તેજ આદાસ્યસે પશ્યન્બલવાંશ્ચ ભવિષ્યસિ। ધર્મં પુરસ્કૃત્ય સદા સરવલોકાધિપો ભવ
તુ જોતા જોતા તેજ મેળવશે અને બળવાન બનશે; હંમેશા ધર્મને આગળ રાખી, બધા લોકોએ રાજા બન.
બ્રહ્મર્ષીશ્ચાપિ દેવાંશ્ચ ગોપાયસ્વ ત્રિવિષ્ટપે
બ્રહ્મર્ષિઓ અને દેવતાઓને સ્વર્ગમાં સુરક્ષિત રાખ.
ધર્મં પુરસ્કૃત્ય તદા સર્વલોકાધિપોઽભવત્। સુદુર્લભં વરં લબ્ધ્વા પ્રાપ્ય રાજ્યં ત્રિવિષ્ટપે
પછી તેણે ધર્મને આગળ રાખીને, દુર્લભ વર મેળવ્યા પછી, સ્વર્ગમાં રાજા બની, બધા લોકોએ અધિપતિ થયો.
ધર્માત્મા સતતં ભૂત્વા કામાત્મા સમપદ્યત। દેવોદ્યાનેષુ સર્વેષુ નન્દનોપવનેષુ ચ
સदैવ ધર્મમાં સ્થિર રહી, પછી તે કામના વશ થયો અને બધા દેવોના બગીચાઓ અને નંદનવનમાં ફરતો રહ્યો.
કૈલાસે હિમવત્પૃષ્ઠે મન્દરે શ્વેતપર્વતે। સહ્યે મહેન્દ્રે મલયે સમુદ્રેષુ સરિત્સુ ચ
કૈલાસ, હિમાલયની ઢાળ, મંદર, શ્વેતપર્વત, સહ્યાદ્રિ, મહેન્દ્ર, મલય, સમુદ્રો અને નદીઓમાં,
અપ્સરોભિઃ પરિવૃતો દેવકન્યાસમાવૃતઃ । નહુષો દેવરાજોઽથ ક્રીડન્બહુવિધં તદા
અપ્સરાઓથી ઘેરાયેલો અને દેવકન્યાઓથી વળાયેલો, ત્યારે નહુષ દેવરાજ અનેક રીતે વિહાર કરતો હતો.
શ્રૃણ્વન્દિવ્યા બહુવિધાઃ કથાઃ શ્રુતિમનોહરાઃ । વાદિત્રાણિ ચ સર્વાણિ ગીતં ચ મધુરસ્વનમ્
તે અનેક પ્રકારની દિવ્ય અને મનમોહક વાર્તાઓ, બધા વાદ્ય અને મધુર ગીતો સાંભળતો હતો.
વિશ્વાવસુર્નારદશ્ચ ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ। ઋતવઃ ષટ્ચ દેવેન્દ્રં મૂર્તિમન્ત ઉપસ્થિતાઃ
વિશ્વાવસુ, નારદ, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહો અને છ ઋતુઓ, બધા દેવરાજ પાસે સ્વરૂપે ઉપસ્થિત થયા.
મારુતઃ સુરભિર્વાતિ મનોજ્ઞઃ સત્વશીતલઃ । એવં વિક્રીડતસ્તસ્ય નહુષસ્ય દુરાત્મનઃ
મધુર સુગંધિત અને શીતળ પવન વહેતો હતો; એ રીતે દુષ્ટ મનવાળો નહુષ આનંદમાં મસ્ત હતો.
સંપ્રાપ્તા દર્શનં દેવી શક્રસ્ય મહિષી પ્રિયા। સ તાં સંદૃશ્ય દુષ્ટાત્મા પ્રાહ સર્વાન્સભાસદઃ
શક્રની પ્રિય રાણી દેવી દર્શન માટે આવી; તેને જોઈને એ દુષ્ટ મનવાળાએ સર્વ સભાસદોને કહ્યું.
ઇન્દ્રસ્ય મહિષી દેવી કસ્માન્માં નોપતિષ્ઠતિ। અહમિન્દ્રોઽસ્મિ દેવાનાં લોકાનાં ચ તથેશ્વરઃ
ઇન્દ્રની રાણી દેવી કેમ મારી સેવા માટે આવતી નથી? હું તો દેવો અને લોકોએ ઇન્દ્ર, સ્વામી છું.
આગચ્છતુ શચી મહ્યં ક્ષિપ્રમદ્ય નિવેશનમ્ । તચ્છ્રુત્વા દુર્મના દેવી બૃહસ્પતિમુવાચ હ
શચી આજે જ ઝડપથી મારા મહેલમાં આવે; આ સાંભળીને દેવી દુઃખી થઈ અને બૃહસ્પતિને કહ્યું.
રક્ષ માં નહુષાદ્બ્રહ્મંસ્ત્વામસ્મિ શરણં ગતા। સર્વલક્ષણસંપન્નાં બ્રહ્મંસ્ત્વં માં પ્રભાષસે
હે બ્રહ્મા, મને નહુષથી બચાવ; હું તારી શરણે આવી છું. હે બ્રહ્મા, તું મને સર્વલક્ષણયુક્ત કહીને સંબોધે છે.
દેવરાજસ્ય દયિતામત્યન્તં સુખભાગિનીમ્। અવૈધવ્યેન યુક્તાં ચાપ્યેકપત્નીં પતિવ્રદામ્
દેવરાજની પ્રિય, અત્યંત સુખી, પતિ સાથે અવિધવા, એકપતિવ્રતા અને પતિપ્રાણ સ્ત્રી છું.
ઉક્તવાનસિ માં પૂર્વમૃતાં તાં કુરુ વૈ ગિરમ્। નોક્તપૂર્વં ચ ભગવન્મૃષા તે કિંચિદીશ્વર
તમે અગાઉ જે વચન આપ્યું હતું, હવે એ પૂરૂં કરો; હે ભગવાન, તમે ક્યારેય ખોટું બોલ્યા નથી.
તસ્માદેતદ્ભવેત્સત્યં ત્વયોક્તં દ્વિજસત્તમ। બૃહસ્પતિરથોવાચ ઇન્દ્રાણીં ભયમોહિતામ્
આથી, જે તમે કહ્યું છે તે સાચું થવું જોઈએ, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ; પછી બૃહસ્પતિએ ભયગ્રસ્ત ઇન્દ્રાણીને કહ્યું.
યદુક્તાસિ મયા દેવિ સત્યં તદ્ભવિતા ધ્રુવમ્ । દ્રક્ષ્યસે દેવરાજં તમિન્દ્રં શીઘ્રમિહાગતમ્
હે દેવી, મેં જે કહ્યું છે તે ચોક્કસપણે સાચું થશે; તું જલ્દી જ દેવરાજ ઇન્દ્રને અહીં આવતાં જોઈશ.
ન ભેતવ્યં ચ નહુષાત્સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે। સમાનયિષ્યે શક્રેણ નચિરાદ્ભવતીમહમ્
નહુષથી ડરવાની જરૂર નથી; હું તને સાચું કહું છું. હું તને અને ઇન્દ્રને ટૂંક સમયમાં મળાવી દઈશ.
અથ શુશ્રાવ નહુષ ઇન્દ્રાણીં શરણીં ગતામ્। બૃહસ્પતેરઙ્ગિરસશ્રુક્રોધ સ નૃપસ્તદા
પછી નહુષે સાંભળ્યું કે ઇન્દ્રાણી બૃહસ્પતિ પાસે આશરો લેવા ગઈ છે; એ સમયે એ રાજાને ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો.
ક્રુદ્ધં તુ નહુષં દૃષ્ટ્વા દેવા ઋષિપુરોગમાઃ। અબ્રુવન્દેવરાજાનં નહુષં ઘોરદર્શનમ્
નહુષને ગુસ્સે થયેલો જોઈને દેવતાઓ અને ઋષિઓએ મળીને ભયાનક દેખાતા દેવરાજ નહુષને કહ્યું.
દેવરાજ જહિ ક્રોધં ત્વયિ ક્રુદ્ધે જગદ્વિભો। ત્રસ્તં સાસુરગન્ધર્વં સકિંનરમહોરગમ્
દેવરાજ, તમારે ગુસ્સો છોડો, જગતના સ્વામી! તમે ગુસ્સે થાઓ ત્યારે આસુર, ગંધર્વ, કિન્નર અને મહાનાગ સહિત આખું જગત ડરી જાય છે.
જહિ ક્રોધમિમં સાધો ન કુપ્યન્તિ ભવદ્વિધાઃ । પરસ્ય પત્ની સા દેવી પ્રસીદસ્વ સુરેશ્વર
મહાન ભલા, આ ગુસ્સો છોડો; તમારી જેમના મહાન પુરુષો ગુસ્સો કરતા નથી. એ દેવી તો બીજાની પત્ની છે; દેવોના સ્વામી, કૃપા કરો.
નિવર્તય મનઃ પાપાત્પરદારાભિમર્શનાત્। દેવરાજોઽસિ ભદ્રં તે પ્રજા ધર્મેણ પાલય
બીજાની પત્ની તરફ મન લલચાવવું પાપ છે, એમાંથી મન પાછું ખેંચો. તમે દેવોના રાજા છો, તમારું કલ્યાણ થાય, પ્રજાનું ધર્મથી રક્ષણ કરો.
એવમુક્તો ન જગ્રાહ તદ્વચઃ કામમોહિતઃ । અથ દેવાનુવાચેદમિન્દ્રં પ્રતિ સુરાધિપઃ
આ રીતે સમજાવ્યા છતાં પણ, કામના વશ થઈને તેણે એ વાત માન્ય ન કરી. પછી દેવોના સ્વામી નહુષે દેવતાઓને ઇન્દ્ર વિશે કહ્યું.
અહલ્યા ધર્ષિતા પૂર્વમૃષિપત્ની યશસ્વિની । જીવતો ભર્તુરિન્દ્રેણ સ વઃ કિં ન નિવારિતઃ
અહલ્યા, મહાન ઋષિની પત્ની, જ્યારે પતિ જીવતો હતો ત્યારે ઇન્દ્રે તેનું અપમાન કર્યું હતું. ત્યારે તમે તેને કેમ અટકાવ્યા નહોતા?
બહૂનિ ચ નૃશંસાનિ કૃતાનીન્દ્રેણ વૈ પુરા । વૈધર્મ્યાણ્યુપધાશ્ચૈવ સ વઃ કિં ન નિવારિતઃ
પહેલાં ઇન્દ્રે ઘણા ક્રૂર અને અધર્મના કામો, તેમજ ફ્રોડ પણ કર્યા છે. ત્યારે તમે તેને કેમ રોક્યા નહોતા?
ઉપતિષ્ઠતુ દેવી મામેતદસ્યા હિતં પરમ્। યુષ્માકં ચ સદા દેવાઃ શિવમેવં ભવિષ્યતિ
એ દેવી મારા પાસે આવવા દો; એના માટે પણ અને તમારે માટે પણ આ જ સૌથી સારું રહેશે, અને બધું શુભ થશે.
ઇન્દ્રાણીમાનયિષ્યામો યથેચ્છસિ દિવસ્પતે। જહિ ક્રોધમિમં વીર પ્રીતો ભવ સુરેશ્વર
દિવસપતિ, અમે તમારી ઈચ્છા પ્રમાણે ઇન્દ્રાણીને તમારી પાસે લાવી દઈશું. વીર, આ ગુસ્સો છોડો અને પ્રસન્ન થાઓ, દેવોના સ્વામી.
ઇત્યુક્ત્વા તં તદા દેવા ઋષિભિઃ સહ ભારત। તગ્મુર્બૃહસ્પતિં વક્તુમિન્દ્રાણીં ચાશુભં વચઃ
આ રીતે કહીને દેવતાઓ અને ઋષિઓ સાથે મળીને, હે ભારત, બૃહસ્પતિ અને ઇન્દ્રાણી પાસે દુઃખદ સમાચાર કહેવા ગયા.
જાનીમઃ શરણં પ્રાપ્તામિન્દ્રાણીં તવ વેશ્મનિ। દત્તાભયાં ચ વિપ્રેન્દ્ર ત્વયા દેવર્ષિસત્તમ
અમે જાણીએ છીએ કે ઇન્દ્રાણી આશરો લઈને તમારા ઘરે છે; અને, દેવઋષિમાં શ્રેષ્ઠ, તમે તેને નિર્ભયતા આપી છે.