તતઃ સયુગ્યાઃ સરથાઃ સનાગા યોધા વિનેદુર્ભરતર્ષભાણામ્। અન્તર્હિતં ભીષ્મમુખાઃ સમીક્ષ્ય કિરીટિના કર્ણરથં પૃષત્કૈઃ
પછી ભરતોના બધા રથ, હાથી અને યોદ્ધાઓએ, ભીષ્મ અને અન્યોએ, મુક્તમણિધારીના બાણોથી કર્ણના રથને છુપાયેલું જોઈને ઉદ્ધવ કર્યો.
સ ચાપિ તાનર્જુનબાહુમુક્તાઞ્શરાઞ્શરૌઘૈઃ પ્રતિહત્ય તૂર્ણમ્ । બભૌ મહાત્મા સધનુઃ સબાણઃ સવિષ્ફુલિઙ્ગોઽગ્નિરિવાથ કર્ણઃ
પણ મહાત્મા કર્ણે, અર્જુનના હાથેથી છોડાયેલા બાણોને પોતાના બાણોથી ઝડપથી પરત હાંકી દીધા અને ધનુષ્ય તથા બાણ સાથે, ચમકતા અગ્નિ જેવો ઉભો રહ્યો.
તતસ્તુ જજ્ઞે કરતાલઘોષઃ સશઙ્ખભેરીપણવાકુલસ્તુ। પ્રક્ષ્વેલિતાસ્ફોટિતસિંહનાદૈર્વૈકર્તનં પૂજયતાં કુરૂણામ્
પછી હાથ તાળી, શંખ, ભેરી અને સિંહના ગર્જનાથી ભળેલો અવાજ ઊઠ્યો, કારણ કે કૌરવો કર્ણનું વંદન કરતા હતા.
આધૂતલાઙ્ગૂલમહાપતાકં રથોત્તમં શ્રેષ્ઠતમં કુરૂણામ્। તતઃ સગાણ્ડીવકૃતપ્રણાદં કિરીટિનં પ્રેક્ષ્ય નનાદ કર્ણઃ
કરણે, કૌરવોના શ્રેષ્ઠ અને મહાપતાકાવાળા રથને અને ગાંડીવના ધ્વનિ સાથે મુક્તમણિધારીને જોઈ, જોરથી ગર્જના કરી.
પાર્થોપિ વૈકર્તનમર્દયિત્વા સાશ્વં સકેતું સરથં સસૂતમ્। નનાદ હર્ષાત્સહસા કિરીટી પિતામહં દ્રોણકૃપૌ ચ દૃષ્ટ્વા
પાર્થએ કર્ણના ઘોડા, ધ્વજ, રથ અને સારથીને ચકનાચૂર કર્યા પછી, ભીષ્મ, દ્રોણ અને કૃપાને જોઈને આનંદથી જોરથી ગર્જના કરી.
સિષેચ પાર્થં બહુભિઃ શરૌઘૈર્વૈકર્તનઃ સંયતિ તીક્ષ્ણવેગૈઃ । વૈકર્તનશ્ચાપિ કિરીટમાલી પ્રચ્છાદયામાસ શિતૈઃ શરૌઘૈઃ
કરણે યુદ્ધમાં પાર્થ પર તિક્ષ્ણ અને ઝડપી બાણોની વરસાત કરી, અને મુક્તમણિધારી એ પણ કર્ણને તીવ્ર બાણોથી ઢાંકી દીધો.
તયોરમોઘન્સૃજતોઃ શરૌઘાનસ્ત્રજ્ઞયોરાસ મહાન્વિમર્દઃ। રાહુપ્રમુક્તાવિવ ચન્દ્રસૂર્યૌ ક્ષણાન્તરેણાનુદદર્શ લોકઃ
બન્ને શસ્ત્રવિદ્યા જાણનારા યોદ્ધાઓ અચૂક બાણવર્ષા કરતા, મહાન સંઘર્ષ થયો અને પળભરમાં જગતએ તેમને રાહુમાંથી મુક્ત થયેલા ચંદ્ર અને સૂર્ય જેવાં જોયા.
હતાસ્તુ પાર્થેન રથપ્રવીરા ભૂમૌ યુવાનઃ સુપુપુઃ સુકેશાઃ । સુવર્ણલોહાયસવર્મગાત્રા વૃક્ષા યથા હૈમવતે નિકૃત્તાઃ
પાર્થ દ્વારા યુદ્ધમાં પરાજિત થયેલા યુવાન, સુંદર વાળવાળા શ્રેષ્ઠ રથયોદ્ધાઓ, સોનાની અને લોખંડની કવચમાં સજ્જ, હિમાલયમાં કાપી પડેલા વૃક્ષો જેવી રીતે ધરતી પર પડ્યા હતા.
તથા સ શત્રૂન્સમરે વિનિઘ્નન્ગાણ્ડીવધન્વા વ્યધમત્સપત્નાન્। ચચાર સઙ્ખ્યે વિદિશો દિશશ્ચ દહન્નિવાગ્નિર્વનમાતપાન્તે
ગાંડીવધારી એ અર્જુને યુદ્ધમાં શત્રુઓને પરાસ્ત કર્યા અને પોતાના વિરોધીઓને四દિશામાં વિખેરી દીધા. એ میدانમાં ચારે બાજુ એવી રીતે ફરતો હતો, જેમ કે ઉનાળાની અંતે જંગલને દહોળતો અગ્નિ.
સુશીર્ણપર્ણાનિ યથા વસન્તે વિધૂનયન્વાયુરિવાલ્પસારાન્ । તથા સપત્નાન્વિધમન્કિરીટી ચચાર સઙ્ખ્યેઽતિરથો રથેન
જેમ વસંતમાં પવન સુકાઈ ગયેલા પાંદડાં સરળતાથી ઉડાવી દે છે, એમ જ મુગટધારી મહારથી અર્જુને પોતાના રથથી યુદ્ધમાં વિરોધીઓને હાંકી કાઢ્યા.
શત્રૂનિવેન્દ્રઃ સમરે કિરીટી વિદ્રાવયંસ્તદ્રથવીરબૃન્દમ્। પ્રાચ્છાદયચ્ચરુકિરીટમાલી વરેષુભિઃ શત્રુગણાનનેકાન્
મુગટધારી અર્જુને, ઇન્દ્ર જેવો, યુદ્ધમાં રથયોદ્ધાઓની ટોળીને હાંકી કાઢી, પોતાના સુંદર મુગટની ઝાંખી સાથે ઉત્તમ બાણોથી અનેક શત્રુસમૂહોને ઢાંકી દીધા.
કર્ણં તદોવાચ કિરીટમાલી શૂરઃ કુરૂણાં પ્રવરોઽભિગર્જન્
પછી મુગટધારી, કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ અને પરાક્રમી અર્જુને, કર્ણને ગર્જના સાથે સંબોધિત કર્યો.
કર્ણ યસ્ત્વં સભામધ્યે બહ્વબદ્ધં પ્રભાષસે। ન મે યુધિ સમોસ્તીતિ તદિદં પ્રત્યુપસ્થિતમ્
કર્ણ, તું સભામાં ઘણી બધી ડંકો બોલતો હતો કે યુદ્ધમાં હું તારો સામો નથી—હવે એ ક્ષણ આવી પહોંચી છે.
સભાયાં પૌરુષં પ્રોચ્ય ધર્મમુત્સૃજ્ય કેવલમ્। કર્તુમિચ્છસિ યત્કર્મ તન્મન્યે દુષ્કરં ત્વયા
સભામાં તું પુરુષાર્થની વાતો કરી, પણ માત્ર શબ્દો માટે ધર્મ છોડ્યો; જે કાર્ય કરવા તું ઇચ્છે છે, એ તારા માટે અશક્ય છે એમ મને લાગે છે.
યત્ત્વયા કથિતં પૂર્વં નાસ્તિ મત્સમ ઇત્યપિ। તત્સત્યં કુરુ રાધેય કુરુમધ્યે મયા સહ
તમે પહેલાં કહેલું કે મારા સમાન કોઈ નથી—એ વાતને આજે કુરુઓની વચ્ચે, મારા સામે, સાચી સાબિત કર.
સભાયાં યસ્તુ પાઞ્ચાલીં ક્લિશ્યમાનાં તદા ત્વયા । દૃષ્ટવાનસ્મિ તસ્યાદ્ય ફલમશ્રુહિ કેવલમ્
સભામાં જ્યારે દ્રૌપદી પર અત્યાચાર થયો ત્યારે હું તને જોયો હતો; હવે, કર્ણ, એ કર્મનું ફળ આજે ભોગવી અને રડ.
ધર્મપાશનિબદ્ધેન યન્મયા મર્ષિતં તવ। તસ્ય પાપસ્ય રાધેય ફલં પ્રાપ્નુહિ દુર્મતે
ધર્મના બંધનથી બંધાઈને મેં તારો અપમાન સહન કર્યો હતો; હવે, રાધેય, એ પાપનું ફળ તું ભોગવીશ, દુષ્ટમન.
એહિ કર્ણ મયા સાર્ધમિહાદ્ય કુરુ વૈશસમ્। પ્રેક્ષકા કુરવઃ સન્તુ સર્વે તે સહસૈનિકાઃ
આજે અહીં મારી સાથે યુદ્ધ કર, કર્ણ; બધા કુરુઓ અને એમના સૈનિકો એના સાક્ષી રહે.
ઇદાનીમેવ તાવત્ત્વમપયાતો રણાન્મમ। કસ્માજ્જીવસિ રાધેય નિહતસ્ત્વનુજસ્તવ
હમણાંય તું યુદ્ધમાં મારી સામે ભાગી ગયો; રાધેય, તારો ભાઈ મારો થયો છતાં તું કેમ જીવતો છે?
યો ભ્રાતરં પાતયિત્વા કસ્ત્યક્ત્વા ચ રણાજિરમ્ । ત્વદન્યઃ પુરુષઃ સત્સુ બ્રૂયાદેવં વ્યવસ્થિતઃ
પૃથ્વી પર તારા સિવાય બીજો કયો પુરુષ છે, જે પોતાના ભાઈને પાડી અને યુદ્ધભૂમિમાં છોડી, પછી પણ આવી વાતો કરે?
બ્રવીષિ વાચા યત્પાર્થ કર્મણા તત્સમાચર। વિશેષિતો હિ ત્વં વાચા કર્મણાપ્રતિમં ભુવિ
પાર્થ, જે બોલે છે એ કાર્યમાં પણ કરી બતાવ; તું બોલવામાં તો આગળ છે, પણ કર્મમાં તારો સરખાવ નથી.
યત્ત્વયા મર્ષિતં પૂર્વં તદશક્તેન મર્ષિતમ્ । ઇતિ ગૃહ્ણીમ તે પાર્થ તમદૃષ્ટ્વા પરાક્રમમ્
પહેલાં જે તું સહન કર્યું, એ તારી અશક્તિને લીધે હતું; પાર્થ, હું એ માનું છું, કેમ કે તારો પરાક્રમ મેં જોયો નથી.
ધર્મપાશનિબદ્ધેન યત્ત્વયા મર્ષિતં પુરા। તથૈવ બદ્ધમાત્માનમબદ્ધ ઇતિ મન્યસે
પહેલાં તું ધર્મના બંધનથી જે સહન કર્યું, એ જ રીતે આજે પણ બંધાયેલો છે, છતાં તું પોતાને મુક્ત માને છે.
ન હિ તાવદ્વને વાસો યથોક્તં ચરિતસ્ત્વયા । ક્લિષ્ટસ્ત્વમર્થલોભાત્તુ સમયં છેત્તુમિચ્છસિ
તમે જે વચન આપ્યું હતું એ પ્રમાણે વનમાં નિવાસ કર્યો નથી; તું ધનલોભથી પીડાયો અને હવે કરાર તોડવા માંગે છે.
યદિ ચેન્દ્રઃ સ્વયં પાર્થ તવ યુદ્ધ્યેત કારણાત્। તથાઽપિન વ્યથા કાચિન્મમ સ્યાદ્વિક્રમિષ્યતઃ
પાર્થ, જો ઇન્દ્ર પોતે પણ તારા માટે યુદ્ધ કરે, તો પણ વિજય માટે પ્રયત્નશીલ રહું ત્યારે મને કોઈ ભય ન હોય.
અયં કૌન્તેયકામસ્તે નચિરાત્સમુપસ્થિતઃ। યોત્સ્યસે હિ મયા સાર્ધમત્ર પશ્યામિ તે બલમ્
કુંતીપુત્ર, તારી ઇચ્છા હવે અહીં પૂર્ણ થઈ છે; હવે તું મારી સામે યુદ્ધ કરશે, અને હું તારી શક્તિ જોઈશ.
ઇતિ કર્ણો બ્રુવન્નેવ બીભત્સુમપરાજિતમ્। અભ્યયાદ્વિસૃજન્બાણાન્કાયાવરણભેદિનઃ
કર્ણ એ આમ બોલી, અપરાજિત ભીમસેન સામે તીવ્ર બાણો છોડતાં આગળ વધ્યો, જે બાણો કવચને પણ ભેદી જતા હતા.
પ્રતિજગ્રાહ તાન્પાર્થઃ પ્રીયમાણો મહારથઃ
મહાન યોદ્ધા પાર્થે તે બાણોને આનંદપૂર્વક સહન કર્યા.
શરવર્ષેણ મહતા પર્જન્ય ઇવ વૃષ્ટિમાન્। અભીયાય હિ બીભત્સુર્ગાણ્ડીવં વિક્ષિપન્ધનુઃ
ભીમસેન એ ભારે બાણવર્ષા સાથે, જાણે મેઘધારાઓ વરસી રહી હોય તેમ, ગાંડીવ ધનુષ્ય ખેંચી આગળ વધ્યો.
જિઘાંસુઃ સમરે કર્ણં વિસસર્જ શરાન્બહૂન્। તાન્કર્ણઃ પ્રતિજગ્રાહ વાયુવેગમિવાચલઃ
કર્ણને યુદ્ધમાં મારે તેવી ઇચ્છા રાખી, તેણે અનેક બાણો છોડ્યા; પણ કર્ણ એ પર્વત જેમ વાવાઝોડું સહન કરે તેમ તે બાણોને સહન કર્યા.