ત્વયાઽપીદૃગ્ગુણા નારી રૂપશીલસમન્વિતા। અદૃષ્ટપૂર્વા પશ્ય ત્વં યતો જાનાસિ સૂતજ। દ્રક્ષ્યસિ ત્વં મુહૂર્તેન યથેયં સ્ત્રી ગુણાન્વિતા ।। 16
હજી સુધી તું કદી આવી રૂપ અને ગુણવાળી સ્ત્રી જોઈ નથી; હવે જો, હે રથચાલકના પુત્ર, થોડા જ સમયમાં તું જાણશે કે સાચી ગુણવંતી સ્ત્રી કેવી હોય છે.
ઉપરંસ્યસિ કામાચ્ચ શીઘ્રં ત્વં સ્પ્રષ્ટુમર્હસિ । ઈદૃશસ્તુ ત્વયા સ્પર્શઃ સ્પૃષ્ટપૂર્વો ન કર્હિચિત્ ।। 17
હવે તારો વાસના જલ્દી ઓછી થઈ જશે, કારણ કે તું જે સ્પર્શ કરવા જાય છે, એ તું કદી સ્પર્શ્યું નથી.
સ્પર્શં વેત્સિ વિદગ્ધસ્ત્વં કામધર્મવિચક્ષણઃ। સ્ત્રીણાં પ્રીતિકરો નાન્યસ્ત્વત્સમઃ પુરુષસ્ત્વિહ ।। 18
તને સ્ત્રીઓને ગમતા સ્પર્શની સમજ છે, તું કામકલા જાણે છે; અહીં તારા જેવો બીજો કોઈ પુરુષ નથી.
ઇત્યુક્ત્વા તં મહાબાહુર્ભીમો ભીમપરાક્રમઃ। સહસોત્પત્ય કૌન્તેયઃ પ્રહસ્યેદમુવાચ હ ।। 19
આ રીતે બોલ્યા પછી, મહાબાહુ ભીમ, જે ભયંકર પરાક્રમી છે, અચાનક ઊભો થયો અને હસતો હસતો બોલ્યો.
અદ્ય ત્વાં ભગિની પાપં કૃષ્યમાણં મયા ભુવિ । દ્રક્ષ્યતેઽદ્રિપ્રતીકાશં સિંહેનેવ મહાગજમ્ ।। 20
આજે, હે પાપી, મારી બહેન તને મારા હાથથી જમીન પર ખેંચાતો જોઈ લેશે, જેમ સિંહ મોટા હાથીને ખેંચે છે એમ.
નિરાબાધા ત્વયિ હતે સૈરન્ધ્રી વિચરિષ્યતિ। સુખમેવ ચરિષ્યન્તિ સૈરન્ધ્ર્યાઃ પતયઃ સદા ।। 21
તારા મરણ પછી સૈરંધ્રી નિર્ભય થઈને ફરશે અને સૈરંધ્રીના પતિઓ હંમેશા સુખથી જીવે.
તતો જગ્રાહ કેશેષુ માલ્યવત્સુ સુગન્ધિષુ ।। 22
પછી ભીમે સુગંધિત માળાવાળા કીચકના વાળ પકડી લીધા.
ગૃહીત્વા કીચકં ભીમો વિરરાજ મહાબલઃ। ગૃહીત્વા ગ્રાસકામસ્તુ સિંહઃ ક્ષુદ્રમૃગં યથા ।। 23
કીચકને પકડીને, મહાબળવાન ભીમ સિંહ જેવો તેજસ્વી લાગ્યો, જેમ સિંહ પોતાના શિકાર માટે નાના પ્રાણીને પકડી લે છે.
સ કેશેષુ પરામૃષ્ટો બલેન બલિનાં વરઃ। આક્ષિપ્ય કેશાન્વેગેન બાહ્વોર્જગ્રાહ પાણ્ડવમ્ ।। 24
પછી, બલવાનોમાં શ્રેષ્ઠ એવા કીચકે ભીમના વાળ મજબૂતીથી પકડી લીધા અને ઝડપથી ખેંચી, પછી તેના હાથ પણ મજબૂતીથી જકડી લીધા.
બાહુયુદ્ધં તયોરાસીત્ક્રુદ્ધયોર્નરસિંહયોઃ। વસન્તે વાસિતાહેતોર્બલિનોર્નાગયોરિવ ।। 25
બન્ને ક્રોધિત પુરુષસિંહો વચ્ચે હાથાપાઈની જંગ શરૂ થઈ, જાણે વસંત ઋતુમાં બે શક્તિશાળી સાપો સંગીની માટે લડી રહ્યા હોય.
કીચકાનાં તુ મુખ્યસ્ય નરાણામુત્તમસ્ય ચ। વાલિસુગ્રીવયોર્ભ્રાત્રોઃ પુરેવ કપિસિંહયોઃ ।। 26
આ યુદ્ધ કીચકોમાં મુખ્ય અને મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ભીમ વચ્ચે હતું, જે વાલી અને સુગ્રીવ નામના વાનરસિંહ ભાઈઓની જૂની લડાઈ જેવું લાગતું હતું.
શાર્દૂલાવિવ ગર્જન્તૌ તાર્ક્ષ્યનાગાવિવોદ્યતૌ। સમયત્નૌ સમક્રોધૌ પતિતૌ ભીમકીચકૌ ।। 27
ભીમ અને કીચક બન્ને વાઘની જેમ ગર્જના કરતા, ગરુડ અને સાપની જેમ ઊંચા ઉડતા, સમાન દૃઢતા અને સમાન ક્રોધથી જમીન પર પડ્યા.
ગજાવિવ મદોન્મત્તૌ નદન્તૌ પતિતૌ ક્ષિતૌ। વૃષભાવિવ વલ્મીકં મૃદ્ગન્તૌ સમવિક્રમૌ ।।28
બન્ને મદમસ્ત હાથીઓની જેમ ગર્જના કરતા જમીન પર પડ્યા, અને બે બળવાન વાછરડાઓ જેમ કીડીયાના ઢગલાને પીસી નાખે, તેમ બળમાં બરાબર હતા.
ઈષદાગલિતં ચાપિ ક્રોધાચ્ચાવાઙ્મુખં સ્થિતમ્ । કીચકો બલવાન્ભીમં જાનુભ્યાં પાતયદ્ભુવિ ।। 29
ક્રોધથી થોડીક વાંકી કાયામાં, બલવાન કીચકે પોતાના ઘૂંટણથી ભીમને જમીન પર દબાવી દીધો.
પાતિતો ભીમસેનસ્તુ કીચકેન બલીયસા। ઉત્પપાતાથ વેગેન દણ્ડાહત ઇવોરગઃ ।। 30
મહાબળવાન કીચકે ભીમસેનને જમીન પર ફેંકી દીધો, પણ ભીમસેન તુરંત જ લાકડીથી મારેલા સાપની જેમ ઝડપથી ઊભો થઈ ગયો.
સ્પર્ધયા ચ બલોન્મત્તૌ તાવુભૌ ભીમકીચકૌ। નિશ્શબ્દં પર્યકર્ષેતામન્યોન્યસ્ય વિનિર્જયે ।। 31
બન્ને ભીમ અને કીચક બળના અહંકાર અને સ્પર્ધાથી ચુપચાપ એકબીજાને ખેંચતા રહ્યા, અને જીત માટે જહેમત કરતા રહ્યા.
તતસ્તદ્ભવનશ્રેષ્ઠં પ્રાકમ્પત તદા ભૃશમ્। તૌ ક્રોધવશમાપન્નાવન્યોન્યમભિજઘ્નતુઃ ।। 32
પછી એ મહેલ જોરથી ધ્રૂજી ઉઠ્યું, કેમ કે એ બન્ને ક્રોધમાં આવીને એકબીજાને મારતા હતા.
તલાભ્યાં ભીમસેનેન વક્ષસ્યભિહતો બલી। કીચકો રોષરક્તાક્ષો ન ચચાલ પદાત્પદમ્ ।। 33
ભીમસેને પોતાની તાકાતથી કીચકના છાતી પર જોરથી ચાટા માર્યા, છતાં રોષથી લાલ આંખો કરનાર કીચક એક પગ પણ હલાવ્યો નહીં.
મુહૂર્તમશકત્સોઢું વેગં તસ્ય મહાત્મનઃ। કીચકો ભીમસેનેન પશ્ચાત્પશ્ચાદહીયત ।। 34
કીચકે થોડો સમય સુધી ભીમસેનની જોરદાર તાકાત સહન કરી, પણ પછી ધીરે ધીરે તે ભીમસેનના બળ સામે હારી ગયો.
તં હીયમાનં વિજ્ઞાય ભીમસેનો મહાબલઃ । વક્ષસ્યાનીય વેગેન પ્રમમાથ વિચેતસમ્ ।। 35
ભીમસેને સમજ્યું કે કીચક હવે હારી રહ્યો છે, તો તેણે જોરથી તેને નજીક ખેંચી લીધો અને એના હોશ જતો રહે ત્યાં સુધી દબાવી દીધો.
ક્રોધાવિષ્ટો વિનિશ્ચસ્ય પુનશ્ચૈનં વૃકોદરઃ । જગ્રાહ જયતાંશ્રેષ્ઠઃ કેશેષ્વેવ ભૃશં તદા ।। 36
ક્રોધથી ભરેલા વિકોદરે, વિજયમાં શ્રેષ્ઠ એવા ભીમે ફરી એકવાર કીચકના વાળ મજબૂતીથી પકડી લીધા.
ગૃહીત્વા કીચકં ભીમો વિરરાજ મહાબલઃ । આમિષાર્થે ગૃહીત્વૈવ શાર્દૂલો મૃગયૂથપમ્ ।। 37
મહાબળવાન ભીમે કીચકને પકડી લીધો અને એ રીતે તેજસ્વી લાગ્યો, જેમ વાઘ શિકાર માટે ઝુંડના આગેવાનને પકડીને ચમકે છે.
પુનશ્ચાતિબલસ્તત્ર કીચકો બલદર્પિતઃ । વ્યાયચ્છન્નેવ દુર્ધર્ષઃ પાણ્ડવેન તરસ્વિના ।। 38
પછી ફરી એકવાર, પોતાની તાકાતનો ગર્વ કરતો કીચક જોરથી ઝઝૂમતો રહ્યો, પણ તીવ્ર પાંડવ ભીમે તેને દબાવી દીધો.
મુષ્ટિના ભીમસેનેન શિરસ્યભિહતો ભૃશમ્। કીચકો વૃત્તરક્તાક્ષો ગતાસુરપતદ્ભુવિ ।। 39
ભીમસેનના મુઠ્ઠીના જોરદાર ઘા વડે કીચકના માથા પર માર પડ્યો, તેની આંખો લાલ અને ફરતી થઈ ગઈ, અને તે જીવ ગુમાવી જમીન પર પડી ગયો.
આસ્યે પાણી ચ પાદૌ ચ શિરોગ્રીવાં સકુણ્ડલામ્ । કાયે પ્રવેશયામાસ મૃદિત્વાઽઙ્ગાનિ સર્વશઃ ।। 40
ભીમે કીચકના હાથ, પગ, કાનમાં કુંડળવાળું માથું અને ગળું એના શરીરમાં દબાવી દીધાં, અને એના બધાં અંગો સંપૂર્ણપણે પીસી નાખ્યા.
સ તં મથિતસર્વાઙ્ગં માંસપિણ્ડમથાકરોત્ ।। 41
આ રીતે, ભીમે કીચકના આખા શરીરને પીસી ને માંસનો ઢગલો બનાવી દીધો.
તત્રાગ્નિં સ્વયમુજ્જ્વાલ્ય પાણિસંઘર્ષજં બલી। કષ્ણાયૈ દર્શયામાસ ભીમસેનો મહાબલઃ ।। 42
ત્યાં ભીમસેને પોતે જ હાથ ઘસીને અગ્નિ પ્રગટાવ્યો અને કૃષ્ણાને એ અગ્નિ બતાવ્યો.
ઉવાચ ચ મહાતેજા દ્રૌપદીં યોષિતાં વરામ્। ત્વયિ કામુકમત્યન્તં પાપિનં પારદારિકમ્। પશ્યૈનમેહિ પાઞ્ચાલિ કામુકોઽયં મયા હતઃ ।। 43
પછી તેજસ્વી ભીમસેને સ્ત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ દ્રૌપદીને કહ્યું: 'પાંચાલી, આ પાપી અને પરસ્ત્રી પર લલચાવનારો માણસ, જે તને મેળવવા ઇચ્છતો હતો, મેં એને મારી નાખ્યો છે, આવને, એને જોઈ લે.'
પ્રાર્થયન્તે સુકેશાન્તે યે ત્વાં શીલસમન્વિતામ્ । એવં સ્વપન્તિ તે ભીરુ શેતેઽયં કીચકો યથા। યસ્ત્વામભ્યહનદ્ભદ્રે પદા ભૂમૌ નિપાત્ય ચ ।। 44
'હે ભયભીતે, જેમ જેમ કોઈ તને, સુંદર વાળવાળી અને સદગુણવંતી સ્ત્રીને ઇચ્છશે, એમ એમ તેઓ પણ કીચક જેવી હાલતમાં પડી રહેશે. જેણે તને માર્યું અને જમીન પર ફેંકી દીધી, તે પણ હવે આવી જ સ્થિતિમાં છે.'
એવમુક્ત્વા મહાબાહુર્ગન્ધર્વેણ હતં તદા। વિજ્ઞાપનાર્થમન્યેષાં વિરરામ મહાહવમ્ ।। 45
આ રીતે કહીને મહાબળવાન ભીમસેને, કીચકને ગંધર્વે માર્યો છે એ વાત બીજા લોકોને ખબર પડે એ માટે, મહાસંગ્રામમાંથી પાછો વળી ગયો.