સંદેષ્ટવ્યાં તુ મન્યે ત્વાં દ્વિજાતિં કોપનં પ્રતિ। પૃથે બાલેતિ કૃત્વા વૈ સુતા ચાસિમમેતિ ચ
'મને લાગે છે કે ગુસ્સાવાળા બ્રાહ્મણો અંગે તને સમજાવવું જોઈએ; પૃથા હજી બાળ છે, પણ મારી દીકરી છે અને મારી પાસે આવી છે.'
વૃષ્ણીનાં ચ કુલે જાતા શૂરસ્ દયિતા સુતા। દત્તા પ્રીતિમતા મહ્યં પિત્રા બાલા પુરાસ્વયમ્
'વૃષ્ણિવંશમાં જન્મેલી, શૂરની પ્રિય પુત્રી, મને મારા પ્રેમાળ પિતાએ બાળપણમાં જ આપી હતી.'
વસુદેવસ્ ભગિની સુતાનાં પ્રવરા મમ। અગ્ર્યમગ્રે પ્રતિજ્ઞાય તેનાસિ દુહિતા મમ
વસુદેવની બહેન, મારા પુત્રોમાં શ્રેષ્ઠ, મને શ્રેષ્ઠ તરીકે વચનબદ્ધ કરવામાં આવી હતી; તેથી, તું મારી દીકરી છે.
તાદૃશે હિ કુલે જાતા કુલે મમ વિવર્ધિતા। સુખાત્સુખમનુપ્રાપ્તા હ્રદાદ્ધ્રદમિવાપગા
એવી ઉંચી કુળમાં જન્મેલી અને મારા કુળમાં પોષાયેલી, તું સુખ પર સુખ પામી છે, જેમ કે એક તળાવમાંથી બીજું તળાવ ભરાય છે તેમ.
દૌષ્કુલેયા વિશેષેણ કથંચિત્પ્રગ્રહં ગતાઃ। બાલભાવાદ્વિકુર્વન્તિ પ્રાયશઃ પ્રમદાઃ શુભે
નિચા કુળની સ્ત્રીઓ ખાસ કરીને ક્યારેક ભટકી જાય છે; બાળપણના કારણે, તેઓ ઘણીવાર યોગ્ય વર્તન કરતી નથી, હે શુભે.
પૃથે રાજકુલે જન્મ રૂપં ચાપિ તવાદ્ભુતમ્। તેન તેનાસિ સંપન્ના સમુપેતા ચ ભામિનિ
પૃથા, તારો જન્મ રાજકુળમાં થયો છે અને તારી સુંદરતા પણ અદભૂત છે; તેથી, તું સૌંદર્ય અને સમૃદ્ધિથી યુક્ત થઈ છે, હે સુંદર.
સા ત્વં દર્પં પરિત્યજ્ય દમ્ભં માનં ચ ભામિનિ। આરાધ્યવરદં વિપ્રં શ્રેયસા યોક્ષ્યસે પૃથે
હે સુંદર, હવે તું અહંકાર, દંભ અને માન છોડીને, વરદાન આપનાર બ્રાહ્મણની ભક્તિ કર; એથી તને કલ્યાણ મળશે, હે પૃથા.
એવં પ્રાપ્સ્યસિ કલ્યાણિ કલ્યાણમનઘે ધ્રુવમ્। કોપિતે ચ દ્વિજશ્રેષ્ઠે કુત્સ્નં દહ્યેત મે કુલમ્
આ રીતે, હે નિર્દોષ અને શુભે, તને નિશ્ચિતપણે કલ્યાણ મળશે; પણ જો શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ ગુસ્સે થાય તો મારું આખું કુળ બળી જશે.
બ્રાહ્મણં યન્ત્રિતા રાજન્નુપસ્થાસ્યામિ પૂજયા। યથાપ્રતિજ્ઞં રાજેન્દ્રન ચ મિથ્યા બ્રવીમ્યહમ્
હે રાજા, હું બ્રાહ્મણની સેવા શ્રદ્ધાથી કરીશ, જેમ વચન આપ્યું છે; અને હે રાજાધિરાજ, હું ક્યારેય ખોટું બોલતી નથી.
એષ ચૈવ સ્વભાવો મે પૂજયેયં દ્વિજાનિતિ। તવ ચૈવ પ્રિયં કાર્યં શ્રેયશ્ચ પરમં મમ
મારો સ્વભાવ એવો છે કે હું બ્રાહ્મણોની સન્માન કરું; અને હું તને પ્રસન્ન કરું, કેમ કે તારો કલ્યાણ જ મારું પરમ હિત છે.
યદ્યેવૈષ્યતિ સાયાહ્ને યદિ પ્રાતરથો નિશિ। યદ્યર્ધરાત્રે ભગવાન્ન મે કોપં કરિષ્યતિ
બ્રાહ્મણ સાંજે આવે કે સવારે, રાત્રે કે અડધી રાત્રે આવે, તો પણ મને ક્યારેય ગુસ્સો નહીં આવે.
લાભો મમૈષ રાજેન્દ્ર યદ્વૈપૂજયિતું દ્વિજાન્। આદેશે તવ તિષ્ઠન્તી હિતં કુર્યાં નરોત્તમ
હે રાજા, બ્રાહ્મણની પૂજા કરવી એ મારું ભાગ્ય છે; અને તારા આદેશમાં રહીને હું હંમેશાં તારો હિત જ કરીશ, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ.
વિસ્રબ્ધો ભવરાજેન્દ્ર ન વ્યલીકં દ્વિજોત્તમઃ। વસન્પ્રાપ્સ્યતિ તે ગેહે સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે
હે રાજેન્દ્ર, નિડર થા; શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ તારા ઘરમાં રહીને ક્યારેય ખોટું કામ નહીં કરે; હું તને સાચું જ કહું છું.
યત્પ્રિયં ચ દ્વિજસ્યાસ્ય હિતં ચૈવ તવાનઘ। યતિષ્યામિ તથા રાજન્વ્યેતુ તે માનસો જ્વરઃ
હે નિર્દોષ, જે બ્રાહ્મણને આનંદ આપે અને તારો લાભ કરે, એ બધું હું પ્રયત્નપૂર્વક કરીશ; તું ચિંતામુક્ત રહીશ, હે રાજા.
બ્રાહ્મણા હિ મહાભાગાઃ પૂજિતાઃ પૃથિવીપતે। તારણાય સમર્થાઃ સ્યુર્વિપરીતે વધાય ચ
હે પૃથ્વીનાથ, બ્રાહ્મણો મહાન ભાગ્યશાળી છે; તેમનું સન્માન કરશો તો તેઓ ઉદ્ધાર કરે છે, અને અવગણના કરશો તો વિનાશ પણ લાવે છે.
રસાઽહમેતદ્વિજાનન્તી તોષયિષ્યે દ્વિજોત્તમમ્। ન મત્કૃતેવ્યથાં રાજન્પ્રાપ્સ્યસિ દ્વિજસત્તમાત્
હું આ જાણીને શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને પ્રસન્ન કરીશ; મારી તરફથી તને ક્યારેય બ્રાહ્મણના કારણે દુઃખ નહીં થાય, હે રાજા.
અપરાધેઽપિ રાજેન્દ્ર રાજ્ઞામશ્રેયસે દ્વિજાઃ। ભવન્તિ ચ્યવનો યદ્વત્સુકન્યાયાઃ કૃતે પુરા
હે રાજેન્દ્ર, ભલે રાજાઓથી ભૂલ થાય, તો પણ બ્રાહ્મણો તેમને અશુભ ફળ આપે છે, જેમ ચ્યવને સુકન્યાના કારણે કર્યો હતો.
નિયમેન પરેણાહમુપસ્થાસ્યે દ્વિજોત્તમમ્। યથા ત્વયા નરેન્દ્રેદં ભાપિતં બ્રાહ્મણં પ્રતિ
હું સંપૂર્ણ નિયમથી શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણની સેવા કરીશ, જેમ તું ઇચ્છે છે, હે રાજા.
એવં બ્રુવન્તીં બહુશઃ પરિષ્વજ્ય સમર્થ્ય ચ। ઇતિચેતિ ચ ક્રતવ્યં રાજા સર્વમથાદિશત્
એવી રીતે, જ્યારે તેણે વારંવાર કહ્યું, ત્યારે રાજાએ તેને હૃદયથી લગાડી અને સમર્થન આપ્યું, અને પછી બધું તેમ જ કરવા આદેશ આપ્યો.
એવમેતત્ત્વયા ભદ્રે કર્તવ્યમવિશઙ્કયા। મદ્ધિતાર્થં તથાઽઽત્માર્થંકુલાર્થં ચાપ્યનિન્દિતે
હે ભદ્રે, તું નિડર થઈને એ બધું કરજે—મારા હિત માટે, તારા હિત માટે અને કુળના કલ્યાણ માટે, હે નિર્દોષ.
એવમુક્ત્વા તુ તાં કન્યાં કુન્તિભોજો મહાયશાઃ। પૃથાં પરિદદૌ તસ્મૈ દ્વિજાય દ્વિજવત્સલઃ
આ રીતે કહીને, મહાન યશસ્વી કુંતિભોજે, જે બ્રાહ્મણપ્રેમી હતા, પોતાની પુત્રી પૃથાને એ બ્રાહ્મણને આપી દીધી.
ઇયં બ્રહ્મન્મમ સુતા બાલા સુખવિવર્ધિતા। અપરાધ્યેત યત્કિંચિન્ન કાર્યં હૃદિ તત્ત્વયા
હે બ્રાહ્મણ, આ મારી દીકરી છે, બાળપણથી જ આરામથી ઉછેરેલી છે; જો એથી કયાંયે કોઈ ભૂલ થઈ જાય, તો તમે એ વાતને દિલ પર ન લેવી.
દ્વિજાતયો મહાભાગા વૃદ્ધબાલતપસ્વિષુ। ભવન્ત્યક્રોધનાઃ પ્રાયો હ્યપરાદ્ધેષુ નિત્યદા
હે સૌભાગ્યશાળી બ્રાહ્મણો, તમે વૃદ્ધ, બાળ અને તપસ્વીઓમાં, ભૂલ કરનારને સામાન્ય રીતે હંમેશા માફ કરી દો છો.
સુમહત્યપરાધેઽપિ ક્ષાન્તિઃ કાર્યા દ્વિજાતિભિઃ। યથાશક્તિ યથોત્સાહં પૂજા ગ્રાહ્યા દ્વિજોત્તમ
મોટી ભૂલ થાય ત્યારે પણ બ્રાહ્મણોએ ક્ષમા રાખવી જોઈએ; અને જેટલી શક્તિ અને ઉત્સાહ હોય એટલી પૂજા સ્વીકારવી, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ.
તથેતિ બ્રાહ્મણેનોક્તે સ રાજા પ્રીતમાનસઃ। હંસચન્દ્રાંશુસંકાશં ગૃહમસ્મૈ ન્યવેદયત્
બ્રાહ્મણે 'જેમ તું કહે તેમ' એમ કહ્યું ત્યારે, રાજાને ખૂબ આનંદ થયો અને તેણે ચાંદની અને હંસ જેવું તેજસ્વી ઘર એ બ્રાહ્મણને આપ્યું.
તત્રાગ્નિશરણે ક્લૃપ્તમાસનં તસ્ય ભાનુમત્। આહારાદિ ચ સર્વં તત્તથૈવ પ્રત્યવેદયત્
ત્યાં અગ્નિસ્થાનમાં, તેના માટે સૂર્ય જેવું તેજસ્વી આસન ગોઠવાયું અને ખોરાક સહિતની બધી જ જરૂરિયાતો પૂરી પાડવામાં આવી.
નિક્ષિપ્ય રાજપુત્રી તુ તન્દ્રીં માનં તથૈવ ચ। આતસ્થે પરમં યત્નં બ્રાહ્મણસ્યાભિરાધને
રાજકુમારી પૃથાએ ઊંઘ અને અભિમાન બાજુએ મૂકી, આખા મનથી બ્રાહ્મણને પ્રસન્ન કરવા માટે શ્રેષ્ઠ પ્રયત્ન કર્યો.
તત્રસા બ્રાહ્મણં ગત્વા પૃથા શૌચપરા સતી। વિધિવત્પરિચારાર્હં દેવવત્પર્યતોષયત્
ત્યાં પૃથાએ, શુદ્ધતામાં તત્પર રહી, વિધિ પ્રમાણે બ્રાહ્મણની સેવા કરી અને દેવતાની જેમ તેની પૂજા કરી.
સા તુ કન્યા મહારાજ બ્રાહ્મણં સંશિતવ્રતમ્। તોષયામાસ શુદ્ધેન મનસા સંશિતવ્રતા
હે રાજા, એ કન્યાએ, જે પોતાનાં વ્રતમાં દૃઢ હતી, શુદ્ધ મનથી એ બ્રાહ્મણને, જે પણ વ્રતમાં સ્થિર હતો, પ્રસન્ન કર્યો.
પ્રાતરેષ્યામ્યથેત્યુક્ત્વા કદાચિદ્દ્વિજસત્તમઃ। તત આયાતિ રાજેન્દ્ર સાયં રાત્રાવથો પુનઃ
ક્યારેક એ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ કહેતો કે 'હું સવારમાં જઈશ', પણ પછી એ સાંજે, રાત્રે અને ફરી પાછો આવતો.