન્યે મધુસૂદન પાસે જઈ, દેવાસુરપતિના મિત્ર ગોવિંદને હૃદયપૂર્વક ભેટી અને કહ્યું.
દેવર્ષયઃ પુણ્યકૃતો બ્રાહ્મણાશ્ચ બહુશ્રુતાઃ । રાજર્ષયશ્ચ દાશાર્હ માનયન્તિ તપસ્વિનઃ
દાશાર્હ, દેવઋષિઓ, પુણ્ય કર્મો કરનારા, વિદ્વાન બ્રાહ્મણો અને રાજઋષિઓ બધા તપસ્યાનો આદર કરે છે.
દૈવાસુરસ્ય દ્રુષ્ટારઃ પુરાણસ્ય મહામતે। સમેત પાર્થિવં ક્ષત્રં દિદૃક્ષન્તશ્ચ સર્વતઃ। સભાસદશ્ચ રાજાનસ્ત્વાં ચ સત્યં જનાર્દનમ્
મહાન બુદ્ધિશાળી, દેવ અને અસુરોના પ્રાચીન યુદ્ધના જાણકારો, ચારેય દિશાના રાજાઓ અને યુદ્ધવીરો, સભ્યગણ અને રાજાઓ, અને તું, સત્યસ્વરૂપ જનાર્દન, બધા તને જોવા ઈચ્છે છે.
એતન્મહત્પ્રેક્ષણીયં દ્રુષ્ટુમિચ્છામ કેશવ
કેશવ, અમે આ મહાન અને અદ્ભુત દૃશ્ય જોવા માંગીએ છીએ.
ધર્માર્થસહિતા વાચઃ શ્રોતુમિચ્છામ માધવ। ત્વયોચ્યમાનાઃ કુરુષુ રાજમધ્યે પરન્તપ
માધવ, અમે ઈચ્છીએ છીએ કે તું કુરુઓની વચ્ચે, રાજાઓની સભામાં, ધર્મ અને લાભથી ભરપૂર વચન બોલે અને અમે એ સાંભળીએ.
સભાયાં મધુરા વાચઃ શુશ્રૂષન્તસ્ત્વયેરિતાઃ । કુરૂણાં પ્રતિવાચશ્ચ શ્રોતુમિચ્છામ માધવ
માધવ, અમે સભામાં તારા મીઠા વચનો સાંભળવા આતુર છીએ અને સાથે કુરુઓનું ઉત્તર પણ સાંભળવા માંગીએ છીએ.
ભીષ્મદ્રોણાદયશ્ચૈવ વિદુરશ્ચ મહામતિઃ । ત્વં ચ યાદવશાર્દૂલ સભાયાં વૈ સમેષ્યથ
ભીષ્મ, દ્રોણ અને અન્ય મહાનો, વિદુર પણ, અને તું યાદવોમાં શ્રેષ્ઠ, બધા સભામાં હાજર રહેશે.
તવ વાક્યાનિ દિવ્યાનિ તથા તેષાં ચ માધવ। શ્રોતુમિચ્છામ ગોવિન્દ સત્યાનિ ચ હિતાનિ ચ। આપૃષ્ટોઽસિ મહાબાહો પુનર્દ્રક્ષ્યામહે વયમ્
ગોવિંદ, અમે તારા દૈવીક વચનો અને તેમનાં પણ, જે સત્ય અને હિતકારી હોય, એ સાંભળવા ઇચ્છીએ છીએ. મહાબાહુ, તું વિદાય લઈશ પછી અમે તને ફરીથી જોઈશું.
યાહ્યવિઘ્નેન વૈ વીર દ્રક્ષ્યામસ્ત્વાં સભાગતમ્। આસીનમાસને દિવ્યે બલતેજઃસમાહિતમ્
વીર, તું નિર્વિઘ્ને જા; અમે તને સભામાં સુંદર આસન પર બેઠેલો, તેજ અને બળથી ઉજ્જવળ જોઈશું.
પ્રયાન્તં દેવકીપુત્રં પરવીરરુજો દશ। મહારથા મહાબાહુમન્વયુઃ શસ્ત્રપાણયઃ
દેવકીપુત્ર, શત્રુવિરોના દમનકર્તા જ્યારે રવાના થયા, ત્યારે દસ મહારથીઓ શસ્ત્રો સાથે તેમના પાછળ ગયા.
પદાતીનાં સહસ્રં ચ સાદિનાં ચ પરન્તપ। ભોજ્યં ચ વિપુલં રાજન્પ્રેષ્યાશ્ચ શતશોપરે
પદાતીઓની હજારની ટુકડી, અનેક ઘુડસવારો, રાજન, ઘણું જમવાનું અને સોંથી વધુ સેવકો પણ તેમના સાથે ગયા.
કથં પ્રયાતો દાશાર્હો મહાત્મા મધુસૂદનઃ। કાનિ વા વ્રજતસ્તસ્ય નિમિત્તાનિ મહૌજસઃ
મહાત્મા દાશાર્હ, મધુસૂદન કેવી રીતે રવાના થયા અને જ્યારે એ મહાન પુરુષ જતા હતા ત્યારે કયા શાકુન દેખાયા?
તસ્ય પ્રયાણે યાન્યસન્નિમિત્તાનિ મહાત્મનઃ। તાનિ મે શ્રૃણુ સર્વાણિ દૈવાન્યૌત્પાતિકાનિ ચ
એ મહાત્માના પ્રસ્થાન સમયે જે દેવદત્ત અને અશુભ શાકુન દેખાયા, એ બધાં મને સાંભળ.
અનભ્રેઽશનિનિર્ઘોષઃ સવિદ્યુત્સમજાયત । અન્વગેવ ચ પર્જન્યઃ પ્રાવર્ષદ્વિઘને ભૃશમ્
મેઘ ન હોય છતાં વીજળી સાથે ગર્જના થઈ અને તરત જ ઘનઘોર વાદળમાંથી ભારે વરસાદ પડ્યો.
પ્રત્યગૂહુર્મહાનદ્યઃ પ્રાઙ્મુખાઃ સિન્ધુસપ્તમાઃ । વિપરિતા દિશઃ સર્વા ન પ્રાજ્ઞાયત કિંચન
મહાનદીઓ, સાતે સિંધુઓ, પશ્ચિમ તરફ વહી, દિશાઓ ઉલટી પડી ગઈ અને કંઈ જ સમજાતું નહોતું.
પ્રાજ્વલન્નગ્નયો રાજન્પૃથિવી સમકમ્પત । ઉદપાનાશ્ચ કુમ્ભાશ્ચ પ્રાસિઞ્ચઞ્શતશો જલમ્
રાજન, અગ્નિ પ્રજ્વલિત થયા, ધરતી ધ્રૂજી ઉઠી અને કૂવા તથા ઘડાઓમાંથી સૈંકડો પાણી વહેવા લાગ્યું.
તમઃસંવૃતમપ્યાસીત્સર્વં જગદિદં તથા। ન દિશો નાદિશો રાજન્પ્રજ્ઞાયન્તેસ્મ રેણુના
આ આખું જગત અંધકારથી ઢંકાઈ ગયું, રાજન; ધૂળના કારણે દિશાઓ કે વચ્ચેની દિશાઓ પણ ઓળખાતી નહોતી.
પ્રાદુરાસીન્મહાઞ્છબ્દઃ ખેશરીરમદૃશ્યત । સર્વેષુ રાજન્દેશેષુ તદદ્ભુતમિવાભવત્
મહાન અવાજ ઊઠ્યો અને આકાશમાં અજાણ્યું કંઈક હલનચલન થયું; રાજન, બધાં પ્રદેશોમાં એ અદ્ભુત લાગ્યું.
પ્રામથ્નાદ્ધાસ્તિનપુરં વાતો દક્ષિણપશ્ચિમઃ । આરુજન્ગણશો વૃક્ષાન્પરુષોઽશનિનિઃસ્વનઃ
દક્ષિણપશ્ચિમથી ઉગ્ર પવન હસ્તિનાપુર પર તૂટી પડ્યો, ઝુંડ ઝુંડ વૃક્ષો તોડી નાખ્યા અને વીજળી જેવી ગર્જના કરી.
યત્રયત્ર ચ વાર્ષ્ણેયો વર્તતે પથિ ભારત । તત્રતત્ર સુખો વાયુઃ સર્વં ચાસીત્પ્રદક્ષિણમ્
જ્યાં જ્યાં વૃષ્ણિકુમાર રસ્તે જતા હતા, ત્યાં ત્યાં હવા સુખદ હતી અને બધું શુભ તરફ વળી જતું હતું.
વવર્ષ પુષ્પવર્ષં ચ કમલાનિ ચ ભૂરિશઃ । સમશ્ચ પન્થા નિર્દુઃખો વ્યપેતકુશકણ્ટકઃ
ત્યાં ફૂલોની અને અનેક કમળોની વરસાદ થઈ; રસ્તો સરખો, દુઃખરહિત અને ઘાસ-કાંટા વગરનો હતો.
સંસ્તુતો બ્રાહ્મણૈર્ગીર્ભિસ્તત્રતત્ર સહસ્રશઃ । અર્ચ્યતે મધુપર્કૈશ્ચ વસુભિશ્ચ વસુપ્રદઃ
દરેક જગ્યાએ બ્રાહ્મણોએ હજારો સ્તુતિઓથી તેમની પ્રશંસા કરી અને મધ-દહીં તથા ધનના દાનથી તેમનું સન્માન કર્યું.
તં કિરન્તિ મહાત્માનં વન્યૈઃ પુષ્પૈઃ સુગન્ધિભિઃ । સ્ત્રિયઃ પથિ સમાગમ્ય સર્વભૂતહિતે રતમ્
મહાન આત્માવાળાને, જે સર્વ જીવોના કલ્યાણમાં રત હતા, રસ્તે ભેગી થયેલી સ્ત્રીઓએ સુગંધિત જંગલી ફૂલો વરસાવ્યા.
સ શાલિભવનં રમ્યં સર્વસસ્યસમાચિતમ્। સુખ પરમધર્મિષ્ઠમભ્યગાદ્ભરતર્ષભ
ભારતોમાં શ્રેષ્ઠ એ મહાનુભાવે સર્વ પ્રકારની પાકથી ભરપૂર, આનંદદાયક અને ધર્મમય એવા શાલીના ગામમાં પ્રવેશ કર્યો.
પશ્યન્બહુપશૂન્ગ્રામાન્રમ્યાન્હૃદયતોપણાન્। પુરાણિ ચ વ્યતિકામન્રાષ્ટ્રાણિ વિવિધાનિ ચ
તેમણે અનેક પશુઓના ઝુંડ, હૃદયને આનંદ આપતા સુંદર ગામો, પ્રાચીન નગરો અને વિવિધ પ્રદેશો જોયા.