આચાર્યો નિપુણો ધીમાન્બ્રહ્મવિચ્છૂરસત્તમઃ। આહવે ચાપ્રતિદ્વન્દ્વો દૂરપાતી મહારથઃ
એ આચાર્ય, કુશળ અને બુદ્ધિશાળી, વેદજ્ઞ અને શ્રેષ્ઠ વીર છે; યુદ્ધમાં એ બરાબરીનો નથી, દૂરથી પ્રહાર કરતો મહારથી છે.
સુપ્રસન્નો મહાવીરઃ કુરુષ્વૈનં પ્રદક્ષિણમ્। અત્રૈવ ચાવિરોધેન એષ ધર્મઃ સનાતનઃ
એ પ્રસન્ન અને મહાવીર છે; તું એને પ્રદક્ષિણ કરીને માન આપ. અહીં વિઘ્ન વિના, એ જ સનાતન ધર્મ છે.
યદિ મે પ્રહરેદ્દ્રોણઃ શરીરે મે પ્રહૃષ્યતઃ । તતોઽસ્મિન્પ્રહરિષ્યામિ નાન્યથા બુદ્ધિરસ્તિ મે
જો દ્રોણ મને તૈયાર ઊભેલા અવસ્થામાં ઘાયલ કરે, તો હું પણ તેને જવાબ આપીશ; મારા મનમાં બીજું કંઈ નથી.
ભારતાચાર્યમુખ્યેન બ્રાહ્મણેન મહાત્મના । તેન મે યુધ્યમાનસ્ય મન્દં વાહય સારથે
ભારતવંશના શ્રેષ્ઠ ગુરુ, મહાન બ્રાહ્મણ સાથે હું લડી રહ્યો છું, એ વખતે, હે સારથી, રથ ધીમે હંકારીશ.
ધ્વજાગ્રે સિંહલાઙ્ગૂલો દિક્ષુ સર્વાસુ શોભતે । ભારતાચાર્યપુત્રસ્તુ સોઽશ્વત્થામા વિરાજતે
જેના ધ્વજના ટોચે સિંહની પૂંછ દરેક દિશામાં તેજ આપે છે, એ ભારતવંશના ગુરુપુત્ર અશ્વત્થામા છે, જે તેજસ્વી દેખાય છે.
ધ્વજાગ્રં દૃશ્યતે યત્ર બાલસૂર્યસમપ્રભમ્ । દુર્જયઃ સર્વસૈન્યાનાં દેવૈરપિ સવાસવૈઃ । તેન મે યુધ્યમાનસ્ય મન્દં વાહય સારથે
જેના ધ્વજનું ટોચ બાળસૂર્ય જેવું તેજ આપે છે, જે બધાં સૈન્ય અને દેવતાઓ પણ જીતવામાં અસમર્થ છે, એ સામે હું લડી રહ્યો છું, ત્યારે, હે સારથી, રથ ધીમે હંકારીશ.
ધ્વજાગ્રે ગોવૃષો યસ્ય કાઞ્ચનોઽભિવિરાજતે । આચાર્યવરમુખ્યસ્તુ કૃપ એષ મહારથઃ
જેના ધ્વજના ટોચે સોનાનો વાછરડો ઝગમગે છે, એ શ્રેષ્ઠ ગુરુ કૃપાચાર્ય મહાન રથવીર છે.
દ્રોણેન ચ સમો વીર્યે પિતુર્મે પરમઃ સખા। તેન મે યુધ્યમાનસ્ય મન્દં વાહય સારથે
વીરતા માં દ્રોણને બરાબર, મારા પિતાના સર્વોચ્ચ મિત્ર, એ સામે હું લડી રહ્યો છું, ત્યારે, હે સારથી, રથ ધીમે હંકારીશ.
યસ્ય કાઞ્ચનકમ્બૂભિર્હસ્તિકક્ષ્યાપરિષ્કૃતઃ। ધ્વજઃ પ્રકાશતે દૂરાદ્રથે વિદ્યુદ્ગણોપમઃ
જેના રથ પર સોનાની કાંબીઓ અને હાથીના શણગારથી શોભતો ધ્વજ દૂરથી વીજળીના ઝંડા જેવો ઝગમગે છે.
એષ વૈકર્તનઃ કર્ણઃ પ્રતિમાનં ધનુષ્મતામ્। દૃઢવૈરી સદાઽસ્માકં નિત્યં કટુકભાષણઃ
આ વૈકર્તન પુત્ર કર્ણ છે, ધનુર્વિદ્યા માં બેનમૂન, હંમેશા અમારો પક્કો દુશ્મન અને કડક બોલનાર.
યસ્યાશ્રયબલાદેવ ધાર્તરાષ્ટ્રઃ સસૌબલઃ । અસ્માન્નિરસ્ય રાજ્યાચ્ચ પુનરદ્યાપિ યોત્સ્યતિ
જેની તાકાત અને આધારથી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર સૌબલ સાથે મળીને અમને રાજ્યમાંથી કાઢી દીધા અને આજે પણ યુદ્ધ કરવા ઊભો છે.
એષ વૈ સ્પર્ધતે નિત્યં મયા સહ સુદુર્જયઃ । જામદગ્ન્યસ્ય રામસ્ય શિષ્યો હ્યેષ મહારથઃ
આ હંમેશા મારી સાથે સ્પર્ધા કરે છે અને જીતવું અઘરું છે; જમદગ્નિ પુત્ર રામનો શિષ્ય અને મહાન રથવીર છે.
સર્વાસ્ત્રકુશલઃ કર્ણઃ સર્વશસ્ત્રભૃતાંવરઃ । યુદ્ધેઽપ્રતિમવીર્યશ્ચ દૃઢવેધી પરાક્રમી
કર્ણ બધા શસ્ત્રોમાં પારંગત છે, બધા યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં બેનમૂન વીર અને દૃઢ નિશ્ચયવાળો છે.
અદ્યાહં યુદ્ધમેતેન કરિષ્યે સૂતબન્ધુના। દ્રષ્ટા ત્વમાવયોર્યુદ્ધં બલિવાસવયોરિવ
આજે હું આ રથચાલકના પુત્ર સાથે યુદ્ધ કરીશ; તું અમારા યુદ્ધને ઈન્દ્ર અને બલિના યુદ્ધ જેવું જોઈશ.
મહારથેન શૂરેણ સૂતપુત્રેણ ધન્વિના। તેન મે યુધ્યમાનસ્ય શીઘ્રં વાહય સારથે
આ મહાન રથવીર, શૂરવીર અને ધનુર્ધારી રથચાલકના પુત્ર સામે હું લડી રહ્યો છું, ત્યારે, હે સારથી, રથ ઝડપથી હંકારીશ.
યસ્ય ચૈવ રથોપસ્થે નાગો મણિમયો ધ્વજઃ । એષ દુર્યોધનસ્તત્ર કૌરવો યશસા વૃતઃ
જેના રથ પર મણિમય હાથીવાળો ધ્વજ છે, એ દુર્યોધન છે, કૌરવ કુળનો અને યશથી ઘેરાયેલો.
લબ્ધલક્ષો દૃઢં વેધી લઘુહસ્તઃ પ્રતાપવાન્ । તેન મે યુધ્યમાનસ્ય શીઘ્રં વાહય સારથે
જે નિશાનમાં પક્કો, દૃઢ, હળવા હાથવાળો અને પરાક્રમશાળી છે, એ સામે હું લડી રહ્યો છું, ત્યારે, હે સારથી, રથ ઝડપથી હંકારીશ.
યસ્તુ શ્વેતાવદાતેન પઞ્ચતાલેન કેતુના । વૈડૂર્યમયદણ્ડેન તાલવૃક્ષેણ રાજતે
જેના ધ્વજ પર સફેદ અને શુદ્ધ પાંચ તાડના વૃક્ષો છે, અને વજ્રમણિથી બનેલો ધ્વજદંડ છે, એ તેજસ્વી ધ્વજ છે.
હસ્તાવાપી બૃહદ્ધન્વા સેનાં તિષ્ઠતિ હર્ષયન્ । રામેણ જામદગ્ન્યેન દ્વૈરથેનાજિતઃ પુરા
હાથમાં ધનુષ લઈને, મજબૂત ઊભેલો, જે સેના ને આનંદ આપે છે; જમદગ્નિ પુત્ર રામ સાથે દ્વંદ યુદ્ધમાં પણ કદી ન હાર્યો.
શીઘ્રશ્ચ લગુવેધી ચ લઘુહસ્તઃ પ્રતાપવાન્ । એષ શાન્તનવો ભીષ્મઃ સર્વેષાં નઃ પિતામહઃ
ઝડપી, ચોક્કસ, હળવા હાથવાળો અને પરાક્રમશાળી, એ શાંતનુ પુત્ર ભીષ્મ છે, જે અમારો બધાનો પિતામહ છે.
કકુદઃ સર્વસૈન્યાનાં સર્વશસ્ત્રભૃતાંવરઃ । જયશ્રિયાઽવબદ્ધસ્તુ સુયોધનવશાનુગઃ । પશ્ચાદેષ પ્રયાતવ્યો ન મે વિઘ્નકરો ભવેત્
કકુદ સર્વ સૈનિકોમાં શ્રેષ્ઠ અને સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં સૌથી અગ્રણ છે. વિજયની મહિમાથી યુક્ત અને સુયોધનના આદેશે ચાલતો, એ આપણા પાછળથી આવે જેથી મને કોઈ વિઘ્ન ન પડે.
ઇત્યેતાંસ્ત્વરિતઃ પાર્થઃ કથયિત્વા તુ ચોત્તરે। રૂપતશ્ચિહ્નતશ્ચૈવ યુદ્ધાય ત્વરતે પુનઃ
પાર્થએ ઉત્તરાને આ વાત ઝડપથી કહી, પછી શત્રુઓના રૂપ અને ચિહ્નોથી ઓળખી, યુદ્ધ માટે ફરી ઉત્સાહપૂર્વક આગળ વધ્યો.
અશ્વત્થામા તતસ્તત્ર કર્ણં સંપ્રેક્ષ્ય વીર્યવાન્। ઉવાચ સ્મયમાનોઽસૌ સૂતપુત્રમરિન્દમમ્
પછી અશ્વત્થામાએ ત્યાં કર્ણને જોઈ, હસતાં હસતાં રથચાલકના પુત્રને, જે દુશ્મનોને હરાવનાર છે, કહ્યું.
કર્ણ યસ્ત્વં સભામધ્યે બહ્વબદ્ધં વિકત્થસે। ન મે યુધિ સમોઽસ્તીતિ તદિદં પ્રત્યુપસ્થિતમ્
કર્ણ, તું સભામાં ઘણી બધી ડینگ મારતો હતો કે યુદ્ધમાં તારો કોઈ સમો નથી—હવે એ ક્ષણ આવી પહોંચી છે.
એષોઽન્તક ઇવ ક્રુદ્ધઃ સર્વભૂતાવમર્દનઃ । સંગ્રામશિરસો મધ્યે દૃમ્ભતે કેસરી યથા
આ રહ્યો, ક્રોધથી ભરેલો, બધાં જીવોને દબાવનાર, યુદ્ધમય મેદાનમાં સિંહની જેમ ગર્જના કરે છે.
શૂરોસિ યદિ સંગ્રામે દર્શયસ્વ સભાં વિના
જો તું સાચો વીર છે, તો હવે સભા વગર યુદ્ધમાં તારી વીરતા બતાવ.
યદ્યશક્તોસિ સંગ્રામે પાર્થેનાદ્ભુતકર્મણા। પુનરેવ સભાં ગત્વા ધાર્તરાષ્ટ્રેણ ધીમતા। માતુલં પરિગૃહ્યાશુ મન્ત્રયસ્વ યથાસુખમ્
પણ જો તું અદ્ભુત કાર્યો કરનાર પાર્થ સામે યુદ્ધ કરી શકતો નથી, તો ફરી સભામાં જઈ, બુદ્ધિશાળી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર સાથે, તારા મામાને વહેલી તકે મળીને, મનગમતું વિચાર કર.
એવમુક્તસ્તથા કર્ણઃ ક્રોધાદુદ્વૃત્ય લોચને। દ્રોણપુત્રમિદં વાક્યમુવાચ કુરુસન્નિધૌ
આ રીતે કહેતાં, કર્ણે ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરી, કુરુઓની હાજરીમાં દ્રોણપુત્રને કહ્યું.
નાહં બિભેમિ બીભત્સોર્ન કૃષ્ણાદ્દેવકીસુતાત્ । પાણ્ડવેભ્યોપિ સર્વેભ્યઃ ક્ષત્રધર્મમનુવ્રતઃ
હું બીભત્સુથી, દેવીકીપુત્ર કૃષ્ણથી કે બધા પાંડવો સાથે પણ ડરતો નથી, કારણ કે હું ક્ષત્રિય ધર્મમાં અડગ છું.
સત્વાધિકાનાં પુંસાં તુ ધનુર્વેદોપજીવિનામ્ । ગર્જતાં જાયતે દર્પઃ સ્વરશ્ચ ન વિષીદતિ
મોટા મનવાળા, ધનુર્વેદ પર જીવતા વીર પુરુષોમાં ગર્જના કરતાં ગર્વ ઊપજે છે અને તેમનો અવાજ ક્યારેય કપાતો નથી.