તતઃ કાલેન સા ગર્ભં સુષુવે વરવર્ણિની। કન્યૈવ તસ્ય દેવસ્ય પ્રસાદાદમરપ્રભમ્
પછી યોગ્ય સમયે, તે સુંદર સ્ત્રીએ ભગવાનની કૃપાથી એક દીકરીને જન્મ આપી, જે દેવતાઓ જેવી તેજસ્વી હતી.
તથૈવાબદ્ધકવચં કનકોજ્જ્વલકુણ્ડલમ્। હર્યક્ષં વૃષભસ્કન્ધં યથાસ્ય પિતરં તથા
તે બાળક તેના પિતાની જેમ, ઢીલા કવચ, ચમકતા સોનાના કુંડળ, પીળા નેત્રો અને વાછરડાની જેમ મજબૂત ખભા ધરાવતો હતો.
જાતમાત્રં ચ તં ગર્ભં ધાત્ર્યા સંમન્ત્ર્ય ભામિની। `ઉત્સ્રષ્ટુકામા તં ગર્ભં કારયામાસ ભારત
જેમજ બાળક જન્મ્યું, તેજવંતી સ્ત્રીએ ધાય સાથે વાત કરી અને બાળકને છોડી દેવાનો ઈરાદો કર્યો અને એ માટે વ્યવસ્થા કરી.
મઞ્જૂષાં શિલ્પિભિસ્તૂર્ણં સુનદ્ધાં સુપ્રતિષ્ઠિતામ્ ।। પ્લવૈર્બહુવિધૈર્બદ્ધાં પ્લવનાર્થં જલે નૃપ। અજિનૈર્મૃદુભિશ્ચૈવં સંસ્તીર્ણશયનાં તથા
કારગરોએ ઝડપથી એક મજબૂત, સારી રીતે બંધ અને સ્થિર પેટી બનાવી, જેમાં પાણીમાં તરવા માટે વિવિધ પ્રકારના તણાવાળા સાધનો બાંધવામાં આવ્યા અને અંદર નરમ ચામડાં પાથરી શય્યા તૈયાર કરવામાં આવી.
મઞ્જૂષાયાં સમાધાય સ્વાસ્તીર્ણાયાં સમન્તતઃ। મધૂચ્ચિષ્ટસ્થિતાયાં તં સુખાયાં રુદતી તથા। શ્લક્ષ્ણાયાં સુપિધાનાયામશ્વનદ્યામવાસૃજત્
બાળકને ચારે બાજુથી નરમ પાથરેલી, મધ લગાવેલી અને આરામદાયક એવી પેટીમાં મૂકી, રડતી રડતી તેણે મજબૂત રીતે બંધ કરી અને અશ્વનદીમાં વહાવી દીધી.
જાનતી ચાપ્યકર્તવ્યં કન્યાયા ગર્ભધારણમ્। પુત્રસ્નેહેન સા રાજન્કરુણં પર્યદેવયત્
એ જાણતી હતી કે કન્યાએ બાળકને જન્મ આપવો યોગ્ય નથી, છતાં પુત્રપ્રેમથી એ દુઃખી થઈને રડવા લાગી.
સમુત્સૃજન્તી મઞ્જૂપામશ્વનદ્યાં તદા જલે। ઉવાચ રુદતીકુન્તી યાનિ વાક્યાનિ તચ્છૃણુ
જ્યારે તેણે પેટી અશ્વનદીના પાણીમાં છોડી, ત્યારે રડતી કુંતીએ આ શબ્દો કહ્યા; એ સાંભળો.
સ્વસ્તિ તેઽસ્ત્વાન્તરિક્ષેભ્યઃ પાર્થિવેભ્યશ્ચ પુત્રક। દિવ્યેભ્યશ્ચૈવ ભૂતેભ્યસ્તથા તોયચરાશ્ચ યે
બાળક, તને આકાશના, ધરતીના, દેવતાઓના અને પાણીમાં વસતા સર્વ જીવો તરફથી કલ્યાણ મળે.
શિવાસ્તે સન્તુ પન્થાનો મા ચ તે પરિપન્થિનઃ। આગતાશ્ચ તથા પુત્ર ભવન્ત્યદ્રોહચેતસઃ
તારો માર્ગ હંમેશા શુભ રહે, તને ક્યારેય અવરોધ ન આવે અને જે તારી પાસે આવે, તેઓ દુર્ભાવનાવાળા ન હોય.
પાતુ ત્વાં વરુણો રાજા સલિલે સલિલેશ્વરઃ। અન્તરિક્ષેઽન્તરિક્ષસ્થઃ પવનઃ સર્વગસ્તથા
પાણીમાં તને પાણીના રાજા અને દેવતા વરુણ રક્ષા કરે, અને આકાશમાં સર્વત્ર વહેનારો પવન તારી હમેશા સંભાળ રાખે.
પિતા ત્વાં પાતુ સર્વત્ર તપનસ્તપતાંવરઃ। યેન દત્તોસિ મે પુત્ર દિવ્યેન વિધિના કિલ
બાળક, તારો પિતા, તપનારામાં શ્રેષ્ઠ એવા સૂર્યદેવ, તને સર્વત્ર રક્ષા કરે; કેમ કે તું મને દેવવિધિથી મળ્યો છે.
આદિત્યા વસવો રુદ્રાઃ સાધ્યા વિશ્વે ચ દેવતાઃ। મરુતશ્ચ સહેન્દ્રેણ દિશશ્ચ સદિદીશ્વરાઃ
આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર, સાધ્ય, સર્વ દેવતાઓ, ઇન્દ્ર સાથે મારુતગણ અને દિશાઓના રક્ષકો તારી હંમેશા રક્ષા કરે.
રક્ષન્તુ ત્વાં સુરાઃ સર્વે સમેષુ વિષમેષુ ચ। વેત્સ્યામિ ત્વાંવિદેશેપિ કવચેનાભિસૂચિતમ્
સર્વ દેવતાઓ તને સમાન અને અસમાન સ્થળે રક્ષા કરે; અને હું તને વિદેશમાં પણ, તે કવચના નિશાનથી ઓળખીશ.
ધન્યસ્તે પુત્ર જનરકો દેવો ભાનુર્વિભાવસુઃ। સ્ત્વાં દ્રક્ષ્યતિ દિવ્યેન ચક્ષુષા વાહિનીગતમ્
ધન્ય છે એ રક્ષક, જે તને જોઈશ; જેમ ભાનુદેવ, તેજસ્વી સૂર્ય, તને દૈવી દ્રષ્ટિથી સેના વચ્ચે જોઈ શકે છે.
ધન્યા સા પ્રમદા યા ત્વાં પુત્રત્વે કલ્પયિષ્યતિ। યસ્યાસ્ત્વં તૃષિતઃ પુત્ર સ્તનં પાસ્યસિ દેવજ
ધન્ય છે એ સ્ત્રી, જે તને પુત્ર તરીકે સ્વીકારશે; જેના સ્તનનું દૂધ તું, દેવથી જન્મેલો, તરસ્યે ત્યારે પીશે.
કોનુ સ્વપ્નસ્તયા દૃષ્ટો યા ત્વામાદિત્યવર્ચસમ્। દિવ્યવર્મસમાયુક્તં દિવ્યકૃણ્ડલભૂષિતમ્
કયા સ્વપ્નમાં એ સ્ત્રીએ તને જોયો હશે, જે તને સૂર્ય જેવી કાંતિ, દૈવી કવચ અને અલૌકિક કુંડળથી શોભાયમાન જોઈશ?
પદ્માયતવિશાલાક્ષં પદ્મતામ્રદલોજ્જ્વલમ્। સુલલાટં સુકેશાન્તં પુત્રત્વે કલ્પયિષ્યતિ
કોણ તને પુત્ર રૂપે સ્વીકારશે, જેની આંખો કમળ જેવી વિશાળ, કમળના તાંબા જેવી પાંખો જેવી તેજસ્વી, સુંદર કપાળ અને મોહક વાળ ધરાવતો છે?
ધન્યા દ્રક્ષ્યન્તિ પુત્ર ત્વાં ભૂમૌ સંસર્પમાણકમ્। અવ્યક્તકલવાક્યાનિ વદન્તં રેણુગુણ્ઠિતમ્
ધન્ય છે એ લોકો, જે તને ધરતી પર રેંગતો, અસ્પષ્ટ બોલતો અને ધૂળથી ઢંકાયેલો જોઈશ.
ધન્યા દ્રક્ષ્યન્તિ પુત્ર ત્વાં પુનર્યૌવનગોચરમ્। હિમવદ્વનસંભૂતં સિંહં કેસરિણં યથા
હે પુત્ર, જેમ હિમાલયના જંગલમાં સિંહ જન્મે છે, તેમ તું ફરી યુવાનીમાં પરોઢે ત્યારે જે તને જોઈ શકશે, તેઓ ખરેખર ધન્ય છે.
એવં બહુવિધં રાજન્વિલપ્ય કરુણં પૃથા। અવામૃજતમજ્જૂષામશ્વનદ્યાં તદા જલે
પૃથા એ રાજા, ઘણા પ્રકારથી દુઃખભરી રડકી કરી અને પછી અશ્વનદીના પાણીથી પોતે પોતાને ધોઈ લીધા.
રુદતી પુત્રશોકાર્તા નિશીથે કમલેક્ષણા। ધાત્ર્યા સહ પૃથા રાજન્પુત્રદર્શનલાલસા
પુત્રના શોકથી વ્યાકુળ, કમળ જેવી આંખો ધરાવતી પૃથા ધાય સાથે પુત્રને જોવા માટે તરસતી, આખી રાત રડતી રહી.
વિસર્જયિત્વા મઞ્જૂષાં સંબોધનભયાત્પિતુઃ। વિવેશ રાજભવનં પુનઃ શોકાતુરા તતઃ
પિતાની જાણ થઈ જાય એ ભયથી પૃથાએ મંજુષાને છોડીને, દુઃખથી ભરેલી ફરી રાજમહેલમાં પ્રવેશ કર્યો.
મઞ્જૂષા ત્વશ્વનદ્યાઃ સા યયૌ ચર્મયણ્વતીં નદીમ્। ચર્મણ્વત્યાશ્ચયમુનાં તતો ગઙ્ગાં જગામ હ
અશ્વનદીમાંથી મંજુષા વહેતી-વહેતી ચર્મવતી નદીમાં પહોંચી, ત્યાંથી યમુના અને પછી ગંગામાં પહોંચી.
ગઙ્ગાયાઃ સૂતવિષયં ચમ્પામનુયયૌ પુરીમ્। સ મઞ્જૂષાગતો ગર્ભસ્તરઙ્ગૈરુહ્યમાનકઃ
ગંગામાંથી તે મંજુષા રથચાલકોના પ્રદેશમાં, ચંપા નગરી સુધી તરંગો પર તરતી પહોંચી, જેમાં બાળક અંદર હતો.
અમૃતાદુત્થિતં દિવ્યં તનુવર્મ સકુણ્ડલમ્। ધારયામાસ તં ગર્ભં દૈવં ચ વિધિનિર્મિતમ્
તેમાં અમૃતમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા જેવું દેવમૂલ્ય બાળક હતું, જે કવચ અને કુંડલથી શોભિત હતું, અને જે દૈવયોગે રચાયું હતું.
એતદ્ગુહ્યં મહારાજ સૂર્યસ્યાસીન્મહાત્મનઃ। સ સૂર્યસંભવો ગર્ભઃ કુન્ત્યા ગર્ભેણ ધારિતઃ
હે મહારાજ, આ રહસ્ય મહાત્મા સૂર્યદેવનું હતું; તે બાળક સૂર્યદેવથી જન્મેલો અને કુંતીના ગર્ભમાં પોષાયો હતો.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય વૈ સખા। સૂતોઽધિરથ ઇત્યેવ સદારો જાહ્નવીં યયૌ
એ જ સમયે, ધૃતરાષ્ટ્રના મિત્ર અધીરથ નામના રથચાલક પત્ની સાથે ગંગા કિનારે ગયા.
તસ્ય ભાર્યાઽભવદ્રાજન્રૂપેણાસદૃશી ભુવિ। રાધા નામ મહાભાગા ન સા પુત્રમવિન્દત। અપત્યાર્થે પરં યત્નમકરોચ્ચ વિશેષતઃ
હે રાજા, તેની પત્ની રાધા, રૂપે અનન્ય અને ખૂબ પવિત્ર હતી, પણ તેને સંતાન નહોતું. સંતાન માટે તેણે ઘણી મહેનત કરી.
સા દદર્શાથ મઞ્જૂષામુહ્યમાનાં યદૃચ્છયા। દત્તરક્ષાપ્રતિસરામન્વાલમ્ભનશોભનામ્
એ વખતે, તેણે અચાનક પાણીમાં વહેતી એક મંજુષા જોઈ, જેના પર રક્ષાકાવચ અને સુંદર હાથપકડી હતી.
ઊર્મીતરઙ્ગૈર્જાહ્નવ્યાઃ સમાનીતામુપહ્વરમ્। `વિવર્તમાનાં બહુશઃ પુનઃપુનરિતસ્તતઃ
ગંગાની લહેરો અને પ્રવાહે તેને વારંવાર ધકેલતાં, એ મંજુષા કિનારે આવી પહોંચી.