ત્વામેવાયં રથો વોઢું સંગ્રામેઽર્હતિ ધન્વિનમ્ । ત્વં ચે.. રથમાસ્થાય યોદ્ધુમર્હો મતો મમ। શર્વશત્રુભિરાયાતો દેવરાજ ઇવાસુરૈઃ
આ રથ ફક્ત તને જ યુદ્ધમાં લઈ જવા યોગ્ય છે, હે ધનુર્ધર. તું રથ પર બેસી યુદ્ધ કરવા યોગ્ય છે, એ મારી માન્યતા છે. તું બધા શત્રુઓ સામે દેવરાજ ઇન્દ્ર જેવો છે.
તતો રથાદવસ્કન્દ્ય વીર્યવાનરિમર્દનઃ। પ્રણમ્ય દેવાન્ગાણ્ડીવમાદાય રુરુચે શ્રિયા
પછી, બલવાન દુશ્મનવિનાશક રથમાંથી નીચે ઉતર્યો, દેવતાઓને વંદન કર્યું, ગાંડીવ ધરીને તેજથી ઝગમગ્યો.
તતો વિમુચ્ય બાહુભ્યાં સઙ્ખચૂડાનિ પાણ્ડવઃ । તૌ ચ દુન્દુભિસન્નાદૌ પ્રતિબદ્ધ્ય તલાવુભૌ
પછી પાંડવે પોતાના હાથથી શંખના કડાં ઉતારીને બંને ઢોલ જેવા અવાજ કરતી તાળી પર બાંધી દીધા.
ઇન્દ્રદત્તે ચ તે દિવ્યે ઉદ્ધૃત્યામુચ્ય કુણ્ડલે । શ્લક્ષ્ણાન્કેશાન્મૃદૂન્સ્નિગ્ધાઞ્શ્વેતેનોદ્ગ્રથ્ય વાસસા
પછી, ઇન્દ્રે આપેલા દિવ્ય કુંડળ ઉતારીને, સફેદ વસ્ત્રથી પોતાના નરમ, મૃદુ અને ચમકતા વાળ ઊંચા કરીને બાજુએ મૂકી દીધા.
અથાસૌ પ્રાઙ્મુખો ભૂત્વા શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ। અભિદધ્યૌ મહાબાહુઃ સર્વાસ્ત્રાણિ રથોત્તમે
પછી, પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને, શુદ્ધ અને એકાગ્ર મનથી, મહાબાહુએ શ્રેષ્ઠ રથમાં બધી અસ્ત્રોનું સ્મરણ કર્યું.
ઊચુશ્ચ પાર્થં સર્વાણિ પ્રાઞ્જલીનિ નૃપાત્મજમ્। ઇમાનિ સ્મો મહોદાર કિઙ્કરાણીન્દ્રનન્દન
બધી અસ્ત્રોએ હાથ જોડીને, રાજપુત્ર પાર્થને કહ્યું: 'હે મહાન, હે ઇન્દ્રપુત્ર, અમે તારા સેવક છીએ.'
પ્રણિપત્ય તતઃ પાર્થઃ સમાલભ્ય ચ પાણિના। સર્વાણિ માનસાનીહ ભવતેત્યભ્યભાષત
પછી પાર્થે નમન કરીને, હાથથી સ્પર્શ કરીને કહ્યું: 'તમામ અસ્ત્રો, તમે મારા માટે હંમેશા મનથી હાજર રહો.'
પ્રતિગૃહ્ય તતોઽસ્ત્રાણિ પ્રહ્લષ્ટવદનોઽભવત્ । અધિજ્યં તરસા કૃત્વા ગાણ્ડીવં વ્યાક્ષિપદ્ધનુઃ
પછી, અસ્ત્રો સ્વીકારીને, તેજસ્વી મુખવાળો થયો. તેણે ઝડપથી ગાંડીવમાં ડોરી ચડાવી અને ધનુષ ખેંચ્યું.
તસ્ય વિક્ષિપ્યમાણસ્ય ધનુષોઽભૂન્મહાસ્વનઃ । યથા શૈલસ્ય મહતઃ શૈલાનાક્ષિપ્ય જઘ્રુષઃ
જ્યારે તેણે ધનુષ ખેંચ્યું, ત્યારે મોટો અવાજ થયો, જેમ કોઈ વિશાળ પર્વતને આંચકો આવે ત્યારે ધડાકો થાય.
સનિર્ઘાતાઽભવદ્ભૂમિર્દિક્ષુ વાયુર્વવૌ ભૃશમ્। ભ્રાન્તદ્વિજં ખમભવત્પ્રાકમ્પન્ત મહાદ્રુમાઃ
ભૂમિ પર ધડાકા સાથે કંપન થયું, ચારેય બાજુ જોરદાર પવન ફૂંકાયો, આકાશમાં પક્ષીઓ ભટકાયા અને મોટા વૃક્ષો હલવા લાગ્યા.
તં શબ્દં કુરવો રાજન્વિસ્ફોટમશનેરિવ। તાર્ક્ષ્યં શબ્દમિવ શ્રુત્વા વિત્રેસુર્દીનમાનસાઃ
હે રાજા, એ અવાજ વીજળીના ગજ્જન જેવો અને ગરુડની પોકાર જેવો સંભળાયો ત્યારે કૌરવોના દિલમાં ભય છવાઈ ગયો અને તેઓ ખૂબ જ ગભરાઈ ગયા.
યથેન્દ્રો વ્યાક્ષિપદ્ભીમં વિસ્ફોટમશનેર્ભુવિ । તથાઽર્જુનો ધનુઃશ્રેષ્ઠં બાહુભ્યામાક્ષિપદ્બલી
જેમ ઇન્દ્ર પોતાની વીજળી જમીન પર ફેંકવા માટે ખેંચે છે, તેમ શક્તિશાળી અર્જુને પોતાના શ્રેષ્ઠ ધનુષ્યને બળથી ખેંચ્યું.
મહાશનિમહાશબ્દસદૃશો જ્યાસ્વનો મહાન્ । શત્રૂન્વીરાંશ્ચ સંતર્જ્ય નિગ્રહસ્થો રથે સ્થિતઃ
રથમાં ઊભેલા અર્જુનના ધનુષ્યની ડોરીમાંથી વીજળીના ગજ્જન જેવો મોટો અવાજ થયો, દુશ્મન વીરોએ ડરથી થરથરી ઉઠ્યા, અર્જુન તેમને જીતવા માટે તૈયાર હતો.
એકસ્ત્વં પાણ્ડવશ્રેષ્ઠ બહૂનોતાન્મહારથાન્। કથં જેષ્યસિ સંગ્રામે સર્વશસ્ત્રાસ્ત્રપારગાન્
પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠ, તું તો એકલો છે અને સામે અનેક મહારથીઓ છે, જે દરેક શસ્ત્ર અને અસ્ત્રમાં પારંગત છે—તેથી તું તેમને યુદ્ધમાં કેવી રીતે જીતશે?
અસહાયો।સિ કોન્તેય સસહાયાશ્ચ કૌરવાઃ । અત એવ મહાબાહો ભીતસ્તિષ્ઠામિ તેઽગ્રતઃ
કુંતીપુત્ર, તું તો સહાય વિના છે અને કૌરવોને ઘણા સહાયકો છે; એ જ કારણથી, મહાબાહુ, હું તારા સામે ભયથી ઊભો છું.
ઉવાચ પાર્થો મા ભૈષીઃ પ્રહસ્ય સ્વનવત્તદા
પાર્થએ હસતાં અને ગર્જના જેવી વાણીમાં કહ્યું: "ભય પામશો નહીં."
યુધ્યમાનસ્ય મે વીર ગન્ધર્વૈઃ સુમહાબલૈઃ । સહાયો ઘોષયાત્રાયાં કસ્તદાસીત્સખા મમ
વીર, જ્યારે હું ઘોષયાત્રા સમયે મહાબળવાન ગંધર્વો સાથે લડ્યો હતો, ત્યારે મારું કોણ સાથી હતું? કોણે મારી સાથે આપ્યું હતું?
તથા પ્રતિભયે તસ્મિન્દેવદાનવસંકુલે। ખાણ્ડવે યુધ્યમાનસ્ય કસ્તદાસીત્સખા મમ
એ જ રીતે, ખાંડવવનમાં દેવ અને દાનવો વચ્ચેના ભયાનક યુદ્ધમાં હું લડ્યો ત્યારે મારું કોણ સાથી હતું?
નિવાતકવચૈઃ સાર્ધં પૌલોમૈશ્ચ મહાબલૈઃ । યુધ્યતો દેવરાજાર્થે કઃ સહાયસ્તદાઽભવત્
જ્યારે મેં દેવરાજ માટે નિવાતકવચો અને શક્તિશાળી પૌલમો સામે યુદ્ધ કર્યું, ત્યારે મારું કોણ સાથી હતું?
સ્વયંવરે તુ પાઞ્ચાલ્યા રાજભિઃ સહ સંયુગે। યુધ્યતો બહુભિસ્તાત કઃ સહાયસ્તદાઽભવત્
પાંચાલી સ્વયંવરમાં, જ્યારે મેં અનેક રાજાઓ સામે યુદ્ધ કર્યું, ત્યારે મારું કોણ સાથી હતું, પ્રિય?
ઉપજીવ્ય ગુરું દ્રોણં શુક્રં વૈશ્રવણં યમમ્। વરુણં પાવકં ચૈવ કૃપં કૃષ્ણં ચ માધવમ્ । પિનાકપાણિનં ચૈવ કથમેતાન્ન યોધયે
ગુરુ દ્રોણ, શુક્ર, કુબેર, યમ, વરુણ, અગ્નિ, કૃપ, કૃષ્ણ અને મહાદેવ પાસેથી શીખ્યા પછી, હું કેમ યુદ્ધ ન કરું?
રથં વાહય મે શીઘ્રં વ્યેતુ તે માનસો જ્વરઃ
મારો રથ ઝડપથી હાંકો, તારા મનનો ભય દૂર થવો જોઈએ.
ઉત્તરં સાંરથિં કૃત્વા શમીં કૃત્વા પ્રદક્ષિણમ્। આયુધં સર્વમાદાય તતઃ પ્રાયાદ્ધનઞ્જયઃ
ઉત્તરને રથચાલક બનાવી, શમી વૃક્ષની પરિક્રમા કરીને, ધનંજયે બધા શસ્ત્રો લીધા અને આગળ વધ્યો.
ધ્વજં ચ સિંહં માત્સ્યસ્ય ભ્રાતૄણામાયુધાનિ ચ। પ્રણિધાય શમીમધ્યે પ્રયાતુમુપચક્રમે
માત્સ્ય ધ્વજ上的 સિંહનું ચિહ્ન અને ભાઈઓના શસ્ત્રો શમી વૃક્ષની વચ્ચે રાખી, પછી અર્જુન આગળ જવા તૈયાર થયો.
તતઃ કાઞ્ચનલાઙ્ગૂલં ધ્વજં વાનરલક્ષણમ્ । દિવ્યં માયામયં યુક્તં વિહિતં વિશ્વકર્મણા । મનસા ચિન્તયામાસ પ્રસાદં પાવકસ્ય ચ
પછી તેણે મનમાં સુવર્ણપૂંછવાળું વાનરચિહ્ન ધરાવતું, વિશ્વકર્માએ બનાવેલું અને અગ્નિદેવની કૃપાથી પ્રાપ્ત થયેલું અદ્ભુત ધ્વજ સ્મરણ કર્યું.
સ ચ તચ્ચિન્તિતં જ્ઞાત્વા ધ્વજે ભૂતાન્યયોજયત્। રથે વાનરમુચ્છ્રિત્ય ગાણ્ડીવં વ્યાક્ષિપદ્ધનુઃ
અગ્નિદેવે અર્જુનના મનની વાત જાણી, ધ્વજમાં દેવતાઓને સ્થાન આપ્યું; અર્જુને રથ પર વાનરધ્વજ ઊંચો કર્યો અને ગાંડીવ ધનુષ્ય ખેંચ્યું.
સપતાકં વિચિત્રાઙ્ગં સોપાસઙ્ગં મહાબલમ્। ખાત્પપાત રથે તૂર્ણં દિવ્યરૂપં મનોરમમ્
એ અદ્ભુત, રંગબેરંગી અને શોભાયમાન ધ્વજ, ધ્વજદંડ અને અલંકારોથી યુક્ત, તરત જ રથ પર અવતરીને દિવ્ય અને મોહક લાગતો હતો.
રથમાસ્થાય બીભત્સુઃ કૌન્તેયઃ શ્વેતવાહનઃ। બદ્ધાસિઃ સતલત્રાણઃ પ્રગૃહીતશરાસનઃ । તતઃ પ્રાયાદુદીચીં સ કપિપ્રવરકેતનઃ
કુંતીપુત્ર અર્જુન, સફેદ ઘોડાઓવાળા રથમાં ચઢી, તલવાર બાંધેલી, કવચ પહેરેલું અને ધનુષ્ય હાથમાં લઈને, વાનરધ્વજ સાથે ઉત્તર દિશામાં નીકળી પડ્યો.
સૈન્યાભ્યાશં સ સંપ્રાપ્ય ગૃહીત્વા શઙ્ખમુત્તમમ્ । સ્વનવન્તં મહાશબ્દં દેવદત્તં ધનઞ્જયઃ । શશાઙ્કરૂપં બીભત્સુઃ પ્રાધ્માપયદરિંદમઃ
ધનંજયે જયારે સેના પાસે પહોંચ્યો, ત્યારે તેણે પોતાનું ઉત્તમ શંખ દેવદત્ત હાથમાં લીધો, જેનો અવાજ અતિ પ્રચંડ હતો. શત્રુઓનો વિનાશક બીભત્સુ, ચાંદની જેવો તેજ ધરાવતો, એ શંખ ફૂંકી ઉઠ્યો.
[ શશાઙ્કકુન્દધવલં મુખે નિક્ષિપ્ય વાસવિઃ । ઉચ્છ્વસદ્ગણ્ડયુગલં સિરાલ્યાચિતફાલકમ્
વાસવી એ ચાંદની અને કુન્દના ફૂલ જેવી ધોળી શંખ પોતાના હોઠે રાખી, જોરથી શ્વાસ ખેંચતાં તેના ગાલો ફૂલાઈ ગયા, અને કપાળ પર નસો દેખાઈ આવતી હતી.