નાન્યસ્મિન્પુરુષે સન્તિ યે સત્યવતિ વૈ ગુણાઃ। પ્રદાનમેવ તસ્માન્મે રોચતે દુહિતુસ્તવ
સત્યવતીમાં જે ગુણો છે, એ બીજા કોઈમાં નથી. એટલે, હું મારી દીકરી તને આપવાનું પસંદ કરું છું.
અવિચાલ્યમેતદુક્તં તથ્યં ચ ભવતા વચઃ। કરિષ્યામ્યેતદેવં ચ ગુરુર્હિ ભગવાન્મમ
તારે જે કહ્યું એ અડગ અને સાચું છે. હું એ જ કરીશ, કેમ કે તું મારા ગુરુ છે.
અવિઘ્નમસ્તુ સાવિત્ર્યાઃ પ્રદાને દુહિતુસ્તવ। સાધયિષ્યામ્યહં તાવત્સર્વેષાં ભદ્રમસ્તુ વઃ
તારી દીકરી સાવિત્રીના વિવાહમાં કોઈ અવરોધ ન આવે. હું આ કાર્ય પૂરું કરીશ અને તમે બધા સુખી રહો.
એવમુક્ત્વા સ્વમુત્પત્ય નારદસ્ત્રિદિવં ગતઃ। રાજાઽપિ દુહિતુઃ સજ્જં વૈવાહિકમકારયત્
આ રીતે કહીને નારદ ઊભા થયા અને સ્વર્ગે ગયા. રાજાએ પણ પોતાની દીકરીના લગ્નની તૈયારીઓ શરૂ કરી.
અથ કન્યાપ્રદાને સ તમેવાર્થં વિચિન્તયન્। સમાનિત્યે ચ તત્સર્વંભાણ્ડં વૈવાહિકં નૃપઃ
પછી, દીકરીના વિવાહ વિશે વિચારીને રાજાએ બધું લગ્નનું સામાન ભેગું કર્યું.
તતો વૃદ્ધાન્દ્વિજાન્સર્વાનૃત્વિક્સભ્યપુરોહિતાન્। સમાહૂય દિને પુણ્યે પ્રયયૌ સહ કન્યયા
પવિત્ર દિવસે રાજાએ બધા વડીલ, બ્રાહ્મણો, યજમાન અને પુરોહિતોને બોલાવ્યા અને દીકરી સાથે નીકળી પડ્યા.
મેધ્યારણ્યં સ ગત્વા ચ દ્યુમત્સેનાશ્રમં નૃપઃ। પદ્ભ્યામેવ દ્વિજૈઃ સાર્ધં રાજર્ષિં તમુપાગમત્
રાજા પવિત્ર જંગલમાં દ્યુમત્સેનના આશ્રમમાં ગયા અને બ્રાહ્મણો સાથે પગપાળા એ રાજર્ષિ પાસે પહોંચ્યા.
તત્રાપશ્યન્મહાભાગં સાલવૃક્ષમુપાશ્રિતમ્। કૌશ્યાં બૃસ્યાં સમાસીનં ચક્ષુર્હીનં નૃપં તદા
ત્યાં તેણે મહાન અને તેજસ્વી રાજાને જોયા, જે દ્રષ્ટિથી વંચિત હતા, કુશના આસન અને મૃગચર્મ પર બેઠેલા અને સાલ વૃક્ષની છાંયમાં હતા.
સ રાજા તસ્ય રાજર્ષેઃ કૃત્વાપૂજાં યથાઽર્હતઃ। વાચા સુનિયતો ભૂત્વા ચકારાત્મનિવેદનમ્
રાજાએ એ રાજર્ષિને યોગ્ય રીતે વંદન કરીને, સંયમથી વાત કરી અને પોતાનું પરિચય આપ્યો.
તસ્યાર્ધ્યમાસં ચૈવ ગાં ચાવેદ્યસ ધર્મવિત્। કિમાગમનમિત્યેવં રાજા રાજાનમબ્રવીત્
ધર્મજ્ઞ એ રાજાએ તેમને પાદ્ય અને ગાય આપી, પછી પૂછ્યું: 'તમે કયા હેતુથી આવ્યા છો?'
તસ્ય સર્વમભિપ્રાયમિતિકર્તવ્યતાં ચ તામ્। સત્યવન્તં સમુદ્દિશ્ય સર્વમેવ ન્યવેદયત્
પછી રાજાએ સત્યવાનને લગતી પોતાની આખી ઇચ્છા અને હેતુ તેમને જણાવી દીધા.
સાવિત્રી નામ રાજર્ષે કન્યેયં મમ શોભના। તાં સ્વધર્મેણ ધર્મજ્ઞ સ્નુષાર્થે ત્વં ગૃહાણ મે
'હે રાજર્ષિ, આ મારી સુંદર દીકરી સાવિત્રી છે. ધર્મ પ્રમાણે, તું તેને મારી વહુ તરીકે સ્વીકાર.'
ચ્યુતાઃ સ્મ રાજ્યાદ્વનવાસમાશ્રિતા- શ્ચરામ ધર્મં નિયતાસ્તપસ્વિનઃ। કથં ત્વનર્હા વનવાસમાશ્રમે સહિષ્યતિ ક્લેશમિમં સુતા તવ
'અમે રાજ્ય ગુમાવીને જંગલમાં રહેવા આવ્યા છીએ, ધર્મ અને તપસ્યામાં લાગેલા છીએ. તારી દીકરી, જેને આ દુઃખની આદત નથી, એ જંગલના કષ્ટ કેવી રીતે સહન કરશે?'
સુખં ચ દુઃખં ચ ભવાભવાત્મકં યદા વિજાનાતિ સુતાઽહમેવ ચ। ન મદ્વિધે યુજ્યતેવાક્યમીદૃશં વિનિશ્ચયેનાભિગતોસ્મિ તે નૃપ
'મારી દીકરી અને હું સુખ-દુઃખ અને આવ-જાવનું સ્વરૂપ જાણીએ છીએ. આવી વાતો મારા જેવા માટે યોગ્ય નથી, રાજા. હું નિશ્ચયપૂર્વક તારી પાસે આવ્યો છું.'
આશાં નાર્હસિ મે હન્તું સૌહૃદાત્પ્રણતસ્ય ચ। અભિતશ્ચાગતં પ્રેમ્ણા પ્રત્યાખ્યાતું ન માઽર્હસિ
'મિત્રતાથી અને શ્રદ્ધાથી હું તારી પાસે આવ્યો છું, મારી આશા તું તોડી ન નાખે. પ્રેમથી તારી પાસે આવ્યો છું, મને તું નકારવું નહીં.'
અનુરૂપો હિ યુક્તશ્ચ ત્વં મમાહં તવાપિ ચ। સ્નુષાં પ્રતીચ્છ મે કન્યાં ભાર્યાં સત્યવતસ્તતઃ
'તું પણ યોગ્ય છે અને હું પણ. એટલે મારી દીકરીને સત્યવાનની પત્ની તરીકે, વહુ તરીકે સ્વીકાર.'
પૂર્વમેવાભિલવિતઃ સંબન્ધો મે ત્વયા સહ। ભ્રષ્ટરાજ્યસ્ત્વહમિતિ તત એતદ્વિચારિતમ્
'આ સંબંધ હું પહેલેથી જ ઈચ્છતો હતો. રાજ્ય ગુમાવ્યું હોવા છતાં, એ માટે જ મેં આ વિચાર કર્યો.'
અભિપ્રાયસ્ત્વયં યો મે પૂર્વમેવાભિકાઙ્ક્ષિતઃ। સ નિર્વર્તતુ મેઽદ્યૈવ કાઙ્ક્ષિતો હ્યસિ મેઽતિથિઃ
'જે ઈચ્છા મેં પહેલા રાખી હતી, એ આજે પૂરી થાય. તું એ મહેમાન છે, જેને હું લાંબા સમયથી ઇચ્છતો હતો.'
તતઃ સર્વાન્સમાનાય્ય દ્વિજાનાશ્રમવાસિનઃ। યથાવિધિ સમુદ્વાહં કારયામાસતુર્નૃપૌ
પછી બંને રાજાઓએ આશ્રમમાં રહેતા બધા બ્રાહ્મણોને બોલાવ્યા અને યોગ્ય વિધિ પ્રમાણે લગ્ન કરાવ્યા.
દત્ત્વા સોઽશ્વપતિઃ કન્યાં યથાર્હં સપરિચ્છદમ્। યયૌ સ્વમેવ ભવનં યુક્તઃ પરમયા મુદા
પછી અશ્વપતિએ પોતાની દીકરીને તમામ આભૂષણો અને સાથીદારો સાથે યોગ્ય રીતે આપી, આનંદથી પોતાના મહેલે પરત ગયા.
સત્યવાનપિ તાં ભાર્યાં લબ્ધ્વા સર્વગુણાન્વિતામ્। મુમુદે સા રચ રતં લબ્ધ્વા ભર્તારં મનસેપ્સિતમ્
સત્યવાને સર્વગુણવતી પત્ની મળતાં હૃદયથી ઇચ્છેલી જીવનસાથી પામીને ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો.
ગતે પિતરિ સર્વાણિ સંન્યસ્યાભરણાનિ સા। જગૃહેવલ્કલાન્યેવ વસ્ત્રં કાષાયમેવ ચ
પિતા જતા, તેણે બધા આભૂષણો ઉતારીને ફક્ત વાલકલ અને કાશાયી વસ્ત્ર ધારણ કર્યા.
પરિચારૈર્ગુણૈશ્ચૈવ પ્રશ્રયેણ દમેન ચ। સર્વકામક્રિયાભિશ્ચ સર્વેષાં તુષ્ટિમાદધે
તેણી સેવા, સારા ગુણો, વિનમ્રતા, સંયમ અને સૌની ઇચ્છાઓ પૂરી કરીને બધાને પ્રસન્ન રાખતી.
શ્વશ્રૂં શરીરસત્કારૈઃ સર્વૈરાચ્છાદનાદિભિઃ। શ્વશુરં દેવસત્કારૈર્વાચઃ સંયમનેન ચ
તેણી સાસુની સેવા, કપડાં વગેરેથી સન્માન કરતી અને સસરાને દેવ જેવો માન આપતી તથા વાણીમાં સંયમ રાખતી.
તથૈવ પ્રિયવાદેન નૈષુણેન શમેન ચ। રહશ્ચૈવોપચારેણ ભર્તારં પર્યતોષયત્
તે જ રીતે, મીઠી વાણી, નિંદા ન કરવી, શાંતિ અને એકાંતમાં ખાસ ધ્યાનથી પતિને પ્રસન્ન કરતી.
એવં તત્રાશ્રમે તેષાં તદા નિવસતાં સતામ્। કાલસ્તપસ્યતાં કશ્ચિદપાક્રામત ભારત
આ રીતે, જ્યારે તે સર્વે સારા લોકો આશ્રમમાં રહેતા અને તપશ્ચર્યામાં લીન હતા, ત્યારે થોડો સમય વીતી ગયો.
સાવિત્ર્યાગ્લાયમાનાયાસ્તિષ્ઠન્ત્યાસ્તુ દિવાનિશમ। નારદેન યદુક્તં તદ્વાક્યં મનસિ વર્તતે
જ્યારે સાવિત્રી દિવસ-રાત થાકી રહી, ત્યારે નારદે કહેલા શબ્દો સતત તેના મનમાં ફરી રહ્યા હતા.
તતઃ કાલે બહુતિથે વ્યતિક્રાન્તે કદાચન। પ્રાપ્તઃ સ કાલો મર્વ્યં યત્રસત્યવતા નૃપ
પછી ઘણા દિવસો વીતી ગયા પછી, સત્યવાનના મૃત્યુનો નિર્ધારિત સમય આવી પહોંચ્યો, રાજન.
ગણયન્ત્યાશ્ચ સાવિત્ર્યા દિવસદિવસે ગતે। યદ્વાક્યં નારદેનોક્તં વર્તતે હૃદિ નિત્યશઃ
જ્યારે સાવિત્રી દિવસો ગણતી રહી, ત્યારે નારદે કહેલા શબ્દો સતત તેના હૃદયમાં રહેતા.
ચતુર્થેઽહનિ મર્તવ્યમિતિ સંચિન્ત્ય ભામિની। વ્રતં ત્રિરાત્રમુદ્દિશ્ય દિવારાત્રં સ્થિતાઽભવત્
પતિ ચોથા દિવસે અવસાન પામશે એમ વિચારી, તેજસ્વિ સાવિત્રીએ ત્રણ રાતનું વ્રત ધારણ કર્યું અને દિવસ-રાત સ્થિર રહી.