સ તેષાં રૂપમાલેક્ય ભોગિનામિવ દૃમ્ભતામ્ । હૃષ્ટરોમા ભયોદ્વિગ્રઃ પ્રવેપિતતનુસ્તદા
તેમની આકૃતિ અને તેજ જોઈ, જાણે મહાન સાપો હોય, ત્યારે તેના રોમ ઊભા થઈ ગયા, ભયથી કંપતો શરીર અને મનમાં ગભરાટ છવાઈ ગયો.
અર્જુનેન સમાશ્વસ્તઃ કિંચિદ્ધૃષ્ટો નૃપાત્મજઃ। તેષાં સંદર્શનાભ્યાસં સ્પર્શાભ્યાસં પુનઃ પુનઃ ।। 58
અર્જુને તેને આશ્વાસન આપ્યું, તો રાજકુમાર થોડી હિંમતવાન બન્યો; તે વારંવાર તેમને જોઈને અને સ્પર્શ કરીને અભ્યાસ કરવા લાગ્યો.
આમીલ્ય પુનરુન્મીલ્ય સ્પૃષ્ટ્વાસ્પૃષ્ટ્વા ચકાર સઃ। સમ્યગ્ઘુણ્ટસ્તદાઽઽશ્વસ્તઃ ક્ષણેન સમપદ્યત ।। 59
ક્યારેક આંખો મીંચી, ક્યારેક ખોલી, ક્યારેક સ્પર્શી, ક્યારેક દૂર કરી, એ રીતે ફરી ફરી કરતો રહ્યો; પછી યોગ્ય રીતે સમજાવ્યા અને આશ્વસ્ત થયા પછી, થોડા જ સમયમાં તૈયાર થઈ ગયો.
સંસ્પૃશ્ય તાનિ ચાપાનિ ભાનુમન્તિ બૃહન્તિ ચ। વૈરાટિરર્જુનં રાજન્નિદં વચનમબ્રવીત્ ।। 60
પછી તેણે તે તેજસ્વી અને વિશાળ ધનુષ્યોને સ્પર્શ કર્યા અને વિરાટરાજે અર્જુનને પૂછ્યું: 'હે અર્જુન, આ શું છે?'
સારથે કિમિદં દિવ્યં નાગો વા યદિ વા ધનુઃ। સૌવર્ણાન્યત્ર પદ્માનિ શતપત્રાણિ ભાગશઃ । કુશાગ્નિપ્રતિતપ્તાનિ ભાનુમન્તિ બૃહન્તિ ચ
હે સારથિ, આ શું દિવ્ય વસ્તુ છે? આ હાથી છે કે ધનુષ્ય? અહીં સુવર્ણના કમળો, અનેક પાંખડીઓવાળા, કુશાગ્નિથી તપાયેલા, તેજસ્વી અને વિશાળ દેખાય છે.
બિન્દવશ્ચાત્ર સૌવર્ણા મણિપ્રોતાઃ સમન્તતઃ। શશિસૂર્યપ્રભાઃ પૃષ્ઠે ભાન્તિ રુક્મપરિષ્કૃતાઃ
અહીં સુવર્ણના બિંદુઓ છે, ચારેય બાજુ રત્નોથી જડિત; પાછળ ચાંદ્ર અને સૌર પ્રકાશમાં, સોનાથી શોભાયમાન છે.
પુષ્પાણ્યત્ર સુવર્ણાનિ શતપત્રાણિ ભાગશઃ । વિસ્માપનીયરૂપં ચ ભીમં ભીમપ્રદર્શનમ્
અહીં સુવર્ણના ફૂલો, શતપત્ર કમળો બહુજ છે; તેમનું રૂપ જોઈને આશ્ચર્ય થાય એવું છે, અને તે ભયજનક તથા ભયપ્રદ દેખાય છે.
નીલોત્પલનિભં કસ્ય શાતકુમ્ભપરિષ્કૃતમ્। ઋષભા યસ્ય સૌવર્ણાઃ પૃષ્ઠે તિષ્ઠન્તિ શૃઙ્ગિણઃ
આ કોનું છે, જે સોનેરી શોભાથી શોભિત છે અને નીલકમળ જેવું દેખાય છે? જેના પીઠ પર સોનાના શૃંગવાળા ઋષભો ઊભા છે.
તાલપ્રમાણં કસ્યેદં મણિરુક્મવિભૂષિતમ્ હાટકસ્ય સુવર્ણસ્ય યસ્મિઞ્શાખામૃગા દશ
આ તાડના વૃક્ષ જેટલું મોટું, મણિ અને સોનાથી શોભિત ધનુષ્ય કોનું છે, જેના પર દસ સોનાના શાખાવાળા મૃગો છે?
દુરાનમં મહાદીર્ઘં સુરૂપં દુષ્પ્રધર્ષણમ્ । કસ્યેદમીદૃશં ચિત્રં ધનુઃ સર્વે ચ દંશિતાઃ
આ વિશિષ્ટ, લાંબું, સુંદર અને અપરાજિત એવું ધનુષ્ય કોનું છે, અને આ બધા તીરો કોના છે?
ચન્દ્રાર્કવિમલાભાસઃ સુરૂપાઃ સુપ્રદર્શનાઃ । હંસાઃ પૃષ્ઠં શ્રિતા યસ્ય કુશાગ્નિપ્રતિમાર્ચિષઃ । શાર્ઙ્ગગાણ્ડીવસદૃશં કસ્યેદં સારથે ધનુઃ
હે સારથી, આ કોનું ધનુષ્ય છે, જે ચાંદ્ર-સૂર્ય જેવી તેજસ્વી કાંતિ ધરાવે છે, સુંદર અને સ્પષ્ટ દેખાય છે, જેના પીઠ પર કુશાગ્નિ જેવી જ્યોતવાળા હંસો છે, અને જે શારંગ તથા ગાંડીવ જેવું છે?
ચતુર્તં કાઞ્ચનવપુર્ભાતિ વિદ્યુદ્ગણોપમમ્। નીલોપલિપ્તમચ્છિદં જાતરૂપમયં ધનુઃ । મત્સ્યશ્ચાસ્ય હિરણ્યસ્ય પૃષ્ઠે તિષ્ઠન્તિ દંશિતાઃ
ચોથું ધનુષ્ય સુવર્ણના શરીરથી તેજ આપે છે, વીજળીના ઝાંઝાવાત જેવું છે; તે નીલ રંગથી રંગાયેલું, અખંડિત અને શુદ્ધ સોનાથી બનેલું છે, અને તેના પીઠ પર સોનાના માછલીઓ શોભે છે.
શક્રચાપોપમં દિવ્યં કસ્યેદં સારથે ધનુઃ। ઉચ્છ્રિતં ફણિવદ્દિવ્યં સારવત્ત્વાદ્દુરાનમમ્
હે સારથી, આ દેવતુલ્ય ધનુષ્ય કોનું છે, જે ઇન્દ્રના ધનુષ્ય જેવું છે, સાપના ફણ જેવું ઊંચું છે અને મજબૂત તથા લાંબું છે?
સહસ્રગોધાઃ સૌવર્ણા દ્વીપિનશ્ચ ચતુર્દશ । બર્હિણશ્ચાત્ર સૌવર્ણાઃ શતચન્દ્રાર્કભૂષિતાઃ। જામ્બૂનદવિચિત્રાઙ્ગં કસ્યેદં પઞ્ચમં ધનુઃ
અહીં હજાર સોનાની ગોધા અને ચૌદ ચિત્તા છે; સોનાના મોર, જે પર સો ચાંદ્ર-સૂર્યની શોભા છે, અને જાંબુનદ સોનાથી અલંકૃત એવું આ પાંચમું ધનુષ્ય કોનું છે?
કસ્યેમે ક્ષુરનારાચાઃ સહસ્રં લોમવાપિનઃ। પ્રક્ષિપ્તાસ્તીક્ષ્ણતુણ્ડાગ્રા ઉપાસઙ્ગે હિરણ્મયે
આ હજાર કટારાની ધારવાળા, વાળ કાપવા જેટલા તીક્ષ્ણ such તીરો કોના છે, જે સોનાની તૂણીમાં ગોઠવાયેલા છે?
હારિદ્રવર્ણાઃ કસ્યેમે શિતા પઞ્ચશતં શરાઃ। આશીવિષસમસ્પર્શાઃ શિતાશ્ચાજિંહગા દૃઢાઃ
આ પાંચસો પીળા રંગના, તીક્ષ્ણ અને સીધા તથા મજબૂત એવા તીરો કોના છે, જેનું સ્પર્શ ઝેરી સાપ જેવું કઠોર છે?
વિપાઠાઃ પૃથવઃ કસ્ય ગૃધ્રપત્રાર્ધવાજિતાઃ। વરાહકર્ણાસ્તીક્ષ્ણાગ્રાઃ કસ્યેમે રુચિરાઃ શરાઃ
આ પહોળા, બે ભાગે વહેંચાયેલા, ગૃધ્રના પાંખોથી અર્ધે ઢંકાયેલા, વરાહના કાન જેવા આકારવાળા અને તીક્ષ્ણ such તેજસ્વી તીરો કોના છે?
વજ્રાશનિસમસ્પર્શા વૈશ્વાનરશિખાર્ચિષઃ। સુવર્ણપુઙ્ખાસ્તીક્ષ્ણાગ્રાઃ કસ્ય સપ્તશતં શરાઃ
આ સાતસો તીરો કોના છે, જે સોનાની પાંખવાળા, તીક્ષ્ણ such અગ્નિની જ્યોત જેવું તેજ ધરાવે છે, અને સ્પર્શે વજ્ર અને વીજળી જેવું લાગે છે?
કસ્યાયં સાયકો દીર્ઘો ગવ્યે કોશે ચ દંશિતઃ। કસ્ય દણ્ડો દૃઢઃ શ્લક્ષ્ણો રુચિરોઽયં પ્રકાશતે
આ લાંબો તીરો કોનો છે, જે ગાયના ચામડાની તૂણીમાં ગોઠવાયેલો છે? અને આ મજબૂત, મસૃણ અને તેજસ્વી દંડ કોનો છે, જે અહીં ઝળકે છે?
વૈયાઘ્રકોશઃ કસ્યાયં દિવ્યઃ શઙ્ખો મહાપ્રભઃ । કસ્યાર્થમસયશ્ચૈતે પઞ્ચ શાર્દૂલલક્ષણાઃ
આ વાઘના ચામડાની તૂણીવાળું, દિવ્ય અને તેજસ્વી શંખ કોનો છે? અને આ પાંચ વાઘના નિશાનવાળી તલવાર કોના માટે છે?
કસ્યાયં નિર્મલઃ ખઙ્ગો દ્વીપિચર્મનિવાસિતઃ। નીલોત્પલસવર્ણોઽયં કસ્ય ખઙ્ગઃ પૃથુર્મહાન્
આ નિર્મળ તલવાર કોની છે, જે ચિત્તાના ચામડામાં મૂકાયેલી છે? અને આ પહોળી, વિશાળ, નીલકમળ જેવો રંગ ધરાવતી તલવાર કોની છે?
મૃગેન્દ્રચર્માવસિતસ્તીક્ષ્ણધારઃ સુનિર્મલઃ। ઋષભાજિનકોશસ્તુ કસ્ય ખઙ્ગો મહાનયમ્
આ મૃગેન્દ્રના ચામડામાં મૂકાયેલી, તીક્ષ્ણ ધારવાળી, ખૂબ નિર્મળ અને ઋષભના ચિહ્નવાળી તૂણીવાળી મોટી તલવાર કોની છે?
યસ્યાપિધાને દૃશ્યન્તે સૂર્યાઃ પઞ્ચ પરિષ્કૃતાઃ। કસ્યાયં વિપુલઃ ખઙ્ગઃ શૃઙ્ગત્સરુમનોહરઃ
આ વિશાળ અને મનોહર તલવાર કોની છે, જેના મોઢા પર પાંચ શોભાવંત સૂર્ય દેખાય છે?
નિહિતઃ પાર્ષતે કોશે તૈલધૌતઃ સમાહિતઃ। પ્રમાણવર્ણયુક્તશ્ચ કસ્ય ખઙ્ગો મહાનયમ્। એતેન પ્રતિવિદ્ધઃ સઞ્જીવેત્કશ્ચિન્ન કુઞ્જરઃ
આ મહાન તલવાર કોની છે, જે પાર્ષતની તૂણીમાં રાખવામાં આવી છે, તે તેલથી ચોખ્ખી કરી સંભાળવામાં આવી છે, માપ અને રંગે ઉત્તમ છે, અને જેના ઘા થી હાથી પણ જીવતો થઈ જાય એવો છે?
નિર્દિશસ્વ યથામાર્ગં મયા પૃષ્ટા બૃહન્નલે। વિસ્મયો મે પરો જાતો દૃષ્ટ્વા સર્વમિદં મહત્
મારે જે રીતે પૂછ્યું છે, એ પ્રમાણે મને બ્રિહન્નલાની પાસે પહોંચવાનો રસ્તો બતાવ. આ બધું વિશાળ જોઈને મને ખૂબ જ આશ્ચર્ય થયું છે.
અત્તરેણૈવમુક્તસ્તુ પાર્થો વૈરાટિમબ્રવીત્। મૃદ્વ્યા પ્રત્યાયયન્વાચા ભીતં શઙ્કાવશં ગતમ્
અત્તરેંએ આવું કહ્યાના પછી, પાર્થે વિરાટ રાજાને નરમ અને આશ્વાસન આપતી વાણીમાં કહ્યું, કારણ કે રાજા ડરાયેલો અને ચિંતામાં હતો.
અત્ત્વયા પ્રથમં પૃષ્ટં શત્રુસેનાઙ્ગમર્દનમ્। પાર્થસ્યેદં ધનુર્દિવ્યં ગાણ્ડીવમિતિ વિશ્રુતમ્
તમે પહેલા દુશ્મન સેનાને હરાવવાની વાત પૂછેલી હતી; પાર્થેનું આ દિવ્ય ધનુષ્ય 'ગાંડીવ' તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
અભેદ્યમભયં શ્રીમદ્દિવ્યમચ્છેદ્યમવ્રણમ્। સર્વાયુધમહામાત્રં શાતકુમ્ભમયં ધનુઃ
આ ધનુષ્ય ભેદી શકાય એવું નથી, નિર્ભય, તેજસ્વી, દિવ્ય, તૂટે નહીં એવું, દાગ વગરનું છે; શુદ્ધ સોનાથી બનેલું, દરેક શસ્ત્ર માટે યોગ્ય અને ખૂબ જ મોટું છે.
એતચ્છતસહસ્રેણ સંમિતં રાષ્ટ્રવર્ધનમ્ । દેવદાનવગન્ધર્વૈઃ પૂજિતં શાશ્વતીઃ સમાઃ
આ ધનુષ્ય લાખ જેટલા ધનુષ્ય જેટલું છે, રાજ્યને વધારનાર છે; દેવો, દાનવો અને ગંધર્વોએ અનેક યુગોથી તેની પૂજા કરી છે.
યેન દેવાસુરાન્પાર્થઃ સર્વાન્વિષહતે રણે। એતદ્વર્ષસહસ્રં તુ બ્રહ્મા પૂર્વમધારયત્
પાર્થે આ ધનુષ્યથી દેવો અને દાનવો સામે યુદ્ધમાં ટકી શકે છે; બ્રહ્માએ પણ આ ધનુષ્ય હજારો વર્ષ પહેલા ધારણ કર્યું હતું.