ન સોમદત્તો ન શલો ન કૃપો યુદ્ધમિચ્છતિ । સત્યવ્રતઃ પુરુમિત્રો જયો ભૂરિશ્રવાસ્તથા
'સોમદત્ત, શલ્ય, કૃપ, સત્યવ્રત, પુરુમિત્ર, જયદ્રથ અને ભૂરિશ્રવાસ પણ યુદ્ધ ઇચ્છતા નથી.'
યેષુ સંપ્રતિતિષ્ઠેયુઃ કુરવઃ પીડિતાઃ પરૈઃ । તે યુદ્ધં નાભિનન્દન્તિ તત્તુભ્યં તાત રોચતામ્
'જે કુરુઓ પરાયાં દ્વારા પીડાતા હોવા છતાં સ્થિર રહે છે, તેઓ યુદ્ધને પસંદ કરતા નથી; છતાં, પુત્ર, તને એ ગમતું છે.'
ન ત્વં કરોષિ કામેન કર્ણઃ કારયિતા તવ। દુઃશાસનશ્ચ પાપાત્મા શકુનિશ્ચાપિ સૌબલઃ
'તું પોતાની ઈચ્છાથી કંઈ કરતો નથી; કર્ણ તારા માટે કરે છે, દુઃશાસન પાપી છે અને સુબલપુત્ર શકુની પણ.'
નાહં ભવતિ ન દ્રોણે નાશ્વત્થામ્નિ ન સઞ્જયે। ન ભીષ્મે ન કામ્ભોજે ન કૃપે ન ચ બાહ્લિકે
'હું, દ્રોણ, અશ્વત્થામા, સંજય, ભીષ્મ, કામ્બોજ, કૃપ અને બાહ્લિક—'
સત્યવ્રતે પુરુમિત્રે ભૂરિશ્રવસિ વા પુનઃ । અન્યેષુ વા તાવકેષુ ભારં કુત્વા સમાહ્વયમ્
'—સત્યવ્રત, પુરુમિત્ર, ભૂરિશ્રવાસ કે તારા બીજા કોઈ પણ પક્ષપાતી, આ યુદ્ધનું ભારણ ઉઠાવશે નહીં.'
અહં ચ તાત કર્ણશ્ચ રણયજ્ઞં વિતત્ય વૈ। યુધિષ્ઠિરં પશું કૃત્વા દીક્ષિતૌ ભરતર્ષભ
'પણ હું અને કર્ણ યુદ્ધયજ્ઞ તૈયાર કરી, યુધિષ્ઠિરને યજ્ઞપશુ બનાવી, દિક્ષિત થયા છીએ, હે ભરતવંશી.'
રથો વેદી સ્રુવઃ ખઙ્ગો ગદા સ્રુક્ કવચોઽજિનમ્ । ચાતુર્હોત્રં ચ ધુર્યા મે શરા દર્ભા હવિર્યશઃ
મારો રથ એ યજ્ઞવેદી છે, મારો ચમચો મારી તલવાર છે, મારી ગદા એ યજ્ઞની ચમચી છે, મારો કવચ એ મારા વસ્ત્ર છે; ચાર પ્રકારના યજ્ઞ મારા માટે જોડાયા છે, બાણો દરભા છે અને યશ એ મારું હોળી છે.
આત્મયજ્ઞેન નૃપતે ઇષ્ટ્વા વૈવસ્વતં રણે। વિજિત્ય ચ સમેષ્યાવો હતામિત્રૌ શ્રિયા વૃતૌ
હું, રાજા, પોતાને યજ્ઞમાં અર્પણ કરી, યુદ્ધમાં વૈવસ્વતનું પૂજન કરીશ; જીત્યા પછી, દુશ્મનોને માર્યા પછી, અમે વિજય અને વૈભવથી પરત ફરશું.
અહં ચ તાત કર્ણશ્ચ ભ્રાતા દુઃશાસનશ્ચ મે। એતે વયં હનિષ્યામઃ પાણ્ડવાન્સમરે ત્રયઃ
હું, પિતા, કર્ણ અને મારો ભાઈ દુઃશાસન—આ ત્રણેય યુદ્ધમાં પાંડવોને મારી નાખીશું.
અહં હિ પાણ્ડવાન્હત્વા પ્રશાસ્તા પૃથિવીમિમામ્ । માં વા હત્વા પાણ્ડુપુત્રા ભોક્તારઃ પૃથિવીમિમાં
જો હું પાંડવોને મારી નાખીશ તો આ ધરતી પર હું રાજ કરીશ; અને જો પાંડુપુત્રો મને મારી નાખશે તો તેઓ આ ધરતીનો આનંદ માણશે.
ત્યક્તં મે જીવિતં રાજ્યં ધનં સર્વં ચ પાર્થિવ । ન જાતુ પાણ્ડવૈઃ સાર્ધં વસેયમહમચ્યુત
મારે જીવન, રાજ્ય, ધન અને બધું ત્યાગી દીધું છે, રાજા; હવે હું કદી પણ પાંડવો સાથે રહી શકું નહીં, અચ્યુત.
યાવદ્ધિ સૂચ્યાસ્તીક્ષ્ણાયા વિધ્યેદગ્રેણ મારિષ । તાવદપ્યપરિત્યાજ્યં ભૂમેર્નઃ પાણ્ડવાન્પ્રતિ
જ્યારે સુધી સૂઈની તીક્ષ્ણ અણી ધરતીમાં ઘૂસી શકે છે, ત્યારે સુધી પણ અમે પાંડવોને ધરતીનો એક કણ પણ આપવાનો ઇનકાર કરીએ છીએ.
સર્વાન્વસ્તાત શોચામિ ત્યક્તો દુર્યોધનો મયા। યે મન્દમનુયાસ્યધ્વં યાન્તં વૈવસ્વતક્ષયમ્
હું બધાનો શોક કરું છું, પિતા, કારણ કે દુર્યોધનને મેં ત્યાગી દીધો છે; જે મૂર્ખો તેને અનુસરે છે, તેઓ યમલોક તરફ જઈ રહ્યા છે.
રુરૂણામિવ યૂથેષુ વ્યાઘ્રાઃ પ્રહરતાં વરાઃ। વરાન્વરાન્હનિષ્યન્તિ સમેતા યુધિ પાણ્ડવાઃ
જેમ હરણોના ટોળામાં વાઘો હોય છે, તેમ યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓ શ્રેષ્ઠને મારે છે, જેમ પાંડવો યુદ્ધમાં સામે આવે છે.
પ્રતીપમિવ મે ભાતિ યુયુધાનેન ભારતી। વ્યસ્તા સીમન્તિની ગ્રસ્તા પ્રમૃષ્ટા દીર્ઘબાહુના
મને લાગે છે કે યુયુધાન ભારતભૂમિને વિરોધી બનીને ઉભો છે; વિભાજિત સ્ત્રીને લાંબા હાથાવાળાએ પકડી અને દુઃખ આપ્યું છે.
સંપૂર્મં પૂરયન્ભૂયો ધનં પાર્થસ્ય માધવઃ। શૈનેયઃ સમરે સ્થાતા બીજવત્પ્રવપઞ્શરાન્
માધવ ફરીથી પાર્થનું ધન ભરી દેશે; શૈન્ય યુદ્ધમાં અડગ ઊભો રહી, બીજની જેમ બાણો વરસાવશે.
સેનામુખે પ્રયુદ્ધાનાં ભીમસેનો ભવિષ્યતિ। તં સર્વે સંશ્રયિષ્યન્તિ પ્રાકારમકુતોભયમ્
યુદ્ધના મથાળે ભીમસેન આગળ રહેશે; બધા તેની પાસે આશરો લેશે, જેમ અડગ કિલ્લામાં શરણ મળે છે.
યદા દ્રક્ષ્યસિ ભીમેન કુઞ્જરાન્વિનિપાતિતાન્। વિશીર્ણદન્તાન્ગિર્યાભાન્ભિન્નકુમ્ભાન્સશોણિતાન્
જ્યારે તું ભીમના હાથથી હાથીઓને પડેલા જોશે, તેમના દાંત તૂટી ગયા, પર્વત જેવાં દેખાતા, તેમના મસ્તક ફાટેલા અને લોહીથી લથપથ—
તાનભિપ્રેક્ષ્ય સઙ્ગ્રામે વિશીર્ણાનિવ પર્વતાન્। ભીતો ભીમસ્ય સંસ્પર્શાત્સ્મર્તાસિ વચનસ્ય મે
યુદ્ધમાં એવા તૂટી પડેલા પર્વતો જેવાં હાથીઓને જોઈ, ભીમના સ્પર્શથી ડરીને, તું મારા શબ્દો યાદ કરીશ.
નિર્દગ્ધં ભીમસેનેન સૈન્યં રથહયદ્વિપમ્ । ગતિમગ્નેરિવ પ્રેક્ષ્ય સ્મર્તાસિ વચનસ્ય મે
જ્યારે ભીમસેન રથ, ઘોડા અને હાથીઓની સેના દહન કરી નાખશે, અને તું તેને અગ્નિના માર્ગ જેવું વિનાશ જોશે, ત્યારે તું મારા શબ્દો યાદ કરીશ.
મહદ્વો ભયમાગામિ ન ચેચ્છામ્યથ પાણ્ડવૈઃ। ગદયા ભીમસેનેન હતાઃ શમમુપૈષ્યથ
મોટું ભય તારા ઉપર આવી રહ્યું છે; જો તું પાંડવો સાથે શાંતિ નહીં કરે તો ભીમસેનની ગદાથી મારાઈ જશે.
મહાવનમિવ ચ્છિન્નં યદા દ્રક્ષ્યસિ પાતિતમ્ । બલં કુરૂણાં ભીમેન તદા સ્મર્તાસિ મે વચઃ
જ્યારે તું કુરુઓની સેના ભીમના હાથથી પડી ગયેલી, મોટા જંગલ જેવું કપાઈ ગયેલું જોશે, ત્યારે તું મારા શબ્દો યાદ કરીશ.
એતાવદુક્ત્વા રાજા તુ સર્વાંસ્તાન્પૃથિવીપતીન્। અનુભાષ્ય મહારાજ પુનઃ પપ્રચ્છ સઞ્જયમ્
આવું કહીને રાજાએ ધરતીના બધા રાજાઓને સંબોધ્યા; પછી, મહારાજા, તેણે ફરી સંજયને પૂછ્યું.
બ્રૂહિ સઞ્જય યચ્છેષં વાસુદેવાદનન્તરમ્। યજર્જુન ઉવાચ ત્વાં પરં કૌતૂહલં હિ મે
સંજય, મને કહો કે વાસુદેવના વચન પછી શું થયું; કારણ કે અર્જુને તને પૂછ્યું છે અને મને ખૂબ જ ઉત્સુકતા છે.
વાસુદેવવચઃ શ્રુત્વા કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ। ઉવાચ કાલે દુર્ધર્ષો વાસુદેવસ્ય શૃણ્વતઃ
વાસુદેવના વચન સાંભળીને, કુંતીપુત્ર ધનંજયે યોગ્ય સમયે નિર્ભયપણે બોલ્યું, જ્યારે વાસુદેવ સાંભળી રહ્યા હતા.
પિતામહં શાન્તનવં ધૃતરાષ્ટ્રં ચ સઞ્જય । દ્રોણં કૃપં ચ શલ્યં ચ મહારાજં ચ બાહ્લિકમ્
ભીષ્મ, શાંતનુપુત્ર, ધૃતરાષ્ટ્ર, સંજય, દ્રોણ, કૃપ, શલ્ય અને મહારાજ બાહ્લિકને,
દ્રૌણિં ચ સૌમદત્તિં ચ શકુનિં ચાપિ સૌબલમ્ । દુશ્શાસનં શલં ચૈવ પુરુમિત્રં વિવિંશતિમ્
અશ્વત્થામા, કૃતવર્મા, સુબલપુત્ર શકુની, દુશાસન, શલ, પુરુમિત્ર અને વિવિંશતિને,
વિકર્ણં ચિત્રસેનં ચ જયત્સેનં ચ પાર્થિવમ્। વિન્દાનુવિન્દાવાવન્ત્યૌ દુર્મુખં ચાપિ પૌરવમ્
વિકર્ણ, ચિત્રસેન, રાજા જયત્સેન, અવંતિના વિંદ અને અનુવિંદ, અને પૌરવ કુળના દુર્મુખને,
સૈન્ધવં દુસ્સહં ચૈવ ભૂરિશ્રવસમેવ ચ। ભગદત્તં ચ રાજાનં જલસન્ધં ચ પૌરવમ્
સિંધુના રાજા, દુષ્સહ, ભૂરિશ્રવાસ, રાજા ભગદત્ત અને પૌરવ જલસંધને,
યે ચાપ્યન્યે પાર્થિવાસ્તત્ર યોદ્ધું સમાગતાઃ કૌરવાણાં પ્રિયાર્થમ્। મુમૂર્ષવઃ પાણ્ડવાગ્નૌ પ્રદીપ્તે સમાનીતા ધાર્તરાષ્ટ્રોણ સૂત
અને ત્યાં એકઠા થયેલા અન્ય બધા રાજાઓને પણ, જે કૌરવો માટે લડવા આવ્યા છે, ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર દ્વારા એકત્રિત થયેલા, અને પાંડવોની અગ્નિમાં બલિદાન થવા તૈયાર છે,