ઇત્યુક્તાસ્તે વિરાટેન સર્વે મલ્લા વિશાંપતે । તૂષ્ણીમાસંસ્તતો રાજા ક્રોધાવિષ્ટ ઉવાચ હ ।। 25
વિરાટે આવું કહ્યું ત્યારે બધા મલ્લો ચૂપ રહી ગયા; પછી રાજાએ ગુસ્સામાં આવીને કહ્યું.
ગ્રામાંશ્ચ વેતનાન્યેપાં મલ્લાનાં હારયામ્યહમ્। તતો યુધિષ્ઠિરોઽવાદીચ્છ્રુત્વા માત્સ્યપતેર્વચઃ ।। 26
હું આ મલ્લોના ગામડાં અને પગાર કઢાવી લઈશ; ત્યારબાદ યુધિષ્ઠિરે માછ્યરાજાના વચન સાંભળી કહ્યું.
અસ્તિ મલ્લો મહારાજ મયા દૃષ્ટો યુધિષ્ઠિરે। અનેન સહ મલ્લેન યોદ્ધું શક્નોતિ ભૂપતે ।। 27
હે મહારાજ, મેં એક મલ્લો જોયો છે, જે આ મલ્લ સાથે લડવા સક્ષમ છે.
યોસૌ મલ્લો મયા દૃષ્ટઃ પૂર્વં યૌધિષ્ઠિરે પુરે। સોયં મલ્લો વસત્યેપ રાજંસ્તવ મહાનસે ।। 28
જે મલ્લને મેં અગાઉ યુધિષ્ઠિરના શહેરમાં જોયો હતો, એ મલ્લો હવે તમારા રસોડામાં રહે છે, હે રાજા.
યુધિષ્ઠિરવચઃ શ્રુત્વા વ્યક્તમાહેતિ પાર્થિવઃ। સોપ્યથાહૂયતાં ક્ષિપ્રં યોદ્ધું મલ્લેન સંપ્રતિ ।। 29
યુધિષ્ઠિરના શબ્દો સાંભળી, રાજાએ સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો કે, 'એને તરત બોલાવી લાવો, હવે એ મલ્લ સાથે લડશે.'
ભીમસેનો વિરાટેન આહૂતશ્ચોદિતસ્તથા। યોદ્ધું તતોઽબ્રવીદ્વાક્યં યોદ્ધું શક્નોમિ ભૂપતે ।। 30
ભીમસેનને વિરાટે બોલાવ્યો અને લડવા પ્રેર્યા, ત્યારે ભીમસેને કહ્યું, 'હે રાજા, હું લડવા સક્ષમ છું.'
નરેન્દ્ર તે પ્રભાવેન શ્રિયા શક્ત્યા ચ શાસનાત્। અનેન સહ મલ્લેન યોદ્ધું રાજેન્દ્ર શક્નુયામ્ ।। 31
રાજાધિરાજ, આપની શક્તિ, તેજ, સામર્થ્ય અને આજ્ઞાથી હું આ મલ્લ સાથે લડી શકું છું, હે રાજાઓના રાજા.
યુધિષ્ઠિરકૃતં જ્ઞાત્વા શ્રિયા તવ વિશાંપતે। મહાદેવસ્ય ભક્ત્યા ચ તં મલ્લં પાતયામ્યહમ્ ।। 32
હું જાણું છું કે આ સ્પર્ધા યુધિષ્ઠિરે રાખી છે, અને આપની મહિમાથી તથા મહાદેવ પ્રત્યે ભક્તિથી, હું આ મલ્લને પછાડીને જ રહીશ.
ચોદિતો ભીમસેનસ્તુ મલ્લમાહૂય મણ્ડલે। યોદ્ધું વ્યવસ્થિતો વીરો રેણું સંમૃજ્ય હસ્તયોઃ। મત્તો ગજ ઇવાન્યં તુ યોદ્ધું સમુપચક્રમે ।। 33
પછી ભીમસેને પ્રેરણા પામી, મલ્લને અખાડામાં બોલાવ્યો; તે વીરે હાથમાં ધૂળ લગાવી, લડવા તૈયાર થયો, જાણે કોઈ ઉગ્ર હાથી બીજા હાથી સામે યુદ્ધ કરવા જાય છે.
અથ સૂદેન તં મલ્લં યોધયામાસ મત્સ્યરાટ્ર ।। 34
પછી રથચાલકની આજ્ઞાથી મત્સ્યરાજાએ એ મલ્લને લડવા મોકલ્યો.
નોદ્યમાનસ્તદા ભીમો દુઃખેનેવાકરોન્મતિમ્। ન હિ શક્નોમ્યશક્તોપિ પ્રત્યાખ્યાતું નરાધિપં ।। 35
એ સમયે ભીમ ઉત્સાહથી ઊભો થયો નહીં, જાણે મનમાં સંકોચતો હોય; પણ રાજાને ના કહેવાની શક્તિ ન હોવાને કારણે, તે તૈયાર થયો.
તતઃ સ પુરુષવ્યાઘ્રઃ શાર્દૂલશિથિલં ચરન્। પ્રવિવેશ મહારઙ્ગં વિરાટમભિહર્ષયન્ ।। 36
પછી એ પુરુષશ્રેષ્ઠ, સિંહ જેવી ચાલે ચાલતો, મહાન અખાડામાં પ્રવેશ્યો અને વિરાટ રાજાને આનંદિત કર્યો.
બવન્ધ કક્ષાં કૌન્તેયસ્તતઃ સંહર્ષયઞ્જનમ્ । તતસ્તુ વૃત્રસઙ્કાશં ભીમો મલ્લં સમાહ્વયત્ ।। 37
કુંતીપુત્રે કમરકસો બાંધ્યો, જેનાથી લોકોમાં ઉત્સાહ છવાઈ ગયો; પછી ભીમે, જાણે ઇન્દ્ર વૃત્ર સામે ઉભો થાય તેમ, મલ્લને પડકાર્યો.
જીમૂતં નામ તં તત્ર મલ્લપ્રખ્યાતવિક્રમમ્ । કક્ષે મલ્લં ગૃહીત્વાઽથ નનાદ બહુ સિંહવત્ ।। 38
ત્યાં જ, જિમૂત નામનો, પરાક્રમ માટે પ્રસિદ્ધ મલ્લ, ભીમે તેની કમર પકડી, સિંહ જેવો જોરદાર ગર્જના કરી.
તાવુભૌ સુમહોત્સાહાવુભૌ ભીમપરાક્રમૌ । મત્તાવિવ મહાકાયૌ વારણૌ ષષ્ઠિહાયનૌ ।। 39
બન્નેમાં મહાન ઉત્સાહ હતો, બન્ને ભીમ જેવી શક્તિ ધરાવતા; મોટા શરીરવાળા, જાણે બે છ વર્ષના ઉગ્ર હાથી.
તતસ્તૌ નરશાર્દૂલૌ બાહુયુદ્ધં સમીયતુ। વીરૌ પરમસંહૃષ્ટાવન્યોન્યજયકાઙ્ક્ષિણૌ ।। 40
પછી એ બે પુરુષસિંહો, વિજયની ઈચ્છાથી, બંને વીર, પરમ આનંદથી, હાથોથી યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
ઉભૌ પરમસંહૃષ્ટૌ બલેનાતિબલાવુભૌ । અન્યોન્યસ્યાન્તરં પ્રેપ્સૂ પરસ્પરજયૈષિણૌ ।। 41
બન્ને અત્યંત આનંદિત, બન્ને અતિશય બળવાન; એકબીજામાં ત્રુટિ શોધતા, એકબીજાને હરાવવાની ઈચ્છા રાખતા.
કૃતપ્રતિકૃતૈશ્ચિત્રૈર્બાહુભિશ્ચ સુસઙ્કટૈઃ। સન્નિપાતાવધૂતૈશ્ચ પ્રમાથોન્મથનૈસ્તથા ।। 42
હાથોની કલાત્મક અને કઠિન ચાલોથી, પકડીને, વળાવીને અને જોરદાર ફેંકી, બન્ને એકબીજા પર તૂટી પડ્યા.
ક્ષેપણૈર્મુષ્ટિભિશ્ચૈવ વરાહોદ્ધૂતનિસ્સ્વનૈઃ। તલૈર્વજ્રનિપાતૈશ્ચ પ્રસૃષ્ટાભિસ્તથૈવ ચ ।। 43
મજબૂત ફેંકાવટ, મુઠીઓના ગર્જન, વાઘની જેમ થપ્પડ અને જોરદાર મારથી, બન્ને એકબીજાને ઘાયલ કરતા.
શલાકાનખપાતૈશ્ચ પાદોદ્ધૂતૈશ્ચ દારુણૈઃ । જાનુભિશ્ચાશ્મનિર્ઘોષૈઃ શિરોભિશ્ચાવઘટ્ટનૈઃ ।। 44
આંગળી અને નખના ઘા, તીવ્ર લાતો, પથ્થર જેવા ઘોંઘાટવાળા ઘૂંટણ અને માથાના ટક્કરથી, બન્ને એકબીજાને મારતા.
તદ્યુદ્ધમભવદ્ધોરમશસ્ત્રં બાહુતેજસા। બલપ્રાણેન શૂરાણાં સમાજોત્સવસન્નિધૌ ।। 45
એ યુદ્ધ અત્યંત ભયાનક બન્યું, શસ્ત્ર વિના, માત્ર હાથની તાકાતથી, વીરોએ ભરેલા મેળામાં.
અરજ્યત જનઃ સર્વઃ સોત્ક્રુષ્ટનિનદોત્થિતઃ। બલિનોઃ સંયુગે રાજન્વૃત્રવાસવયોરિવ ।। 46
બધા લોકો ઉદ્ગ્રાહ અને ગર્જનથી ઉઠી ગયા, કારણ કે એ બે બળવાન યુદ્ધ કરતા, જાણે વૃત્ર અને ઇન્દ્ર લડી રહ્યા હોય.
પ્રકર્ષણાકર્ષણયોરભ્યાકર્ષવિકર્ષણૈઃ। આકર્ષતુરથાન્યોન્યં જાનુભિશ્ચાપિ જન્ઘતુઃ ।। 47
ખેચાણ, ખેંચાણ અને વિરોધી ખેંચાણથી, બન્ને એકબીજાને નજીક લાવે, અને ઘૂંટણથી જાંઘ પર ઘા કરતા.
તતઃ શબ્દેન મહતા ભર્ત્સયન્તૌ પરસ્પરમ્। વ્યૂઢોરસ્કૌ દીર્ઘભુજૌ નિયુદ્ધકુશલાવુભૌ। બાહુભિઃ સમસજ્જેતામાયસૈઃ પરિઘૈરિવ ।। 48
પછી, જોરદાર અવાજ સાથે, એકબીજાને ધમકાવતા, પહોળા છાતી, લાંબા હાથ અને કુશળ મલ્લયોદ્ધા, બન્ને હાથોથી જાણે લોખંડની ગદાથી ઝઝૂમ્યા.
ઉત્પપાતાથ વેગેન મલ્લં કક્ષે ગૃહીતવાન્। પાર્શ્વં નિગૃહ્ય હસ્તેન પાતયામાસ મલ્લકમ્ ।। 49
પછી, ભીમાએ ઝડપથી મલ્લને કમરે પકડી લીધો અને હાથથી તેની બાજુ દબાવી જમીન પર પછાડી દીધો.
ચકર્ષ દોર્ભ્યામુત્પાત્ય ભીમો મલ્લમમિત્રહા। નિનદં તમભિક્રોશઞ્શાર્દૂલ ઇવ વારણમ્ ।। 50
શત્રુઓના વિનાશક ભીમાએ મલ્લને હાથમાં ઉંચકી જોરથી ઘસી કાઢ્યો અને ગર્જના કરતા વાઘ જેવો અવાજ કર્યો, જાણે હાથી સામે વાઘ ગર્જે છે.
સમુદ્યમ્ય મહાબાહુર્ભ્રામયામાસ વીર્યવાન્ । તતો મલ્લાશ્ચ મત્સ્યાશ્ચ વિસ્મયં ચક્રિરે પરમ્ ।। 51
મજબૂત ભીમાએ મલ્લને ઉંચકીને ચક્કર ફેરવ્યો. આ જોઈને બધા મલ્લો અને મત્સ્યરાજના લોકો ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
ભ્રામયિત્વા શતગુણં ગતસત્વમચેતનમ્ । પ્રત્યપિંષન્મહાબાહુર્મલ્લં ભુવિ વૃકોદરઃ।। 52
ભીમાએ મલ્લને અનેક વાર ચક્કર ફેરવી, એની શક્તિ ખૂટી ગઈ અને એ બેભાન થઈ ગયો. પછી ભીમાએ મજબૂતીથી એને જમીન પર પછાડી દીધો.
તસ્મિન્વિનિહતે વીરે જીમૂતે લોકવિશ્રુતે । વિરાટઃ પરમં હર્ષમગચ્છદ્વાન્ધવૈઃ સહ ।। 53
જ્યારે પ્રસિદ્ધ વીર જીમૂત પરાજિત થયો, ત્યારે વિરાટ રાજા અને તેના સગાંઓને ખૂબ આનંદ થયો.
પ્રહર્ષાત્પ્રદદૌ વિત્તં બહુ રાજ મહામનાઃ। વલલાય મહારઙ્ગે યથા વૈશ્રવણસ્તથા ।। 54
આ આનંદમાં રાજાએ ઘણું ધન આપ્યું અને મહારંગભૂમિમાં કૂબેર જેવો આનંદથી ફરવા લાગ્યો.