ન શશાક યદા બાલા પ્રત્યાખ્યાતું તમોનુદમ્। ભીતા શાપાત્તતો રાજન્દધ્યૌ દીર્ઘમથાન્તરમ્
જ્યારે એ બાળા અંધકારહર દેવને નકારી શકી નહીં, ત્યારે શાપના ડરે એ રાજા, ઊંડા વિચારોમાં પડી ગઈ.
અનાગસઃ પિતુઃ શાપો બ્રાહ્મણસ્ય તથૈવ ચ। મન્નિમિત્તઃ કથં ન સ્યાત્ક્રુદ્ધાદસ્માદ્વિભાવસોઃ
મારો નિર્દોષ પિતા કે બ્રાહ્મણનો શાપ, આ ક્રોધિત અગ્નિદેવના કારણે, મારા પર કેમ આવે?
બાલેનાપિ સતા મોહાદ્ભૃશં સાપહ્નવાન્યપિ। નાઽભ્યાસાદયિતવ્યાનિ તેજાંસિ ચ તપાંસિ ચ
બાળપણમાં પણ, ભ્રમથી, તેજસ્વી દેવતાઓની શક્તિ કે તપસ્યા કદી અજમાવવી કે પડકારવી ન જોઈએ.
સાહમદ્ય ભૃશં ભીતા ગૃહીત્વા ચ કરે ભૃશમ્। કથં ત્વકાર્યં કુર્યાં વૈ પ્રદાનં હ્યાત્મનઃ સ્વયમ્
હવે હું ખૂબ ડરી ગઈ છું, અને મેં તેમનો હાથ મજબૂતીથી પકડી લીધો છે; હવે હું કેવી રીતે પોતાનું અર્પણ કરું?
સા વૈ શાપપરિત્રસ્તા બહુ ચિન્તયતી હૃદા। મોહેનાભિપરીતાઙ્ગી સ્મયમાના પુનઃપુનઃ
શાપના ડરે એ કન્યા હૃદયમાં ઘણી ચિંતાઓ કરતી રહી, ભ્રમથી આખું શરીર વ્યાકુળ હતું, વારંવાર સ્મિત કરતી.
તં દેવમબ્રવીદ્ભીતા બન્ધૂનાં રાજસત્તમ। વ્રીડાવિહ્વલયા વાચા શાપત્રસ્તા વિશાંપતે
હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ડરીને એ દેવને બોલી, શરમથી અવાજ કંપતો હતો, શાપના ડરે કાંપતી હતી, હે મનુષ્યોના સ્વામી.
પિતા મે ધ્રિયતે દેવ માતા ચાન્યે ચ બાન્ધવાઃ। ન તેષુ ધ્રિયમાણએષુ વિદિલોપો ભવેદયમ્
હે દેવ, મારા પિતા જીવિત છે, માતા અને બીજા સગાં પણ છે; જયાં સુધી એ બધા જીવંત છે, આ સંમિલન શક્ય નથી.
ત્વયા તુ સંગમો દેવ યદિ સ્યાદ્વિધિવર્જિતઃ। મન્નિમિત્તં કુલસ્યાસ્ય લોકેઽકીર્તિર્ન સંશયઃ
હે દેવ, જો વિધિ વિના આપણું સંમિલન થાય, તો મારા કારણે મારા કુળની બદનામી થશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
અથવા ધર્મમેતં ત્વં મન્યસે તપતાંવર। ઋતે પ્રદાનાદ્બન્ધુભ્યસ્તવ કામં કરોમ્યહમ્
પણ, હે તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ, જો તમે આને ધર્મ માનતા હો, તો સગાંઓની મંજૂરી વિના પણ હું તમારી ઇચ્છા પૂર્ણ કરીશ.
આત્મપ્રદાનં દુર્ધર્ષ તવ કૃત્વાસતી ત્વહમ્। ત્વયિ ધર્મો યશશ્ચૈવ કીર્તિરાયુશ્ચ દેહિનામ્
હે અપરાજિત દેવ, જો હું તમારે માટે પોતાને અર્પણ કરું તો હું અપવિત્ર ગણાઈશ; પણ તમારા માં ધર્મ, યશ, કીર્તિ અને આયુષ્ય બધું વસે છે.
ન તે પિતા ન તે માતા ગુરવો વા શુચિસ્મિતે। પ્રભવન્તિ પ્રદાને તે ભદ્રં તે શૃણુ મે વચઃ
હે શુદ્ધ સ્મિતવાળી, તમારા પિતા, માતા કે ગુરુઓને પણ તમને અર્પણ કરવાનો અધિકાર નથી; મારા કલ્યાણ માટેના શબ્દો સાંભળો.
સર્વાન્કામયતે યસ્માત્કનેર્ધાતોશ્ચ ભામિનિ। તસ્માત્કન્યેહ સુશ્રોણી સ્વતન્ત્રા વરવર્ણિનિ
હે સુંદર કન્યા, કારણ કે સર્જનહાર કનિએ બધું ઇચ્છે છે, એટલે, હે સુશોભિત કન્યા, તું આ વિષયમાં સ્વતંત્ર છે.
નાધર્મશ્ચરિતઃ કશ્ચિત્ત્વયા ભવતિ ભામિનિ। અધર્મંકુત એવાહં વરેયં લોકકામ્યયા
હે સુંદર સ્ત્રી, તારા દ્વારા કદી પણ કોઈ અયોગ્ય કાર્ય થયું નથી; તો પછી હું કેમ માત્ર લોકલાભ માટે અધર્મ ઇચ્છું?
અનાવૃતાઃ સ્ત્રિયઃ સર્વા નરાશ્ચ વરવર્ણિનિ। સ્વભાવ એષ લોકાનાં વિકારોઽન્ય ઇતિ સ્મૃતઃ
હે સુંદરવર્ણા, બધા સ્ત્રીઓ અને પુરુષો સ્વતંત્ર છે; એ જ પ્રકૃતિ છે, અને એમાંથી જે કંઈ અલગ છે, એ બદલાવ કહેવાય છે.
સા મયા સહસંગમ્ય પુનઃ કન્યા ભવિષ્યસિ। પુત્રશ્ચ તે મહાવાદ્દુર્ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ
મારા સંગથી પછી તું ફરી કન્યા બની જશે, અને તારો પુત્ર બહુ મહાન અને તેજસ્વી થશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
યદિ પુત્રો મમ ભવેત્ત્વત્તઃ સર્વતમોનુદ। કુણ્ડલી કવચી શૂરો મહાબાહુર્મહાબલઃ। `અસ્તુ મે સઙ્ગમો દેવ અનેન સમયેન તે
હે સર્વાંધકારને દૂર કરનારી, જો તારી પાસેથી મને પુત્ર મળે, તો એના કાનમાં કુંડળ અને શરીરે કવચ હોય, એ પરાક્રમી, દીર્ઘબાહુ અને બલવાન હોય; હે દેવ, એ શરતે જ મારું તારો સંગ થવો જોઈએ.
ભવિષ્યતિ મહાબાહુઃ કુણ્ડલી દિવ્યવર્મભૃત્। ઉભયં ચામૃતમયં તસ્ ભદ્રે ભવિષ્યતિ
એ દીર્ઘબાહુ, કુંડળવાળો અને દિવ્ય કવચધારી હશે; બંને અમૃતમય હશે, હે શુભે.
યદ્યતદમૃતાદસ્તિ કુણ્ડલે વર્મ ચોત્તમમ્। મમ પુત્રસ્ય યં વૈ ત્વં મત્ત ઉત્પાદયિષ્યસિ
આ કુંડળ અને શ્રેષ્ઠ કવચમાં જે અમૃતતત્વ છે, એ બધું મારા અને તારા સંયોગથી જન્મેલા પુત્રને જ મળે.
અસ્તુ મે સઙ્ગમો દેવ યથોક્તં ભગવંસ્ત્વયા। ત્વદ્વીર્યરૂપસત્વૌજા ધર઼્મયુક્તો ભવેત્સ ચ
હે દેવ, જેમ તમે કહ્યું તેમ જ મારું તારો સંગ થવો જોઈએ; એ પુત્ર તારા તેજ, રૂપ, બલ, ધૈર્ય અને ધર્મથી યુક્ત થાય.
અદિત્યા કુણ્ડલે રાજ્ઞિ દત્તે મે મત્તકાશિનિ। તસ્મૈ દાસ્યામિ વામોરુ વર્મ ચૈવેદમુત્તમમ્
હે તેજસ્વિ, આ કુંડળો મને અદિતીએ આપ્યા છે; જ્યારે એ હું આપું, ત્યારે, હે સુકટિ, એ શ્રેષ્ઠ કવચ પણ હું એ પુત્રને આપીશ.
પરમં ભગવન્નેવં સઙ્ગમિષ્યે ત્વયા સહ। યદિ પુત્રો ભવેદેવં યથા વદસિ ગોપતે
હે ભગવંત, જો ખરેખર પુત્ર એમજ જન્મે જેમ તમે કહ્યું, તો હું પણ એ રીતે તારો સંગ કરીશ.
તથેત્યુક્ત્વા તુ તાં કુન્તીમાવિવેશ વિહંગમઃ। સ્વર્ભાનુશત્રુર્યોગાત્મા નાભ્યાં પસ્પર્શ ચૈવ તામ્
‘તેથી જ થાઓ’ એમ કહી, પંખીરૂપે આવેલા દેવએ કુંતીમાં પ્રવેશ કર્યો; સ્વર્ભાનુના શત્રુ, યોગી, એણે પેટમાં સ્પર્શ કર્યો.
તત સા વિહ્વલેવાસીત્કન્યા સૂરય્સ્ તેજસા। પપાત ચાથ સા દેવી શયને મૂઢચેતના
પછી એ કન્યા, સૂર્યના તેજથી મોહિત થઈ, ગભરાઈ ગઈ અને શયન પર બેભાન થઈ પડી.
સાધયિષ્યામિ સુશ્રોણિ પુત્રં વૈ જનયિષ્યસિ। સર્વશસ્ત્રભૃતાંશ્રેષ્ઠં કન્યા ચૈવ ભવિષ્યસિ
હે સુંદર નિતંબવાળી, હું એ કાર્ય પૂર્ણ કરીશ: તું પુત્રને જન્મ આપશે, જે બધા શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ હશે, અને તું કન્યા જ રહેશે.
તતઃ સા વ્રીડિતા બાલા તદા સૂર્યમથાબ્રવીત્। એવમસ્ત્વિતિ રાજેન્દ્રપ્રસ્થિતં ભૂરિવર્ચસમ્
પછી એ લજ્જાશીલ બાળાએ સૂર્યને કહ્યું: ‘જેમ તમારું મન હોય તેમ જ થાઓ’, અને રાજાની જેમ તેજસ્વી બનીને ત્યાંથી ચાલતી થઈ.
ઇતિસ્મોક્તા કુન્તિરાજાત્મજા સા વિવસ્વન્તં યાચમાના સલજ્જા। તસ્મિન્પુણ્યે શયનીયે પપાત મોહાવિષ્ટા વેપમાના લતેવ
આ રીતે સંબોધાઈ, રાજપુત્રી કુંતીએ લજ્જાથી વિવસ્વાનને વિનંતી કરી; પવિત્ર શયન પર એ મૂર્છિત થઈ પડી, લતા જેવી કાંપતી રહી.
તિગ્માંશુસ્તાં તેજસા મોહયિત્વા યોગેનાવિશ્યાત્મસંસ્થાં ચકાર। ન ચૈવૈનાં દૂષયામાસ ભાનુઃ સંજ્ઞાં લેભે ભૂય એવાત બાલા
તીખા કિરણવાળા સૂર્યદેવએ પોતાના તેજથી એને મોહિત કરી, યોગબળે એમાં પ્રવેશી પોતાનું સ્થાન બનાવ્યું; પણ ભાનુએ એને કદી દુષિત કરી નહીં, અને એ બાળાએ ફરી સંજ્ઞાન પામ્યું.
તતો ગર્ભઃ સમભવત્પૃથાયાઃ પૃથિવીપતે। શુક્લે દશોત્તરે પક્ષે તારાપતિરિવામ્બરે
પછી પૃથાના ગર્ભમાં સંસાર થયો, હે પૃથ્વીનાથ, શુક્લ એકાદશીના દિવસે, જેમ આકાશમાં તારાઓના સ્વામી દેખાય છે તેમ.
સા બાન્ધવભયાદ્બાલા ગર્ભં તં વિનિગૂહતી। ધારયામાસ સુશ્રોણી ન ચૈનાં બુબુધે જનઃ
એ બાળાએ પોતાના સગાંઓના ભયથી એ ગર્ભને છુપાવ્યો; હે સુંદર નિતંબવાળી, એ ગર્ભ ધારણ કર્યો અને કોઈને ખબર પડી નહીં.
ન હિ તાં વેદ નાર્યન્યા કાચિદ્ધાત્રેયિકામૃતે। કન્યાપુરગતાં બાલાં નિપુણાં પરિરક્ષણે
એ સિવાય બીજી કોઈ સ્ત્રીને એ વિશે ખબર નહોતી, માત્ર એની ધાયને જ ખબર હતી; એ કન્યા, છુપાવામાં નિપુણ, કન્યાઓના ગૃહમાં રહી.