તત્તુ યુદ્ધં મહાઘોરં તયોઃ સંરબ્ધયોરભૂત્। અત્યદ્ભુતમચિન્ત્યં ચ વૃત્રવાસવયોરિવ
બન્ને ક્રોધિત યોદ્ધાઓ વચ્ચેનું તે યુદ્ધ અત્યંત ભયાનક, અદ્ભુત અને કલ્પનાતીત હતું, જાણે વૃત્ર અને ઇન્દ્ર વચ્ચેનો સંઘર્ષ હોય.
મહાગજાવિવાસાદ્ય વિષાણાગ્રૈઃ પરસ્પરમ્। શરૈઃ પૂર્ણાયતોત્સૃષ્ટૈરન્યોન્યમભિજઘ્નતુઃ
મોટા હાથીઓ જેમ એકબીજાને દાંતથી આઘાત કરે, તેમ બંનેએ સંપૂર્ણ ખેંચેલા ધનુષમાંથી તીરો છોડી એકબીજાને ઘાયલ કર્યા.
અથ ત્વાચાર્યમુખ્યેન શરાન્સૃષ્ટાઞ્શિલાશિતાન્। અવારયચ્છિતૈર્બાણૈરર્જુનો જયતાંવરઃ
પછી વિજયી અર્જુને, મુખ્ય આચાર્ય દ્રોણે છોડેલા પથ્થર જેવા તીરોને પોતાના તીક્ષ્ણ તીરો વડે રોકી લીધા.
દર્શયન્નૈન્દ્રમાત્માનમુગ્રમુગ્રુપરાક્રમઃ। ઇષુભિસ્તૂર્ણમાકાશં બહુભિશ્ચ સમાવૃણોત્
અર્જુને પોતાની ઇન્દ્ર સમાન શક્તિ દર્શાવી, ભયાનક પરાક્રમથી ઝડપથી અનેક તીરો છોડીને આખું આકાશ ઢાંકી દીધું.
જિઘાંસન્તં નરવ્યાઘ્રમર્જુનં ભીમદર્શનમ્ । વિવ્યાધ નિશિતૈર્દ્રોણઃ શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
જ્યારે અર્જુન, મનુષ્યોમાં વાઘ અને ભયાનક દેખાવાળો, દ્રોણને મારવા તત્પર હતો, ત્યારે દ્રોણે તેને વાંકડા અને તીક્ષ્ણ તીરો વડે ઘાયલ કર્યો.
હૃષ્ટઃ સમભવદ્દ્રોણો રણશૌણ્ડઃ પ્રતાપવાન્ । અર્જુનેન સમં ક્રીડઞ્શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
યુદ્ધકલા ماهિર અને પરાક્રમી દ્રોણ, અર્જુન સાથે વાંકડા તીરો વડે રમતો અને આનંદિત થયો.
તૌ વ્યદારયતાં શૂરૌ સન્નદ્ધૌ રણશોભિનૌ । ઉદીરયન્તૌ દિવ્યાનિ બ્રાહ્માદ્યસ્ત્રાણિ ભાગશઃ
એ બંને શૂરવીર, સંપૂર્ણ શસ્ત્રસજ્જ અને યુદ્ધમાં તેજસ્વી, એક પછી એક બ્રહ્માસ્ત્રથી શરૂ કરીને દિવ્યાસ્ત્રો છોડતા હતા.
પાર્થસ્તુ સમરે શૂરો દર્શયન્વીર્યમાત્મનઃ। સ મહ્યસ્ત્રૈર્મહાત્માનં દ્રોણં પ્રાચ્છાદયચ્છરૈઃ
પાર્થ તો યુદ્ધમાં શૂરવીર બની પોતાની શક્તિ બતાવતો, મહાશક્તિશાળી શસ્ત્રોથી દ્રોણને તીરોની વરસાદથી ઢાંકી નાખતો હતો.
અસ્ત્રૈરસ્ત્રાણિ સંવાર્ય પાર્થો દ્રોણમવારયત્
પાર્થએ શસ્ત્રોથી શસ્ત્રોને રોકી દ્રોણને પછાડ્યો.
તયોરાસીત્સંપ્રહારઃ ક્રુદ્ધયોર્નરસિંહયોઃ। અમૃષ્યમાણયોઃ સઙ્ખ્યે બલિવાસવયોરિવ
બન્ને ક્રોધિત નરસિંહો વચ્ચે ભયાનક અથડામણ થઈ, જેમ બલી અને ઇન્દ્ર વચ્ચે યુદ્ધ થાય તેમ.
દર્શયેતાં મહાસ્રાણિ ભારદ્વાજાર્જુનૌ રણે
ભારદ્વાજપુત્ર અને અર્જુને યુદ્ધમાં મહાન શસ્ત્રો બતાવ્યા.
ઐન્દ્રં વાયવ્યમાગ્નેયમસ્ત્રમસ્ત્રેણ પાણ્ડવઃ । મુક્તંમુક્તં દ્રોણચાપાદ્ગ્રમતે સ્મ પુનઃ પુનઃ
પાંડવે દ્રોણના ધનુષ્યમાંથી છોડાયેલા ઇન્દ્ર, વાયુ અને અગ્નિ શસ્ત્રોને વારંવાર પોતાના શસ્ત્રોથી નિષ્ફળ કર્યા.
એવં શૂરૌ મહેષ્વાસૌ વિસૃજન્તૌ શિલાશિતાન્। એકચ્છાયમકુર્વાતાં ગગનં શરવૃષ્ટિભિઃ
એ બંને મહાન ધનુર્ધર શૂરવીરોએ તીક્ષ્ણ તીરો છોડતાં આકાશને એક જ છાંયાવાળું બનાવી દીધું.
તતોઽર્જુનેન મુક્તાનાં પતતાં ચ શરીરિપુ। પર્વતેષ્વિવ વજ્રાણાં શરાણાં શ્રૂયતે સ્વનઃ
પછી અર્જુનના છોડેલા તીરો જ્યારે શત્રુઓ પર પડતા, ત્યારે તેમનો અવાજ પર્વતો પર વીજળી પડ્યા જેવો સંભળાતો.
તતો નાગા રથાશ્વાશ્ચ સાદિનશ્ચ વિશાંપતે। શોણિતાક્તાશ્ચ દૃશ્યન્તે પુષ્પિતા ઇવ કિંશુકાઃ
પછી હાથીઓ, રથો, ઘોડા અને સવાર—all લોહીથી લથપથ થઈને ફૂલેલા કિંચુક વૃક્ષો જેવા દેખાતા.
બાહુભિશ્ચ સકેયૂરૈર્નિકૃત્તૈશ્ચ મહારથૈઃ । સુવર્ણાચિત્રૈઃ કવચૈર્ધ્વજૈશ્ચ વિનિપાતિતૈઃ
મોટા યોદ્ધાઓએ કાપેલા કંકણવાળા હાથો, સોનાથી શોભિત કવચો અને પડેલા ધ્વજાઓથી મેદાન છવાઈ ગયું.
યોધૈશ્ચ નિહતૈસ્તત્ર પાર્થબાણાભિપીડિતૈઃ। બલમાસીત્સુસંભ્રાન્તં દ્રોણાર્જુનસમાગમે
પાર્થના તીરોની ઘાતથી મોતને ભેટેલા યોદ્ધાઓને જોઈ દ્રોણ અને અર્જુનના સંઘર્ષે આખું સેના દિશાહીન થઈ ગઈ.
વિધૃન્વાનૌ તુ તૌ વીરૌ ધનુષી ભારસાધને। પ્રાચ્છાદયેતામન્યોન્યં દિધક્ષન્તૌ વરેષુભિઃ
એ બંને શૂરવીરોએ પોતાના મજબૂત ધનુષ્ય પકડીને શ્રેષ્ઠ તીરો વડે એકબીજાને ઢાંકી નાખ્યા, જાણે એકબીજાને ભસ્મ કરવા માંગતા હોય.
અથાન્તરિક્ષે નાદોઽભૂદ્દ્રોણં તત્ર પ્રશંસતામ્ । દુષ્કરં કૃતવાન્દ્રોણો યદર્જુનમયોધયત્
પછી આકાશમાં દ્રોણની પ્રશંસા કરતા અવાજો ઊઠ્યા: 'દ્રોણે અર્જુન સાથે યુદ્ધ કરીને અશક્ય કાર્ય કર્યું છે!'
પ્રમાથિનં મહાવીર્યં દૃઢમુષ્ટિં દુરાસદમ્। જેતારં સર્વદૈત્યાનાં સર્વેષાં ચ મહારથમ્
કારણ કે અર્જુન તો વિધ્વંસક, મહાશક્તિશાળી, મજબૂત પકડવાળો, અપરાજિત અને બધા દૈત્યો તથા મહાન રથીઓનો વિજેતા છે.
અવિભ્રમં ચ શિક્ષાં ચ લાઘવં દૂરપાતનમ્ । પાર્થસ્ય સમરે દૃષ્ટ્વા દ્રોણસ્યાસીચ્ચ વિસ્મયઃ
યુદ્ધમાં પાર્થની સ્થિરતા, કુશળતા, ઝડપ અને દૂર સુધી તીરો છોડવાની કળા જોઈને દ્રોણને આશ્ચર્ય થયું.
તત્પ્રવૃત્તં ચિરં ઘોરં તયોર્યુદ્ધં મહાત્મનોઃ । અવર્તત મહારૌદ્રં લોકસંક્ષોભકરકમ્
એ બંને મહાન આત્માઓનું ભયાનક અને લાંબું યુદ્ધ સતત ચાલતું રહ્યું, જે આખા જગતને હલાવી નાખતું હતું.
અથ ગાણ્ડીવમુદ્યમ્ય દિવ્યં ધનુરમર્ષણઃ । વિચકર્ષ રણે પાર્થો બાહુભ્યાં ભરતર્ષભઃ
પછી અર્જુને ક્રોધથી પોતાના દિવ્ય ગાંડીવ ધનુષ્ય ઊંચકી, બંને હાથથી ખેંચી યુદ્ધમાં તણાવ લાવ્યો.
તસ્ય બાણમયં વર્ષે શલભાનામિવાભવત્ । ન ચ બાણાન્તરે તસ્ય વાયુઃ શક્નોતિ સર્પિતુમ્
એના તીરોની વરસાદ જાણે ટીડીઓના ઝુંડ જેવી હતી, અને એના તીરો વચ્ચે પવન પણ પસાર થઈ શકતો નહોતો.
અભીક્ષ્ણં સંદધાનસ્ય બાણાનુત્સૃજતસ્તથા। નાન્તરં દદૃશે કિંચિત્પાર્થસ્યાપતતોપી ચ
અર્જુને સતત ધનુષ્ય પર બાણ ચડાવીને છોડ્યા, એ રીતે કે, સામેથી આવતા બાણોના વરસાદ વચ્ચે પણ એક ક્ષણનો પણ ખાલીપો દેખાતો નહોતો.
યુદ્ધે તુ કૃતશીઘ્રાસ્ત્રે વર્તમાને સુદારુણે। શીઘ્રાચ્છીઘ્રતરં પાર્થઃ શરાનન્યાનુદૈરયત્
તે ભયાનક યુદ્ધમાં, જ્યારે ઝડપથી શસ્ત્રો ચલાવવામાં આવતાં, ત્યારે અર્જુન તો એથી પણ વધુ ઝડપથી બાણ છોડતો હતો.
તતઃ શરસહસ્રાણિ શરાણાં નતપર્વણામ્। યુગપત્પ્રાપતંસ્તત્ર દ્રોણસ્ય રથમન્તિકાત્
પછી વાંકિયા છેડા વાળા હજારો બાણો એકસાથે જઈને દ્રોણના રથની નજીક પડ્યા.
વિકીર્યમાણે દ્રોણે તુ શરૈર્ગાણ્ડીવધન્વના ।। હાહાકારો મહાનાસીત્સૈન્યાનાં ભરતર્ષભ
ગાંડીવધારી અર્જુનના બાણોથી દ્રોણ ઘેરી લેવાયો ત્યારે, હે ભરતવંશી, સૈનિકોમાં મોટો હાહાકાર મચી ગયો.
પાણ્ડવસ્ય તુ શીઘ્રાસ્ત્રં મઘવા સમપૂજયત્। ગન્ધર્વાપ્સરસશ્ચૈવ યે ચ તત્ર સમાગતાઃ
પાંડવના ઝડપથી ચલાવેલા શસ્ત્રોને ઇન્દ્રે પણ વખાણ્યા, અને ત્યાં હાજર બધા ગંધર્વો, અપ્સરાઓ અને અન્ય લોકોએ પણ પ્રશંસા કરી.
દ્રોણં યુદ્ધાર્ણવે મગ્નં દૃષ્ટ્વા પુત્રઃ પ્રતાપવાન્। તતો વૃન્દેન મહતા રથિનાં રથિયૂથપઃ । આચાર્યપુત્રસ્તુ શરૈઃ પાણ્ડવં પ્રત્યવારયત્
યુદ્ધના સમુદ્રમાં દ્રોણને ડૂબેલો જોઈ, તેના પરાક્રમી પુત્રે, રથિયારોની મોટી ટોળી સાથે, પાંડવને બાણોથી રોકી લીધો.