યત્તે કાર્યં મહાભાગ ક્રિયતાં તદનન્તરમ્ । સંપૂજ્યાપ્સરસઃ શક્રો વિસૃજ્ય ચ મહામતિઃ
'હે મહાભાગ્યશાળી, હવે તમારે જે કાર્ય કરવું હોય તે કરો.' શક્રે અપ્સરાઓનું સન્માન કરીને તેમને વિદાય આપી, અને પોતે વિચારમાં તલીન રહ્યો.
ચિન્તયામાસ તસ્યૈવ વધોપાયં યુધિષ્ઠિર। સ તૂષ્ણીં ચિન્તયન્વીરો દેવરાજઃ પ્રતાપવાન્
પછી, હે યુધિષ્ઠિર, દેવરાજે તેને મારવાનો ઉપાય વિચારવા લાગ્યા; તે પરાક્રમી અને શક્તિશાળી ઇન્દ્ર ચુપચાપ મનમાં વિચારો કરતો રહ્યો.
વિનિશ્ચિતમતિર્ધીમાન્વધે ત્રિશિરસોઽભવત્। વજ્રમસ્ય ક્ષિપામ્યદ્ય સ ક્ષિપ્રં નભવિષ્યતિ
મજબૂત મનથી અને બુદ્ધિપૂર્વક, તેણે ત્રિશિરાનું વધ કરવાનો નક્કી કર્યો: 'આજે હું મારા વજ્રથી તેને ઘાયલ કરીશ અને એ બચી શકશે નહીં.'
શત્રુઃ પ્રવૃદ્ધો નોપેક્ષ્યો દુર્બલોઽપિ બલીયસા। શાસ્ત્રબુદ્ધ્યા વિનિશ્ચિત્ય કૃત્વા બુદ્ધિં વધે દૃઢામ્
શત્રુ જો શક્તિશાળી બની ગયો હોય તો, ભલે પોતે વધુ બળવાન હોય, તેને અવગણવો ન જોઈએ; શાસ્ત્રની સમજથી વિચાર કરી, તેના વિનાશ માટે મન મજબૂત રાખવું જોઈએ.
અથ વૈશ્વાનરનિભં ઘોરરૂપં ભયાવહમ્। મુમોચ વજ્રં સંક્રુદ્ધઃ શક્રસ્ત્રિશિરસં પ્રતિ
પછી, ક્રોધથી ભરાઈને, શક્રે અગ્નિ જેવો, ભયાનક અને ભયપ્રદ વજ્ર ત્રિશિરા પર ફેંક્યો.
સ પપાત હતસ્તેન વજ્રેણ દૃઢમાહતઃ। પર્વતસ્યેવ શિખરં પ્રણુન્નં મેદિનીતલે
એ વજ્રના ઘા થી ત્રિશિરા જોરથી પડ્યો અને મૃત્યુ પામ્યો, જાણે કોઈ પર્વતનું શિખર જમીન પર પડી ગયું હોય.
તં તુ વજ્રહતં દૃષ્ટ્વા શયાનમચલોપમમ્। ન શર્મ લેભે દેવેન્દ્રો દીપિતતસ્તસ્ય તેજસા
વજ્રથી ઘાયલ થયેલો અને પર્વત જેવો અડગ પડેલો જોઈને, દેવેન્દ્રને એના તેજથી શાંતિ મળી નહીં.
હતોઽપિ દીપ્તતેજાઃ સ જીવન્નિવ હિ દૃશ્યતે। ઘાતિતસ્ય શિરાંસ્યાજૌ જીવન્તીવાદ્ભુતાનિ વૈ
મૃત્યુ પામ્યા પછી પણ એ તેજથી ઝગમગતો હતો અને જીવતો હોય એમ દેખાતો હતો; યુદ્ધભૂમિ પર કપાયેલા માથાં પણ જીવતા હોય એમ અદ્ભુત લાગતા હતા.
શિરાંસિ તસ્યાજાયન્ત ત્રીણ્યેવ શકુનાસ્ત્રયઃ। તિત્તિરિઃ કલવિઙ્કશ્ચ તથૈવ ચ કપિઞ્જલઃ । વિશ્વરૂપશિરાંસ્યેવ જાયન્તે તાનિ ભારત
એના શરીરમાંથી ત્રણ માથાં ઊભાં થયા, જેમ કે ત્રણ પક્ષીઓ: તિતિર, કલવિંક અને કપિંજલ; એ માથાં વિશ્વરૂપના માથાં જેવાં જ દેખાતા, હે ભારત.
તતોઽતિભીતગાત્રસ્તુ શક્ર આસ્તે વિચારયન્। અથાજગામ પરશું સ્કન્ધેનાદાય વર્ધકિઃ
પછી, ખૂબ ડરથી કાંપતા અંગો સાથે, શક્ર વિચારતો બેઠો; એ સમયે એક વઢારિયો ખભા પર કુહાડો લઈને આવ્યો.
તદરણ્યં મહારાજ યત્રાસ્તેઽસૌ નિપાતિતઃ । સ ભીતસ્તત્ર તક્ષાણં ઘટમાનં શચીપતિઃ
હે રાજા, એ જંગલમાં જ્યાં ત્રિશિરા પડ્યો હતો, ત્યાં શચીપતિ ભયભીત થઈને વઢારિયાને સાધન તૈયાર કરતાં જોયો.
અપશ્યદબ્રવીચ્ચૈનં સત્વરં પાકશાસનઃ । ક્ષિપ્રં છિન્ધિ શિરાંસ્યસ્ય કુરુષ્વ વચનં મમ
પાકશાસન એ જોઈને ઝડપથી કહ્યું: 'ઝલદી એના માથાં કાપી નાખ; જે કહું છું એ કર.'
મહાસ્કન્ધો ભૃશં હ્યેષ પરશુર્નભવિષ્યતિ। કર્તું ચાહં ન શક્ષ્યામિ કર્મ રાદ્ભિર્વિગર્હિતમ્
'આ કુહાડાનું દાંડો ખૂબ મજબૂત છે અને તૂટી નહીં; પણ હું આવું પાપકર્મ, જે સજ્જનો દ્વારા નિંદનીય છે, કરી શકતો નથી.'
મા ભૈસ્ત્વં શીઘ્રમેતદ્વૈ કુરુષ્વ વચનં મમ। મત્પ્રસાદાદ્ધિ તે શસ્ત્રં વજ્રકલ્પં ભવિષ્યતિ
'ડરતો નહીં; જલદી જે કહું છું એ કર. મારી કૃપાથી તારો શસ્ત્ર વજ્ર જેટલું શક્તિશાળી બની જશે.'
કં ભવન્તમહં વિદ્યાં ઘોરકર્માણમદ્ય વૈ। એતદિચ્છામ્યહં શ્રોતું તત્ત્વેન કથયસ્વ મે
'તમે કોણ છો અને આવું ભયાનક કામ શા માટે કરો છો? હું સાચું જાણવું છું; કૃપા કરીને બધું કહો.'
અહમિન્દ્રો દેવરાજસ્તક્ષન્વિદિતમસ્તુ તે। કુરુષ્વૈતદ્યથોક્તં મે તક્ષન્માઽત્ર વિચારય
'હું ઈન્દ્ર, દેવોનો રાજા છું—આ જાણ, વઢારિયા. જે કહેલું છે એ કર; અહીં વિલંબ ન કર.'
મયા હિ નિહતઃ શેતે ત્રિશિરાસ્ત્વં ચ વિદ્વિ વૈ
'મારા હાથે ત્રિશિરા મૃત્યુ પામ્યો છે, એ તું જાણ, હે બુદ્ધિશાળી.'
ક્રૂરેણ નાપત્રપસે કથં શક્રેહ કર્મણા। ઋષિપુત્રમિમં હત્વા બ્રહ્મહત્યાભયં ન તે
'શક્ર, તું આવું ક્રૂર કામ કરીને શરમ કેમ નથી માનતો? ઋષિપુત્રને મારીને તને બ્રાહ્મણહત્યાનો ભય નથી લાગતો?'
પશ્ચાદ્ધર્મં ચરિષ્યામિ પાવનાર્થ સુદુશ્ચરમ્। શત્રુરેષ મહાવીર્યો વજ્રેણ નિહતો મયા
'પછી હું પાપમુક્તિ માટે કઠિન તપ કરીશ; આ મહાવીર શત્રુને મેં વજ્રથી મારો છે.'
અદ્યાપિ ચાહમુદ્વિગ્નસ્તક્ષન્નસ્માદ્બિભેમિ વૈ। ક્ષિપ્રં છિન્ધિ શિરાંસિ ત્વં કરિષ્યેઽનુગ્રહં તવ
'હજી પણ હું ચિંતિત છું, વઢારિયા, અને એનો ડર લાગે છે; જલદી એના માથાં કાપી નાખ, હું તને વર આપીશ.'
શિરઃ પશોસ્તે દાસ્યન્તિ ભાગં યજ્ઞેષુ માનવાઃ । એષ તેઽનુગ્રહસ્તક્ષન્ક્ષિપ્રં કુરુ મમ પ્રિયમ્
માણસો યજ્ઞમાં પશુનું માથું અર્પણ કરશે; આ તારો ઉપકાર છે, વઢારા—હવે જલદી મને ખુશી થાય એવું કર.
એતચ્છ્રુત્વા તુ તક્ષા સ મહેન્દ્રવચનાત્તદા। શિરાંસ્યથ ત્રિશિરસઃ કુઠારેણાચ્છિનત્તદા
મહેન્દ્રના આ વચન સાંભળીને વઢારાએ ત્રિશિરાનું માથું કુહાડા વડે કાપી નાખ્યું.
નિકૃત્તેષુ તતસ્તેષુ નિષ્ક્રામન્નણ્ડજાસ્ત્વથ। કપિઞ્જલાસ્તિત્તિરાશ્ચ કલવિઙ્કાશ્ચ સર્વશઃ
જ્યારે એ માથાં કપાઈ ગઈ, ત્યારે ત્યાંથી ઈંડામાંથી જન્મેલા પક્ષીઓ બહાર આવ્યા—કપિંજલ, તિતિર અને કલવિંકા, બધા.
યેન વેદાનધીતે સ્મ પિબતે સોમમેવ ચ। તસ્માદ્વક્રાર્દ્વિનિશ્ચેરુઃ ક્ષિપ્રં તસ્ય કપિઞ્જલાઃ
જે માથાથી તેણે વેદો શીખ્યા અને સોમ પાન કર્યું, એ વાંકડા માથામાંથી જલદી કપિંજલ ઊભા થયા.
યેન સર્વા દિશો રાજન્પિબન્નિવ નીરીક્ષતે। તસ્માદ્વક્રાદ્વિનિશ્ચેરુસ્તિત્તિરાસ્તસ્ય પાણ્ડવ
પાંડવ, જે માથાથી તે સર્વ દિશાઓમાં જોઈને જાણે બધું પી જતો હતો, એ વાંકડા માથામાંથી તિતિર પક્ષીઓ નીકળ્યા.
યત્સુરાપં તુ તસ્યાસીદ્વક્રં ત્રિશિરસસ્તદા। કલવિઙ્કાઃ સમુત્પેતુઃ શ્યેનાશ્ચ ભરતર્ષભ
ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ, ત્રિશિરાનું જે માથું દારૂ પીવામાં લાગેલું હતું, એમાંથી કલવિંકા અને શ્યેન પક્ષીઓ જન્મ્યા.
તતસ્તેષુ નિકૃત્તેષુ વિજ્વરો મઘવાનથ। `તક્ષ્ણે તથા વરં દત્ત્વા પ્રહૃષ્ટસ્ત્રિદશેશ્વરઃ
પછી જ્યારે એ માથાં કપાઈ ગઈ, ત્યારે મેઘરાજે વઢારાને વર આપીને, દુ:ખમુક્ત થઈ, ખૂબ આનંદ માન્યો.
જગામ ત્રિદિવં દેવસ્તક્ષાઽપિ સ્વગૃહાન્યયૌ। મેને કૃતાર્થમાત્માનં હત્વા શત્રું સુરારિહા
દેવો સ્વર્ગે ગયા અને વઢારો પોતાના ઘરે પરત ફર્યો; દુશ્મનને માર્યા પછી તેણે પોતાને સફળ માન્યો.
તક્ષાપિ સ્વગૃહં ગત્વા નૈવ શંસતિ કસ્યચિત્। અથૈનં નાભિજાનન્તિ વર્ષમેકં તથાગતમ્
વઢારો ઘરે જઈને કોઈને કંઈ કહ્યું નહીં; એ રીતે એક વર્ષ સુધી કોઈને તેની કરેલી વાત ખબર પડી નહીં.
અથ સંવત્સરે પૂર્ણે ભૂતાઃ પશુપતેઃ પ્રભો। તમાક્રોશન્ત મઘવાન્નઃ પ્રભુર્બ્રહ્મહા ઇતિ
પછી એક વર્ષ પૂરું થયું ત્યારે પશુપતિના પ્રજાજનો મેઘરાજને દોષ લગાડવા લાગ્યા—'અમારા સ્વામી બ્રાહ્મણહંતક છે.'