યસ્યાશ્રયબલાદેવ ધાર્તરાષ્ટ્રઃ સસૌબલઃ । અસ્માન્નિરસ્ય રાજ્યાચ્ચ પુનરદ્યાપિ યોત્સ્યતિ
જેની તાકાત અને આધારથી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર સૌબલ સાથે મળીને અમને રાજ્યમાંથી કાઢી દીધા અને આજે પણ યુદ્ધ કરવા ઊભો છે.
એષ વૈ સ્પર્ધતે નિત્યં મયા સહ સુદુર્જયઃ । જામદગ્ન્યસ્ય રામસ્ય શિષ્યો હ્યેષ મહારથઃ
આ હંમેશા મારી સાથે સ્પર્ધા કરે છે અને જીતવું અઘરું છે; જમદગ્નિ પુત્ર રામનો શિષ્ય અને મહાન રથવીર છે.
સર્વાસ્ત્રકુશલઃ કર્ણઃ સર્વશસ્ત્રભૃતાંવરઃ । યુદ્ધેઽપ્રતિમવીર્યશ્ચ દૃઢવેધી પરાક્રમી
કર્ણ બધા શસ્ત્રોમાં પારંગત છે, બધા યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં બેનમૂન વીર અને દૃઢ નિશ્ચયવાળો છે.
અદ્યાહં યુદ્ધમેતેન કરિષ્યે સૂતબન્ધુના। દ્રષ્ટા ત્વમાવયોર્યુદ્ધં બલિવાસવયોરિવ
આજે હું આ રથચાલકના પુત્ર સાથે યુદ્ધ કરીશ; તું અમારા યુદ્ધને ઈન્દ્ર અને બલિના યુદ્ધ જેવું જોઈશ.
મહારથેન શૂરેણ સૂતપુત્રેણ ધન્વિના। તેન મે યુધ્યમાનસ્ય શીઘ્રં વાહય સારથે
આ મહાન રથવીર, શૂરવીર અને ધનુર્ધારી રથચાલકના પુત્ર સામે હું લડી રહ્યો છું, ત્યારે, હે સારથી, રથ ઝડપથી હંકારીશ.
યસ્ય ચૈવ રથોપસ્થે નાગો મણિમયો ધ્વજઃ । એષ દુર્યોધનસ્તત્ર કૌરવો યશસા વૃતઃ
જેના રથ પર મણિમય હાથીવાળો ધ્વજ છે, એ દુર્યોધન છે, કૌરવ કુળનો અને યશથી ઘેરાયેલો.
લબ્ધલક્ષો દૃઢં વેધી લઘુહસ્તઃ પ્રતાપવાન્ । તેન મે યુધ્યમાનસ્ય શીઘ્રં વાહય સારથે
જે નિશાનમાં પક્કો, દૃઢ, હળવા હાથવાળો અને પરાક્રમશાળી છે, એ સામે હું લડી રહ્યો છું, ત્યારે, હે સારથી, રથ ઝડપથી હંકારીશ.
યસ્તુ શ્વેતાવદાતેન પઞ્ચતાલેન કેતુના । વૈડૂર્યમયદણ્ડેન તાલવૃક્ષેણ રાજતે
જેના ધ્વજ પર સફેદ અને શુદ્ધ પાંચ તાડના વૃક્ષો છે, અને વજ્રમણિથી બનેલો ધ્વજદંડ છે, એ તેજસ્વી ધ્વજ છે.
હસ્તાવાપી બૃહદ્ધન્વા સેનાં તિષ્ઠતિ હર્ષયન્ । રામેણ જામદગ્ન્યેન દ્વૈરથેનાજિતઃ પુરા
હાથમાં ધનુષ લઈને, મજબૂત ઊભેલો, જે સેના ને આનંદ આપે છે; જમદગ્નિ પુત્ર રામ સાથે દ્વંદ યુદ્ધમાં પણ કદી ન હાર્યો.
શીઘ્રશ્ચ લગુવેધી ચ લઘુહસ્તઃ પ્રતાપવાન્ । એષ શાન્તનવો ભીષ્મઃ સર્વેષાં નઃ પિતામહઃ
ઝડપી, ચોક્કસ, હળવા હાથવાળો અને પરાક્રમશાળી, એ શાંતનુ પુત્ર ભીષ્મ છે, જે અમારો બધાનો પિતામહ છે.
કકુદઃ સર્વસૈન્યાનાં સર્વશસ્ત્રભૃતાંવરઃ । જયશ્રિયાઽવબદ્ધસ્તુ સુયોધનવશાનુગઃ । પશ્ચાદેષ પ્રયાતવ્યો ન મે વિઘ્નકરો ભવેત્
કકુદ સર્વ સૈનિકોમાં શ્રેષ્ઠ અને સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં સૌથી અગ્રણ છે. વિજયની મહિમાથી યુક્ત અને સુયોધનના આદેશે ચાલતો, એ આપણા પાછળથી આવે જેથી મને કોઈ વિઘ્ન ન પડે.
ઇત્યેતાંસ્ત્વરિતઃ પાર્થઃ કથયિત્વા તુ ચોત્તરે। રૂપતશ્ચિહ્નતશ્ચૈવ યુદ્ધાય ત્વરતે પુનઃ
પાર્થએ ઉત્તરાને આ વાત ઝડપથી કહી, પછી શત્રુઓના રૂપ અને ચિહ્નોથી ઓળખી, યુદ્ધ માટે ફરી ઉત્સાહપૂર્વક આગળ વધ્યો.
અશ્વત્થામા તતસ્તત્ર કર્ણં સંપ્રેક્ષ્ય વીર્યવાન્। ઉવાચ સ્મયમાનોઽસૌ સૂતપુત્રમરિન્દમમ્
પછી અશ્વત્થામાએ ત્યાં કર્ણને જોઈ, હસતાં હસતાં રથચાલકના પુત્રને, જે દુશ્મનોને હરાવનાર છે, કહ્યું.
કર્ણ યસ્ત્વં સભામધ્યે બહ્વબદ્ધં વિકત્થસે। ન મે યુધિ સમોઽસ્તીતિ તદિદં પ્રત્યુપસ્થિતમ્
કર્ણ, તું સભામાં ઘણી બધી ડینگ મારતો હતો કે યુદ્ધમાં તારો કોઈ સમો નથી—હવે એ ક્ષણ આવી પહોંચી છે.
એષોઽન્તક ઇવ ક્રુદ્ધઃ સર્વભૂતાવમર્દનઃ । સંગ્રામશિરસો મધ્યે દૃમ્ભતે કેસરી યથા
આ રહ્યો, ક્રોધથી ભરેલો, બધાં જીવોને દબાવનાર, યુદ્ધમય મેદાનમાં સિંહની જેમ ગર્જના કરે છે.
શૂરોસિ યદિ સંગ્રામે દર્શયસ્વ સભાં વિના
જો તું સાચો વીર છે, તો હવે સભા વગર યુદ્ધમાં તારી વીરતા બતાવ.
યદ્યશક્તોસિ સંગ્રામે પાર્થેનાદ્ભુતકર્મણા। પુનરેવ સભાં ગત્વા ધાર્તરાષ્ટ્રેણ ધીમતા। માતુલં પરિગૃહ્યાશુ મન્ત્રયસ્વ યથાસુખમ્
પણ જો તું અદ્ભુત કાર્યો કરનાર પાર્થ સામે યુદ્ધ કરી શકતો નથી, તો ફરી સભામાં જઈ, બુદ્ધિશાળી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર સાથે, તારા મામાને વહેલી તકે મળીને, મનગમતું વિચાર કર.
એવમુક્તસ્તથા કર્ણઃ ક્રોધાદુદ્વૃત્ય લોચને। દ્રોણપુત્રમિદં વાક્યમુવાચ કુરુસન્નિધૌ
આ રીતે કહેતાં, કર્ણે ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરી, કુરુઓની હાજરીમાં દ્રોણપુત્રને કહ્યું.
નાહં બિભેમિ બીભત્સોર્ન કૃષ્ણાદ્દેવકીસુતાત્ । પાણ્ડવેભ્યોપિ સર્વેભ્યઃ ક્ષત્રધર્મમનુવ્રતઃ
હું બીભત્સુથી, દેવીકીપુત્ર કૃષ્ણથી કે બધા પાંડવો સાથે પણ ડરતો નથી, કારણ કે હું ક્ષત્રિય ધર્મમાં અડગ છું.
સત્વાધિકાનાં પુંસાં તુ ધનુર્વેદોપજીવિનામ્ । ગર્જતાં જાયતે દર્પઃ સ્વરશ્ચ ન વિષીદતિ
મોટા મનવાળા, ધનુર્વેદ પર જીવતા વીર પુરુષોમાં ગર્જના કરતાં ગર્વ ઊપજે છે અને તેમનો અવાજ ક્યારેય કપાતો નથી.
પશ્યત્વાચાર્યપુત્રો મામર્જુનેનાતિરંહસા । યુધ્યમાનં સુસંયુક્તં જયો વૈ મય્યવસ્થિતઃ
ગુરુપુત્ર જોઈ લેશે કે હું કેવી રીતે તૈયાર થઈને, પૂરું બળ લગાવીને અર્જુન સાથે યુદ્ધ કરું છું; વિજય તો મારી બાજુએ છે.
તતઃ પ્રહસ્ય બીભત્સુઃ કૌન્તેયઃ શ્વેતવાહનઃ। દિવ્યમસ્ત્રં વિકુર્વાણઃ પ્રત્યયાદ્રથિસત્તમઃ
પછી બીભત્સુ, કૌંતેય, સફેદ ઘોડાવાળો, હસી પડ્યો અને દિવ્ય અસ્ત્ર ધારણ કરીને શ્રેષ્ઠ રથયોધ્ધા સામે આગળ વધ્યો.
મહાત્માનં મન્દબુદ્ધિર્નિશ્વસન્ધૃતરાષ્ટ્રજઃ। ઉવાચ સ મહારાજ રાજા દુર્યોધનસ્તદા
ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર, જે મંદમતિ હતો, ઊંડી શ્વાસ લઈ, એ સમયે મહાત્મા રાજાને કહ્યું.
ન વિદ્મો હ્યર્જુનં તત્ર વસન્તં મત્સ્યવેશ્મનિ । તેનેદં કર્ણ મત્સ્યાનામગ્રહીષ્મ ધનં બહુ
અમે ખરેખર જાણતા નહોતાં કે અર્જુન મચ્છ્યરાજના ઘરે રહ્યો છે; એથી જ, કર્ણ, આપણે મચ્છ્યોનું ઘણું ધન લઈ લીધું.
એવં ચેત્તર્હિ ગચ્છામો વિસૃજન્તો ધનં બહુ । અયશો નાતિવર્તેત લોકયોરુભયોરપિ
જો આવું છે, તો ચાલો, બધું ધન છોડી દઈએ; બંને લોકમાં અપયશ ન આવે એ જોવું જોઈએ.
કિં ચ યુદ્ધાત્પરં નાસ્તિ ક્ષત્રિયાણાં સુખાવહમ્। તસ્માત્પાર્થેન સંગ્રામં કુર્મહે ન પલાયનમ્
ક્ષત્રિય માટે યુદ્ધ કરતા વધારે આનંદદાયક કંઈ નથી; એટલે આપણે પાર્થ સાથે યુદ્ધ કરીએ, ભાગી ન જઈએ.
એતાવદુક્ત્વા રાજા વૈ હ્યભિયાનમિયેષ સઃ। તથા દશસહસ્રાણિ વીરાણાં હિ ધનુષ્મતામ્ । અભ્યદ્રવંસ્તદા પાર્થં શલભા ઇવ પાવકમ્
આવું કહીને રાજાએ ચડાઈ માટે કૂચ કરી; ત્યારે દસ હજાર ધનુષધારી વીરોએ પાંથને આગ જેવી ધસારો કર્યો.
વર્મિતા વાજિનસ્તત્ર સંભૃતાશ્ચ પદાતિભિઃ । ભીમરૂપાશ્ચ માતઙ્ગાસ્તોમરાઙ્કુશપાણિભિઃ
ત્યાં બરછા અને અંકુશ ધરાવતા ભયાનક હાથીઓ, બરચા ધારણ કરેલા ઘોડેસવારો અને પગદળીઓ ભેગા થયા.
અધિષ્ઠિતાઃ સુસંયત્તૈર્હસ્તિશિક્ષાવિશારદૈઃ। અભ્યદ્રવન્સુસંક્રુદ્ધાશ્ચાપહસ્તોદ્યતાયુધાઃ
હાથી ચલાવવામાં પારંગત અને સારી રીતે તાલીમ મેળવેલા યુદ્ધાઓએ ગુસ્સે ભરાઈ, હાથમાં ધનુષ્ય અને શસ્ત્રો લઈને આગળ ધસી આવ્યા.
પઞ્ચ ચૈનં રથોદગ્રાસ્ત્વરિતાઃ પર્યવારયન્। દ્રોણો ભીષ્મશ્ચ કર્ણશ્ચ કુરુરાજશ્ચ વીર્યવાન્
પાંચ પ્રસિદ્ધ રથીઓ ઝડપથી તેને ઘેરી લીધા: દ્રોણ, ભીષ્મ, કર્ણ, અને શક્તિશાળી કુરુ રાજા.