યાજ્ઞસેની સુદેષ્ણાં તુ શુશ્રૂષન્તી વિશાંપતે । આવસત્પરિચારાર્હા સુદુઃખં જનમેજય ।। 2
યાજ્ઞસેની દ્રૌપદી સુદેષ્ણાની સેવા કરતી અને ઘણી મુશ્કેલી સહન કરીને ત્યાં રહી.
તથા ચરન્તી પાઞ્ચાલી સુદેષ્ણાયા નિવેશને। તા દેવીં તોપયામાસ તથા ચાન્તઃપુરસ્ત્રિયઃ ।। 3
એ રીતે પાંચાલી સુદેષ્ણાના મહેલમાં ફરતી અને રાણી તથા આંતઃપુરની સ્ત્રીઓને પ્રસન્ન કરતી.
તસ્મિન્વર્ષે ગતપ્રાયે કીચકસ્તુ મહાબલઃ। સેનાપતિર્વિરાટસ્ય દદર્શ દ્રુપદાત્મજામ્ ।। 4
વર્ષ પૂરું થવામાં આવ્યું ત્યારે, વિરાટના શક્તિશાળી સેનાપતિ કીચકએ દ્રુપદની પુત્રીને જોયી.
તાં દૃષ્ટ્વા દેવગર્ભાયાં ચરન્તીં દેવતામિવ । કીચકઃ કામયામાસ કામબાણપ્રપીડિતઃ ।। 5
તેને જોઈને, જે દેવતાના સમાન તેજવાળી અને દેવીઓ જેવી ચાલ ધરાવતી હતી, કીચક કામના તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ થઈ, તેને ઈચ્છવા લાગ્યો.
સ તુ કામાગ્નિસંતપ્તઃ સુદેષ્ણામભિગમ્ય વૈ। પ્રહસન્નિવ સેનાનીરિદં વચનમબ્રવીત્ ।। 6
કામની આગે બળતા કીચક સુદેષ્ના પાસે ગયા અને સ્મિત સાથે, સેનાપતિએ આ રીતે વાત કરી.
નેયં મયા જાતુ પુરેહ દૃષ્ટા રાજ્ઞી વિરાટસ્ય નિવેશને શુભા। રૂપેણ ચોન્માદયતીવ માં ભૃશં ગન્ધેન જાતા મદિરેવ ભામિની ।। 7
આવી સુંદર સ્ત્રીને મેં ક્યારેય આ શહેરમાં કે રાજા વિરાટના મહેલમાં જોયી નથી; તેના રૂપે મને ભારે આકર્ષણ થાય છે અને તેની સુગંધ મદિરા જેવી મને મસ્ત કરી દે છે.
કા દેવરૂપા હૃદયંગમા શુભે હ્યાચક્ષ્વ મે કસ્ય કુતોત્ર શોભને। ચિત્તં હિ નિર્મથ્ય કરોતિ માં વશે ન ચાન્યદત્રૌપધમસ્તિ મે મતમ્ ।। 8
આ કેવી દેવસમાન સ્ત્રી છે, હૃદયને મોહી લે તેવી? હે સુંદર, એ કોણની છે અને ક્યાંથી આવી છે, મને સાચું કહો. એણે મારું મન સંપૂર્ણપણે વશ કરી લીધું છે; અને તેમાં મને કોઈ ખોટ દેખાતી નથી.
અહો તવેયં પરિચારિકા શુભા પ્રત્યગ્રરૂપા પ્રતિભાતિ મામિયમ્। અયુક્તરૂપં હિ કરોતિ કર્મ તે પ્રશાસ્તુ માં યચ્ચ મમાસ્તિ કિંચન ।। 9
અરે, તારી આ સુંદર દાસી, નવીન રૂપવાળી, મને ખૂબ જ ભાવે છે; એ તેના રૂપને અનુરૂપ કામ કરતી નથી. તું જે કંઈ પણ ધરાવતી હોય, એ મને આપ, અને એ મને પ્રસન્ન કરે.
પ્રભૂતનાગાશ્વરથં મહાજનં સમૃદ્ધિયુક્તં બહુપાનયોજનમ્। મનોહરં કાઞ્ચનચિત્રભૂષણં ગૃહં મહચ્છોભયતામિયં મમ ।। 10
એ મારા વિશાળ ઘરમાં આવે, જ્યાં અનેક હાથી, ઘોડા, રથ અને લોકો છે, ધન-દોલત અને પીણાં ભરપૂર છે, સોનાના અલંકારોથી શોભાયમાન છે અને સૌને આનંદ આપે છે.
તતઃ સુદેષ્ણામનુમન્ત્ર્ય કીચકસ્તતઃ સમભ્યેત્ય નરાધિપાત્મજામ્। ઉવાચ કૃષ્ણામભિસાન્ત્વયંસ્તદા મૃગેન્દ્રકન્યામિવ જમ્બુકો વને ।। 11
પછી સુદેષ્ના સાથે વાત કરીને, કીચક દ્રુપદપુત્રી પાસે ગયા અને મૃગની પુત્રી પાસે જતાં શિયાળ જેવો, મીઠા શબ્દોથી કૃષ્ણાને સંબોધી.
કા ત્વં કસ્યાસિ કલ્યાણિ કુતો વા ત્વં વરાનને। પ્રાપ્તા વિરાટનગરં તત્ત્વમાચક્ષ્વ શોભને ।। 12
તું કોણ છે, હે શુભાંગી? તું કોણની છે અને ક્યાંથી આવી છે, હે સુંદર મુખવાળી? તું વિરાટના શહેરમાં કેવી રીતે આવી, એ મને સાચું કહો, હે શોભાયમાની.
રૂપમગ્ર્યં તથા કાન્તિઃ સૌકુમાર્યમનુત્તમમ્। કાન્ત્યા વિભાતિ વક્રં તે શશાઙ્ક ઇવ નિર્મલં ।। 13
તું અતિ ઉત્તમ રૂપવાળી છે, તારો તેજ અને નાજુકતા બેનમૂન છે; તારો મુખ ચાંદની જેવું શુદ્ધ અને હળવું તેજ ધરાવે છે.
નેત્રે સુવિપુલે સુભ્રુ પદ્મપત્રનિભેશુભે। વાક્યં તે ચારુસર્વાઙ્ગિ પરપુષ્ટરુતોપમમ્ ।। 14
તારી આંખો વિશાળ અને સુંદર છે, ભ્રૂ કમળપાંખડી જેવી છે, હે રૂપવતી; તારી વાણી, હે સૌંદર્યમયાંગી, સુશિક્ષિત પક્ષીની કલરવ જેવી મીઠી છે.
એવંરૂપા મયા નારી કાચિદન્યા મહીતલે। ન દૃષ્ટપૂર્વા સુશ્રોણિ યાદૃશી ત્વમનિન્દિતે ।। 15
હે સુંદર નિતંબવાળી અને નિર્દોષે, તારા જેવું રૂપ ધરાવતી સ્ત્રીને હું પૃથ્વી પર ક્યારેય જોયી નથી.
લક્ષ્મીઃ પદ્માલયા કા ત્વમથ ભૂતિઃ સુમધ્યમે। હ્રીઃ શ્રીઃ કીર્તિરથો કાન્તિરાસાં કા ત્વં વરાનને ।। 16
તું શું કમળમાં વસતી લક્ષ્મી છે કે ભુતિ છે, હે સુમધ્યમ? કે તું લાજ, શ્રી, કીર્તિ કે કાંતિ છે? હે સુંદર મુખવાળી, એમાંથી તું કઈ છે?
અતીવ રૂપિણી કિં ત્વમનઙ્ગવિહારિણી। અતીવ ભ્રાજસે સુભ્રુ પ્રભેવેન્દોરનુત્તમા ।। 17
તું અતિ સુંદર છે—શું તું કામદેવ સાથે રમે છે? હે સુંદર ભ્રૂવાળી, તું ચાંદની કરતાં પણ વધારે તેજસ્વી દેખાય છે.
અપિ ચેક્ષણપક્ષ્માણાં સ્થિતજ્યોત્સ્નોપમં શુભમ્। દિવ્યાંશુરશ્મિભિર્વૃત્તં દિવ્યકાન્તિમનોરમમ્ ।। 18
નિષ્ઠળ eyelashes તારી ચાંદની જેવી શોભા ધરાવે છે; તારો મુખદંડ દૈવી કિરણોથી ઘેરાયેલો છે અને અતિ મનમોહક લાગે છે.
નિરીક્ષ્ય વક્રચન્દ્રં તે લક્ષ્મ્યાઽનુપમયા યુતમ્। કૃત્સ્ને જગતિ કો નેહ કામસ્ય વશગો ભવેત્ ।। 19
તારો વક્ર ચાંદની જેવો મુખ, અનન્ય લાવણ્યથી ભરપૂર જોઈને, આખા જગતમાં એવો કોણ છે જે કામના વશ ન થાય?
હારાલંકારયોગ્યૌ તુ સ્તનૌ ચોભૌ શુભોભનૌ । સુજાતૌ સહિતૌ લક્ષ્મ્યા પીનૌ વૃત્તૌ નિરન્તરૌ ।। 20
તારા બંને સ્તન હાર અને અલંકાર પહેરવા યોગ્ય, સુંદર, ગોળ, ભરાવદાર અને નજીક-નજીક છે, સૌંદર્યથી યુક્ત છે.
કુડ્મલામ્બુરુહાકારૌ તવ સુભ્રુ પયોધરૌ। કામપ્રતોદાવિવ માં તુદતશ્ચારુહાસિનિ ।। 21
હે સુંદર ભ્રૂવાળી, તારા સ્તન કૂંપળ જેવી આકાર ધરાવે છે; હે મોહક સ્મિતવાળી, એ મને કામના પ્રેરણા જેવી લાગણી આપે છે.
વલીવિભઙ્ગચતુરં સ્તનભારવિનામિતમ્। કરાગ્રસંમિતં મધ્યં તવેદં તનુમધ્યમે ।। 22
તારી કમર, સુકુમારી, વળી વળી ને સુંદર રેખાઓથી શોભે છે, સ્તનના ભારથી થોડી વળી ગઈ છે અને એ મારી હથેળીથી પણ નાપી શકાય એટલી પાતળી છે.
દૃષ્ટ્વૈવ ચારુજઘનં સરિત્પુલિનસંનિભમ્। કામવ્યાધિરસાધ્યો મામપ્યાક્રામતિ ભામિનિ ।। 23
હે સુંદરિ, તારા નિતંબ તો નદીના રેતીના કિનારા જેવાં મનોહર છે, એ જોઈને કામનો રોગ મને પણ અડકતો નથી.
જજ્વાલ ચાગ્નિમદનો દાવાગ્નિરિવ નિર્દયઃ । ત્વત્સઙ્ગમાભિસંકલ્પવિવૃદ્ધો માં દહત્યયમ્ ।। 24
મારા મનમાં પ્રેમની અગ્નિ જંગલની આગ જેવી બેફામ ધધકે છે, તારા સંગનો વિચાર વધે તેટલું એ મને વધુ સળગાવે છે.
આત્મપ્રદાનવર્ષેણ સંગમામ્ભોધરેણ ચ। શમયસ્વ વરારોહે જ્વલન્તં મન્મથાનલમ્ ।। 25
હે સુંદર નિતંબવાળી, તારા આત્મસમર્પણની વરસાદ અને સંગના મેઘથી મારા મનમાં ધધકતી કામાગ્નિને શાંત કર.
મચ્ચિત્તોન્માદનકરા મન્મથસ્ય શરોત્કરાઃ। ત્વત્સઙ્ગમાશાનિશિતાસ્તીવ્રાઃ શશિનિભાનને । મહ્યં વિદાર્ય હૃદયમિદં નિર્દયવેગિતાઃ ।। 26
હે ચંદ્રમુખી, કામદેવના તીક્ષ્ણ બાણો, જે તારા સંગની આશાથી વધુ ધારદાર થયા છે, મારા હૃદયને નિર્દયતાથી વીંધે છે અને મને ઉન્માદી બનાવે છે.
પ્રવિષ્ટા હ્યસિતાપાઙ્ગિ પ્રચણ્ડાશ્ચણ્ડદારુણાઃ। અત્યુન્માદસમારમ્ભાઃ પ્રીત્યુન્માદકરા મમ। આત્મપ્રદાનસંભોગૈર્મામુદ્ધર્તુમિહાર્હસિ ।। 27
હે કાળી આંખોવાળી, આ ભયાનક અને પ્રચંડ બાણો મારા અંદર ઘૂસી ગયા છે, જે મને અતિશય ઉન્માદ અને તીવ્ર વાસનાથી વ્યાકુળ કરે છે; તું તારા આત્મસમર્પણ અને સંગથી મને અહીંથી ઉગારી લે.
ચિત્રમાલ્યામ્બરધરા સર્વાભરણભૂષિતા। કામં પ્રકામં સેવ ત્વં મયા સહ વિલાસિનિ ।। 28
તું અદભુત માળા અને વસ્ત્રો પહેરી, સર્વાંગે આભૂષણોથી શોભાયમાન થઈ, મારી સાથે મનભરને આનંદ માણ, હે રમણી.
નાર્હસીહાસુખં વસ્તું સુખાર્હા સુખવર્જિતા। પ્રાપ્નુહ્યનુત્તમં સૌખ્યં મત્તસ્ત્વં મત્તગામિનિ ।। 29
હે મદમસ્ત ગતિવાળી, તું સુખની લાયક છે, તને સુખથી વંચિત રહેવું યોગ્ય નથી; મારી પાસેથી સર્વોત્તમ આનંદ પ્રાપ્ત કર.
સ્વાદૂન્યમૃતકલ્પાનિ પેયાનિ વિવિધાનિ ચ। પિબમાના મનોજ્ઞાનિ રમમાણા યથાસુખમ્ ।। 30
હે મનોહરિ, તું વિવિધ સ્વાદિષ્ટ અને અમૃત જેવા પાન પી અને મનગમતું આનંદ માણ.
ભોગોપચારાન્વિવિધાન્સૌભાગ્યં ચાપ્યનુત્તમમ્। પાનં પિબ મહાભાગે ભોગૈશ્ચાનુત્તમૈઃ શુભૈઃ ।। 31
હે ભાગ્યશાળી, તું શ્રેષ્ઠ ભોગો અને સુખો માણ, શ્રેષ્ઠ અને શુભ પાન પી.