તદિદં સમનુપ્રાપ્તં વ્રતં ચીર્ણં મયાઽનઘ । સમાપ્તવ્રતમુત્તીર્ણં વિદ્ધિ માં ત્વં નૃપાત્મજ
આ રીતે આ વ્રત મારા પર આવ્યું અને મેં તેને પૂર્ણ કર્યું છે, હે નિર્દોષ રાજપુત્ર; હવે જાણ કે હું વ્રત પૂર્ણ કરીને બહાર આવી ગયો છું.
પરમોઽનુગ્રહો મેઽદ્ય યત્પ્રતર્કો ન મે વૃથા। ન હીદૃશાઃ ક્લીબરૂપા ભવન્તિ તુ નરોત્તમાઃ
આજે મને સૌથી મોટો લાભ એ થયો કે, મારી શંકા ખોટી ન હતી; કારણ કે શ્રેષ્ઠ પુરુષોમાં આવી ક્લિબ અવસ્થા આવતી નથી.
સહાયવાનસ્મિ રણે યુદ્ધ્યેયમમરૈરપિ । સાધ્વસં તત્પ્રનષ્ટં મે કિં કરોમિ બ્રવીહિ મે
હવે મારી સાથે સહાય છે, તો હું અમર દેવતાઓ સામે પણ યુદ્ધ કરી શકું. જે ભય હતું, એ હવે દૂર થઈ ગયું છે. હવે મને શું કરવું, એ કહો.
અહં તે સંગ્રહીષ્યામિ હયાઞ્શત્રુનિર્બહણ। શિક્ષિતો હ્યસ્મિ સારથ્યે નિષ્ઠિતઃ પુરુષર્ષભ
હું તારા ઘોડાઓને ભેગા કરીશ, જે દુશ્મનોને હરાવનારા છે. હું રથ ચલાવવાની કળામાં પારંગત છું અને દૃઢ છું, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ.
દારુકો વાસુદેવસ્ય યથા શક્રસ્ય માતલિઃ। તથા માં વિદ્ધિ સારથ્યે શિક્ષિતં નરપુઙ્ગવ
જેમ વાસુદેવના દારુક અને ઇન્દ્રના માતલિ છે, તેમ, હે મહાન પુરુષ, તું મને પણ રથચાલનમાં નિષ્ણાત જાણ.
અશ્વા હ્યેતે મહાબાહો તવૈવાહવદુર્જયાઃ। યોગ્યા રથવરે યુક્તાઃ પ્રાણવન્તો જિતશ્રમાઃ
આ ઘોડાઓ, હે બલવાન ભાઈ, ફક્ત તારા છે અને યુદ્ધમાં અપરાજેય છે. શ્રેષ્ઠ રથ માટે યોગ્ય, જોડાયેલા, જીવંત અને થાક ન માનતા છે.
યસ્ય યાતેન પશ્યન્તિ ભૂમૌ ક્ષિપ્તં પદંપદમ્। દક્ષિણાં યો ધુરં વોઢા સુગ્રીવોણ સમો હયઃ
જેના પગલાં જમીન પર સ્પષ્ટ દેખાય છે, જે જમણી બાજુનું જૂંથ વહે છે, એ સુગ્રીવ નામનો ઘોડો પવન જેવો ઝડપી છે.
યોઽયં હયો ધુર્યવરો વામાં વહતિ શોભનઃ। તં મન્યે મેઘપુષ્પસ્ય જવેન સદૃશં હયમ્
આ ઘોડો, જે શ્રેષ્ઠ છે અને ડાબી બાજુ સુંદર રીતે વહે છે, એ ઝડપમાં મેઘપુષ્પ જેવો છે એમ હું માનું છું.
યોઽયં વહતિ વૈ પાર્ષ્ણિં દક્ષિણામઞ્ચિતોદ્યતઃ । વલાહકાદભિમતસ્તેજસા વીર્યવત્તરઃ
આ ઘોડો, જે પીઠ પાછળ જમણી બાજુ ચડાવેલો અને ચુસ્ત છે, તે તારા મનપસંદ વલાહક કરતા તેજ અને બળમાં વધુ છે.
યોઽયં કાઞ્ચનસન્નાહો વામં વહતિ શોભનઃ । ધુર્યં શૈબ્યસ્ય તં મન્યે જવેન બલવત્તરમ્
આ ઘોડો, સોનાની સજાવટવાળો અને ડાબી બાજુ સુંદર રીતે વહે છે, એ શૈબ્યના જૂંથનો છે અને ઝડપ તથા બળમાં વધુ છે એમ હું માનું છું.
ત્વામેવાયં રથો વોઢું સંગ્રામેઽર્હતિ ધન્વિનમ્ । ત્વં ચે.. રથમાસ્થાય યોદ્ધુમર્હો મતો મમ। શર્વશત્રુભિરાયાતો દેવરાજ ઇવાસુરૈઃ
આ રથ ફક્ત તને જ યુદ્ધમાં લઈ જવા યોગ્ય છે, હે ધનુર્ધર. તું રથ પર બેસી યુદ્ધ કરવા યોગ્ય છે, એ મારી માન્યતા છે. તું બધા શત્રુઓ સામે દેવરાજ ઇન્દ્ર જેવો છે.
તતો રથાદવસ્કન્દ્ય વીર્યવાનરિમર્દનઃ। પ્રણમ્ય દેવાન્ગાણ્ડીવમાદાય રુરુચે શ્રિયા
પછી, બલવાન દુશ્મનવિનાશક રથમાંથી નીચે ઉતર્યો, દેવતાઓને વંદન કર્યું, ગાંડીવ ધરીને તેજથી ઝગમગ્યો.
તતો વિમુચ્ય બાહુભ્યાં સઙ્ખચૂડાનિ પાણ્ડવઃ । તૌ ચ દુન્દુભિસન્નાદૌ પ્રતિબદ્ધ્ય તલાવુભૌ
પછી પાંડવે પોતાના હાથથી શંખના કડાં ઉતારીને બંને ઢોલ જેવા અવાજ કરતી તાળી પર બાંધી દીધા.
ઇન્દ્રદત્તે ચ તે દિવ્યે ઉદ્ધૃત્યામુચ્ય કુણ્ડલે । શ્લક્ષ્ણાન્કેશાન્મૃદૂન્સ્નિગ્ધાઞ્શ્વેતેનોદ્ગ્રથ્ય વાસસા
પછી, ઇન્દ્રે આપેલા દિવ્ય કુંડળ ઉતારીને, સફેદ વસ્ત્રથી પોતાના નરમ, મૃદુ અને ચમકતા વાળ ઊંચા કરીને બાજુએ મૂકી દીધા.
અથાસૌ પ્રાઙ્મુખો ભૂત્વા શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ। અભિદધ્યૌ મહાબાહુઃ સર્વાસ્ત્રાણિ રથોત્તમે
પછી, પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને, શુદ્ધ અને એકાગ્ર મનથી, મહાબાહુએ શ્રેષ્ઠ રથમાં બધી અસ્ત્રોનું સ્મરણ કર્યું.
ઊચુશ્ચ પાર્થં સર્વાણિ પ્રાઞ્જલીનિ નૃપાત્મજમ્। ઇમાનિ સ્મો મહોદાર કિઙ્કરાણીન્દ્રનન્દન
બધી અસ્ત્રોએ હાથ જોડીને, રાજપુત્ર પાર્થને કહ્યું: 'હે મહાન, હે ઇન્દ્રપુત્ર, અમે તારા સેવક છીએ.'
પ્રણિપત્ય તતઃ પાર્થઃ સમાલભ્ય ચ પાણિના। સર્વાણિ માનસાનીહ ભવતેત્યભ્યભાષત
પછી પાર્થે નમન કરીને, હાથથી સ્પર્શ કરીને કહ્યું: 'તમામ અસ્ત્રો, તમે મારા માટે હંમેશા મનથી હાજર રહો.'
પ્રતિગૃહ્ય તતોઽસ્ત્રાણિ પ્રહ્લષ્ટવદનોઽભવત્ । અધિજ્યં તરસા કૃત્વા ગાણ્ડીવં વ્યાક્ષિપદ્ધનુઃ
પછી, અસ્ત્રો સ્વીકારીને, તેજસ્વી મુખવાળો થયો. તેણે ઝડપથી ગાંડીવમાં ડોરી ચડાવી અને ધનુષ ખેંચ્યું.
તસ્ય વિક્ષિપ્યમાણસ્ય ધનુષોઽભૂન્મહાસ્વનઃ । યથા શૈલસ્ય મહતઃ શૈલાનાક્ષિપ્ય જઘ્રુષઃ
જ્યારે તેણે ધનુષ ખેંચ્યું, ત્યારે મોટો અવાજ થયો, જેમ કોઈ વિશાળ પર્વતને આંચકો આવે ત્યારે ધડાકો થાય.
સનિર્ઘાતાઽભવદ્ભૂમિર્દિક્ષુ વાયુર્વવૌ ભૃશમ્। ભ્રાન્તદ્વિજં ખમભવત્પ્રાકમ્પન્ત મહાદ્રુમાઃ
ભૂમિ પર ધડાકા સાથે કંપન થયું, ચારેય બાજુ જોરદાર પવન ફૂંકાયો, આકાશમાં પક્ષીઓ ભટકાયા અને મોટા વૃક્ષો હલવા લાગ્યા.
તં શબ્દં કુરવો રાજન્વિસ્ફોટમશનેરિવ। તાર્ક્ષ્યં શબ્દમિવ શ્રુત્વા વિત્રેસુર્દીનમાનસાઃ
હે રાજા, એ અવાજ વીજળીના ગજ્જન જેવો અને ગરુડની પોકાર જેવો સંભળાયો ત્યારે કૌરવોના દિલમાં ભય છવાઈ ગયો અને તેઓ ખૂબ જ ગભરાઈ ગયા.
યથેન્દ્રો વ્યાક્ષિપદ્ભીમં વિસ્ફોટમશનેર્ભુવિ । તથાઽર્જુનો ધનુઃશ્રેષ્ઠં બાહુભ્યામાક્ષિપદ્બલી
જેમ ઇન્દ્ર પોતાની વીજળી જમીન પર ફેંકવા માટે ખેંચે છે, તેમ શક્તિશાળી અર્જુને પોતાના શ્રેષ્ઠ ધનુષ્યને બળથી ખેંચ્યું.
મહાશનિમહાશબ્દસદૃશો જ્યાસ્વનો મહાન્ । શત્રૂન્વીરાંશ્ચ સંતર્જ્ય નિગ્રહસ્થો રથે સ્થિતઃ
રથમાં ઊભેલા અર્જુનના ધનુષ્યની ડોરીમાંથી વીજળીના ગજ્જન જેવો મોટો અવાજ થયો, દુશ્મન વીરોએ ડરથી થરથરી ઉઠ્યા, અર્જુન તેમને જીતવા માટે તૈયાર હતો.
એકસ્ત્વં પાણ્ડવશ્રેષ્ઠ બહૂનોતાન્મહારથાન્। કથં જેષ્યસિ સંગ્રામે સર્વશસ્ત્રાસ્ત્રપારગાન્
પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠ, તું તો એકલો છે અને સામે અનેક મહારથીઓ છે, જે દરેક શસ્ત્ર અને અસ્ત્રમાં પારંગત છે—તેથી તું તેમને યુદ્ધમાં કેવી રીતે જીતશે?
અસહાયો।સિ કોન્તેય સસહાયાશ્ચ કૌરવાઃ । અત એવ મહાબાહો ભીતસ્તિષ્ઠામિ તેઽગ્રતઃ
કુંતીપુત્ર, તું તો સહાય વિના છે અને કૌરવોને ઘણા સહાયકો છે; એ જ કારણથી, મહાબાહુ, હું તારા સામે ભયથી ઊભો છું.
ઉવાચ પાર્થો મા ભૈષીઃ પ્રહસ્ય સ્વનવત્તદા
પાર્થએ હસતાં અને ગર્જના જેવી વાણીમાં કહ્યું: "ભય પામશો નહીં."
યુધ્યમાનસ્ય મે વીર ગન્ધર્વૈઃ સુમહાબલૈઃ । સહાયો ઘોષયાત્રાયાં કસ્તદાસીત્સખા મમ
વીર, જ્યારે હું ઘોષયાત્રા સમયે મહાબળવાન ગંધર્વો સાથે લડ્યો હતો, ત્યારે મારું કોણ સાથી હતું? કોણે મારી સાથે આપ્યું હતું?
તથા પ્રતિભયે તસ્મિન્દેવદાનવસંકુલે। ખાણ્ડવે યુધ્યમાનસ્ય કસ્તદાસીત્સખા મમ
એ જ રીતે, ખાંડવવનમાં દેવ અને દાનવો વચ્ચેના ભયાનક યુદ્ધમાં હું લડ્યો ત્યારે મારું કોણ સાથી હતું?
નિવાતકવચૈઃ સાર્ધં પૌલોમૈશ્ચ મહાબલૈઃ । યુધ્યતો દેવરાજાર્થે કઃ સહાયસ્તદાઽભવત્
જ્યારે મેં દેવરાજ માટે નિવાતકવચો અને શક્તિશાળી પૌલમો સામે યુદ્ધ કર્યું, ત્યારે મારું કોણ સાથી હતું?
સ્વયંવરે તુ પાઞ્ચાલ્યા રાજભિઃ સહ સંયુગે। યુધ્યતો બહુભિસ્તાત કઃ સહાયસ્તદાઽભવત્
પાંચાલી સ્વયંવરમાં, જ્યારે મેં અનેક રાજાઓ સામે યુદ્ધ કર્યું, ત્યારે મારું કોણ સાથી હતું, પ્રિય?