પિતા ત્વાં પાતુ સર્વત્ર તપનસ્તપતાંવરઃ। યેન દત્તોસિ મે પુત્ર દિવ્યેન વિધિના કિલ
બાળક, તારો પિતા, તપનારામાં શ્રેષ્ઠ એવા સૂર્યદેવ, તને સર્વત્ર રક્ષા કરે; કેમ કે તું મને દેવવિધિથી મળ્યો છે.
આદિત્યા વસવો રુદ્રાઃ સાધ્યા વિશ્વે ચ દેવતાઃ। મરુતશ્ચ સહેન્દ્રેણ દિશશ્ચ સદિદીશ્વરાઃ
આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર, સાધ્ય, સર્વ દેવતાઓ, ઇન્દ્ર સાથે મારુતગણ અને દિશાઓના રક્ષકો તારી હંમેશા રક્ષા કરે.
રક્ષન્તુ ત્વાં સુરાઃ સર્વે સમેષુ વિષમેષુ ચ। વેત્સ્યામિ ત્વાંવિદેશેપિ કવચેનાભિસૂચિતમ્
સર્વ દેવતાઓ તને સમાન અને અસમાન સ્થળે રક્ષા કરે; અને હું તને વિદેશમાં પણ, તે કવચના નિશાનથી ઓળખીશ.
ધન્યસ્તે પુત્ર જનરકો દેવો ભાનુર્વિભાવસુઃ। સ્ત્વાં દ્રક્ષ્યતિ દિવ્યેન ચક્ષુષા વાહિનીગતમ્
ધન્ય છે એ રક્ષક, જે તને જોઈશ; જેમ ભાનુદેવ, તેજસ્વી સૂર્ય, તને દૈવી દ્રષ્ટિથી સેના વચ્ચે જોઈ શકે છે.
ધન્યા સા પ્રમદા યા ત્વાં પુત્રત્વે કલ્પયિષ્યતિ। યસ્યાસ્ત્વં તૃષિતઃ પુત્ર સ્તનં પાસ્યસિ દેવજ
ધન્ય છે એ સ્ત્રી, જે તને પુત્ર તરીકે સ્વીકારશે; જેના સ્તનનું દૂધ તું, દેવથી જન્મેલો, તરસ્યે ત્યારે પીશે.
કોનુ સ્વપ્નસ્તયા દૃષ્ટો યા ત્વામાદિત્યવર્ચસમ્। દિવ્યવર્મસમાયુક્તં દિવ્યકૃણ્ડલભૂષિતમ્
કયા સ્વપ્નમાં એ સ્ત્રીએ તને જોયો હશે, જે તને સૂર્ય જેવી કાંતિ, દૈવી કવચ અને અલૌકિક કુંડળથી શોભાયમાન જોઈશ?
પદ્માયતવિશાલાક્ષં પદ્મતામ્રદલોજ્જ્વલમ્। સુલલાટં સુકેશાન્તં પુત્રત્વે કલ્પયિષ્યતિ
કોણ તને પુત્ર રૂપે સ્વીકારશે, જેની આંખો કમળ જેવી વિશાળ, કમળના તાંબા જેવી પાંખો જેવી તેજસ્વી, સુંદર કપાળ અને મોહક વાળ ધરાવતો છે?
ધન્યા દ્રક્ષ્યન્તિ પુત્ર ત્વાં ભૂમૌ સંસર્પમાણકમ્। અવ્યક્તકલવાક્યાનિ વદન્તં રેણુગુણ્ઠિતમ્
ધન્ય છે એ લોકો, જે તને ધરતી પર રેંગતો, અસ્પષ્ટ બોલતો અને ધૂળથી ઢંકાયેલો જોઈશ.
ધન્યા દ્રક્ષ્યન્તિ પુત્ર ત્વાં પુનર્યૌવનગોચરમ્। હિમવદ્વનસંભૂતં સિંહં કેસરિણં યથા
હે પુત્ર, જેમ હિમાલયના જંગલમાં સિંહ જન્મે છે, તેમ તું ફરી યુવાનીમાં પરોઢે ત્યારે જે તને જોઈ શકશે, તેઓ ખરેખર ધન્ય છે.
એવં બહુવિધં રાજન્વિલપ્ય કરુણં પૃથા। અવામૃજતમજ્જૂષામશ્વનદ્યાં તદા જલે
પૃથા એ રાજા, ઘણા પ્રકારથી દુઃખભરી રડકી કરી અને પછી અશ્વનદીના પાણીથી પોતે પોતાને ધોઈ લીધા.
રુદતી પુત્રશોકાર્તા નિશીથે કમલેક્ષણા। ધાત્ર્યા સહ પૃથા રાજન્પુત્રદર્શનલાલસા
પુત્રના શોકથી વ્યાકુળ, કમળ જેવી આંખો ધરાવતી પૃથા ધાય સાથે પુત્રને જોવા માટે તરસતી, આખી રાત રડતી રહી.
વિસર્જયિત્વા મઞ્જૂષાં સંબોધનભયાત્પિતુઃ। વિવેશ રાજભવનં પુનઃ શોકાતુરા તતઃ
પિતાની જાણ થઈ જાય એ ભયથી પૃથાએ મંજુષાને છોડીને, દુઃખથી ભરેલી ફરી રાજમહેલમાં પ્રવેશ કર્યો.
મઞ્જૂષા ત્વશ્વનદ્યાઃ સા યયૌ ચર્મયણ્વતીં નદીમ્। ચર્મણ્વત્યાશ્ચયમુનાં તતો ગઙ્ગાં જગામ હ
અશ્વનદીમાંથી મંજુષા વહેતી-વહેતી ચર્મવતી નદીમાં પહોંચી, ત્યાંથી યમુના અને પછી ગંગામાં પહોંચી.
ગઙ્ગાયાઃ સૂતવિષયં ચમ્પામનુયયૌ પુરીમ્। સ મઞ્જૂષાગતો ગર્ભસ્તરઙ્ગૈરુહ્યમાનકઃ
ગંગામાંથી તે મંજુષા રથચાલકોના પ્રદેશમાં, ચંપા નગરી સુધી તરંગો પર તરતી પહોંચી, જેમાં બાળક અંદર હતો.
અમૃતાદુત્થિતં દિવ્યં તનુવર્મ સકુણ્ડલમ્। ધારયામાસ તં ગર્ભં દૈવં ચ વિધિનિર્મિતમ્
તેમાં અમૃતમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા જેવું દેવમૂલ્ય બાળક હતું, જે કવચ અને કુંડલથી શોભિત હતું, અને જે દૈવયોગે રચાયું હતું.
એતદ્ગુહ્યં મહારાજ સૂર્યસ્યાસીન્મહાત્મનઃ। સ સૂર્યસંભવો ગર્ભઃ કુન્ત્યા ગર્ભેણ ધારિતઃ
હે મહારાજ, આ રહસ્ય મહાત્મા સૂર્યદેવનું હતું; તે બાળક સૂર્યદેવથી જન્મેલો અને કુંતીના ગર્ભમાં પોષાયો હતો.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય વૈ સખા। સૂતોઽધિરથ ઇત્યેવ સદારો જાહ્નવીં યયૌ
એ જ સમયે, ધૃતરાષ્ટ્રના મિત્ર અધીરથ નામના રથચાલક પત્ની સાથે ગંગા કિનારે ગયા.
તસ્ય ભાર્યાઽભવદ્રાજન્રૂપેણાસદૃશી ભુવિ। રાધા નામ મહાભાગા ન સા પુત્રમવિન્દત। અપત્યાર્થે પરં યત્નમકરોચ્ચ વિશેષતઃ
હે રાજા, તેની પત્ની રાધા, રૂપે અનન્ય અને ખૂબ પવિત્ર હતી, પણ તેને સંતાન નહોતું. સંતાન માટે તેણે ઘણી મહેનત કરી.
સા દદર્શાથ મઞ્જૂષામુહ્યમાનાં યદૃચ્છયા। દત્તરક્ષાપ્રતિસરામન્વાલમ્ભનશોભનામ્
એ વખતે, તેણે અચાનક પાણીમાં વહેતી એક મંજુષા જોઈ, જેના પર રક્ષાકાવચ અને સુંદર હાથપકડી હતી.
ઊર્મીતરઙ્ગૈર્જાહ્નવ્યાઃ સમાનીતામુપહ્વરમ્। `વિવર્તમાનાં બહુશઃ પુનઃપુનરિતસ્તતઃ
ગંગાની લહેરો અને પ્રવાહે તેને વારંવાર ધકેલતાં, એ મંજુષા કિનારે આવી પહોંચી.
તતઃ સા વાયુના રાજન્સ્રોતસા ચ બલીયસા। ઉપાનીતો યતઃ સૂતઃ સભાર્યો જલમાશ્રિતઃ
પછી, પવન અને જોરદાર પ્રવાહથી એ મંજુષા ત્યાં આવી જ્યાં રથચાલક અને તેની પત્ની પાણી પાસે હતા.
સા તુ કૌતૂહલાત્પ્રાપ્તાં ગ્રાહયામાસ ભામિની। તતો નિવેદયામાસ સૂતસ્યાધિરથસ્ય વૈ
રાધાએ કૌતુકથી એ મંજુષા ઉઠાવી અને પછી અધીરથને આ વાત જણાવી.
સ તામુદ્ધૃત્ય મઞ્જૂષામુત્સાર્ય જલમન્તિકાત્। યન્ત્રૈરુદ્ઘાટયામાસ સોઽપશ્યત્તત્રબાલકમ્
અધીરથે એ મંજુષા પાણીમાંથી દૂર કરી, સાધનથી ખોલી અને અંદર બાળકને જોયો.
મૃષ્ટકુણ્ડલયુક્તેન વદનેન વિરાજિતમ્। `પરિમ્લાનમુખં બાલં રુદન્તં ક્ષુધિતં ભૃશમ્
તે બાળકના ચહેરા પર તેજ હતું, તે તેજસ્વી કુંડલ પહેરેલું હતું, પણ ભૂખથી ખૂબ રડતું અને મુખ મલિન હતું.
સ તુ તં પરયા લક્ષ્મ્યા દૃષ્ટ્વા યુક્તં વરાત્મજમ્'। સ સૂતો ભાર્યયા સાર્ધં વિસ્મયોત્ફુલ્લલોચનઃ। અઙ્કમારોપ્ય તં બાલં ભાર્યાં વચનમબ્રવીત્
એ બાળકને અદભુત સૌંદર્યથી યુક્ત જોઈ, અધીરથ અને તેની પત્ની આશ્ચર્યથી આંખો પહોળી કરી, બાળકને ગોદમાં રાખ્યું અને અધીરથે પત્નીને કહ્યું.
ઇદમત્યદ્ભુતં ભીરુ યતો જાતોસ્મિ ભામિનિ। દૃષ્ટવાન્દેવગર્ભોઽયં મન્યેઽસ્માકમુપાગતઃ
હે ભયમુક્તે, આ તો અતિ આશ્ચર્યજનક છે; જન્મથી આજ સુધી આવું કદી જોયું નથી. મને લાગે છે કે આ દેવમૂલ્ય બાળક આપણને મળ્યું છે.
અનપત્યસ્ય પુત્રોઽયં દેવૈર્દત્તો ધ્રુવં મમ। ઇત્યુક્ત્વા તં દદૌ પુત્રં રાધાયૈ સ મહીપતે
આ દીકરો તો દેવોએ મને આપ્યો છે, નિસંતાનને માટે જ છે—આવું કહીને તે દીકરાને રાધાને આપી દીધો, રાજા.
રપ્રતિજગ્રાહ તં રાધા વિધિવદ્દિવ્યરૂપિણમ્। પુત્રં કમલગર્ભાભં દેવગર્ભં શ્રિયા વૃતમ્
રાધાએ એ દિવ્યરૂપ વાળા દીકરાને યોગ્ય રીતે સ્વીકાર્યો; તે કમળમાં જન્મેલા જેવો, દેવોનો દીકરો અને તેજથી ભરપૂર હતો.
સ્તન્યં સમસ્રવચ્ચાસ્ય દૈવાદિત્થ નિશ્ચયઃ'। પુપોષ ચૈનં વિધિવદ્વવૃધે સ ચ વીર્યવાન્। તતઃ પ્રભૃતિ ચાપ્યન્યે પ્રાભવન્નૌરસાઃ સુતાઃ
તેને માટે રાધાનું દૂધ આપમેળે વહેવા લાગ્યું, જાણે દેવઈચ્છાથી. તેણે એ બાળકને વિધિ પ્રમાણે પાળ્યો અને તે બળવાન અને પરાક્રમી બન્યો. ત્યારબાદ તેને પોતાના કુદરતી દીકરાઓ પણ થયા.
નામકર્મ ચ ચક્રુસ્તે કુણ્ડલે તસ્ દૃશ્યતે। કર્ણ ઇત્યેવ તં બાલં દૃષ્ટ્વા કર્ણં સકુણ્ડલમ્
નામકરણ સંસ્કાર કર્યો અને તેના કાનમાં કુંડળો જોઈને, એ બાળકને 'કર્ણ' નામ આપ્યું, કારણ કે તે કુંડળોથી શોભતો હતો.