તે વા યુધિ દુરાધર્ષા ભવન્ત્વેકસ્ય સૈનિકાઃ । અયુધ્યમાનઃ સંગ્રામે ન્યસ્તશસ્ત્રોઽહમેકતઃ
આ અપરાજેય યોદ્ધાઓ એક પક્ષની સેના બને, અને હું એકલો, નિશસ્ત્ર અને યુદ્ધમાં ભાગ ન લઉં.
આભ્યામન્યતરં પાર્થ યત્તે હૃદ્યતરં મતમ્। તદ્વૃણીતાં ભવાનગ્રે પ્રવાર્યસ્ત્વં હિ ધર્મતઃ
પાર્થ, આ બેમાંથી જે તને વધુ ગમતું હોય તે પસંદ કર; ધર્મ પ્રમાણે તને પહેલા પસંદગીનો અધિકાર છે.
એતદ્વિદિત્વા કૌન્તેય વિચાર્ય ચ પુનઃ પુનઃ । તાન્વા વરય સાહાય્યે માં સાચિવ્યેઽથવા પુનઃ
કૌંતેય, આ વાત જાણી અને વારંવાર વિચારી, તું મદદ માટે તેમને કે સલાહ માટે મને પસંદ કર, જે તને યોગ્ય લાગે.
એવમુક્તસ્તુ કૃષ્ણેન કુન્તીપુત્રે ધનઞ્જયઃ। અયુધ્યમાનં સંગ્રામે વરયામાસ કેશવમ્
કૃષ્ણે આવું કહ્યાના પછી, કુંતીપુત્ર ધનંજયે યુદ્ધમાં ન લડનારા કેશવને પસંદ કર્યો.
નારાયણમમિઘ્નં કામાજ્જાતમજં નૃષુ । સર્વક્ષત્રસ્ય પુરતો દેવદાનવયોરપિ
તેણે પાપરહિત, કદી ન વૃદ્ધ થનારા, મનુષ્યોમાં જન્મેલા નારાયણને, બધા ક્ષત્રિયોથી અને દેવ-દાનવો કરતાં પણ પહેલા પસંદ કર્યા.
દુર્યોધનસ્તુ તત્સૈન્યં સર્વમાવરયત્તદા । સહસ્રાણાં મહસ્રં તુ યોધાનાં પ્રાપ્ય ભારત
પણ દુર્યોધને તો એ આખી સેના પસંદ કરી, અને હજારોમાં હજારો યોદ્ધાઓની મોટી સેના મેળવી.
કૃષ્ણં ચાપહૃતં જ્ઞાત્વા સંપ્રાપ પરમાં મુદમ્ । દુર્યોધનસ્તુ તત્સૈન્યં સર્વમાદાય પાર્થિવઃ
કૃષ્ણ પસંદ થયો જાણીને, દુર્યોધન રાજકુમારે ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો અને આખી સેના લઈ લીધી.
તતોઽભ્યયાદ્ભીમબલો રૌહિણેયં મહાબલમ્ । સર્વં ચાગમને હેતું સ તસ્મૈ સંન્યવેદયત્। પ્રત્યુવાચ તતઃ શૌરિર્ધાર્તરાષ્ટ્રમિદં વચઃ
પછી ભીમસેને, જે સિંહ જેટલી શક્તિ ધરાવે છે, રોહિણીપુત્ર બલરામ પાસે ગયો અને આવવાનો આખો કારણ સમજાવ્યો. ત્યારબાદ શૌરીએ ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને આ વાત કહી.
વિદિતં તે નરવ્યાઘ્ર સર્વં ભવિતુમર્હતિ। યન્મયોક્તં વિરાટસ્ય પુરા વૈવાહિકે તદા
હે પુરુષશાર્દૂલ, તને બધું જ ખબર છે અને જે થવું જોઈએ તે પણ. જે મેં પહેલા વિરાટના ઘરે લગ્ન સમયે કહ્યું હતું, તે પણ.
નિગૃહ્યોક્તો હૃષીકેશસ્ત્વદર્થં કુરુનન્દન। મયા સંબન્ધકં તુલ્યમિતિ રાજન્પુનઃપુનઃ
હૃષીકેશને મેં વારંવાર રોકીને કહ્યું હતું, હે કુરુનંદન, તારા માટે હું સંબંધને સમાન માનું છું, હે રાજા.
ન ચ તદ્વાક્યમુક્તં વૈ કેશવં પ્રત્યપદ્યત। ન ચાહમુત્સહે કૃષ્ણં વિના સ્થાતુમપિ ક્ષણમ્
પણ કેશવે એ વાત સ્વીકારી નહીં; અને હું પણ કૃષ્ણ વિના એક ક્ષણ પણ રહી શકતો નથી.
નાહં સહાયઃ પાર્થસ્ય નાપિ દુર્યોધનસ્ય વૈ । ઇતિ મે નિશ્ચિતા બુદ્ધિર્વાસુદેવમવેક્ષ્ય હ
હું પાર્થનો પણ સહાયક નથી અને દુર્યોધનનો પણ નહીં; વાસુદેવને ધ્યાનમાં રાખીને આ મારી પક્કી નિશ્ચય છે.
જાતોઽસિ ભારતે વંશે સર્વપાર્થિવપૂજિતે । ગચ્છ યુધ્યસ્વ ધર્મેણ ક્ષાત્રેણ પુરુષર્ષભ
તમે ભારત વંશમાં જન્મ્યા છો, જે બધા રાજાઓ દ્વારા માન્ય છે. હવે, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, તમારો ધર્મપાલન કરીને યુદ્ધ માટે જાઓ.
ઇત્યેવમુક્તસ્તુ તદા પરિષ્વજ્ય હલાયુધમ્। કૃષ્ણં ચાપિ મહાબાહુમામન્ત્ર્ય ભરતર્ષભ
આ રીતે કહ્યા પછી તેણે હલાયુધને ભેટી લીધો અને મહાબાહુ કૃષ્ણને વિદાય આપી, હે ભારત શ્રેષ્ઠ.
સોઽભ્યયાત્કૃતવર્માણં ધૃતરાષ્ટ્રસુતો નૃપઃ । કૃતવર્મા દદૌ તસ્ય સેનામક્ષૌહિણીં તદા
પછી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર રાજાએ કૃતવર્માને મળ્યા; ત્યારે કૃતવર્માએ તેને એક અક્ષૌહિણી સેના આપી.
સ તેન સર્વસૈન્યેન ભીમેન કુરુનન્દનઃ । વૃતઃ પરિયયૌ હૃષ્ટઃ સુહૃદઃ સંપ્રહર્ષયન્
કુરુનંદન ભીમ સાથે અને આખી સેના સાથે ઘેરાઈને આનંદથી પોતાના મિત્રોને ખુશ કરતાં આગળ વધ્યો.
તતઃ પીતામ્બરધરો જગત્સ્રષ્ટા જનાર્દનઃ । ગતે દુર્યોધને કૃષ્ણઃ કિરીટિનમથાબ્રવીત્
પછી પીળા વસ્ત્રધારી જગતના સર્જનહાર જનાર્દન, જ્યારે દુર્યોધન ચાલ્યો ગયો, ત્યારે કૃષ્ણે કિરીટધારીને કહ્યું.
ભવાન્સમર્થસ્તાન્સર્વાન્નિહન્તું નાત્ર સંશયઃ । નિહન્તુમહમષ્યેકઃ સમર્થઃ પુરુષર્ષભઃ
તમે બધા શત્રુઓને હરાવી શકો છો—આમાં કોઈ શંકા નથી; પણ પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, હું પણ એકલો બધાને હરાવવાની શક્તિ ધરાવું છું.
ભવાંસ્તુ કીર્તિમાઁલ્લોકે તદ્યશસ્ત્વાં ગમિષ્યતિ। યશસાં ચાહમપ્યર્થી તસ્માદસિ મયા વૃતઃ
પણ દુનિયામાં તમારું નામ અને યશ ફેલાશે; એ યશ તમને મળશે. હું પણ યશનો ઇચ્છુક છું, એટલે જ મેં તમને પસંદ કર્યો છે.
સારથ્યં તુ ત્વયા કાર્યમિતિ મે માનસં સદા। ચિરરાત્રેપ્સિતં કામં તદ્ભવાન્કર્તુમર્હતિ
મારે તો હંમેશાં ઈચ્છા હતી કે તમે મારા રથચાલક બનો; કૃપા કરીને મારી આ લાંબી ઇચ્છા પૂરી કરો.
ઉપપન્નમિદં પાર્થ યત્સ્પર્ધસિ મયા સહ। સારથ્યં તે કરિષ્યામિ કામઃ સંપદ્યતાં તવ
પાર્થ, તમે મારી સાથે સ્પર્ધા કરો છો એ યોગ્ય છે; હું તમારો રથચાલક બનીશ—તમારી ઈચ્છા પૂર્ણ થાઓ.
એવં પ્રમુદિતઃ પાર્થઃ કુષ્ણેન સહિતસ્તદા। વૃતો દાશાર્હપ્રવરૈઃ પુનરાયાદ્યુધિષ્ઠિરમ્
આ રીતે આનંદિત પાર્થ અને કૃષ્ણ, દાશાર્હોમાં શ્રેષ્ઠો દ્વારા પસંદ થઈને, ફરીથી યુધિષ્ઠિર પાસે પાછા ફર્યા.
શલ્યઃ શ્રુત્વા તુ દૂતાનાં સૈન્યેન મહતા વૃતઃ। અભ્યાત્પાણ્ડવાન્રાજન્સહ પુત્રૈર્મહારથૈઃ
શલ્યે જ્યારે દૂતોથી આ સાંભળ્યું, ત્યારે મહાન સેના સાથે પોતાના પુત્રો અને મહારથીઓ સાથે પાંડવો પાસે પહોંચ્યો, હે રાજા.
તસ્ય સેનાનિવેશોઽભૂદધ્વર્ધમિવ યોજનમ્ । તથા હિ વિપુલાં સેનાં બિભર્તિ સ નરર્ષભઃ
તેના સેના-વિસ્તાર અડધા યોજન જેટલો હતો, કારણ કે એ પુરુષશ્રેષ્ઠ પાસે વિશાળ સેના હતી.
અક્ષૌહિણીપતી રાજન્મહાવીર્યપરાક્રમાઃ। વિચિત્રકવચાઃ શૂરા વિચિત્રધ્વજકાર્મુકાઃ
અક્ષૌહિણીના નાયકોએ, હે રાજા, મહાન પરાક્રમ અને શક્તિ ધરાવતી, વિવિધ કવચ પહેરેલી, વિવિધ ધ્વજ અને ધનુષવાળી શૂરવીરો હતા.
વિચિત્રાભરણાઃ સર્વે વિચિત્રરથવાહનાઃ । વિચિત્રસ્રગ્ધરાઃ સર્વે વિવિત્રામ્બરભૂષણાઃ
બધા જ વિવિધ આભૂષણોથી સજ્જ, વિવિધ રથ અને વાહનોમાં બેઠેલા, વિવિધ ફૂલોની વણાવેલી માળાઓ અને વસ્ત્રોથી શોભતા હતા.
સ્વદેશવેષાભરણા વીરાઃ શતસહસ્રશઃ। તસ્ય સેનાપ્રણેતારો બભૂવુઃ ક્ષત્રિયર્ષભાઃ
પોતાના દેશના વેશ અને આભૂષણ પહેરેલા લાખો વીરોએ તેની સેના નેતૃત્વ કર્યું, હે ક્ષત્રિય શ્રેષ્ઠ.
વ્યથયન્નિવ ભૂતાનિ કમ્પયન્નિવ મેદિનીમ્ । શનૈર્વિશ્રામયન્સેનાં સ યયૌ યત્ર પાણ્ડવઃ
જાણે બધાં જીવોને ડરાવતો અને ધરતીને કંપાવતો હોય તેમ, તેણે ધીમે ધીમે પોતાની સેના પાંડવ જ્યાં હતા ત્યાં લઈ ગયો.
તતો દુર્યોધનઃ શ્રુત્વા મહાત્માનં મહારથમ્ । ઉપાયાન્તમભિદ્રુત્ય સ્વયમાનર્ચ ભરત
પછી, મહાત્મા અને મહારથી આવી રહ્યો છે એમ સાંભળીને, દુર્યોધન પોતે જ તેને મળવા ગયો અને તેની પૂજા કરી, હે ભારત.
કારયામાસ પૂજાર્થં તસ્ય દુર્યોધનઃ સભાઃ । રમણીયેષુ દેશેષુ રત્નચિત્રાઃ સ્વલઙ્કૃતાઃ
દુર્યોધને તેની સન્માન માટે સુંદર સ્થળોએ, રત્નોથી શોભાયેલી અને સુશોભિત સભાઓ બનાવવાનો આદેશ આપ્યો.