સર્વે હ્યતિરથાઃ શૂરાઃ કીર્તિમન્તઃ પ્રતાપિનઃ । સૂર્યપાવકયોસ્તુલ્યાસ્તેજસા સમિતિંજયાઃ
બધા જ મહાવીર, પ્રસિદ્ધ અને શક્તિશાળી છે; તેઓ સૂર્ય અને અગ્નિ જેટલા તેજસ્વી છે અને યુદ્ધમાં વિજયી છે.
યેષાં યુધિષ્ઠિરો નેતા ગોપ્તા ચ મધુસૂદનઃ । યોધૌ ચ પાણ્ડવૌ વીરૌ સવ્યસાચિવૃકોદરૌ
યુદ્ધમાં જેમનો નેતા યુધિષ્ઠિર છે, જેમનો રક્ષક મધુસૂદન છે, અને બંને પાંડવ, અર્જુન તથા ભીમ, તેમના મુખ્ય યુદ્ધવીર છે.
નકુલઃ સહદેવશ્ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ। સાત્યકિર્દ્રુપદશ્ચૈવ ધૃષ્ટકેતુશ્ચ સાનુજઃ
નકુલ, સહદેવ, પૃષ્ઠપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, સાથીકી, દ્રુપદ અને ધૃષ્ટકેતુ પોતાના ભાઈ સાથે છે.
ઉત્તમૌજાશ્ચ પાઞ્ચાલ્યો યુધામન્યુશ્ચ દુર્જયઃ। શિખણ્ડી ક્ષત્રદેવશ્ચ તથા વૈરાટિરુત્તરઃ
પાંચાલકુળના ઉત્તમૌજ, અપરાજિત યુધામન્યુ, શિખંડી, ક્ષત્રદેવ અને વિરાટપુત્ર ઉત્તર પણ છે.
કાશયશ્ચેદયશ્ચૈવ મત્સ્યાઃ સર્વે ચ સૃઞ્જયાઃ । વિરાટપુત્રો બભ્રુશ્ચ પાઞ્ચાલાશ્ચ પ્રભદ્રકાઃ
કાશી અને એડકના રાજાઓ, બધા મત્સ્ય અને શ્રુંજય, વિરાટપુત્ર બભ્રુ અને પ્રતિષ્ઠિત પાંચાલ પણ છે.
યેષાંમિન્દ્રોઽપ્યકામાનાં ન હરેત્પૃથિવીમિમામ્। વીરાણાં રણધીરાણાં યે ભિન્દ્યુઃ પર્વતાનપિ
જેઓની પાસે એવી શક્તિ છે કે ઇન્દ્ર પણ ઇચ્છ્યા વિના એમની ધરતી લઈ શકતો નથી—એવા યુદ્ધવીર, જે પર્વતોને પણ તોડી શકે.
તાન્સર્વગુણસંપન્નાનમનુષ્યપ્રતાપિનઃ । ક્રોશતો મમ દુષ્પુત્રો યોદ્ધુમિચ્છતિ સઞ્જય
આ બધા ગુણવાન અને માનવીય પરાક્રમ ધરાવનારા સામે, મારો દુષ્ટ પુત્ર ઊંચે અવાજે લલકારતો યુદ્ધ કરવા ઈચ્છે છે, સંજય.
ઉભૌ સ્વ એકજાતીયૌ તથોભૌ ભૂમિગોચરૌ । અથ કસ્માત્પાણ્ડવાનામેકતો મન્યસે જયમ્
બન્ને પક્ષ એક જ વંશના છે, બન્ને ધરતી પર ચાલે છે; તો પછી તું પાંડવોને જ કેમ વિજયી માને છે?
પિતામહં ચ દ્રોણં ચ કૃપં કર્ણં ચ દુર્જયમ્। જયદ્રથં સોમદત્તમશ્વત્થામાનમેવ ચ
પિતામહ, દ્રોણ, કૃપ, અપરાજિત કર્ણ, જયદ્રથ, સોમદત્ત અને અશ્વત્થામા પણ છે.
સુતેજસો મહેષ્વાસાનિન્દ્રોઽપિ સહિતોઽમરૈઃ । અશક્તઃ સમરે જેતું કિં પુનસ્તાત પાણ્ડવાઃ
બધા જ મહાશક્તિશાળી અને મહાન ધનુર્ધર છે—even ઇન્દ્ર દેવતાઓ સાથે મળીને પણ યુદ્ધમાં તેમને જીતવા અસમર્થ છે; તો પાંડવો કેવી રીતે જીતે?
સર્વે ચ પૃથિવીપાલા મદર્થે તાત પાણ્ડવાન્। આર્યાઃ શસ્ત્રભૃતઃ શૂરાઃ સમર્થાઃ પ્રતિબાધિતું
પૃથ્વીના બધા રાજાઓ, મારા માટે, પિતા, પાંડવોને રોકવા માટે તૈયાર છે. એ બધા સજ્જન, શસ્ત્રધારી અને બહાદુર છે.
ન મામકાન્પાણ્ડવાસ્તે સમર્થાઃ પ્રતિવીક્ષિતુમ્ । પરાક્રાન્તો હ્યહં પાણ્ડૂન્સપુત્રાન્યોદ્ધુમાહવે
પાંડવો મારા સામે ઊભા રહી શકે એમ નથી; કેમ કે હું મારા પુત્રો સાથે યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યો છું.
મત્પ્રિયં પાર્થિવાઃ સર્વે યે ચિકીર્ષન્તિ ભારત । તે તાનાવારયિષ્યન્તિ ઐણેયાનિવ તન્તુના
હે ભારત, જે રાજાઓ મને પ્રસન્ન કરવા માંગે છે, તેઓ પાંડુના પુત્રોને એ રીતે રોકી લેશે જેમ સૂત્ર સોયને રોકે છે.
મહતા રથવંશેન શરજાલૈશ્ચ મામકૈઃ । અભિદ્રુતા ભવિષ્યન્તિ પાઞ્ચાલાઃ પાણ્ડવૈઃ સહ
મારા યુદ્ધવીરોના રથ અને તીરોની વરસાદથી પાંચાલો અને પાંડવો એકસાથે ઘેરાઈ જશે.
ઉન્મત્ત ઇવ મે પુત્રો વિલપત્યેષ સઞ્જય। ન હિ શક્તો રમે જેતું ધર્મરાજં યુધિષ્ઠિરમ્
મારો પુત્ર તો પાગલ જેવો બોલી રહ્યો છે, સંજય; તે યુદ્ધમાં ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને હરાવી શકે તેમ નથી.
જાનાતિ હિ યથા ભીષ્મઃ પાણ્ડવાનાં યશસ્વિનામ્। બલવત્તાં સપુત્રાણાં ધર્મજ્ઞાનાં મહાત્મનામ્
ભીષ્મને સારી રીતે ખબર છે કે પાંડવો અને તેમના પુત્રો કેટલા શક્તિશાળી, ધર્મનિષ્ઠ અને મહાન છે.
યતો નારોચયદયં વિગ્રહં તૈર્મહાત્મભિઃ। કિં તુ સઞ્જય મે બ્રૂહિ પુનસ્તેષાં વિચેષ્ટિતમ્
એટલે જ તેણે એ મહાન પાંડવો સાથે ઝઘડો કરવો પસંદ કર્યો નથી; પણ સંજય, તું મને ફરીથી તેમના કાર્યો કહેજે.
કસ્તાંસ્તરસ્વિનો ભૂયઃ સન્દીપયતિ પાણ્ડવાન્। અર્ચિષ્મતો મહેષ્વાસાન્હવિષા પાવકાનિવ
એ તેજસ્વી અને તીક્ષ્ણ ધનુર્ધારી પાંડવોને ફરીથી કોણ પ્રેરણા આપે છે, જેમ હવન સામગ્રી અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરે છે?
ધૃષ્ટદ્યુમ્નઃ સદૈવૈતાન્સન્દીપયતિ ભારત। યુદ્ધ્યધ્વમિતિ માભૈષ્ટ યુદ્ધાદ્ભરતસત્તમાઃ
હે ભારત, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન હંમેશાં તેમને પ્રેરણા આપે છે, કહે છે: 'યુદ્ધ કરો, ડરો નહીં, હે ભારતના શ્રેષ્ઠો, યુદ્ધથી ડરશો નહીં.'
યે કેચિત્પાર્થિવાસ્તત્ર ધાર્તરાષ્ટ્રેણ સંવૃતાઃ। યુદ્ધે સમાગમિષ્યન્તિ તુમુલે શસ્ત્રસઙ્કુલે
જે રાજાઓ ત્યાં ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્ર સાથે જોડાયા છે, તેઓ બધા એ ભયાનક અને શસ્ત્રોથી ભરેલા યુદ્ધમાં ભેગા થશે.
તાન્સર્વાનાહવે ક્રુદ્ધાન્સાનુબન્ધાન્સમાગતાન્। અહમેકઃ સમાદાસ્યે તિમિર્યત્સ્યાનિવોદકાત્
યુદ્ધમાં જે બધા ગુસ્સામાં ભેગા થશે, તેમના સહયોગીઓ સાથે, હું એકલો જ તેમને એ રીતે શાંત કરી દઈશ જેમ પાણી અંધકાર દૂર કરે છે.
ભીષ્મં દ્રોણં કૃપં કર્ણં દ્રૌણિં શલ્યં સુયોધનમ્ । એતાંશ્ચાપિ નિરોત્સ્યામિ વેલેવ મકરાલયમ્
ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, કર્ણ, દ્રૌણિ, શલ્ય અને સુયોધન—આ બધાને પણ હું એ રીતે રોકી દઈશ જેમ કિનારો દરિયાને રોકે છે.
તથા બ્રુવન્તં ધર્માત્મા પ્રાહ રાજા યુધિષ્ઠિરઃ। તવ ધૈર્યં ચ વીર્યં ચ પાઞ્ચાલઃ પાણ્ડવૈઃ સહ
એવું કહેતા ધર્માત્મા રાજા યુધિષ્ઠિરે કહ્યું: 'તમારી હિંમત અને બલ, પાંચાલો અને પાંડવો સાથે—'
સર્વે સમધિરૂઢાઃ સ્મ સઙ્ગ્રામાન્નઃ સમુદ્ધર । જાનામિ ત્વાં મહાબાહો ક્ષત્રધર્મે વ્યવસ્થિતમ્
'અમે બધા સંપૂર્ણ તૈયાર છીએ; અમને આ યુદ્ધમાંથી બહાર કાઢો. હે મહાબાહુ, હું જાણું છું કે તમે ક્ષત્રિય ધર્મમાં અડગ છો.'
સમર્થમેકં પર્યાપ્તં કૌરવાણાં વિનિગ્રહે । પુરસ્તાદુપયાતાનાં કૌરવાણાં યુયુત્સતામ્
'કૌરવોને કાબૂમાં લેવા માટે તમે એકલા જ પૂરતા અને સમર્થ છો, જે યુદ્ધ માટે આગળ આવ્યા છે.'
ભવત્તા યદ્વિધાતવ્યં તન્નઃ શ્રેયઃ પરંતપ। સઙ્ગ્રામાદપયાતાનાં ભગ્નાનાં શરણૈષિણામ્
'તમે જે કરો એ જ અમારો સર્વોત્તમ કલ્યાણ છે, હે શત્રુઓને હરાવનાર, યુદ્ધમાંથી ભાગી ગયેલા અને આશરો શોધનારા માટે.'
પૌરુષં દર્શયઞ્શૂરો યસ્તિષ્ઠેદગ્રતઃ પુમાન્। ક્રીણીયાત્તં સહસ્રેણ ઇતિ નીતિમતાં મતમ્
'જેઓ આગળ રહી પોતાની બહાદુરી બતાવે છે, એવા વીરને હજારથી પુરસ્કૃત કરવો જોઈએ—આ જ બુદ્ધિશાળી લોકોનું માનવું છે.'
સ ત્વં શૂરશ્ચ વીરશ્ચ વિક્રાન્તશ્ચ નરર્ષભ । ભયાર્તાનાં પરિત્રાતા સંયુગેષુ ન સંશયઃ
'તમે શૂરવીર, વીર અને પરાક્રમી છો, હે પુરુષશ્રેષ્ઠ; યુદ્ધમાં ડરેલા લોકોને બચાવનાર તમે જ છો—આમાં કોઈ શંકા નથી.'
એવં બ્રુવતિ કૌન્તેયે ધર્માત્મનિ યુધિષ્ઠિરે। ધૃષ્ટદ્યુમ્ન ઉવાચેદં માં વચો ગતસાધ્વસમ્ । સર્વાઞ્જનપદાન્સૂત યોધા દુર્યોધનસ્ય યે
કૌન્તેય યુધિષ્ઠિર ધર્મમાં અડગ રહીને આમ બોલી રહ્યા હતા ત્યારે, ધૃષ્ટદ્યુમ્ને નિર્ભય થઈને મને કહ્યું: 'સૂત, દુર્યોધનના બધા યોદ્ધાઓ, જે જે પ્રદેશોમાં છે—'
સબાહ્લિકાન્કુરૂન્બ્રૂયાઃ પ્રાતિપેયાઞ્શરદ્વતઃ । સૂતપુત્રં તથા દ્રોણં સહપુત્રં જયદ્રથમ્
—બાહ્લિકો, કુરુઓ, પ્રતિપના પુત્રો, શરદ્વત, સૂતપુત્ર, દ્રોણ અને તેનો પુત્ર, જયદ્રથ—'