કુતશ્ચ કવચં તસ્યં કુણ્ડલેચૈવ સત્તમ। એતદિચ્છામ્યહં શ્રોતું તન્મે બ્રૂહિ તપોધન
તેનું કવચ અને કુંડળ તેને ક્યાંથી મળ્યાં, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ? હું એ સાંભળવા ઈચ્છું છું—મને કહો, હે તપસ્વી.
અહં રાજન્બ્રવીમ્યેતત્તસ્ય ગુહ્યં વિભાવસોઃ। યાદૃશે કુણ્ડલે તે ચ કવચં વૈવ યાદૃશમ્
હે રાજા, હું તને એ તેજસ્વી દેવનું રહસ્ય કહું છું—તેના કુંડળ અને કવચ કેવા હતા.
કુન્તિભોજં પુરા રાજન્બ્રાહ્મણઃ પર્યુપસ્થિતઃ। તિગ્મતેજા મહાન્પ્રાંશુઃ શ્મશ્રુદણ્ડજટાધરઃ
એક વખત, હે રાજા, તીક્ષ્ણ તેજ ધરાવતો, ઊંચો, દાઢી, દંડ અને જટાવાળો એક બ્રાહ્મણ કુંતિભોજ પાસે આવ્યો.
દર્સનીયોઽનવદ્યાઙ્ગસ્તેજસા પ્રજ્વલન્નિવ। મધુપિઙ્ગો મધુરવાક્તપઃસ્વાધ્યાયભૂષણઃ
તે દર્શનયોગ્ય, નિર્દોષ અંગોવાળો, તેજથી તેજસ્વી, મધ જેવા પીળા, મીઠી વાણીવાળો અને તપ તથા અધ્યયનથી શોભતો હતો.
સ રાજાનં કુન્તિભોજમબ્રવીત્સુમહાતપાઃ। ભિક્ષામિચ્છામિ વૈ ભોક્તું તવ ગેહે વિમત્સર
તે મહાન તપસ્વીએ કુન્તિભોજ રાજાને કહ્યું: 'હું ઇચ્છું છું કે તમારા ઘરે ભિક્ષા લઈ, નિર્દોષપણે ભોજન કરું.'
ન મે વ્યલીકં કર્તવ્યં ત્વયા વા તવ ચાનુગૈઃ। એવં વત્સ્યામિ તે ગેહે યદિ તે રોચતેઽનઘ
'તમે કે તમારા સેવકોમાંથી કોઈએ પણ મારા પ્રત્યે કોઈ અપરાધ ન કરવો જોઈએ; જો તમને મન હોય તો હું તમારા ઘરે આવી રહીશ.'
યથાકામં ચ ગચ્છેયમાગચ્છેયં તથૈવ ચ। શય્યાસને ચ મે રાજન્નાપરાધ્યેત કશ્ચન
'હું મારી ઇચ્છા પ્રમાણે આવી જઇ શકું અને પાછો આવી શકું; રાજા, મારા શયનસ્થાન કે બેઠકે કોઈએ પણ મને દુઃખ ન પહોંચાડવું.'
તમબ્રવીત્કુન્તિભોજઃ પ્રીતિયુક્તમિદં વચઃ। એવમસ્તુ પરંચેતિ પુનશ્ચૈવમથાબ્રવીત્
કુન્તિભોજે પ્રેમપૂર્વક તેને કહ્યું: 'જેમ તમે કહ્યું તેમ જ રહેશે, અને વધુમાં—' એમ કહી ફરીથી બોલ્યા.
મમ કન્યા મહાપ્રાજ્ઞ પૃથા નામ યશસ્વિની। શીલવૃત્તાન્વિતા સાધ્વી નિયતાઽનવમાનિની
'હે વિદ્વાન, મારી દીકરીનું નામ પૃથા છે, જે ખૂબ જ પ્રસિદ્ધ અને સદ્ગુણવાળી છે; તે સારા સ્વભાવ અને વર્તનથી યુક્ત, નિયમિત અને વિનમ્ર છે.'
ઉપસ્થાસ્યતિ સા ત્વાં વૈ પૂજયાઽનવમત્ય ચ। તસ્યાશ્ચ શીલવૃત્તેન તુષ્ટિં સમુપયાસ્યસિ
'એ તને માનપૂર્વક સેવા કરશે અને કદી પણ અવગણના નહીં કરે; તેની સદગુણતા અને વર્તનથી તું સંતોષ પામશે.'
એવમુક્ત્વા તુ તં વિપ્રમભિપૂજ્ય યથાવિધિ। ઉવાચ કન્યામભ્યેત્ય પૃથાં પૃથુલલોચનામ્
આ રીતે કહી, રાજાએ વિધિ મુજબ બ્રાહ્મણનું સન્માન કર્યું, પછી પહોળા નેત્રવાળી પૃથા પાસે ગયા.
અયં વત્સે મહાભાગો બ્રાહ્મણો વસ્તુમિચ્છતિ। મમ ગેહે મયા ચાસ્ય તથેત્યેવં પ્રતિશ્રુતમ્
'બેટી, આ મહાન બ્રાહ્મણ મારા ઘરે રહેવા માંગે છે અને મેં તેને એ પ્રમાણે વચન આપ્યું છે.'
ત્વયિ વત્સે પરાયત્તં બ્રાહ્મણસ્યાભિરાધનમ્। તન્મે વાક્યમમિથ્યા ત્વં કર્તુમર્હસિ કર્હિચિત્
'બેટી, બ્રાહ્મણને પ્રસન્ન કરવાનું બધું તારા પર આધાર રાખે છે; તું કદી પણ મારા વચનને ખોટું ન પાડે.'
અયં તપસ્વી ભગવાન્સ્વાધ્યાયનિયતો દ્વિજઃ। યદ્યદ્બ્રૂયાન્મહાતેજાસ્તત્તદ્દેયમાત્સરાત્
'આ મહાન તપસ્વી, પૂજ્ય અને સ્વાધ્યાયમાં નિષ્ઠાવાન બ્રાહ્મણ, જે પણ માગે, એ બધું તારે નિર્દોષપણે આપવું.'
બ્રાહ્મણા હિ પરં તેજો બ્રાહ્મણા હિ પરં તપઃ। બ્રાહ્મણાનાં નમસ્કારૈઃ સૂર્યો દિવિ વિરાજતે
'બ્રાહ્મણોમાં સર્વોચ્ચ તેજ અને તપ છે; તેમના વંદનથી જ સૂર્ય આકાશમાં તેજસ્વી બને છે.'
અમાનયન્હિ દાણ્ડક્યો વાતાપિશ્ચ મહાસુરઃ। નિહતો બ્રહ્મદણ્ડેન તાલજઙ્ઘસ્તથૈવ ચ। `વૈન્ધ્યાદ્રિશ્ચ સમુદ્રશ્ચ નદ્દુષશ્ચ વિહિંસિતઃ
'દાંડક, મહાદાનવ વાતાપી અને તાલજંઘ પણ બ્રાહ્મણના બળથી વિનાશ પામ્યા; એ જ રીતે વૈંધ્ય પર્વત, સમુદ્ર અને નદ્દુષ પણ પીડાયા.'
સોયં વત્સે મહાભાર આહિતસ્ત્વયિ સાંપ્રતમ્। ત્વં સદા નિયતા કુર્યા બ્રાહ્મણસ્યાભિરાધનમ્
'હવે, બેટી, આ મોટો ભાર તારા પર મૂકાયો છે; તારે હંમેશા નિયમિતપણે બ્રાહ્મણની સેવા કરવી.'
જાનામિ પ્રણિધાનં તે બાલ્યાત્પ્રભૃતિ નન્દિનિ। બ્રાહ્મણેષ્વિહ સર્વેષુ ગુરુબન્ધુષુ ચૈવ હ
'હું જાણું છું કે, નંદિની, તારી બાળપણથી જ બ્રાહ્મણો, ગુરુઓ અને બંધુઓ પ્રત્યે તારી ભક્તિ છે.'
તથા પ્રેષ્યેષુ સર્વેષુ મિત્રસંબન્ધિમાતૃષુ। મયિ ચૈવ યથાવત્ત્વંસર્વમાવૃત્ય વર્તસે
'એ જ રીતે, બધા સેવકો, મિત્રો, સંબંધીઓ અને માતાઓ પ્રત્યે પણ તું યોગ્ય રીતે વર્તે છે, અને મારી સાથે પણ.'
ન હ્યતુષ્ટો જનોઽસ્તીહ પુરે ચાન્તઃપુરે ચ તે। સમ્યગ્વૃત્ત્યાઽનવદ્યાઙ્ગિ તવ ભૃત્યજનેષ્વપિ
'અહીં neither નગરમાં કે તારા ઘરગથ્થુઓમાં કોઈ પણ તારી યોગ્ય વર્તનના કારણે અસંતોષી નથી, અખંડ અંગવાળી.'
સંદેષ્ટવ્યાં તુ મન્યે ત્વાં દ્વિજાતિં કોપનં પ્રતિ। પૃથે બાલેતિ કૃત્વા વૈ સુતા ચાસિમમેતિ ચ
'મને લાગે છે કે ગુસ્સાવાળા બ્રાહ્મણો અંગે તને સમજાવવું જોઈએ; પૃથા હજી બાળ છે, પણ મારી દીકરી છે અને મારી પાસે આવી છે.'
વૃષ્ણીનાં ચ કુલે જાતા શૂરસ્ દયિતા સુતા। દત્તા પ્રીતિમતા મહ્યં પિત્રા બાલા પુરાસ્વયમ્
'વૃષ્ણિવંશમાં જન્મેલી, શૂરની પ્રિય પુત્રી, મને મારા પ્રેમાળ પિતાએ બાળપણમાં જ આપી હતી.'
વસુદેવસ્ ભગિની સુતાનાં પ્રવરા મમ। અગ્ર્યમગ્રે પ્રતિજ્ઞાય તેનાસિ દુહિતા મમ
વસુદેવની બહેન, મારા પુત્રોમાં શ્રેષ્ઠ, મને શ્રેષ્ઠ તરીકે વચનબદ્ધ કરવામાં આવી હતી; તેથી, તું મારી દીકરી છે.
તાદૃશે હિ કુલે જાતા કુલે મમ વિવર્ધિતા। સુખાત્સુખમનુપ્રાપ્તા હ્રદાદ્ધ્રદમિવાપગા
એવી ઉંચી કુળમાં જન્મેલી અને મારા કુળમાં પોષાયેલી, તું સુખ પર સુખ પામી છે, જેમ કે એક તળાવમાંથી બીજું તળાવ ભરાય છે તેમ.
દૌષ્કુલેયા વિશેષેણ કથંચિત્પ્રગ્રહં ગતાઃ। બાલભાવાદ્વિકુર્વન્તિ પ્રાયશઃ પ્રમદાઃ શુભે
નિચા કુળની સ્ત્રીઓ ખાસ કરીને ક્યારેક ભટકી જાય છે; બાળપણના કારણે, તેઓ ઘણીવાર યોગ્ય વર્તન કરતી નથી, હે શુભે.
પૃથે રાજકુલે જન્મ રૂપં ચાપિ તવાદ્ભુતમ્। તેન તેનાસિ સંપન્ના સમુપેતા ચ ભામિનિ
પૃથા, તારો જન્મ રાજકુળમાં થયો છે અને તારી સુંદરતા પણ અદભૂત છે; તેથી, તું સૌંદર્ય અને સમૃદ્ધિથી યુક્ત થઈ છે, હે સુંદર.
સા ત્વં દર્પં પરિત્યજ્ય દમ્ભં માનં ચ ભામિનિ। આરાધ્યવરદં વિપ્રં શ્રેયસા યોક્ષ્યસે પૃથે
હે સુંદર, હવે તું અહંકાર, દંભ અને માન છોડીને, વરદાન આપનાર બ્રાહ્મણની ભક્તિ કર; એથી તને કલ્યાણ મળશે, હે પૃથા.
એવં પ્રાપ્સ્યસિ કલ્યાણિ કલ્યાણમનઘે ધ્રુવમ્। કોપિતે ચ દ્વિજશ્રેષ્ઠે કુત્સ્નં દહ્યેત મે કુલમ્
આ રીતે, હે નિર્દોષ અને શુભે, તને નિશ્ચિતપણે કલ્યાણ મળશે; પણ જો શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ ગુસ્સે થાય તો મારું આખું કુળ બળી જશે.
બ્રાહ્મણં યન્ત્રિતા રાજન્નુપસ્થાસ્યામિ પૂજયા। યથાપ્રતિજ્ઞં રાજેન્દ્રન ચ મિથ્યા બ્રવીમ્યહમ્
હે રાજા, હું બ્રાહ્મણની સેવા શ્રદ્ધાથી કરીશ, જેમ વચન આપ્યું છે; અને હે રાજાધિરાજ, હું ક્યારેય ખોટું બોલતી નથી.
એષ ચૈવ સ્વભાવો મે પૂજયેયં દ્વિજાનિતિ। તવ ચૈવ પ્રિયં કાર્યં શ્રેયશ્ચ પરમં મમ
મારો સ્વભાવ એવો છે કે હું બ્રાહ્મણોની સન્માન કરું; અને હું તને પ્રસન્ન કરું, કેમ કે તારો કલ્યાણ જ મારું પરમ હિત છે.