એવમેતત્કરિષ્યામિ યથા સુશ્રોણિ ભાષસે। એકોઽહમાગમિષ્યામિ શૂન્યમાવસથં તવ ।। 19
હે સુંદર કટિવાળી, તું જે કહ્યુ એ પ્રમાણે જ હું કરીશ. હું એકલો જ તારા ખાલી ઘરએ આવીશ.
સમાગમાર્થં રમ્ભોરુ ત્વયા મદનદર્પિતઃ। યથા ત્વાં નૈવ પશ્યેયુર્ગન્ધર્વાઃ સૂર્યવર્ચસઃ ।। 20
હે પાતળા જાંઘવાળી, તારા સાથે મળવા માટે, કામથી ઉન્મત્ત થઈ, હું આવું કે તેજસ્વી ગંધર્વો તને જોઈ ન શકે.
યદેતન્નર્તનાગારં માત્સ્યરાજેન કારિતમ્। દિવાત્ર કન્યા નૃત્યન્તિ રાત્રૌ યાન્તિ સ્વકં ગૃહં ।। 21
માત્સ્ય રાજાએ જે નૃત્યશાળા બનાવાવી છે, ત્યાં દિવસે કન્યાઓ નૃત્ય કરે છે અને રાત્રે પોતાના ઘેર પાછી જાય છે.
નિશાયાં તત્ર ગચ્છેથા ગન્ધર્વાસ્તન્ન જાનતે। તત્ર દોષઃ પરિહૃતો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ।। 22
ત્યાં રાત્રે જા; ગંધર્વોને તેની ખબર નથી. ત્યાં કોઈ દોષ નહીં થાય, એમાં શંકા નથી.
એકસ્ત્વં નર્તનાગારં રાત્રૌ સંકેતમાવ્રજ । તત્રાહં ભવિતા તુભ્યં વશગા નાત્ર સંશયઃ ।। 23
તમે એકલા જ રાત્રે નૃત્યશાળામાં, જે રીતે નક્કી થયું છે, આવજો. ત્યાં હું સંપૂર્ણપણે તમારા વશમાં રહીશ—આમાં કોઈ શંકા નથી.
તથા ભદ્રે કરિષ્યામિ યથા ત્વં ભીરુ વક્ષ્યસિ। એકઃ સન્નર્તનાગારમાગમિષ્યામિ ભામિનિ। સમાગમાર્થં સુશ્રોણિ શપે ચ સુકૃતેન મે ।। 24
હા, સુખી સ્ત્રી, હું એ જ રીતે કરીશ જેમ તમે કહેશો. સુંદરિ, હું એકલો જ નૃત્યશાળામાં આવીશ, આપણા મિલન માટે. મારા સારા કર્મો પર શપથ છે.
યથા ત્વાં નાવબુધ્યન્તિ ગન્ધર્વા વરવર્ણિનિ। સત્યં તે પ્રતિજાનામિ ગન્ધર્વેભ્યો ન તે ભયમ્। અલંકરિષ્યામ્યદ્યાહં ત્વત્સમાગમનાય વૈ ।। 25
જેમ તમે કહ્યું તેમ, સુંદર રંગવાળી, હું સાચું વચન આપું છું કે ગંધર્વો તમને ઓળખી નહીં શકે. તેમનો તમારે કોઈ ડર નથી. આજે હું આપણા મિલન માટે પોતાને શણગારિશ.
વાસાંસિ ચ વિચિત્રાણિ મનોજ્ઞાનિ તવાપિ ચ। યથા માં ન ત્યજેથાસ્ત્વં તથ રંસ્યે ત્વયા સહ ।। 26
હું પણ મનમોહક અને સુંદર વસ્ત્રો પહેરીશ, અને તમે પણ. જેમ તમે મને છોડશો નહીં, તેમ હું પણ તમારી સાથે આનંદ માણીશ.
તથા ચેદપ્યહં સૂત દર્શયિષ્યામિ તે સુખમ્। યન્નાનુભૂતં ભવતા જન્મપ્રભૃતિ કીચક ।। 27
જો એવું થાય, તો હું પણ, રથચાલક, તને એવાં આનંદ બતાવીશ, કીચક, જે તું જન્મથી આજ સુધી ક્યારેય અનુભવ્યા નથી.
તમર્થમપિ જલ્પન્ત્યા દ્રૌપદ્યાઃ કીચકસ્ય હ। ક્ષણમાત્રં તદભવન્માસેનૈવ સમં નૃપ ।। 28
જ્યારે દ્રૌપદી એ વાતો કીચકને કહી રહી હતી, રાજા, ત્યારે એ થોડો સમય કીચકને આખો મહિનો જેટલો લાંબો લાગ્યો.
કીચકોઽથ ગૃહં ગત્વા ભૃશં હર્ષપરિપ્લુતઃ। સૈરન્ધ્રીરૂપિણીં મૂઢો મૃત્યું તાં નાવબુદ્ધવાન્ ।। 29
પછી કીચક ખૂબ આનંદમાં ઘેર ગયો; પણ મોહમાં પડીને, એણે સમજ્યું જ નહીં કે સૈરંધ્રી રૂપે બેઠેલી એ સ્ત્રી એના મરણનું કારણ છે.
ગન્ધાભરણમાલ્યેષુ વ્યાસક્તઃ સ વિશેષતઃ। અલંચક્રે તદાઽઽત્માનં સત્વરઃ કામમોહિતઃ ।। 30
સુગંધ, આભૂષણ અને ફૂલોમાં ખાસ મગ્ન રહી, એણે ઝડપથી પોતાને શણગાર્યો, કામ અને મોહથી અંધ થયો હતો.
તસ્ય તત્કુર્વતઃ કર્મ કાલો દીર્ઘ ઇવાભવત્। અનુચિન્તયતશ્ચાપિ તામેવાયતલોચનામ્ ।। 31
જ્યારે એ આ બધું કરી રહ્યો હતો અને એ વિશાળ આંખવાળી સ્ત્રીને જ વિચારતો હતો, ત્યારે સમય એને બહુ લાંબો લાગતો હતો.
આસીદભ્યધિકા ચાપિ શ્રીઃ શ્રિયં પ્રમુમુક્ષતઃ । નિર્વાણકાલે દીપસ્ય વર્તીમિવ દિધક્ષતઃ ।। 32
એની શોભા વધારેતી જતી હતી, પણ એ એને દેખાડવા ઇચ્છતો હતો; એ જ રીતે જેમ દીવો બુઝાય એ પહેલાં વધુ તેજથી બળે છે.
કૃતસંપ્રત્યયસ્તસ્યાઃ કીચકઃ કામમોહિતઃ। નાજાનાત્પતનં સ્વસ્ય ચિન્તયંસ્તાં શુભાનનામ્ ।। 33
એના સંમતિ મળતાં, કામથી અંધ થયેલો કીચક એ સુંદર મુખવાળી સ્ત્રીને જ વિચારતો રહ્યો અને પોતાનું પતન આવતું છે એ જાણ્યો જ નહીં.
તતસ્તુ દ્રૌપદી ગત્વા ભીમસેનં મહાનસે। ઉપાતિષ્ઠત કલ્યાણી કૌરવ્યં પતિમન્તિકાત્ ।। 34
પછી દ્રૌપદી રસોડામાં ભીમસેન પાસે ગઈ અને એ શુભ સ્ત્રીએ પોતાના પતિ, કૌરવ વંશના, પાસે જઈ વાત કરી.
તમુવાચ સુકેશાન્તા કીચકસ્ય કૃતો મયા। સઙ્ગમો નર્તનાગારે યથાઽવોચઃ પરન્તપ ।। 35
સુંદર વાળવાળી એણે કહ્યું: 'હું કીચક સાથે નૃત્યશાળામાં મળવાની વ્યવસ્થા કરી છે, જેમ તમે કહ્યું હતું, દુશ્મનોના દહનકર્તા.'
કાલેન નિયતં બદ્ધઃ કામેન ચ બલાત્કૃતઃ। શૂન્યં સ નર્તનાગારમાગમિષ્યતિ કીચકઃ। એકો નિશિ મહાબાહો કીચકં તં નિષૂદય ।। 36
સમય અને કામના કારણે બંધાયેલો કીચક રાત્રે એકલો જ ખાલી નૃત્યશાળામાં આવશે, બલવાન ભીમ, તું ત્યાં કીચકને મારો.
તં મૂતપુત્રં કૌન્તેય કીચકં મદદર્પિતમ્। ગત્વા ત્વં નર્તનાગારં નિર્જીવં કુરુ પાણ્ડવ ।। 37
કુંતીપુત્ર, તું નૃત્યશાળામાં જઈ, રથચાલકના પુત્ર, મદમાં ઘમંડિત કીચકને નિર્જીવ કરી દે, પાંડવ.
ગર્વિતઃ મૂતપુત્રોઽસૌ ગન્ધર્વાનવમન્યતે। સ ત્વં પ્રહરતાંશ્રેષ્ઠ નાલં નાગ ઇવોદ્ધર ।। 38
આ રથચાલકનો પુત્ર ઘમંડથી ભરેલો છે અને ગંધર્વોને તુચ્છ માને છે; હે શ્રેષ્ઠ યોદ્ધા, તું એને હાથીની જેમ જમીન પર પાડી દે.
અસ્રં દુઃખાભિભૂતાયા મમ માર્જસ્વ ભારત। બાહુવીર્યાનુરૂપં ચ દર્શયાદ્ય પરાક્રમમ્। આત્મનશ્ચૈવ ભદ્રં તે કુરુ માનં કુલસ્ય ચ ।। 39
હે ભારત, હું દુઃખથી ભરાઈ ગઈ છું, મારા આંસુ પાંછો. આજે, તારા બાહુબળને યોગ્ય એવી શૂરવીરતા બતાવ અને પોતાનું તથા કુળનું માન રાખ—ભગવાન તારો ભલા કરે.
સ્વાગતં તે વરારોહે યન્માં વેદયસે પ્રિયમ્। નહ્યસ્ય કંચિદિચ્છામિ સહાયં વરવર્ણિનિ ।। 40
સુંદર નિતંબવાળી, તું મને આ પ્રિય વાત કહી છે એથી તારો સ્વાગત છે; કેમ કે, સુંદર રંગવાળી, આમાં હું બીજાના સહાયની ઈચ્છા જ રાખતો નથી.
સા મે પ્રીતિસ્ત્વયાઽઽખ્યાતા કીચકસ્ય સમાગમે। હત્વા હિડિમ્બં યા પ્રીતિર્મમાસીત્સા શુચિસ્મિતે ।। 41
હે સુમુખી, તું જે આનંદ કીચક સાથે મળવામાં અનુભવ્યો તે મને એ જ આનંદ થયો હતો જ્યારે મેં હિડીમ્બાને મારો હતો.
સત્યં ભ્રાતૄંશ્ચ પુત્રાંશ્ચ પુરસ્કૃત્ય શપામિ તે। કીચકં નિહનિષ્યામિ વૃત્રં દેવપતિર્યથા ।। 42
હું તને સાચા દિલથી, મારા ભાઈઓ અને પુત્રોના નામે કસમ ખાઉં છું કે હું કીચકને એ રીતે મારિશ જેમ ઇન્દ્રે વૃત્રને માર્યો હતો.
પ્રસહ્ય નિહનિષ્યામિ કેશવઃ કેશિનં યથા। રહસ્યં વા પ્રકાશં વા સૂદયિષ્યામિ કીચકમ્ ।। 43
હું કીચકને જોરથી એ રીતે મારિશ જેમ કેશવે કેશીને માર્યો હતો; ગુપ્ત રીતે કે ખુલ્લેઆમ, હું કીચકને નાશ કરીશ.
અહં ભદ્રે હનિષ્યામિ કીચકં મદનાન્વિતમ્। યસ્ત્વાં કામાભિભૂતાત્મા દુર્લભામભિમન્યતે ।। 44
હે ભદ્રા, જે કીચક કામથી અંધ થયો છે અને તને મેળવવા ઈચ્છે છે, એને હું અવશ્ય મારિશ.
અથ ચેદવબુધ્યન્તિ સૂતપુત્રં મયા હતમ્। નિર્મનુષ્યં કરિષ્યામિ મત્સ્યાનામિદમાલયમ્ ।। 45
જો લોકો જાણે કે કીચકને મેં માર્યો છે તો હું આ મચ્છ દેશને પુરુષવિહિન કરી દઈશ.
મયા હતાંશ્ચેન્માત્સ્યાંસ્તુ ધાર્તરાષ્ટ્રો વિબુધ્યતિ। દુર્યોધનં તતો હત્વા સાનુબન્ધં સબાન્ધવમ્। કુરુણામખિલં રાજ્યં પ્રતિપત્સ્યામિ ભામિનિ ।। 46
હું જે મચ્છ લોકોને મારું અને એ વાત ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને ખબર પડે, તો પછી હું દુર્યોધન અને તેના બધા સાથીઓને મારીને આખું કુરુ રાજ્ય મેળવી લઈશ, હે સુન્દરી.
નાહં શક્તોઽનુનયિતું કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્। કામં સત્યમુપાસીત કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ । કામમન્યે હ્યુપાસન્તુ વિનીતા ધર્મચારિણઃ ।। 47
હું કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરને મનાવી શકતો નથી; કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે સત્યને પાળે અને બીજા સૌ વિનમ્ર અને ધર્મમાં ચાલનારા પણ જેવું મન થાય તેમ કરે.
ત્વાં તુ દુઃખમિદં પ્રાપ્તાં નાહં શક્નોમ્યુપેક્ષિતુમ્। નિર્વૃતા ભવ પાઞ્ચાલિ કીચકસ્ય વધાત્પુનઃ ।। 48
પણ હે પાંચાલી, તારા દુઃખને હું અવગણાવી શકતો નથી; કીચકના મૃત્યુ પછી તું ફરીથી નિરાંજ થઈ જા.