યતો યજ્ઞઃ પ્રવર્ધન્તે મત્યસ્યૈવાવરોધનાત્। મનસાન્યસ્ય ભવતિ વાચ્યન્યસ્યાથ કર્મણા
આથી યજ્ઞ વધે છે, કારણ કે મનુષ્ય સંયમમાં રહે છે; કોઈ બીજાના મનથી કામ કરે છે, બીજાના બોલથી બોલે છે, અથવા બીજાના કર્મથી કાર્ય કરે છે.
સઙ્કલ્પસિદ્ધં પુરુષમસઙ્કલ્પોઽધિતિષ્ઠતિ। બ્રાહ્મણસ્ય વિશેષેણ કિઞ્ચાન્યદપિ મે શ્રૃણુ
જેનો સંકલ્પ પૂર્ણ થયો છે, તેને સંકલ્પરહિત વ્યક્તિ સંભાળી લે છે; ખાસ કરીને બ્રાહ્મણ માટે—હવે મને વધુ એક વાત સાંભળ.
અધ્યાપયેન્મહદેતદ્યશસ્યં વાચો વિકરાઃ કવયો વદન્તિ। અસ્મિન્યોગે સર્વમિદં પ્રતિષ્ઠિતં યે તદ્વિદુરમૃતાસ્તે ભવન્તિ
આ મહાન અને યશસ્વી ઉપદેશનો ઉપદેશ આપવો જોઈએ; કવિઓ તેને વાણીના રૂપાંતર કહે છે. આ યોગમાં બધું સ્થિર છે; જે તેને જાણે છે, તેઓ અમર બને છે.
ન કર્મણા સુકૃતેનૈવ રાજન્ સત્યં જયેજ્જુહુયાદ્વા યજેદ્વા। નૈતેન વાલોઽમૃત્યુમભ્યેતિ રાજન્ રતિં ચાસૌ ન લભત્યન્તકાલે
માત્ર સારા કર્મોથી, કે સત્યથી, કે યજ્ઞ કે પૂજાથી, હે રાજા, બાળક મૃત્યુને જીતતો નથી, અને અંતે તેને આનંદ પણ મળતો નથી.
તૃષ્ણીમેક ઉપાસીત ચેષ્ટેત મનસાપિ ન। તથા સંસ્તુતિનિન્દાભ્યાં પ્રીતિરોષૌ વિવર્જયેત્
માત્ર તૃષ્ણાને જ છોડવી જોઈએ, મનથી પણ ઇચ્છા ન કરવી; એ જ રીતે, પ્રશંસા કે નિંદા, આનંદ કે ક્રોધ—આ બધું ટાળવું જોઈએ.
અત્રૈવ તિષ્ઠન્ક્ષત્રિય બ્રહ્માવિશતિ પશ્યતિ। વેદેષુ ચાનુપૂર્વ્યેણ એતદ્વિદ્વન્બ્રવીમિ તે
આજ જીવનમાં જ રહીને, હે ક્ષત્રિય, બ્રહ્મને પ્રાપ્ત કરી શકાય છે અને તેને જોઈ શકાય છે; અને વેદોમાં પણ ક્રમશઃ આવું જ કહેવાયું છે—હે વિદ્વાન, હું તને આ કહું છું.
યત્તચ્છુક્રં મહઞ્જ્યોતિર્દીપ્યમાનં મહદ્યશઃ। તદ્વૈ દેવા ઉપાસતે તસ્માત્સૂર્યો વિરાજતે। યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
જે શુદ્ધ છે, મહાન પ્રકાશ છે, તેજસ્વી છે અને મહાન યશવંત છે—તેને દેવતાઓ પૂજે છે; એમાંથી જ સૂર્ય પ્રકાશે છે. યોગીઓ એ પવિત્ર, શાશ્વત ભગવાનને જુએ છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ પવિત્ર, શાશ્વત ભગવાનને જુએ છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને જોઈ શકે છે.
ચક્રે રથસ્ય તિષ્ઠન્તોઽધ્રુવસ્યાવ્યયકર્મણઃ। કેતુમન્તં વહન્ત્યશ્વાસ્તં દિવ્યમજરં દિવિ। યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
અસ્થિર રથના ચક્ર પર ઊભેલા, અમર કર્મવાળા, ધ્વજાવાળા, દિવ્ય અને અક્ષય એવા ભગવાનને ઘોડાઓ સ્વર્ગમાં લઈ જાય છે; એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને યોગીઓ જોઈ શકે છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને જોઈ શકે છે.
દ્વાદશપૂગાં સરિતં પિબન્તો દેવરક્ષિતામ્। મધ્વીક્ષન્તશ્ચ તે તસ્યાઃ સંચરન્તીહ ઘોરામ્ । યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
દેવતાઓ દ્વારા રક્ષિત બાર નદીઓમાંથી પીતા અને તેના મધને નિહાળતા, તેઓ તેની ભયાનક ધારા વચ્ચે ફરતા રહે છે; એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને યોગીઓ જોઈ શકે છે.
તદર્ધમાસં પિબતિ સંચિતં ભ્રમરો મધુ। ઈશાનઃ સર્વભૂતેષુ હવિર્ભૂતમકલ્પયત્। યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
મધમાખી અડધા મહિના સુધી એકઠું કરેલું મધ પીવે છે; સર્વ જીવમાં રહેલા ભગવાન પોતે હવનના રૂપે સ્થાપિત થયા છે; એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને યોગીઓ જોઈ શકે છે.
હિરણ્યપર્ણમશ્વત્થમભિપદ્ય હ્યપક્ષકાઃ। તે તત્ર પક્ષિણો ભૂત્વા પ્રપતન્તિ યથાદિશમ્। યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
સોનાની પાંદડાવાળું પિપળનું વૃક્ષ નજીક જઈને, પાંખ વિહોણા ત્યાં પક્ષી બની જાય છે અને જે રીતે કહેવામાં આવે છે તેમ પડી જાય છે; એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને યોગીઓ જોઈ શકે છે.
પૂર્ણાત્પૂર્ણાન્યુદ્ધરન્તિ પૂર્ણાત્પૂર્ણાનિ ચક્રિરે। હરન્તિ પૂર્ણાત્પૂર્ણાનિ પૂર્ણમેવાવશિષ્યતે। યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
પૂર્ણમાંથી પૂર્ણ કાઢે છે, પૂર્ણમાંથી પૂર્ણ બનાવે છે, પૂર્ણમાંથી પૂર્ણ લઈ જાય છે, છતાં પૂર્ણ જ બાકી રહે છે; એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને યોગીઓ જોઈ શકે છે.
તસ્માદ્વૈ વાયુરાયાતસ્તસ્મિંશ્ચ પ્રયતઃ સદા। તસ્માદગ્નિશ્ચ સોમશ્ચ તસ્મિંશ્ચ પ્રાણ આતતઃ
તેમાથી પવન ઊભો થાય છે અને તેમાં જ સદા સ્થિર રહે છે; તેમાથી અગ્નિ અને સોમ પણ થાય છે અને તેમાં જ શ્વાસ વ્યાપે છે.
સર્વમેવ તતો વિદ્યાત્તત્તદ્વક્તું ન શક્નુમઃ। યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
બધું જ તેમાથી જાણવું છે, પણ આપણે એ કહવામાં અસમર્થ છીએ; એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને યોગીઓ જોઈ શકે છે.
અપાનં ગિરપિ પ્રાણઃ પ્રાણં ગિરતિ ચન્દ્રમાઃ। આદિત્યો ગિરતે ચન્દ્રમાદિત્યં ગિરતે પરઃ । યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
અપાન પ્રાણને બોલે છે, પ્રાણ ચંદ્રને બોલે છે; સૂર્ય ચંદ્રને બોલે છે અને પરમાત્મા સૂર્યને બોલે છે; એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને યોગીઓ જોઈ શકે છે.
એકં પાદં નોત્ક્ષિપતિ સલિલાદ્ધંસ ઉચ્ચરન્। તં ચેત્સન્તતમૂર્ધ્વાય ન મૃત્યુર્નામૃતં ભવેત્। યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
હંસ પાણીમાંથી ઊભો થાય છે પણ એક પગ ઊંચો કરતો નથી; જો એ હંમેશા ઉપર જ રહે તો મૃત્યુ કે અમરત્વ કંઈ જ ન રહે; એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને યોગીઓ જોઈ શકે છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને જોઈ શકે છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને જોઈ શકે છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને જોઈ શકે છે.
એવંરૂપો મહાત્મા સ પાવકં પુરુષો ગિરન્। યો વૈ તં પુરુષં વેદ તસ્યેહાર્થો ન રિષ્યતે। યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
એવો મહાન આત્માવાળો, અગ્નિને ઉચ્ચારતો પુરુષ છે; જે એ પુરુષને ઓળખે છે, તેનું અહીંનું જીવન નિષ્ફળ થતું નથી; એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને યોગીઓ જોઈ શકે છે.
યઃ સહસ્રં સહસ્રાણાં પક્ષાન્સંતત્ય સંપતેત્। મધ્યમે મધ્ય આગચ્છેદપિચેત્સ્યાન્મનોજવઃ। યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
જે હજારોમાં હજાર પાંખો ફેલાવી ઉડી શકે છે અને મન જેટલી ઝડપથી મધ્યમાં પહોંચી શકે છે; એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને યોગીઓ જોઈ શકે છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને જોઈ શકે છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને જોઈ શકે છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને પોતાના અંતરમાં સ્પષ્ટ રીતે જોવે છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને પોતાના અંતરમાં સ્પષ્ટ રીતે જોવે છે.
યોગિનસ્તં પ્રપશ્યન્તિ ભગવન્તં સનાતનમ્
યોગીઓ એ સનાતન, પવિત્ર ભગવાનને પોતાના અંતરમાં સ્પષ્ટ રીતે જોવે છે.
એવં યઃ સર્વભૂતેષુ આત્માનમનુપશ્યતિ। અન્યત્રાન્યત્ર યુક્તેષુ કિં સ શોચેત્તતઃ પરમ્
જે માણસે દરેક જીવમાં પોતાને જોઈ લીધું છે, એ પછી ક્યાંય અને ક્યારે પણ જોડાયેલ હોય, તેને દુઃખવાનું કોઈ કારણ રહેતું નથી.