ન તુ વાચ્યો મૃદુવચો ધાર્તરાષ્ટ્રઃ કથંચન । નહિ માર્દવસાધ્યોઽસૌ પાપબુદ્ધિર્મતો મમ
ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને ક્યારેય નરમ વચન બોલવા નહીં જોઈએ; કારણ કે દુરાશયવાળા માણસને નમ્રતાથી જીતવામાં આવે એમ મને લાગતું નથી.
ગર્દભે માર્દવં કુર્યાદ્ગોષુ તીક્ષ્ણં સમાચરેત્ । મૃદુ દુર્યોધને વાક્યં યો બ્રૂયાત્પાપચેતસિ
ગધેડાને નરમાઈથી અને ગાયને કઠોરતાથી વર્તવું જોઈએ; જે દુર્યોધન જેવા પાપી મનવાળા સામે નરમ વચન બોલે, એ ભૂલ કરે છે.
મૃદું વૈ મન્યતે પાપો ભાષમાણમશક્તિકમ્ । હિતમર્થં ન જાનીયાદબુદ્ધિર્માર્દવે સતિ
દુષ્ટ માણસ સૌમ્ય અને નમ્ર બોલનારને નિર્વળ અને બલહીન માને છે; અને મૂર્ખ માણસ નરમાઈથી આપેલી લાભદાયી સલાહને ઓળખી શકતો નથી.
એતચ્ચૈવ કરિષ્યામો યત્નશ્ચ ક્રિયતામિહ । પ્રસ્થાપયામ મિત્રેભ્યો બલાન્યુદ્યોજયન્તુ નઃ
આ કામ આપણે જરૂર કરવું જોઈએ અને અહીં પુરેપુરો પ્રયાસ કરવો જોઈએ; ચાલો, આપણા મિત્રોને સંદેશ મોકલીએ જેથી તેઓ આપણાં માટે પોતાની સેના તૈયાર કરે.
શલ્યસ્ય ધૃષ્ટકેતોશ્ચ જયત્સેનસ્ય વા વિભો । કેકયાનાં ચ સર્વેષાં દૂતા ગચ્છન્તુ શીઘ્રગાઃ
શલ્ય, ધૃષ્ટકેતુ, જયત્સેન અને બધા કેકય રાજાઓ પાસે ઝડપી દૂત મોકલવામાં આવે, હે મહાબલી.
સ ચ દુર્યોધનો નૂનં પ્રેષયિષ્યતિ સર્વશઃ । પૂર્વાભિપન્નાઃ સન્તશ્ચ ભજન્તે પૂર્વચોદનમ્
અને નિશ્ચયે દુર્યોધન પણ સર્વત્ર દૂત મોકલશે; જે પહેલા બોલાવાયા હોય છે, તેઓ પહેલાની આજ્ઞાનું પાલન કરે છે.
તત્વરધ્વં નરેન્દ્રાણાં પૂર્વમેવ પ્રચોદને । મહદ્ધિ કાર્યં વોઢવ્યમિતિ મે વર્તતે મતિઃ
તેથી રાજાઓને પહેલેથી જ પ્રેરિત કરો, કેમ કે મોટું કાર્ય હાથ ધરવાનું છે—મારી એવી પક્કી માન્યતા છે.
શલ્યસ્ય પ્રેષ્યતાં શીઘ્રં યે ચ તસ્યાનુગા નૃપાઃ । ભગદત્તાય રાજ્ઞે ચ પૂર્વસાગરવાસિને
શલ્ય અને તેના અનુયાયી રાજાઓને, પૂર્વ દરિયાકાંઠે વસતા ભગદત્ત રાજાને પણ તરત દૂત મોકલવામાં આવે.
અમિતૌજસે તથોગ્રાય હાર્દિક્યાયાન્ધકાય ચ। દીર્ઘપ્રજ્ઞાય શૂરાય રોચમાનાય વા વિભો
અમિતૌજસ, ભયાનક હાર્દિક્ય, અંધક, બુદ્ધિશાળી અને શૂરવીર દીર્ઘપ્રજ્ઞા, તથા પ્રસિદ્ધ રોચમાનને પણ સંદેશ મોકલવામાં આવે, હે મહાબલી.
આનીયતાં બૃહન્તશ્ચ સેનાબિન્દુશ્ચ પાર્થિવઃ । સેનજિત્પ્રતિબિન્ધ્યશ્ચ ચિત્રવર્મા સુવાસ્તુકઃ
બૃહંત, પૃથ્વીપતિ સેનાબિંદુ, સેનાજિત, પ્રતિબિંધ્ય, ચિત્રવર્મા અને સુવાસ્તુકને બોલાવવામાં આવે.
બાહ્લીકો મુઞ્જકેશશ્ચ ચૈદ્યાધિપતિરેવ ચ। સુપાર્શ્વશ્ચ સુબાહુશ્ચ પૌરવશ્ચ મહારથઃ
બાહ્લીક રાજા, મુંજકેશ, ચેદિ દેશના અધિપતિ, સુપાર્શ્વ, સુબાહુ અને પૌરવ વંશના મહારથીને પણ બોલાવો.
શકાનાં પહ્લવાનાં કર્ણવેષ્ટશ્ચ પાર્થિવઃ ।। સુરારિશ્ચ નદીજશ્ચ કર્ણવેષ્ટશ્ચ પાર્થિવઃ
શક, પહ્લવ, કર્ણવેષ્ટ, સુરારી, નદીજ અને કર્ણવેષ્ટ જેવા રાજાઓને પણ બોલાવામાં આવે.
નીલશ્ચ વીરધર્મા ચ ભૂમિપાલશ્ચ વીર્યવાન્ । દુર્જયો દન્તવક્રશ્ચ રુક્મી ચ જનમેજયઃ
નીલ, વીરધર્મા, શક્તિશાળી ભૂમિપતિ, દુર્જય, દંતવક્ર, રુક્મી અને જનમેજયને પણ બોલાવામાં આવે.
આષાઢો વાયુવેગશ્ચ પૂર્વપાલી ચ પાર્થિવઃ । ભૂરિતેજા દેવકશ્ચ એકલવ્યઃ સહાત્મજૈઃ
આષાઢ, વાયુવેગ, પૂર્વપાળી રાજા, તેજસ્વી ભૂરિતેજા, દેવક અને એકલવ્ય પોતાના પુત્રો સાથે બોલાવામાં આવે.
કારૂષકાશ્ચ રાજાનઃ ક્ષેમધૂર્તિશ્ચ વીર્યવાન્ । કામ્ભોજા ઋષિકા યે ચ પશ્ચિમાનૂપકાશ્ચ યે
કારૂષ દેશના રાજાઓ, પરાક્રમી ક્ષેમધૂર્તિ, કામ્બોજ, ઋષિક અને પશ્ચિમ તથા સરહદી પ્રદેશના લોકો પણ બોલાવામાં આવે.
જયત્સેનશ્ચ કાશ્યશ્ચ તથા પઞ્ચનદા નૃપાઃ ।। જાનકિશ્ચ દુર્ધર્ષઃ પાર્વતીયાશ્ચ યે નૃપાઃ
જયત્સેન, કાશીનો રાજા, પાંચ નદીઓના શાસકો, અડગ જાનકી અને પર્વતીય પ્રદેશના રાજાઓને પણ બોલાવામાં આવે.
જાનકિશ્ચ સુશર્મા ચ મણિમાન્યોતિમત્સકઃ। પાંશુરાષ્ટ્રાધિપશ્ચૈવ ધૃષ્ટકેતુશ્ચ વીર્યવાન્
જાનકી, સુશર્મા, મણિમાન, ઉતિમત્સક, પાંશુરાષ્ટ્રના અધિપતિ અને પરાક્રમી ધૃષ્ટકેતુને પણ બોલાવામાં આવે.
તુણ્ડશ્ચ દણ્ડધારશ્ચ બૃહત્સેનશ્ચ વીર્યવાન્। અપરાજિતો નિષાદશ્ચ શ્રેણિમાન્વસુમાનપિ
તુંડ, દંડધાર, શક્તિશાળી બૃહત્સેન, અપરાજિત, નિષાદ, શ્રેણિમાન અને વસુમાનને પણ બોલાવામાં આવે.
બૃહદ્બલો મહૌજાશ્ચ બાહુઃ પરપુરંજયઃ । સમુદ્રસેનો રાજા ચ સહ પુત્રેણ વીર્યવાન્
બૃહદ્બલ, મહાશક્તિશાળી બાહુ, શત્રુઓના વિજેતા, અને પરાક્રમી રાજા સમુદ્રસેન પોતાના પુત્ર સાથે બોલાવામાં આવે.
ઉદ્ભવઃ ક્ષેમકશ્ચૈવ વાટધાનશ્ચ પાર્થિવઃ । શ્રુતાયુશ્ચ દૃઢાયુશ્ચ સાલ્વપુત્રશ્ચ વીર્યવાન્
ઉદભવ, ક્ષેમક, વાટધાન રાજા, શ્રુતાયુ, દૃઢાયુ અને પરાક્રમી સાલ્વપુત્રને પણ બોલાવામાં આવે.
કુમારશ્ચ કલિઙ્ગાનામીશ્વરો યુદ્ધદુર્મદઃ । એતેષાં પ્રેષ્યતાં શીઘ્રમેતદ્ધિ મમ રોચતે
કલીંગ દેશના યુવાન રાજકુમાર યુદ્ધમાં ખૂબ જ ભયંકર છે; તેને તરત જ દૂત તરીકે મોકલવો જોઈએ—આ વાત મને પસંદ છે.
અયં ચ બ્રાહ્મણો વિદ્વાન્મમ રાજન્પુરોહિતઃ। પ્રેષ્યતાં ધૃતરાષ્ટ્રાય વાક્યમસ્મૈ પ્રદીયતામ્
આ વિદ્વાન બ્રાહ્મણ મારા પુરોહિત છે, રાજન; તેને ધૃતરાષ્ટ્ર પાસે દૂત બનાવી મોકલવો જોઈએ અને સંદેશ પણ એ જને આપવો જોઈએ.
યથા દુર્યોધનો વાચ્યો યથા સાન્તનવો નૃપઃ । ધૃતરાષ્ટ્રો યથા વાચ્યો દ્રોણશ્ચ રથિનાં વરઃ
દુર્યોધનને, શાંતનુ વંશના રાજાને, ધૃતરાષ્ટ્રને અને રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ દ્રોણને જે સંદેશ આપવો છે, તે એમને કહો.
દ્રુપદેનૈવમુક્તે તુ વાક્યે વાક્યવિદાં વરઃ। વસુદેવસુતસ્તત્ર પૃષ્ણિસિંહોઽબ્રવીદિદમ્
દ્રુપદે આ રીતે વાત કહી ત્યારે વાસુદેવપુત્ર, પૃષ્ણિવંશના સિંહ અને શ્રેષ્ઠ વક્તા, ત્યાં આ શબ્દો બોલ્યા.
ઉપપન્નમિદં વાક્યં સોમકાનાં ધુરંધરે। અર્થસિદ્ધિકરં રાજ્ઞઃ પાણ્ડવસ્યામિતૌજસઃ
સોમકાઓનું આ વચન યોગ્ય છે અને મહાન શક્તિ ધરાવતાં પાંડવ રાજાનું કાર્ય સિદ્ધ કરશે.
એતચ્ચ પૂર્વં કાર્યં નઃ સુનીતિમભિકાઙ્ક્ષતામ્। અન્યથા હ્યાચરન્કર્મ પુરુષઃ સ્યાત્સુબાલિશઃ
અને, જે યોગ્ય રીત ઇચ્છીએ છીએ, તે પહેલું કામ આપણે કરવું જોઈએ; નહિંતર, જો કોઈ માણસ વિપરીત રીતે કરે, તો તે ખૂબ જ મૂર્ખ ગણાય.
કિં તુ સંબન્ધકં તુલ્યમસ્માકં કુરુપાણ્ડુષુ। યથેષ્ટં વર્તમાનેષુ પાણ્ડવેષુ ચ તેષુ ચ
પણ, કૌરવો અને પાંડવો બંને સાથે આપણો સંબંધ સરખો છે; બંને પક્ષે, પાંડવો અને બીજા પણ, જેમ ઇચ્છે તેમ જીવતાં રહે છે.
તે વિવાહાર્થમાનીતા વયં સર્વે તથા ભવાન્ । કૃતે વિવાહે મુદિતા ગમિષ્યામો ગૃહાન્પ્રતિ
આ બધા લગ્ન માટે અહીં લાવવામાં આવ્યા છે, અને આપણે સૌ અને તમે પણ એ જ માટે આવ્યા છીએ; લગ્ન પૂરાં થયા પછી, આનંદથી આપણે સૌ ઘેર પાછા જઈશું.
ભવાન્વૃદ્ધતમો રાજ્ઞાં વયસા ચ શ્રુતેન ચ। શિષ્યવત્તે વયં સર્વે ભવામેહ ન સંશયઃ
તમે રાજાઓમાં વય અને જ્ઞાનથી સૌથી વડીલા છો; અમે બધા અહીં તમારા શિષ્ય સમાન છીએ, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
ભવન્તં ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ સતતં બહુ મન્યતે। આચાર્યયોઃ સખા ચાસિ દ્રોણસ્ય ચ કૃપસ્વ ચ
ધૃતરાષ્ટ્ર હંમેશા તમારું બહુ માન રાખે છે; તમે દ્રોણ અને કૃપ, બંને આચાર્યોના મિત્ર છો.