પ્રતિબુદ્ધઃ સ વાર્ષ્ણેયો દદર્શાગ્રે કિરીટિનામ્। સિંહાસનગતં પશ્ચાત્પરિવૃત્ય ચ દૃષ્ટવાન્
વૃષ્ણિવંશી કૃષ્ણ જાગ્યા ત્યારે, આગળ અર્જુનને સિંહાસન પર બેઠેલા જોયા અને પછી પછડેથી ફરીને બીજાને જોયા.
સ તયોઃ સ્વાગતં કૃત્વા યથાવત્પ્રતિપૂજ્ય તૌ । તદાગમનજં હેતું પપ્રચ્છ મધુસૂદનઃ
કૃષ્ણે બંનેનું યથાયોગ્ય સ્વાગત કર્યું, તેમનું સન્માન કર્યું અને પછી તેઓ કેમ આવ્યા એનું કારણ પૂછ્યું.
તતો દુર્યોધનઃ કૃષ્ણામુવાચ પ્રહસન્નિવ। વિગ્રહેઽસ્મિન્ભવાન્સાહ્યં મમ દાતુમિહાર્હતિ
પછી દુર્યોધન હળવી સ્મિત સાથે કૃષ્ણને કહ્યું: 'આ યુદ્ધમાં, તમે મને સહાય આપવી જોઈએ.'
સમં હિ ભવતઃ સખ્યં મમ ચૈવાર્જુનેઽપિ ચ। તથા સંબન્ધકં તુલ્યમસ્માકં ત્વયિ માધવ
કેમ કે, તમારો મિત્રભાવ મારા અને અર્જુન બંને માટે સમાન છે અને, હે માધવ, તમારો સંબંધ પણ અમારે બંને સાથે એકસરખો છે.
અહં ચાભિગતં સન્તો ભજન્તે પૂર્વસારિણઃ ।। ત્વં ચ શ્રેષ્ઠતમો લોકે સતામદ્ય જનાર્દન
હું પણ જે મારા પાસે આવે છે, તેમને માન આપું છું, જેમ પહેલા જે મહાન લોકો આવ્યા છે, તેઓએ પણ આપ્યું છે. અને તું, જનાર્દન, આજે દુનિયામાં સારા લોકોમાં સૌથી શ્રેષ્ઠ છે.
સતતં સંમતશ્ચૈવ સદ્વૃત્તમનુપાલય
તને હંમેશા સૌ માન આપે છે, અને તું સારા આચરણને પાળે છે.
ભવાનભિગતઃ પૂર્વમત્ર મે નાસ્તિ સંશયઃ। દૃષ્ટસ્તુ પ્રથમં રાજન્મયા પાર્થો ધનઞ્જયઃ
તમે પહેલા મારા પાસે આવ્યા, એમાં મને કોઈ શંકા નથી. પણ, રાજા, મેં સૌપ્રથમ પાર્થ ધનંજયને જોયો હતો.
તવ પૂર્વાભિગમનાત્પૂર્વં ચાપ્યસ્ય દર્શનાત્ । સાહાય્યમુભયોરેવ કરિષ્યામિ સુયોધન
તમે પહેલા આવ્યા અને મેં તેને પહેલા જોયો, એ કારણે, સુયોધન, હું તમે બંનેને મદદ કરું છું.
પ્રવારણં તુ બાલાનાં પૂર્વં કાર્યમિતિ શ્રુતિઃ। તસ્માત્પ્રવારણં પૂર્વમર્હઃ પાર્થો ધનઞ્જયઃ
પરંપરા પ્રમાણે, નાના વયના વ્યક્તિને પહેલા પસંદગી આપવી જોઈએ. એટલે પાર્થ ધનંજયને પહેલા પસંદગીનો અધિકાર છે.
મત્સંહનનતુલ્યાનાં ગોપાનામર્બુદં મહત્। નારાયણા ઇતિ ખ્યાતાઃ સર્વે સંગ્રામયોધિનઃ
મારા જેટલી જ શક્તિ ધરાવતા ગોપાળઓનો મોટો સમૂહ છે, જેમને નારાયણ કહે છે અને બધા યુદ્ધમાં પ્રસિદ્ધ યોદ્ધા છે.
તે વા યુધિ દુરાધર્ષા ભવન્ત્વેકસ્ય સૈનિકાઃ । અયુધ્યમાનઃ સંગ્રામે ન્યસ્તશસ્ત્રોઽહમેકતઃ
આ અપરાજેય યોદ્ધાઓ એક પક્ષની સેના બને, અને હું એકલો, નિશસ્ત્ર અને યુદ્ધમાં ભાગ ન લઉં.
આભ્યામન્યતરં પાર્થ યત્તે હૃદ્યતરં મતમ્। તદ્વૃણીતાં ભવાનગ્રે પ્રવાર્યસ્ત્વં હિ ધર્મતઃ
પાર્થ, આ બેમાંથી જે તને વધુ ગમતું હોય તે પસંદ કર; ધર્મ પ્રમાણે તને પહેલા પસંદગીનો અધિકાર છે.
એતદ્વિદિત્વા કૌન્તેય વિચાર્ય ચ પુનઃ પુનઃ । તાન્વા વરય સાહાય્યે માં સાચિવ્યેઽથવા પુનઃ
કૌંતેય, આ વાત જાણી અને વારંવાર વિચારી, તું મદદ માટે તેમને કે સલાહ માટે મને પસંદ કર, જે તને યોગ્ય લાગે.
એવમુક્તસ્તુ કૃષ્ણેન કુન્તીપુત્રે ધનઞ્જયઃ। અયુધ્યમાનં સંગ્રામે વરયામાસ કેશવમ્
કૃષ્ણે આવું કહ્યાના પછી, કુંતીપુત્ર ધનંજયે યુદ્ધમાં ન લડનારા કેશવને પસંદ કર્યો.
નારાયણમમિઘ્નં કામાજ્જાતમજં નૃષુ । સર્વક્ષત્રસ્ય પુરતો દેવદાનવયોરપિ
તેણે પાપરહિત, કદી ન વૃદ્ધ થનારા, મનુષ્યોમાં જન્મેલા નારાયણને, બધા ક્ષત્રિયોથી અને દેવ-દાનવો કરતાં પણ પહેલા પસંદ કર્યા.
દુર્યોધનસ્તુ તત્સૈન્યં સર્વમાવરયત્તદા । સહસ્રાણાં મહસ્રં તુ યોધાનાં પ્રાપ્ય ભારત
પણ દુર્યોધને તો એ આખી સેના પસંદ કરી, અને હજારોમાં હજારો યોદ્ધાઓની મોટી સેના મેળવી.
કૃષ્ણં ચાપહૃતં જ્ઞાત્વા સંપ્રાપ પરમાં મુદમ્ । દુર્યોધનસ્તુ તત્સૈન્યં સર્વમાદાય પાર્થિવઃ
કૃષ્ણ પસંદ થયો જાણીને, દુર્યોધન રાજકુમારે ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો અને આખી સેના લઈ લીધી.
તતોઽભ્યયાદ્ભીમબલો રૌહિણેયં મહાબલમ્ । સર્વં ચાગમને હેતું સ તસ્મૈ સંન્યવેદયત્। પ્રત્યુવાચ તતઃ શૌરિર્ધાર્તરાષ્ટ્રમિદં વચઃ
પછી ભીમસેને, જે સિંહ જેટલી શક્તિ ધરાવે છે, રોહિણીપુત્ર બલરામ પાસે ગયો અને આવવાનો આખો કારણ સમજાવ્યો. ત્યારબાદ શૌરીએ ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને આ વાત કહી.
વિદિતં તે નરવ્યાઘ્ર સર્વં ભવિતુમર્હતિ। યન્મયોક્તં વિરાટસ્ય પુરા વૈવાહિકે તદા
હે પુરુષશાર્દૂલ, તને બધું જ ખબર છે અને જે થવું જોઈએ તે પણ. જે મેં પહેલા વિરાટના ઘરે લગ્ન સમયે કહ્યું હતું, તે પણ.
નિગૃહ્યોક્તો હૃષીકેશસ્ત્વદર્થં કુરુનન્દન। મયા સંબન્ધકં તુલ્યમિતિ રાજન્પુનઃપુનઃ
હૃષીકેશને મેં વારંવાર રોકીને કહ્યું હતું, હે કુરુનંદન, તારા માટે હું સંબંધને સમાન માનું છું, હે રાજા.
ન ચ તદ્વાક્યમુક્તં વૈ કેશવં પ્રત્યપદ્યત। ન ચાહમુત્સહે કૃષ્ણં વિના સ્થાતુમપિ ક્ષણમ્
પણ કેશવે એ વાત સ્વીકારી નહીં; અને હું પણ કૃષ્ણ વિના એક ક્ષણ પણ રહી શકતો નથી.
નાહં સહાયઃ પાર્થસ્ય નાપિ દુર્યોધનસ્ય વૈ । ઇતિ મે નિશ્ચિતા બુદ્ધિર્વાસુદેવમવેક્ષ્ય હ
હું પાર્થનો પણ સહાયક નથી અને દુર્યોધનનો પણ નહીં; વાસુદેવને ધ્યાનમાં રાખીને આ મારી પક્કી નિશ્ચય છે.
જાતોઽસિ ભારતે વંશે સર્વપાર્થિવપૂજિતે । ગચ્છ યુધ્યસ્વ ધર્મેણ ક્ષાત્રેણ પુરુષર્ષભ
તમે ભારત વંશમાં જન્મ્યા છો, જે બધા રાજાઓ દ્વારા માન્ય છે. હવે, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, તમારો ધર્મપાલન કરીને યુદ્ધ માટે જાઓ.
ઇત્યેવમુક્તસ્તુ તદા પરિષ્વજ્ય હલાયુધમ્। કૃષ્ણં ચાપિ મહાબાહુમામન્ત્ર્ય ભરતર્ષભ
આ રીતે કહ્યા પછી તેણે હલાયુધને ભેટી લીધો અને મહાબાહુ કૃષ્ણને વિદાય આપી, હે ભારત શ્રેષ્ઠ.
સોઽભ્યયાત્કૃતવર્માણં ધૃતરાષ્ટ્રસુતો નૃપઃ । કૃતવર્મા દદૌ તસ્ય સેનામક્ષૌહિણીં તદા
પછી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર રાજાએ કૃતવર્માને મળ્યા; ત્યારે કૃતવર્માએ તેને એક અક્ષૌહિણી સેના આપી.
સ તેન સર્વસૈન્યેન ભીમેન કુરુનન્દનઃ । વૃતઃ પરિયયૌ હૃષ્ટઃ સુહૃદઃ સંપ્રહર્ષયન્
કુરુનંદન ભીમ સાથે અને આખી સેના સાથે ઘેરાઈને આનંદથી પોતાના મિત્રોને ખુશ કરતાં આગળ વધ્યો.
તતઃ પીતામ્બરધરો જગત્સ્રષ્ટા જનાર્દનઃ । ગતે દુર્યોધને કૃષ્ણઃ કિરીટિનમથાબ્રવીત્
પછી પીળા વસ્ત્રધારી જગતના સર્જનહાર જનાર્દન, જ્યારે દુર્યોધન ચાલ્યો ગયો, ત્યારે કૃષ્ણે કિરીટધારીને કહ્યું.
ભવાન્સમર્થસ્તાન્સર્વાન્નિહન્તું નાત્ર સંશયઃ । નિહન્તુમહમષ્યેકઃ સમર્થઃ પુરુષર્ષભઃ
તમે બધા શત્રુઓને હરાવી શકો છો—આમાં કોઈ શંકા નથી; પણ પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, હું પણ એકલો બધાને હરાવવાની શક્તિ ધરાવું છું.
ભવાંસ્તુ કીર્તિમાઁલ્લોકે તદ્યશસ્ત્વાં ગમિષ્યતિ। યશસાં ચાહમપ્યર્થી તસ્માદસિ મયા વૃતઃ
પણ દુનિયામાં તમારું નામ અને યશ ફેલાશે; એ યશ તમને મળશે. હું પણ યશનો ઇચ્છુક છું, એટલે જ મેં તમને પસંદ કર્યો છે.
સારથ્યં તુ ત્વયા કાર્યમિતિ મે માનસં સદા। ચિરરાત્રેપ્સિતં કામં તદ્ભવાન્કર્તુમર્હતિ
મારે તો હંમેશાં ઈચ્છા હતી કે તમે મારા રથચાલક બનો; કૃપા કરીને મારી આ લાંબી ઇચ્છા પૂરી કરો.