તતો દ્રૌણિર્મહાવીર્યઃ પાર્થસ્ય વિચરિષ્યતઃ । વિવરં સૂક્ષ્મમાલોક્ય જ્યાં નુનોદ ક્ષુરેણ સઃ
પછી દ્રોણપુત્રે, અર્જુનના હલનચલન વચ્ચે, એક નાનકડું અવકાશ જોઈ, તીક્ષ્ણ કટારી જેવા બાણથી એની ધનુષ્યની દોરી કાપી નાખી.
તદસ્યાપૂજયન્દેવાઃ કર્મ દૃષ્ટ્વાઽતિમાનુષમ્ । ન શક્તોઽન્યઃ પુમાન્સ્થાતુમૃતે દ્રૌણેર્ધનંજયમ્
એ અસાધારણ કૃત્ય જોઈને દેવતાઓએ પણ પ્રશંસા કરી; દ્રોણપુત્ર સિવાય બીજું કોઈ ધનંજય સામે ટકી શક્યું નહોતું.
તતો દ્રૌણિર્ધનુર્વ્યસ્ય વ્યપક્રમ્ય નરર્ષભઃ । પુનરપ્યભ્યહન્પાર્થં હૃદયે કઙ્કપત્રિભિઃ
પછી દ્રૌણીએ પોતાનું ધનુષ્ય ખેંચી, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પાર્થને મોરપાંખવાળા તીરો વડે ફરી એકવાર હૃદયમાં ઘા કર્યો.
તતઃ પાર્થો મહાબાહુઃ પ્રહસન્સ્વનવત્તદા। યોજયામાસ ચ તદા મૌર્વ્યા ગાણ્ડીવમોજસા
એ સમયે બલવાન પાર્થ હસી ઊઠ્યો અને જોરથી પોતાના ગાંડીવ ધનુષ્યને ડોરીથી બાંધ્યું.
તં દૃષ્ટ્વા ઋદ્ધમાયાન્તં પ્રભિન્નમિવ કુઞ્જરમ્ । ઋદ્ધઃ સમાહ્વયામાસ દ્રૌણિર્યુદ્ધાય ભારત
પાર્થને તેજથી આગળ વધતો જોઈ, જાણે ઉગ્ર હાથીની જેમ, શક્તિશાળી દ્રૌણીએ તેને યુદ્ધ માટે લલકાર્યો, હે ભરતવંશી.
તતોઽર્ધચન્દ્રપાહૃત્ય તેન પાર્થઃ સમાહતઃ । ચિચ્છેદ તસ્ય ચાપં ચ સૂતં ચાશ્વં ચ તેજસા । વિવ્યાધ નિશિતૈશ્ચાપિ શરૈરાશીવિપોપમૈઃ
પછી પાર્થને અર્ધચંદ્રાકાર તીરે ઘાયલ કર્યો, અને પછી તેણે પોતાની શક્તિથી દ્રૌણિનું ધનુષ્ય, રથચાલક અને ઘોડા કાપી નાખ્યા અને ઝેરી સાપ જેવા તીક્ષ્ણ તીરો વડે તેને ઘાયલ કર્યો.
સોઽન્યં રથં સમાસ્થાય પ્રત્યાયાદ્રથિપુઙ્ગવઃ। વારણેનેવ મત્તેન મત્તો વારણયૂથપઃ
પછી એ મહાન યુદ્ધવીર બીજું રથ લઈ પાછો આવ્યો, જાણે ઉગ્ર હાથી સામે બીજો ઉગ્ર હાથી આવે તેમ.
તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં પૃથિવ્યામેકવીરયોઃ । રણમધ્યે દ્વયોરેવ સુમહદ્રોમહર્ષણમ્
પછી પૃથ્વી પર એ બે એકલા વીરોએ વચ્ચે ભયાનક અને રોમાંચક યુદ્ધ શરૂ કર્યું.
તૌ વીરૌ કુરવઃ સર્વે દદૃશુર્વિસ્મયાન્વિતાઃ। યુધ્યમાનૌ મહાત્માનૌ દ્વિરદાવિવ સંગતૌ
કુરુઓએ આશ્ચર્યથી એ બે મહાન આત્માવાળા વીરોએ હાથીની જેમ યુદ્ધ કરતાં જોયા.
તૌ સમાજઘ્નતુર્વીરૌ પરસ્પરજયૈષિણૌ । શરૈ રાશીવિષાકારૈર્જ્વલદ્ભિરિવ પાવકૈઃ
એ બંને વીરોએ એકબીજાને હરાવવાની ઇચ્છાથી, અગ્નિ સમાન જ્વલંત અને ઝેરી સાપ જેવા તીરો વડે ઘા કર્યા.
અક્ષયાવિષુધી દિવ્યૌ પાણ્ડવસ્ય મહાત્મનઃ। તેન પાર્થો રણે શૂરસ્તસ્થૌ ગિરિરિવાચલઃ
પાંડવ પાસે અક્ષય અને દિવ્ય તીણાં હતાં, તેથી એ મહાન આત્માવાળા પાર્થ યુદ્ધમાં પર્વતની જેમ અડગ ઊભો રહ્યો.
અશ્વત્થામ્નઃ પુનર્બાણાઃ ક્ષિપ્રમભ્યસ્યતો રણે। જગ્મુઃ પરિક્ષયં શીઘ્રમભૂત્તેનાધિકોઽર્જુનઃ
પણ અશ્વત્થામાના તીરો, ભલે ઝડપથી છોડ્યા હતા, ટૂંક સમયમાં ખૂટી ગયા; તેથી અર્જુને વધુ ફાયદો મેળવ્યો.
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર મહાવીર્યપરાક્રમઃ। આજગામ મહાબાહુઃ કૃપઃ શસ્ત્રભૃતાંવરઃ । અર્જુનં પ્રતિયોદ્ધું વૈ યુદ્ધકામો મહારથઃ
એ દરમિયાન મહાન બલ અને પરાક્રમવાળા, શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા કૃપાચાર્ય, અર્જુન સામે યુદ્ધ કરવા આતુર થઈ આવ્યા.
અથં દ્રૌણે રથં ત્યક્ત્વા કૃપસ્ય રથમુત્તમમ્ । આજગામાર્જુનસ્તૂર્ણં સૂર્યવૈશ્વાનરપ્રભમ્
પછી અર્જુને ઝડપથી દ્રૌણિના રથને છોડી, કૃપાચાર્યના સૂર્ય અને અગ્નિ જેવા તેજસ્વી રથ પર ચડીને પહોંચ્યો.
તૌ વીર સૂર્યસંકાશૌ યોત્સ્યમાનૌ મહારથૌ। વાષિકાવિવ જીમૂતૌ વ્યરોચેતાં વ્યવસ્થિતૌ
એ બંને મહારથી, સૂર્ય સમાન તેજવાળા, યુદ્ધ માટે સામસામે ઊભા રહ્યા, જાણે બે મેઘો એકબીજાને ટકરાવા તૈયાર હોય.
શ્રગૃહ્ય ગાણ્ડિવં લોકે વિશ્રુતં પુનરર્જુનઃ। અભ્યયાદ્ભરતશ્રેષ્ઠો વિનિઘ્નઞ્શરમાલયા
પછી વિશ્વમાં પ્રસિદ્ધ એવા અર્જુને ગાંડીવ ધનુષ્ય હાથમાં લીધું અને ભરતવંશીઓમાં શ્રેષ્ઠ, તીરોની વરસાદ વરસાવતો આગળ વધ્યો.
કૃપશ્ચ ધનુરાદાય તથૈવાર્જુનમભ્યગામ્
કૃપાચાર્યે પણ પોતાનું ધનુષ્ય લઈને એ જ રીતે અર્જુન સામે આગળ વધ્યા.
પ્રગૃહ્ય બલવચ્ચાપં નારાચાન્રક્તભોજનાન્। કૃપઃ પાર્થાય ચિક્ષેપ શંતશોઽથ સહસ્રશઃ
મજબૂત ધનુષ્ય પકડી, લાલ ટોચવાળા લોખંડના તીરો કૃપાએ પાર્થ પર સૈંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં છોડ્યા.
જીમૂત ઇવ ધર્માન્તે શરવર્પં વિમુઞ્ચતિ । નન્દયન્સુહૃદઃ સર્વાન્પ્રત્યયુધ્યત ફલ્ગુનમ્
મેઘ વરસાદના અંતે જેમ તીરોની ધોધ વરસાવે, તેમ કૃપાએ પોતાના મિત્રો ખુશ કરી ફલ્ગુન સામે યુદ્ધ કર્યું.
વિકૃષ્ય બલવચ્ચાપં પાણ્ડવોઽમિતવિક્રમઃ। ચચાર સમરે પાર્થશ્ચિત્રમાર્ગાન્વિદર્શયન્
પાંડવ, અનંત પરાક્રમવાળા, બલથી ધનુષ્ય ખેંચી, યુદ્ધમાં અદ્ભુત તીરચલાવવાની રીતો બતાવતો હતો.
સર્વાશ્ચૈવ દિશો બાણૈઃ પ્રદિશશ્ચ મહાબલઃ । એકચ્છાયમિવાકાશં સર્વતઃ કૃતવાન્પ્રભુઃ
મહાન બળવાને પોતાના તીરો વડે ચારેય દિશાઓ અને ખૂણાઓને ઢાંકી દીધા, જેથી આખું આકાશ એક જ છાંયાની જેમ દેખાવા લાગ્યું.
પ્રાચ્છાદયદમેયાત્મા પાર્થઃ શરશતૈઃ કૃપમ્ । ઉદ્ગતઃ સમરે મેઘો ધારાભિરિવ પર્વતમ્
અપરમેય આત્માવાળા પાર્થે, શતાવધિ તીરો વડે કૃપાને આવરી લીધા, જેમ મેઘ યુદ્ધમાં પર્વતને ધોધથી ઢાંકી દે છે.
સ શરૈરર્પિતઃ ઋદ્ધઃ શિતૈરગ્નિશિખોપમૈઃ । કૃપો બભૂવ સમરે વિધૂમોઽગ્નિરિવ જ્વલંમ્
આગની જ્વાળાની જેમ તેજસ્વી અને તીખા તીરોની મારથી કૃપા યુદ્ધમાં એવો દેખાયો કે જાણે ધૂમ વિના અગ્નિ જ્વલતો હોય.
તતઃ શરસહસ્રેણ પાર્થમપ્રતિમૌજસમ્ । અર્દયિત્વા મહાબાહુર્નનાદ સમરે કૃપઃ
પછી મહાબાહુ કૃપાએ, અપ્રતિમ બળ ધરાવતા પાર્થેને હજાર તીરો વડે દુઃખ આપ્યા પછી યુદ્ધભૂમિમાં ગર્જના કરી.
તતઃ કનકપુઙ્ખેન શરેણ નતપર્વણા। બિભેદ સમરે પાર્થઃ કૃપસ્ય ધ્વજમુત્તમમ્
પછી પાર્થે, સોનાની પાંખવાળા અને વળાંક ધરાવતા તીરે યુદ્ધમાં કૃપાના શ્રેષ્ઠ ધ્વજને ભેદી નાખ્યો.
તતઃ પશ્ચાન્મહાતેજા નારાચાન્સૂર્યસન્નિભાન્ । જગ્રાહ સમરે પાર્થો ભૂયો બહુશિલીમુખાન્
પછી તેજસ્વી પાર્થે યુદ્ધમાં ફરીથી સૂર્ય સમાન તેજવાળા અનેક લોખંડના અને પહોળા મુખવાળા તીરો હાથમાં લીધા.
તૈસ્તદાતીં મહાબાહુઃ કૃપસ્ય રથરક્ષિણઃ । જઘાન ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠો યુધ્યમાનાન્મહારથાન્
એ તીરો વડે મહાબાહુ અને શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયે કૃપાના રથની રક્ષા કરતા મહારથીઓને યુદ્ધમાં પરાસ્ત કર્યા.
ચન્દ્રકેતુઃ સુકેતુશ્ચ ચિત્રાશ્વો મણિમાંસ્તદ। મુઞ્જમૌલિશ્ચ વિક્રાન્તો હેમવર્ણો ભયાવહઃ
ચંદ્રકેતુ, સુકેતુ, ચિત્રાશ્વ, મણિમાન અને વિક્રમશાળી મુંજમૌલી, જે સોનાની જેમ ચમકતા અને ભયાનક હતા—
સુરથોઽતિરથશ્ચૈવ સુપેણોઽરિષ્ટ એવ ચ। નૃકેતુશ્ચ સહાનીકાસ્તે નિષેદુર્ગતાસવઃ
સુરથ નામના મહારથી, સુપેણ, અરીષ્ટ અને નૃકેતુ પોતાના સેનાસહીત—એ બધા જીવ ગુમાવી બેઠા.
તાન્નિહત્ય તતઃ પાર્થો નિમેપાદિવ ભારત । પુનરન્યાન્સમાધત્ત ત્રયોદશ શિલીમુખાન્
એ બધાને સંહાર્યા પછી, હે ભારત, પાર્થે જાણે યમરાજની જેમ, ફરી ત્રેણે broad-headed તીરો હાથમાં લીધા.