ગુરોર્વચનમાજ્ઞાય સંપ્રહૃષ્ટો જિતેન્દ્રિયઃ। બાહુભ્યાં પરિગૃહ્યાથ રાજપુત્રીમનિન્દિતામ્ । પ્રવવ્રાજ મહાબાહુરર્જુનઃ પ્રિયદર્શનામ્ ।। 26
ગુરુની આજ્ઞા સાંભળી, આનંદિત અને ઇન્દ્રિયજિત આરજુંને પોતાના બાહુમાં નિર્દોષ રાજકન્યાને લઈ, જે સૌને પ્રિય લાગી, આગળ વધ્યો.
જટિલો વલ્કલધરઃ શતતૂણીધનુર્ધરઃ। સ્કન્ધે કૃત્વા વરારોહાં બાલામાયતલોચનામ્
જટાવાળું વલ્કલ પહેરેલું, શતતૂણી ધરાવતું ધનુર્ધર આરજુંન, સુંદર અને વિશાળ આંખો ધરાવતી દ્રૌપદીને પોતાના ખભા પર બેસાડી.
આનીય નગરાભ્યાશમવાતારયદર્જુનઃ ।। 27
આરજુંન તેને શહેરની નજીક લઈ ગયો અને ત્યાં નીચે ઉતાર્યો.
સ રાજધાનીં સંપ્રાપ્ય પાર્થિવોઽર્જુનમબ્રવીત્। ઇમાનિ પુરુષવ્યાઘ્ર આયુધાનિ પરંતપ। કસ્મિન્ન્યાસયિતવ્યાનિ ગુપ્તિશ્ચૈષાં કથં ભવેત્ ।। 1
પછી રાજધાનીમાં પહોંચીને, રાજાએ આરજુંનને કહ્યું: 'પુરૂષશ્રેષ્ઠ, દુશ્મનોને હરાવનાર, આ શસ્ત્રો ક્યાં મુકવા અને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવા?'
સાયુધા હિ વયં તાત પ્રવેક્ષ્યામઃ પુરં યદિ। સમુદ્વેગં જનસ્યાસ્ય કરિષ્યામો ન સંશયઃ ।। 2
'પુત્ર, જો આપણે શસ્ત્રો સાથે શહેરમાં જઈશું તો અહીંના લોકોમાં ભય ફેલાઈ જશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.'
ગાણ્ડીવં હિ નરવ્યાઘ્ર ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્। કથં નાવિષ્કૃતાઃ સ્યામો ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય મારિષ ।। 3
'ગાંડીવ ધનુષ્ય તો ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે, પુરૂષશ્રેષ્ઠ; ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો આપણને કેવી રીતે ઓળખી ન શકે?'
યદીદ.. ધનુરાદાય ચરેમ સજને પુરે। ક્ષિપ્ર નઃ પ્રતિજાનીયુર્મનુષ્યા નાત્ર સંશયઃ ।। 4
જો આપણે ધનુષ્ય લઈને શહેરમાં ખુલ્લેઆમ ફરીએ, તો લોકો તરત જ આપણને ઓળખી લેશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
એકસ્મિન્નપિ વિજ્ઞાતે સમયં નો વ્યતીત્ય ચ । ભૂયો દ્વાદશવર્ષાણિ પ્રવિશેમ વનં વયમ્ ।। 5
અમેમાંથી એક જણ પણ ઓળખાઈ જાય તો, આપણો કરાર તૂટી જાય અને ફરીથી બાર વર્ષ માટે વનમાં જવું પડે.
તસ્માત્સર્વાણિ શસ્ત્રાણિ પ્રચ્છાદ્યાન્યત્ર યત્ર વા । પ્રવિશેમ પુરશ્રેષ્ઠં તથા સમ્યક્કૃતં ભવેત્ ।। 6
એથી, આપણી બધી હથિયારો ક્યાંક છુપાવી દઈએ, જેથી જ્યારે આપણે શહેરમાં જઈએ ત્યારે બધું યોગ્ય રીતે ગોઠવાઈ જાય.
અજાતશત્રોર્વચનં શ્રુત્વા ચૈવ મહાયશાઃ। ઉવાચ ધર્મપુત્રં તમર્જુનઃ પરવીરહા ।। 7
અજાતશત્રુના શબ્દો સાંભળી, મહાન યશસ્વી અર્જુન, શત્રુઓના વિનાશક, ધર્મપ્રિય રાજાને બોલ્યા.
ઇયં વને મનુષ્યેન્દ્ર મહતી દૃશ્યતે શમી। ભીમશાખા દુરારોહા શ્મશાનસ્ય સમીપતઃ ।। 8
મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ રાજા, આ વનમાં એક મોટું શમી વૃક્ષ છે, તેની ડાળીઓ ભારે છે, ચઢવું મુશ્કેલ છે અને સ્મશાનની નજીક ઊભું છે.
ઉત્પથે ચાપિ જાતેયં મનુષ્યૈર્ન નિષેવ્યતે । વિપુલાઽઽકીર્ણશાખા ચ વાયસૈરુપસેવિતા ।। 9
આ વૃક્ષ રસ્તા પાસે ઊગેલું છે, લોકો અહીં આવતાં નથી, તેની પહોળી ડાળીઓ પર કાગડાઓ બેઠાં છે.
સ્નેહાનુબદ્ધાં પશ્યામિ દુરારોહામિમાં શમીમ્ ।। 10
હું આ શમી વૃક્ષને Creepersથી વળાયું અને ચઢવામાં મુશ્કેલ એવું જોઈ રહ્યો છું.
સમીપે ચ શ્મશાનસ્ય ગૃહં નાસ્ય વિશેષતઃ। સમાસજ્યાયુધાન્યસ્યાં ગચ્છામો નગરં નૃપ ।। 11
સ્મશાન પાસે કોઈ ઘર નથી, ખાસ કરીને અહીં તો નથી જ; ચાલો, આપણા હથિયારો આ વૃક્ષમાં છુપાવીને પછી શહેરમાં જઈએ, રાજા.
ન ચાસ્યાં ચારયિષ્યન્તિ મનુષ્યાઃ પાર્થ કેચન ।। 12
પૃથા પુત્ર, અહીં કોઈ માણસ આ વૃક્ષોમાં શોધ કરવા આવશે નહીં.
ધનુર્ભિઃ પુરુષં કૃત્વા ચર્મકેશાસ્થિસંવૃતમ્। ઉદ્બન્ધમિવ કૃત્વા ચ ધનુર્જ્યાપાશસંવૃતમ્ । અસ્યામાયુધમાસજ્ય ગચ્છામ નગરં વયમ્ ।। 13
ચાલો, ધનુષ્યથી માણસ જેવું પुतળું બનાવી, તેના પર ચામડી, વાળ અને હાડકાંથી ઢાંકી, ધનુષ્યની દોરીથી બાંધીએ; પછી આપણા હથિયારો આ વૃક્ષમાં મૂકી શહેરમાં જઈએ.
એવં પરિહરિષ્યન્તિ મનુષ્યા વનચારિણઃ । અત્રૈવં નાવબુધ્યન્તે મનુષ્યાઃ કેચિદાયુધમ્ ।। 14
આ રીતે, વનમાં રહેતા લોકો પણ આ તરફ નહીં આવે અને અહીં કોઈને ખબર નહીં પડે કે હથિયારો છુપાયેલા છે.
એવમુક્ત્વા સ રાજાનં ધર્માત્માનં ધનઞ્જયઃ। પ્રચક્રમે નિધાનાય શશ્ત્રાણાં ભરતર્ષભ ।। 15
આ રીતે ધર્મપ્રિય રાજાને કહી, ધનંજયે હથિયારો છુપાવવાની તૈયારી શરૂ કરી.
તાનિ સર્વાણિ સંનહ્ય પઞ્ચ પઞ્ચાચલોપમાઃ । આયુધાનિ કલાપાંશ્ચ નિસ્ત્રિંશાનતુલપ્રભાન્ ।। 16
પાંચેય ભાઈઓ, પહાડ જેટલા શક્તિશાળી, બધા હથિયારો, તૂણીઓ અને તેજસ્વી તલવારો બાંધીને તૈયાર થયા.
તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા સહદેવમુવાચ હ। આરુહ્યેમાં શમીં વીર નિધત્સ્વેહાયુધાનિ નઃ ।। 17
પછી યુધિષ્ઠિર રાજાએ સહદેવને કહ્યું: 'વીર, આ શમી વૃક્ષ પર ચડી આપણા હથિયારો છુપાવી દે.'
ઇતિ સંદિશ્ય તં પાર્થઃ પુનરેવ ધનઞ્જયમ્ । અબ્રવીદાયુધાનીહ નિધાતું ભરતર્ષભઃ ।। 18
આ રીતે કહી, પાર્થએ ફરી ધનંજયને કહ્યું કે, 'હમણા અહીં આપણા હથિયારો છુપાવી દઈએ, ભરતકુલના શ્રેષ્ઠ.'
યેન દેવાન્મનુષ્યાંશ્ચ પિશાચોરગરાક્ષસાન્ । નિવાતકવચાંશ્ચાપિ પૌલોમાંશ્ચ પરંતપઃ । કાલકેયાંશ્ચ દુર્ધાષાન્સર્વાંશ્ચૈકરથોઽજયત્ ।। 19
આ હથિયારો વડે, શત્રુવિજયી એ દેવો, મનુષ્યો, ભૂત, સાપ, દાનવો, અપરાજિત નિવાતકવચો, પૌલોમો, ભયાનક કાલકેયો અને બીજા બધા, એકલા રથમાં બેઠા જીત્યા હતા.
સ્ફીતાઞ્જનપદાંશ્ચાન્યાનજયત્કુરુનન્દનઃ। તદુદગ્રં મહાઘોરં સપત્નગણમૂદનમ્। અપજ્યમકરોત્પાર્થો ગાણ્ડીવં ચ ભયંકરમ્ ।। 20
કુરુપુત્રએ બીજા સમૃદ્ધ દેશો જીત્યા, ભયાનક અને શક્તિશાળી શત્રુઓના સમૂહનો નાશ કર્યો અને મહાન, ભયજનક ગાંડીવને ઢીલો કરી દીધું.
યેન વીરઃ કુરુક્ષેત્રમભ્યરક્ષત્પરંતપઃ । જૃમ્ભિતે ચ ધનુઃશ્રેષ્ઠે ન્યાસાર્થં નૃપસત્તમઃ ।। 21
આ ધનુષ્યથી એ વીરે કુરુક્ષેત્રની રક્ષા કરી; જ્યારે મહાન ધનુષ્ય ઢીલું પડ્યું, ત્યારે રાજાએ તેને સાચવવા માટે તૈયાર કર્યું.
ધર્મપુત્રો મહાતેજાઃ સર્વલોકવશંકરમ્। ભુજઙ્ગભોગસદૃશં મણિકાઞ્ચનભૂષિતમ્ ।। 22
ધર્મપુત્ર, જે મહાન તેજવાળા છે, એણે એ ધનુષ્ય બહાર કાઢ્યું, જે મણિ અને સોનાથી શોભાયમાન હતું અને સાપના પાંખા જેવું લાગતું હતું, જે સમગ્ર જગતને વશમાં રાખે છે.
વિત્રાસનં દાનવાનાં રાક્ષસાનાં ચ નિત્યશઃ । ધનૂરત્નં મહાતેજા જૃમ્ભયામાસ પાણ્ડવઃ ।। 23
એ મહાતેજસ્વી પાંડવે એ ઉત્તમ ધનુષ્ય ખેંચ્યું, જે દાનવો અને રાક્ષસો માટે હંમેશા ભયજનક રહ્યું છે.
પાઞ્ચાલાન્યેન સંગ્રામે ભીમસેનોઽજયત્પુરા । પ્રત્યષેધદ્બહૂનેકઃ સપત્નાંશ્ચાપિ દિગ્જયે ।। 24
ભીમસેને એ ધનુષ્યથી એક વખત યુદ્ધમાં પંચાલોને જીત્યા હતા અને દિશા વિજય વખતે અનેક શત્રુઓને એકલા જ પરાસ્ત કર્યા હતા.
નિશમ્ય યસ્ય વિષ્કારં વિદ્રવન્તિ રણે પરે । પર્વતસ્યેવ દીર્ણસ્ય વિસ્ફોટમશનેરિવ ।। 25
જેના તારની ધ્વનિ સાંભળીને યુદ્ધમાં શત્રુઓ ડરીને ભાગી જતાં, જેમ વીજળીના આઘાતથી પર્વત ફાટી પડે ત્યારે ધડાકો થાય છે.
સૈન્ધવં યેન રાજાનં જિત્વા ક્રુદ્ધઃ પરામૃશત્ । યેન ક્રોધવશાઞ્જઘ્ને પર્વતે ગન્ધમાદને ।। 26
એ જ ધનુષ્યથી ભીમસેને ગુસ્સામાં સૈંધવ રાજાને હરાવ્યો હતો અને ગંધમાદન પર્વતે ક્રોધથી શત્રુઓને પરાજય આપ્યો હતો.
દિવ્યં સૌગન્ધિકં પુષ્પં યેનાજૈષીત્સ પાણ્ડવઃ। 0
એ જ ધનુષ્યથી એ પાંડવે દિવ્ય સૌગંધિક પુષ્પ મેળવ્યું હતું.