યત્કિંચિદસુરેન્દ્રાણાં વિદ્યતે વસુ ભાર્ગવ। ભુવિ હસ્તિગવાશ્વં ચ તસ્ય ત્વં મમ ચેશ્ચરઃ
ભૃગુપુત્ર, પૃથ્વી પર અસુરરાજાઓનું જે કાંઈ પણ ધન છે—હાથી, ગાય કે ઘોડા—તે બધાનું માલિકી હક તારો અને મારો છે.
યત્કિંચિદસ્તિ દ્રવિણં દૈત્યેન્દ્રાણાં મહાસુર। તસ્યેશ્વરોસ્મિ યદ્યેષા દેવયાની પ્રસાદ્યતામ્
મહાસુર, દૈત્યરાજાઓ પાસે જે કાંઈ પણ ધન છે, જો દેવયાની પ્રસન્ન થાય તો એ બધાનો સ્વામી હું જ છું.
એવમુક્તસ્તથેત્યાહ વૃષપર્વા મહાકવિમ્। દેવયાન્યન્તિકં ગત્વા તમર્થં પ્રાહ ભાર્ગવઃ
આ રીતે કહેતાં વૃષપરવાને મહાકવિને 'જેમ તું કહે તેમ' કહ્યું અને પછી દેવયાની પાસે જઈને ભૃગુપુત્રે એ વાત કહી.
યદિ ત્વમીશ્વરસ્તાત રાજ્ઞો વિત્તસ્ય ભાર્ગવ। નાભિજાનામિ તત્તેઽહં રાજા તુ વદતુ સ્વયમ્
ભૃગુપુત્ર, જો તું ખરેખર રાજાના ધનની માલિકી ધરાવે છે, તો એ વાત મને ખબર નથી; રાજા પોતે એ વાત કહે.
શુક્રસ્ય વચનં શ્રુત્વા વૃષપર્વા સબાન્ધવઃ। દેવયાનિ પ્રસીદેતિ પપાત ભુવિ પાદયોઃ
શુક્રાચાર્યના શબ્દો સાંભળી વૃષપરવા અને તેના સગાંઓએ મળીને દેવયાનીના પગે પડી વિનંતી કરી કે દેવયાની પ્રસન્ન થાય.
સ્તુત્યો વન્દ્યશ્ચ સતતં મયા તાતશ્ચ તે શુભે।' યં કામમભિકામાઽસિ દેવયાનિ શુચિસ્મિતે। તત્તેઽહં સંપ્રદાસ્યામિ યદિ વાપિ હિ દુર્લભમ્
શુભે, તું હંમેશા મારી વંદનીય અને પૂજનીય છે અને પિતાજી સમાન છે. દેવયાની, શુદ્ધ સ્મિતવાળી, તને જે ઈચ્છા હોય—even જો એ દુર્લભ હોય—હું તને આપશ.
દાસીં કન્યાસહસ્રેણ શર્મિષ્ઠામભિકામયે। અનુ માં તત્ર ગચ્છેત્સા યત્ર દદ્યાચ્ચ મે પિતા
હું ઈચ્છું છું કે શર્મિષ્ઠા અને હજાર દાસી કન્યાઓ મારી દાસી બને; જ્યાં પણ પિતા મને આપે ત્યાં એ મારી સાથે જાય.
ઉત્તિષ્ઠ ત્વં ગચ્છ ધાત્રિ શર્મિષ્ઠાં શીઘ્રમાનય। યં ચ કામયતે કામં દેવયાની કરોતુ તમ્
ધાત્રી, તું ઊભી થા, જલ્દી જઈને શર્મિષ્ઠાને લાવ. દેવયાની જે ઈચ્છે એ કરે.
ત્યજેદેકં કુલસ્યાર્થે ગ્રામાર્થે ચ કુલં ત્યજેત્। ગ્રામં જનપદસ્યાર્થે આત્માર્થે પૃથિવીં ત્યજેત્
કુટુંબના હિત માટે એકને ત્યાગવો, ગામના હિત માટે કુટુંબનો ત્યાગ કરવો, દેશના હિત માટે ગામનો ત્યાગ કરવો અને પોતાના હિત માટે પૃથ્વીનો ત્યાગ કરવો.
તતો ધાત્રી તત્ર ગત્વા શર્મિષ્ઠાં વાક્યમબ્રવીત્। ઉત્તિષ્ઠ ભદ્રે શર્મિષ્ઠે જ્ઞાતીનાં સુખમાવહ
પછી ધાત્રી ત્યાં જઈને શર્મિષ્ઠાને કહ્યું: 'શર્મિષ્ઠે, ભલી, ઊઠ અને તારા સગાંઓને સુખ આપ.'
ત્યજતિ બ્રાહ્મણઃ શિષ્યાન્દેવયાન્યા પ્રચોદિતઃ। સાયં કામયતે કાં સ કાર્યોઽદ્ય ત્વયાઽનઘે
બ્રાહ્મણ દેવયાનીના આગ્રહથી પોતાના શિષ્યોને છોડે છે; નિર્દોષે, આજે દેવયાનીને જે ઈચ્છા હોય એ તારે પૂરી કરવી છે.
યં સા કામયતે કાં કરવાણ્યહમદ્ય તમ્। યદ્યેવમાહ્વયેચ્છુક્રો દેવયાનીકૃતે હિ મામ્। મદ્દોષાન્માગમચ્છુક્રો દેવયાની ચ મત્કૃતે
આજે દેવયાની જે ઈચ્છે એ હું કરીશ; જો શુક્રાચાર્ય દેવયાની માટે મને બોલાવે તો મારા કારણે શુક્રાચાર્ય કે દેવયાનીને કોઈ દોષ ન લાગે.
તતઃ કન્યાસહસ્રેણ વૃતા શિબિકયા તદા। પિતુર્નિયોગાત્ત્વરિતા નિશ્ચક્રામ પુરોત્તમાત્
પછી પિતાના આદેશથી, હજારો કન્યાઓ સાથે પસંદ થઈ, શર્મિષ્ઠા શિઘ્રતાથી શોભાયમાન મહેલમાંથી પલંકમાં બહાર નીકળી.
અહં દાસીસહસ્રેણ દાસી તે પરિચારિકા। અનુ ત્વાં તત્ર યાસ્યામિ યત્ર દાસ્યતિ તે પિતા
હું હજાર દાસી સાથે તારી દાસી અને સેવિકા બનીશ; જ્યાં પણ તારો પિતા તને આપશે ત્યાં હું તારી સાથે જઈશ.
સ્તુવતો દુહિતાઽહં તે યાચતઃ પ્રતિગૃહ્ણતઃ। સ્તૂયમાનસ્ય દુહિતા કથં દાસી ભવિષ્યસિ
હું એ પિતાની દીકરી છું જે સ્તુતિ કરે છે, વિનંતી કરે છે અને ગ્રહણ કરે છે; જે પિતાની સ્તુતિ થાય છે, તેની દીકરી દાસી કેવી રીતે બની શકે?
યેનકેનચિદાર્તાનાં જ્ઞાતીનાં સુખમાવહેત્। અતસ્ત્વામનુયાસ્યામિ તત્ર દાસ્યતિ તે પિતા
જે કોઈ પણ રીતે દુઃખી સગાંઓને સુખ આપે છે, એ માટે હું તને ત્યાં જઇશ જ્યાં તારો પિતા તને આપશે.
પ્રતિશ્રુતે દાસભાવે દુહિત્રા વૃષપર્વણઃ। દેવયાની નૃપશ્રેષ્ઠ પિતરં વાક્યમબ્રવીત્
વૃષપરવાના દીકરીએ દાસી થવાનું વચન આપ્યું ત્યારે, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, દેવયાનીએ પિતાને કહ્યું.
પ્રવિશામિ પુરં તાત તુષ્ટાઽસ્મિ દ્વિજસત્તમ। અમોઘં તવ વિજ્ઞાનમસ્તિ વિદ્યાબલં ચ તે
પિતા, હું હવે શહેરમાં પ્રવેશીશ; હું પ્રસન્ન છું, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ. તારી વિદ્યા અચૂક છે અને તારો જ્ઞાનબળ મહાન છે.
એવમુક્તો દુહિત્રા સ દ્વિજશ્રેષ્ઠો મહાયશાઃ। પ્રવિવેશ પુરં હૃષ્ટઃ પૂજિતઃ સર્વદાનૈવઃ
પિતાજી જ્યારે પુત્રીના વચનોથી પ્રસન્ન થયા, ત્યારે એ મહાન પ્રતિષ્ઠાવાળા બ્રાહ્મણ આનંદથી અને સર્વ પ્રકારના સન્માન સાથે શહેરમાં પ્રવેશ્યા.
અથ દીર્ઘસ્ય કાલસ્ય દેવયાની નૃપોત્તમ। વનં તદેવ નિર્યાતા ક્રીડાર્થં વરવર્ણિની
પછી લાંબા સમય પછી, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, દેવયાની એ સુંદર કન્યા રમવા માટે એ જ વનમાં ગઈ.
તેન દાસીસહસ્રેણ સાર્ધં શર્મિષ્ઠયા તદા। તમેવ દેશં સંપ્રાપ્તા યથાકામં ચચાર સા
એ સમયે, શર્મિષ્ઠા અને હજાર દાસીઓ સાથે દેવયાની એ જ સ્થળે પહોંચી અને મનગમતું ફરવા લાગી.
તાભિઃ સખીભિઃ સહિતા સર્વાભિર્મુદિતા ભૃશમ્। ક્રીડન્ત્યોઽભિરતાઃ સર્વાઃ પિબન્ત્યો મધુમાધવીં
સખીઓ સાથે ખૂબ આનંદમાં મસ્ત થઈને, બધી કન્યાઓ રમતી અને મધમાદવી પીતી હતી.
ખાદન્ત્યો વિવિધાન્ભક્ષ્યાન્વિદશન્ત્યઃ ફલાનિ ચ। પુનશ્ચ નાડુષો રાજા મૃગલિપ્સુર્યદૃચ્છયા
એ બધી વિવિધ પ્રકારના ખોરાક ખાતી અને ફળો ચાવી રહી હતી. એ સમયે, રાજા પણ શિકારની ઈચ્છાથી એ જ વિસ્તારમાં આવી પહોંચ્યા.
તમેવ દેશં સંપ્રાપ્તો જલાર્થી શ્રમકર્શિતઃ। દદર્શ દેવયાનીં સ શર્મિષ્ઠાં તાશ્ચ યોષિતઃ
પાણીની શોધમાં અને થાકેલા રાજા એ જ સ્થળે આવ્યા અને ત્યાં દેવયાની, શર્મિષ્ઠા અને બાકીની યુવતીઓને જોયા.
પિબન્તીર્લલમાનાશ્ચ દિવ્યાભરણભૂષિતાઃ। આસનપ્રવરે દિવ્યે સર્વરત્નવિભૂષિતે। ઉપવિષ્ટાં ચ દદૃશે દેવયાનીં શુચિસ્મિતામ્
એ બધી દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન, સુંદર આસન પર બેસી, પીતી અને રમતી હતી. રાજાએ શુદ્ધ સ્મિતવાળી દેવયાનીને પણ ત્યાં બેઠેલી જોઈ.
રૂપેણાપ્રતિમાં તાસાં સ્ત્રીણાં મધ્યે વરાઙ્ગનમ્। `આસનાચ્ચ તતઃ કિંચિદ્વિહીનાં હેમભીષિતામ્
એ સ્ત્રીઓ વચ્ચે, રાજાએ અનન્ય સુંદરતા ધરાવતી શ્રેષ્ઠ કન્યાને થોડું દૂર સુવર્ણ આસન પાસે બેઠેલી જોઈ.
અસુરેન્દ્રસુતાં ચાપિ નિષણ્ણાં ચારુહાસિનીમ્। દદર્શ પાદૌ વિપ્રાયાઃ સંવહન્તીમનિન્દિતામ્
એમણે આસુરરાજાની નિર્દોષ પુત્રીને, મીઠા હાસ્ય સાથે, બ્રાહ્મણ કન્યાના પગ દબાવતી બેઠેલી જોઈ.
ગાયન્ત્યોઽથ પ્રનૃત્યન્ત્યો વાદયન્ત્યોઽથ ભારત। દૃષ્ટ્વા યયાતિમતુલં લજ્જયાઽવનતાઃ સ્થિતાઃ
એ બધી ગાઈ રહી, નૃત્ય કરી રહી અને વાદ્ય વગાડી રહી હતી. પણ જયારે યયાતિને જોયા, ત્યારે શરમથી માથું ઝુકાવીને ઊભી રહી ગઈ.
દ્વાભ્યાં કન્યાસહસ્રાભ્યાં દ્વે કન્યે પરિવારિતે। ગોત્રે ચ નામની ચૈવ દ્વયોઃ પૃચ્છામ્યહં શુભે
બે હજાર કન્યાઓથી ઘેરાયેલી, અને બાજુમાં બે કન્યાઓ સાથે, હે સુંદરે, હું તારો કુળ અને નામ પૂછું છું.
આખ્યાસ્યામ્યહમાદત્સ્વ વચનં મે નરાધિપ। શુક્રો નામાસુરગુરુઃ સુતાં જાનીહિ તસ્ય મામ્
હું તને કહું છું, રાજા, મારા વચન સાંભળ. હું અસુરગુરુ શુક્રની પુત્રી છું, એ જાણ.