ન કુર્યાં કર્મ બીભત્સં યુધ્યમાનઃ કદાચન। તેન દેવમનુષ્યેષુ બીભત્સુરિતિ માં વિદુઃ
હું ક્યારેય યુદ્ધમાં અશોભનીય કે દુષ્ટ કામ કરતો નથી; એ માટે દેવો અને મનુષ્યોમાં મને 'બીભત્સુ' તરીકે ઓળખે છે.
ઉભૌ મે તુલ્યકર્માણૌ ગાણ્ડીવસ્ય વિકર્ષણે। ભુજૌ મે ભવતઃ સઙ્ખ્યે પરસૈન્યવિનાશિનૌ। તયોઃ સવ્યોઽધિકસ્તસ્માત્સવ્યસાચીતિ માં વિદુઃ
મારા બંને હાથ ગાંડીવ ધનુષ્ય ખેંચવામાં સમાન કુશળ છે; યુદ્ધમાં મારા હાથ શત્રુ સેનાનું વિનાશ કરે છે. એમાં પણ મારું ડાબું હાથ વધુ પ્રભાવી છે, તેથી મને 'સવ્યસાચી' કહે છે.
પૃથિવ્યાં સાગરાન્તાયાં વર્ણો મે દુર્લભઃ સમઃ। શુદ્ધત્વાદ્રુપવત્ત્વાચ્ચ તેન મામાર્જુનં વિદુઃ
આ ધરતી પર, જે ચારે બાજુ સમુદ્રથી ઘેરાયેલી છે, એવો રંગ અને રૂપ મારા જેવું દુર્લભ છે; મારી શુદ્ધતા અને સુંદરતા માટે મને 'અર્જુન' કહે છે.
ઉત્તરાભ્યાં તુ પૂર્વાભ્યાં ફલ્ગુનીભ્યામહં દિવા । જાતો હિમવતઃ પૃષ્ઠે તેન માં ફલ્ગુનં વિદુઃ
હું ઉત્તર અને પૂર્વ ફલ્ગુની નક્ષત્રમાં, હિમાલયની પર્વતોની કાંઠે, દિવસે જન્મ્યો છું; એથી મને 'ફલ્ગુન' કહે છે.
યો મમાઙ્ગે વ્રણં કુર્યાદ્ધાતુર્જ્યેષ્ઠસ્ય પશ્યતઃ। યુધિષ્ઠિરસ્ય રુધિરં દર્શયેદ્વા કદાચન । પરાભવમહં તસ્ય કુલે કુર્યાં ન સંશયઃ
જે કોઈ મારા શરીરે ઘા કરશે અથવા ધાતુના મોટા ભાઈ યુધિષ્ઠિરનું લોહી બતાવશે, તો હું નિશ્ચયપૂર્વક યુદ્ધમાં તેના વંશનો નાશ કરીશ.
યોત્સ્યામિ તૈરહં સર્વૈર્ન મે તેભ્યઃ પરાભવઃ। તેન દેવમનુષ્યેષુ જિષ્ણુર્નામાસ્મિ વિશ્રુતઃ
હું એ બધાને યુદ્ધમાં સામો આપીશ; એમાથી કોઈ પણ મને હરાવી શકે નહીં. એથી દેવો અને મનુષ્યોમાં હું 'જિષ્ણુ' તરીકે પ્રસિદ્ધ છું.
માતા મમ પૃથા નામ તેન માં પાર્થમબ્રુવન્
મારી માતાનું નામ પૃથા છે, તેથી લોકો મને 'પાર્થ' કહે છે.
દેવદાનવગન્ધર્વપિશાચોરગરાક્ષસાન્ । અહં પુરા રણે જિત્વા ખાણ્ડવેઽગ્નિમતર્પયમ્
એક વખત મેં દેવો, દાનવો, ગંધર્વો, ભૂતો, સાપો અને રાક્ષસોને યુદ્ધમાં હરાવ્યા અને ખાંડવ વનમાં અગ્નિદેવને તૃપ્ત કર્યો.
હુતાશનં તર્પયિત્વા સહિતઃ શાર્ઙ્ગધન્વના । [ ત્રિવિષ્ટપગતૌ* દૃષ્ટ્વા પિતામહમહેશ્વરૌ
હું શાર્ઙ્ગધન્વી સાથે મળીને અગ્નિદેવને પ્રસન્ન કર્યા પછી, દેવલોકમાં પિતામહ અને મહાદેવને જોયા.
મૂર્ચ્છયા પતિતં ભૂમાવાગતૌ દેવસત્તમૌ । દૃષ્ટ્વા તૌ વરદૌ દેવૌ સંજ્ઞાં લબ્ધ્વોત્થિતઃ પુનઃ
મૂર્છા આવીને જમીન પર પડેલા એ બંને મહાન દેવો મારા પાસે આવ્યા; તેમને જોઈને હું ફરી સંજ્ઞા પામી અને ઊભો થયો.
મૂર્ધ્ના હિ પ્રણતં ભૂમૌ તૌ દેવૌ વરદૌ વરૌ। કૃષ્ણેત્યેકાદશં નામ પ્રીત્યા મે ચક્રતુસ્તદા। તુષ્ટૌ ચ મમ વીર્યેણ કર્મણા ચાભિરાધિતૌ
જ્યારે હું જમીન પર માથું નમાવીને પડ્યો હતો, ત્યારે એ બંને વરદાન આપનાર દેવોએ પ્રસન્ન થઈને મને એકાદશમું નામ 'કૃષ્ણ' આપ્યું અને મારા પરાક્રમથી અને કાર્યોથી ખુશ થયા.
સર્વદેવૈઃ પરિવૃતૌ ભૂયો માં સ્વયમૂચતુઃ। વરં તાત વૃણીષ્વેતિ યં પ્રાર્થયસિ પાણ્ડવ
બધા દેવો વચ્ચે એ બંને દેવોએ મને ફરી કહ્યું: 'પુત્ર, તું જે ઇચ્છે છે તે વર માંગ.'
તતોઽહમસ્ત્રાણ્યલભં દિવ્યાનિ ચ દૃઢાનિ ચ। બ્રાહ્મં પાશુપતં ચૈવ સ્થૂણાકર્ણં ચ દુર્જયમ્ । ઐન્દ્રં વારુણમાગ્નેયં વાયવ્યમથ વૈષ્ણવમ્
પછી મેં દિવ્ય અને શક્તિશાળી શસ્ત્રો મેળવ્યા: બ્રહ્મ, પાશુપત, સ્થૂણાકર્ણ, ઇન્દ્ર, વરુણ, અગ્નિ, વાયુ અને વૈષ્ણવ શસ્ત્રો.
તતોઽહમજયં ભૂયો રથેનૈન્દ્રેણ દુર્જયાન્। માતલિં સારથિં કૃત્વા નિવાતકવચાન્રણે । અવધ્યકવચાંન્દેવૈર્વરદૃપ્તાન્મહાસુરાન્
પછી મેં ઇન્દ્રના રથમાં બેઠો અને માતલિને સારથી બનાવી, દેવો દ્વારા રક્ષિત અને વરદાનથી અભય થયેલા નિવાતકવચ દાનવોને યુદ્ધમાં હરાવ્યા.
તિસ્રઃ કોટીર્દાનવાનાં સંયુગેષ્વનિવર્તિનામ્। એકો નિર્જિત્ય સંગ્રામે ભૂયો દેવાનતોષયમ્
યુદ્ધમાં પાછા ન ફરતા ત્રણ કરોડ દાનવોને મેં એકલો જ હરાવ્યા અને ફરીથી દેવોને પ્રસન્ન કર્યા.
તતો મે ભગવાનિન્દ્રઃ કિરીટમદદાત્સ્વયમ્। દેવાશ્ચ શઙ્ખમદદુઃ શત્રુસૈન્યનિવારણમ્
પછી ભગવાન ઇન્દ્રે પોતે મને મુગટ આપ્યું અને દેવોએ શત્રુ સેનાને પરાસ્ત કરવા માટે શંખ આપ્યો.
અહં પારે સમુદ્રસ્ય હિરણ્યપુરવાસિનામ્। હત્વા ષષ્ટિં સહસ્રાણિ જયં સંપ્રાપ્તવાન્રણે
હું દરિયાની પાર પહોંચી અને હિરણ્યપુરના સાડા સાઠ હજાર રહેવાસીઓને માર્યા પછી યુદ્ધમાં વિજય મેળવ્યો હતો.
અસંભ્રાન્તો રથે તિષ્ઠન્સહસ્રેષુ શતેષુ ચ। શત્રુમધ્યે દુરાધર્ષો ન મુહ્યન્તિ ચ મે દિશઃ
હું રથ પર અડગ ઊભો રહીને, લાખો દુશ્મનો વચ્ચે પણ અપરાજિત રહ્યો છું; મારી ઇન્દ્રિયો ક્યારેય ડગતી નથી.
અહં ગન્ધર્વરાજેન હ્રિયમાણં સુયોધનમ્। ભ્રાતૃભિઃ સહિતં તાત ગન્ધર્વૈઃ સમરે જિતમ્। ચતુર્દશ સહસ્રાણિ હત્વા ચૈનમમોચયમ્
ગંધર્વરાજે જયારે સુયોધનને તેના ભાઈઓ સાથે યુદ્ધમાં હરાવીને પકડી લીધો હતો, ત્યારે મેં ચૌદ હજાર ગંધર્વોને માર્યા અને તેને મુક્ત કર્યો હતો, પ્રિય.
એતાનિ મમ નામાનિ યોઽહન્યહનિ કીર્તયેત્। તં ન પશ્યન્તિ સત્ત્વાનિ ન તં નિઘ્નન્તિ શત્રવઃ
જે વ્યક્તિ રોજ મારા આ નામોનું સ્મરણ કરે છે, તેને જીવાતો દેખાતા નથી અને દુશ્મનો તેને નુકસાન પહોંચાડી શકતા નથી.
અદ્ય પશ્ય મહાબાહો મમ વીર્યં સુદુઃસહમ્। મા ભૈર્વિગતસંત્રાસઃ કુરૂનેતાન્સમાગતાન્
આજે, મહાબાહુ, મારા અસહ્ય પરાક્રમને જોઈ લે; ડરતો નહીં, તારો ભય દૂર થવા દે, ભલે કુરુઓના નેતાઓ અહીં એકઠા થયા હોય.
સુયોધનસ્ય મિષતઃ કર્ણસ્ય ચ કૃપસ્ય ચ। પિતામહસ્ય ભીષ્મસ્ય દ્રૌણેર્દ્રોણસ્ય ચ સ્વયમ્। સર્વાનેવ કુરૂઞ્જિત્વા પ્રત્યાનેષ્યામિ તે પશૂન્]
સુયોધન, કર્ણ, કૃપ, પિતામહ ભીષ્મ, દ્રૌણિ અને દ્રોણ—allની સામે, હું બધા કુરુઓને હરાવીને તારા પશુઓ પાછા લાવીશ.
તતઃ પાર્થં સ વૈરાટિઃ પ્રાઞ્જલિસ્ત્વભ્યવાદયત્। અહં ભૂમિંજયો નામ પ્રણતોસ્મિ ધનંજય
પછી વૈરાટનો પુત્ર હાથ જોડીને પાર્થને વંદન કરીને બોલ્યો: 'મારું નામ ભૂમિજય છે, ધનંજય, હું તને વંદન કરું છું.'
દિષ્ટ્યા ત્વાં પાર્થ પશ્યામિ સ્વાગતં તે ધનંજય । લોહિતાક્ષ મહાબાહો નાગરાજવરોપમ
'સૌભાગ્યથી હું તને જોઈ શક્યો, પાર્થ; તારો સ્વાગત છે, ધનંજય, લાલ આંખોવાળો, મહાબાહુ, શ્રેષ્ઠ નાગરાજ જેવો.'
યદજ્ઞાનાદવોચં ત્વાં પ્રમાદેન નરોત્તમ। અકૃત્વા હૃદયે સર્વં ક્ષન્તુમર્હસિ તન્મમ
'હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, અજ્ઞાન અને અવિનયથી મેં તને જે કંઈ કહ્યું, તે હું જાણ્યા વિના બોલ્યું—મારે તે માટે ક્ષમા કરજે.'
યતસ્ત્વયા કૃતં પૂર્વં ચિત્રં કર્મ સુદુષ્કરમ્। અતો ભયં વ્યપેતં મે પ્રીતિશ્ચ પરમા ત્વયિ
'તારે અગાઉ જે અદ્ભુત અને મુશ્કેલ કાર્યો કર્યા છે, તેના કારણે મારું બધું ભય દૂર થયું છે અને તારા માટે મારી પ્રીતિ વધેલી છે.'
દાસોઽહં તે ભવિષ્યામિ પશ્ય મામનુકમ્પયા
'હું તારો દાસ બનીશ—મારે દયા દૃષ્ટિથી જોઈ લે.'
યા પ્રતિજ્ઞા કૃતા પૂર્વં તવ સારથ્યકારણાત્। સેયં પ્રતિજ્ઞા પૂર્ણા મે હર્ષશ્ચાર્જુન જાયતે
'તારે પહેલાં જે પ્રતિજ્ઞા કરી હતી કે તું મારું સારથ્ય કરશે, એ હવે પૂર્ણ થઈ છે, અર્જુન, અને મને આનંદ થયો છે.'
દેવેન્દ્રતનયસ્યેહ સારથિઃ સ્યાં મહામૃધે । ઇતિ પૂર્વં કૃતાઽસ્માભિઃ પ્રતિજ્ઞા યુદ્ધદુર્મદ
'હે યુદ્ધમાં પરાક્રમી, અમે પહેલેથી જ પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી કે દેવેન્દ્રપુત્રના સારથ્ય માટે હું તૈયાર રહીશ.'
પ્રતિજ્ઞા મમ સંપૂર્ણા તવ સારથ્યકારણાત્ । મનસ્સ્વાસ્થ્યં ચ મે જાતં જાતં ભાગ્યં ચ મે મહત્
'મારી પ્રતિજ્ઞા તારા સારથ્યથી પૂર્ણ થઈ છે; હવે મારું મન શાંત છે અને મને મોટું ભાગ્ય મળ્યું છે.'