એકચ્છાયમિવાકાશં બાણૈશ્ચક્રે સમન્તતઃ। નાદૃશ્યત તતો દ્રોણો નીહારેણેવ પર્વતઃ
અર્જુને તેના તીરો વડે આખા આકાશને એક જ છાંયાથી ઢાંકી દીધું, જેથી દ્રોણ પણ દેખાતો રહ્યો નહીં, જાણે ધુમ્મસમાં પર્વત છુપાઈ જાય.
મરીચિવિકચસ્યેવ રાજન્ભાનુમતો વપુઃ। આસીત્પાર્થસ્ય સુમહદ્વપુઃ શરશતાર્ચિતમ્
રાજા, અર્જુનનું મહાન સ્વરૂપ, સૈકડો તેજસ્વી તીરો વડે શોભાયમાન હતું, જાણે તેજથી ભરેલો સૂર્ય ઝાકળવાળા કિરણોથી ઢંકાયો હોય.
ક્ષિપતઃ શરજાલાનિ કૌન્તેયસ્ય મહાત્મનઃ । તાન્વિધૂય શરાન્ઘોરાન્દ્રોણોઽપિ સમિતિંજયઃ । બભાસે તિમિરં વ્યોમ્નિ વિધૂય સવિતા યથા
કુંતીપુત્ર અર્જુન જ્યારે તીરોની ઝમાવટ વરસાવતો હતો, ત્યારે યુદ્ધવિજેતા દ્રોણે એ ભયાનક તીરો દૂર ફેંકી દીધા અને જાણે સૂર્ય આકાશમાંથી અંધકાર દૂર કરે તેમ તેજ પામ્યો.
અગ્નિચક્રોપમં ઘોરં મણ્ડલીકૃતમાહવે। વિકૃષ્ય સુમહચ્ચાપં મેઘસ્તનિતનિસ્વનમ્ । અસકૃત્મુઞ્ચતો બાણાન્દદૃશુઃ કુરવો યુધિ
કૌરવો એ યુદ્ધમાં જોયું કે દ્રોણે મોટું ધનુષ ખેંચી વારંવાર તીરો છોડ્યા, જે ભયાનક અગ્નિચક્ર જેવું ગોળાકાર બન્યું અને મેઘગર્જના જેવો અવાજ કરતો હતો.
દિક્ષુ સર્વાસુ વિપુલઃ શુશ્રુવેઽથ જનૈસ્તદા। દ્રોણસ્યાપિ ધનુર્ઘોષો વિદ્યુત્સ્તનિતનિસ્વનઃ । અભવદ્વિસ્મયકરઃ સૈન્યાનાં ભરતર્ષભ
ત્યારે બધાજ દિશાઓમાં, લોકો દ્રોણના ધનુષનો ઘોંઘાટ સાંભળતા, જે વીજળી અને ગર્જનાની જેમ ધ્વનિત થતો અને સૈન્યમાં આશ્ચર્ય પેદા કરતો, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
તપ્તજામ્બૂનદમયૈર્દીપ્તૈરગ્નિસમૈઃ શરૈઃ। પ્રાચ્છાદયદમેયાત્મા દિશઃ સૂર્યસ્ય ચ પ્રભામ્
પારખી સોનાથી બનેલા, અગ્નિ સમાન તેજસ્વી તીરો વડે, અપરિમિત દ્રોણે દિશાઓ અને સૂર્યનું પણ તેજ ઢાંકી દીધું.
તતઃ કાઞ્ચનપઙ્ખાનાં શરાણાં નતપર્વણામ્। વિયદ્ગતાનાં ચરતાં દૃશ્યન્તે બહવો વ્રજાઃ
પછી, વાંકડા સાંધાવાળા અને સોનાની પાંખવાળા અનેક તીરોના ઝુંડ, આકાશમાં ચારે તરફ ફરતા દેખાયા.
શરાસનાત્તુ દ્રોણસ્ય પ્રભવન્તિ સ્મ સાયકાઃ। એકો દીર્ઘ ઇવાભાન્તઃ પ્રદૃશ્યન્તે મહાશરાઃ । આકાશે સમદૃશ્યન્ત હંસાનામિવ પઙ્ક્તયઃ
દ્રોણના ધનુષમાંથી તીરો નીકળતા, મોટા અને લાંબા કટાર જેવાં ચમકતા, અને આકાશમાં હંસોની પંક્તિઓ જેવી પંક્તિઓમાં દેખાતા.
એવં સુવર્ણવિકૃતાન્વિમુઞ્ચન્તૌ શરાન્બહૂન્। આકાશં સંવૃતં વીરાવુલ્કાભિરિવ ચક્રતુઃ
આ રીતે, બંને વીરોએ સોનાથી શોભિત અનેક તીરો છોડ્યા અને જાણે આકાશ અગ્નિગોળા વડે ઢંકાઈ ગયું હોય તેમ દેખાયું.
તયોઃ શરાશ્ચ વિબભુઃ કઙ્કબર્હિણવાસસઃ । પઙ્ક્ત્યઃ શરદિ મત્તાનાં સારસાનામિવામ્બરે
બન્નેના તીરો, મોર અને બગલાની પાંખોથી શોભિત, આકાશમાં શરદ ઋતુના ઉલ્લાસિત જળકોકિલાઓની પંક્તિઓ જેવી લાગતી.
તત્તુ યુદ્ધં મહાઘોરં તયોઃ સંરબ્ધયોરભૂત્। અત્યદ્ભુતમચિન્ત્યં ચ વૃત્રવાસવયોરિવ
બન્ને ક્રોધિત યોદ્ધાઓ વચ્ચેનું તે યુદ્ધ અત્યંત ભયાનક, અદ્ભુત અને કલ્પનાતીત હતું, જાણે વૃત્ર અને ઇન્દ્ર વચ્ચેનો સંઘર્ષ હોય.
મહાગજાવિવાસાદ્ય વિષાણાગ્રૈઃ પરસ્પરમ્। શરૈઃ પૂર્ણાયતોત્સૃષ્ટૈરન્યોન્યમભિજઘ્નતુઃ
મોટા હાથીઓ જેમ એકબીજાને દાંતથી આઘાત કરે, તેમ બંનેએ સંપૂર્ણ ખેંચેલા ધનુષમાંથી તીરો છોડી એકબીજાને ઘાયલ કર્યા.
અથ ત્વાચાર્યમુખ્યેન શરાન્સૃષ્ટાઞ્શિલાશિતાન્। અવારયચ્છિતૈર્બાણૈરર્જુનો જયતાંવરઃ
પછી વિજયી અર્જુને, મુખ્ય આચાર્ય દ્રોણે છોડેલા પથ્થર જેવા તીરોને પોતાના તીક્ષ્ણ તીરો વડે રોકી લીધા.
દર્શયન્નૈન્દ્રમાત્માનમુગ્રમુગ્રુપરાક્રમઃ। ઇષુભિસ્તૂર્ણમાકાશં બહુભિશ્ચ સમાવૃણોત્
અર્જુને પોતાની ઇન્દ્ર સમાન શક્તિ દર્શાવી, ભયાનક પરાક્રમથી ઝડપથી અનેક તીરો છોડીને આખું આકાશ ઢાંકી દીધું.
જિઘાંસન્તં નરવ્યાઘ્રમર્જુનં ભીમદર્શનમ્ । વિવ્યાધ નિશિતૈર્દ્રોણઃ શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
જ્યારે અર્જુન, મનુષ્યોમાં વાઘ અને ભયાનક દેખાવાળો, દ્રોણને મારવા તત્પર હતો, ત્યારે દ્રોણે તેને વાંકડા અને તીક્ષ્ણ તીરો વડે ઘાયલ કર્યો.
હૃષ્ટઃ સમભવદ્દ્રોણો રણશૌણ્ડઃ પ્રતાપવાન્ । અર્જુનેન સમં ક્રીડઞ્શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
યુદ્ધકલા ماهિર અને પરાક્રમી દ્રોણ, અર્જુન સાથે વાંકડા તીરો વડે રમતો અને આનંદિત થયો.
તૌ વ્યદારયતાં શૂરૌ સન્નદ્ધૌ રણશોભિનૌ । ઉદીરયન્તૌ દિવ્યાનિ બ્રાહ્માદ્યસ્ત્રાણિ ભાગશઃ
એ બંને શૂરવીર, સંપૂર્ણ શસ્ત્રસજ્જ અને યુદ્ધમાં તેજસ્વી, એક પછી એક બ્રહ્માસ્ત્રથી શરૂ કરીને દિવ્યાસ્ત્રો છોડતા હતા.
પાર્થસ્તુ સમરે શૂરો દર્શયન્વીર્યમાત્મનઃ। સ મહ્યસ્ત્રૈર્મહાત્માનં દ્રોણં પ્રાચ્છાદયચ્છરૈઃ
પાર્થ તો યુદ્ધમાં શૂરવીર બની પોતાની શક્તિ બતાવતો, મહાશક્તિશાળી શસ્ત્રોથી દ્રોણને તીરોની વરસાદથી ઢાંકી નાખતો હતો.
અસ્ત્રૈરસ્ત્રાણિ સંવાર્ય પાર્થો દ્રોણમવારયત્
પાર્થએ શસ્ત્રોથી શસ્ત્રોને રોકી દ્રોણને પછાડ્યો.
તયોરાસીત્સંપ્રહારઃ ક્રુદ્ધયોર્નરસિંહયોઃ। અમૃષ્યમાણયોઃ સઙ્ખ્યે બલિવાસવયોરિવ
બન્ને ક્રોધિત નરસિંહો વચ્ચે ભયાનક અથડામણ થઈ, જેમ બલી અને ઇન્દ્ર વચ્ચે યુદ્ધ થાય તેમ.
દર્શયેતાં મહાસ્રાણિ ભારદ્વાજાર્જુનૌ રણે
ભારદ્વાજપુત્ર અને અર્જુને યુદ્ધમાં મહાન શસ્ત્રો બતાવ્યા.
ઐન્દ્રં વાયવ્યમાગ્નેયમસ્ત્રમસ્ત્રેણ પાણ્ડવઃ । મુક્તંમુક્તં દ્રોણચાપાદ્ગ્રમતે સ્મ પુનઃ પુનઃ
પાંડવે દ્રોણના ધનુષ્યમાંથી છોડાયેલા ઇન્દ્ર, વાયુ અને અગ્નિ શસ્ત્રોને વારંવાર પોતાના શસ્ત્રોથી નિષ્ફળ કર્યા.
એવં શૂરૌ મહેષ્વાસૌ વિસૃજન્તૌ શિલાશિતાન્। એકચ્છાયમકુર્વાતાં ગગનં શરવૃષ્ટિભિઃ
એ બંને મહાન ધનુર્ધર શૂરવીરોએ તીક્ષ્ણ તીરો છોડતાં આકાશને એક જ છાંયાવાળું બનાવી દીધું.
તતોઽર્જુનેન મુક્તાનાં પતતાં ચ શરીરિપુ। પર્વતેષ્વિવ વજ્રાણાં શરાણાં શ્રૂયતે સ્વનઃ
પછી અર્જુનના છોડેલા તીરો જ્યારે શત્રુઓ પર પડતા, ત્યારે તેમનો અવાજ પર્વતો પર વીજળી પડ્યા જેવો સંભળાતો.
તતો નાગા રથાશ્વાશ્ચ સાદિનશ્ચ વિશાંપતે। શોણિતાક્તાશ્ચ દૃશ્યન્તે પુષ્પિતા ઇવ કિંશુકાઃ
પછી હાથીઓ, રથો, ઘોડા અને સવાર—all લોહીથી લથપથ થઈને ફૂલેલા કિંચુક વૃક્ષો જેવા દેખાતા.
બાહુભિશ્ચ સકેયૂરૈર્નિકૃત્તૈશ્ચ મહારથૈઃ । સુવર્ણાચિત્રૈઃ કવચૈર્ધ્વજૈશ્ચ વિનિપાતિતૈઃ
મોટા યોદ્ધાઓએ કાપેલા કંકણવાળા હાથો, સોનાથી શોભિત કવચો અને પડેલા ધ્વજાઓથી મેદાન છવાઈ ગયું.
યોધૈશ્ચ નિહતૈસ્તત્ર પાર્થબાણાભિપીડિતૈઃ। બલમાસીત્સુસંભ્રાન્તં દ્રોણાર્જુનસમાગમે
પાર્થના તીરોની ઘાતથી મોતને ભેટેલા યોદ્ધાઓને જોઈ દ્રોણ અને અર્જુનના સંઘર્ષે આખું સેના દિશાહીન થઈ ગઈ.
વિધૃન્વાનૌ તુ તૌ વીરૌ ધનુષી ભારસાધને। પ્રાચ્છાદયેતામન્યોન્યં દિધક્ષન્તૌ વરેષુભિઃ
એ બંને શૂરવીરોએ પોતાના મજબૂત ધનુષ્ય પકડીને શ્રેષ્ઠ તીરો વડે એકબીજાને ઢાંકી નાખ્યા, જાણે એકબીજાને ભસ્મ કરવા માંગતા હોય.
અથાન્તરિક્ષે નાદોઽભૂદ્દ્રોણં તત્ર પ્રશંસતામ્ । દુષ્કરં કૃતવાન્દ્રોણો યદર્જુનમયોધયત્
પછી આકાશમાં દ્રોણની પ્રશંસા કરતા અવાજો ઊઠ્યા: 'દ્રોણે અર્જુન સાથે યુદ્ધ કરીને અશક્ય કાર્ય કર્યું છે!'
પ્રમાથિનં મહાવીર્યં દૃઢમુષ્ટિં દુરાસદમ્। જેતારં સર્વદૈત્યાનાં સર્વેષાં ચ મહારથમ્
કારણ કે અર્જુન તો વિધ્વંસક, મહાશક્તિશાળી, મજબૂત પકડવાળો, અપરાજિત અને બધા દૈત્યો તથા મહાન રથીઓનો વિજેતા છે.