યદ્યેવૈષ્યતિ સાયાહ્ને યદિ પ્રાતરથો નિશિ। યદ્યર્ધરાત્રે ભગવાન્ન મે કોપં કરિષ્યતિ
બ્રાહ્મણ સાંજે આવે કે સવારે, રાત્રે કે અડધી રાત્રે આવે, તો પણ મને ક્યારેય ગુસ્સો નહીં આવે.
લાભો મમૈષ રાજેન્દ્ર યદ્વૈપૂજયિતું દ્વિજાન્। આદેશે તવ તિષ્ઠન્તી હિતં કુર્યાં નરોત્તમ
હે રાજા, બ્રાહ્મણની પૂજા કરવી એ મારું ભાગ્ય છે; અને તારા આદેશમાં રહીને હું હંમેશાં તારો હિત જ કરીશ, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ.
વિસ્રબ્ધો ભવરાજેન્દ્ર ન વ્યલીકં દ્વિજોત્તમઃ। વસન્પ્રાપ્સ્યતિ તે ગેહે સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે
હે રાજેન્દ્ર, નિડર થા; શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ તારા ઘરમાં રહીને ક્યારેય ખોટું કામ નહીં કરે; હું તને સાચું જ કહું છું.
યત્પ્રિયં ચ દ્વિજસ્યાસ્ય હિતં ચૈવ તવાનઘ। યતિષ્યામિ તથા રાજન્વ્યેતુ તે માનસો જ્વરઃ
હે નિર્દોષ, જે બ્રાહ્મણને આનંદ આપે અને તારો લાભ કરે, એ બધું હું પ્રયત્નપૂર્વક કરીશ; તું ચિંતામુક્ત રહીશ, હે રાજા.
બ્રાહ્મણા હિ મહાભાગાઃ પૂજિતાઃ પૃથિવીપતે। તારણાય સમર્થાઃ સ્યુર્વિપરીતે વધાય ચ
હે પૃથ્વીનાથ, બ્રાહ્મણો મહાન ભાગ્યશાળી છે; તેમનું સન્માન કરશો તો તેઓ ઉદ્ધાર કરે છે, અને અવગણના કરશો તો વિનાશ પણ લાવે છે.
રસાઽહમેતદ્વિજાનન્તી તોષયિષ્યે દ્વિજોત્તમમ્। ન મત્કૃતેવ્યથાં રાજન્પ્રાપ્સ્યસિ દ્વિજસત્તમાત્
હું આ જાણીને શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને પ્રસન્ન કરીશ; મારી તરફથી તને ક્યારેય બ્રાહ્મણના કારણે દુઃખ નહીં થાય, હે રાજા.
અપરાધેઽપિ રાજેન્દ્ર રાજ્ઞામશ્રેયસે દ્વિજાઃ। ભવન્તિ ચ્યવનો યદ્વત્સુકન્યાયાઃ કૃતે પુરા
હે રાજેન્દ્ર, ભલે રાજાઓથી ભૂલ થાય, તો પણ બ્રાહ્મણો તેમને અશુભ ફળ આપે છે, જેમ ચ્યવને સુકન્યાના કારણે કર્યો હતો.
નિયમેન પરેણાહમુપસ્થાસ્યે દ્વિજોત્તમમ્। યથા ત્વયા નરેન્દ્રેદં ભાપિતં બ્રાહ્મણં પ્રતિ
હું સંપૂર્ણ નિયમથી શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણની સેવા કરીશ, જેમ તું ઇચ્છે છે, હે રાજા.
એવં બ્રુવન્તીં બહુશઃ પરિષ્વજ્ય સમર્થ્ય ચ। ઇતિચેતિ ચ ક્રતવ્યં રાજા સર્વમથાદિશત્
એવી રીતે, જ્યારે તેણે વારંવાર કહ્યું, ત્યારે રાજાએ તેને હૃદયથી લગાડી અને સમર્થન આપ્યું, અને પછી બધું તેમ જ કરવા આદેશ આપ્યો.
એવમેતત્ત્વયા ભદ્રે કર્તવ્યમવિશઙ્કયા। મદ્ધિતાર્થં તથાઽઽત્માર્થંકુલાર્થં ચાપ્યનિન્દિતે
હે ભદ્રે, તું નિડર થઈને એ બધું કરજે—મારા હિત માટે, તારા હિત માટે અને કુળના કલ્યાણ માટે, હે નિર્દોષ.
એવમુક્ત્વા તુ તાં કન્યાં કુન્તિભોજો મહાયશાઃ। પૃથાં પરિદદૌ તસ્મૈ દ્વિજાય દ્વિજવત્સલઃ
આ રીતે કહીને, મહાન યશસ્વી કુંતિભોજે, જે બ્રાહ્મણપ્રેમી હતા, પોતાની પુત્રી પૃથાને એ બ્રાહ્મણને આપી દીધી.
ઇયં બ્રહ્મન્મમ સુતા બાલા સુખવિવર્ધિતા। અપરાધ્યેત યત્કિંચિન્ન કાર્યં હૃદિ તત્ત્વયા
હે બ્રાહ્મણ, આ મારી દીકરી છે, બાળપણથી જ આરામથી ઉછેરેલી છે; જો એથી કયાંયે કોઈ ભૂલ થઈ જાય, તો તમે એ વાતને દિલ પર ન લેવી.
દ્વિજાતયો મહાભાગા વૃદ્ધબાલતપસ્વિષુ। ભવન્ત્યક્રોધનાઃ પ્રાયો હ્યપરાદ્ધેષુ નિત્યદા
હે સૌભાગ્યશાળી બ્રાહ્મણો, તમે વૃદ્ધ, બાળ અને તપસ્વીઓમાં, ભૂલ કરનારને સામાન્ય રીતે હંમેશા માફ કરી દો છો.
સુમહત્યપરાધેઽપિ ક્ષાન્તિઃ કાર્યા દ્વિજાતિભિઃ। યથાશક્તિ યથોત્સાહં પૂજા ગ્રાહ્યા દ્વિજોત્તમ
મોટી ભૂલ થાય ત્યારે પણ બ્રાહ્મણોએ ક્ષમા રાખવી જોઈએ; અને જેટલી શક્તિ અને ઉત્સાહ હોય એટલી પૂજા સ્વીકારવી, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ.
તથેતિ બ્રાહ્મણેનોક્તે સ રાજા પ્રીતમાનસઃ। હંસચન્દ્રાંશુસંકાશં ગૃહમસ્મૈ ન્યવેદયત્
બ્રાહ્મણે 'જેમ તું કહે તેમ' એમ કહ્યું ત્યારે, રાજાને ખૂબ આનંદ થયો અને તેણે ચાંદની અને હંસ જેવું તેજસ્વી ઘર એ બ્રાહ્મણને આપ્યું.
તત્રાગ્નિશરણે ક્લૃપ્તમાસનં તસ્ય ભાનુમત્। આહારાદિ ચ સર્વં તત્તથૈવ પ્રત્યવેદયત્
ત્યાં અગ્નિસ્થાનમાં, તેના માટે સૂર્ય જેવું તેજસ્વી આસન ગોઠવાયું અને ખોરાક સહિતની બધી જ જરૂરિયાતો પૂરી પાડવામાં આવી.
નિક્ષિપ્ય રાજપુત્રી તુ તન્દ્રીં માનં તથૈવ ચ। આતસ્થે પરમં યત્નં બ્રાહ્મણસ્યાભિરાધને
રાજકુમારી પૃથાએ ઊંઘ અને અભિમાન બાજુએ મૂકી, આખા મનથી બ્રાહ્મણને પ્રસન્ન કરવા માટે શ્રેષ્ઠ પ્રયત્ન કર્યો.
તત્રસા બ્રાહ્મણં ગત્વા પૃથા શૌચપરા સતી। વિધિવત્પરિચારાર્હં દેવવત્પર્યતોષયત્
ત્યાં પૃથાએ, શુદ્ધતામાં તત્પર રહી, વિધિ પ્રમાણે બ્રાહ્મણની સેવા કરી અને દેવતાની જેમ તેની પૂજા કરી.
સા તુ કન્યા મહારાજ બ્રાહ્મણં સંશિતવ્રતમ્। તોષયામાસ શુદ્ધેન મનસા સંશિતવ્રતા
હે રાજા, એ કન્યાએ, જે પોતાનાં વ્રતમાં દૃઢ હતી, શુદ્ધ મનથી એ બ્રાહ્મણને, જે પણ વ્રતમાં સ્થિર હતો, પ્રસન્ન કર્યો.
પ્રાતરેષ્યામ્યથેત્યુક્ત્વા કદાચિદ્દ્વિજસત્તમઃ। તત આયાતિ રાજેન્દ્ર સાયં રાત્રાવથો પુનઃ
ક્યારેક એ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ કહેતો કે 'હું સવારમાં જઈશ', પણ પછી એ સાંજે, રાત્રે અને ફરી પાછો આવતો.
તં ચ સર્વાસુ વેલાસુ ભક્ષ્યભોજ્યપ્રતિશ્રયૈઃ। પૂજયામાસ સા કન્યા વર્ધમાનૈસ્તુ સર્વદા
એ કન્યાએ દરેક સમયે, વધતા જતા ભોજન, ખોરાક અને નિવાસથી તેની સેવા કરી.
અન્નાદિસમુદાચારઃ શય્યાસનકૃતસ્તથા। દિવસેદિવસે તસ્ય વર્ધતે ન તુ હીયતે
ખોરાક અને અન્ય વ્યવહાર, તેમજ શય્યા અને બેઠકો ગોઠવવાનો એનો વ્યવહાર, રોજે રોજ વધતો ગયો, ક્યારેય ઘટ્યો નહીં.
નિર્ભર્ત્સનાપવાદૈશ્ચ તથૈવાપ્રિયયા ગિરા। બ્રાહ્મણસ્ય પૃથા રાજન્ન ચકારાપ્રિયં તદા
હે રાજા, પૃથાએ ક્યારેય બ્રાહ્મણને ધિક્કાર, અપમાન કે કઠોર વચનથી દુઃખ ન આપ્યું.
સ્વપ્નકાલે પુનશ્ચૈતિ ન ચૈતિ બહુશો દ્વિજઃ। સુદુર્લભમપિ હ્યન્નં દીયતામિતિ સોઽબ્રવીત્
ક્યારેક બ્રાહ્મણ એના ઊંઘવાના સમયે આવતો, તો ક્યારેક આવતો નહીં; છતાં એ કહેતો, 'અતિ દુર્લભ ખોરાક પણ આપવો જોઈએ.'
કૃતમેવ ચ તત્સર્વં યથા તસ્મૈ ન્યવેદયત્। શિષ્યવત્પુત્રવચ્ચૈવ સ્વસૃવચ્ચ સુસંયતા
એ બધું એના કહેવા મુજબ જ કરવામાં આવતું અને એ બધું પૃથાએ તેને જાણાવતું, ગુરુ, પુત્ર કે બહેન જેમ શિસ્તપૂર્વક વર્તન કરતી.
યથોપજોષં રાજેન્દ્ર દ્વિજાતિપ્રવરસ્ય સા। પ્રીતિમુત્પાદયામાસ કન્યારત્નમનિન્દિતા
હે રાજા, એ નિર્દોષ કન્યારત્ને, બ્રાહ્મણને જેટલું તેને ગમ્યું એટલું સંતોષ આપ્યો.
તસ્યાસ્તુ શીલવૃત્તેન તુતોપ દ્વિજસત્તમઃ। અવધાનેન ભૂયોઽસ્યાઃ પરં યત્નમથાકરોત્
પણ એના સારા સ્વભાવ અને વર્તનને જોઈને, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ થોડો ચિંતિત થયો અને એના માટે વધુ ધ્યાનપૂર્વક મહાન પ્રયત્ન કર્યો.
તાં પ્રભાતે ચ સાયં ચ પિતા પપ્રચ્છ ભારત। અપિતુષ્યતિતે પુત્રિ બ્રાહ્મણઃ પરિચર્યયા
પ્રભાતે અને સાંજે, એના પિતા પુછતા, 'બેટી, બ્રાહ્મણ તારી સેવામાં પ્રસન્ન થયો છે કે નહીં?'
તં સા પરમમિત્યેવપ્રત્યુવાચ યશસ્વિની। તતઃ પ્રીતિમવાપાગ્ર્યાં કુન્તિભોજો મહામનાઃ
તે યશસ્વિ સ્ત્રીએ કહ્યું: 'જેમ તમે કહો તેમ જ થશે.' પછી મહાન મનવાળા કુન્તિભોજ રાજાને અત્યંત આનંદ થયો.
તતઃ સંવત્સરે પૂર્ણે યદાઽસૌ જપતાંવરઃ। નાપશ્યદ્દુષ્કૃતંકિંચિત્પૃથાયાઃ સૌહૃદે રતઃ
પછી એક વર્ષ પૂરું થયું ત્યારે જપમાં શ્રેષ્ઠ અને પૃથાની મિત્રતામાં તત્પર બ્રાહ્મણે, પૃથાના વર્તનમાં કોઈ ખોટ જોઈ નહીં.