રૂપિણી તુ તદા રાજન્દર્શયામાસ તં નૃપમ્। અગ્નિહોત્રાત્સમુત્થાય હર્ષેણ મહતાઽન્વિતા
પછી, હે રાજા, તેજસ્વી રૂપે સાવિત્રી એ રાજાને દર્શન આપી, અગ્નિહોત્રમાંથી બહાર આવી, અને આનંદથી ભરાઈ.
ઉવાચ ચૈનં વરદા વચનં પાર્થિવં તદા। સા તમશ્વપતિં રાજન્સાવિત્રી નિયમે સ્થિતમ્
એ વરદાન આપનાર સાવિત્રીએ એ સમયે રાજાને કહ્યું, હે રાજા, જે અશ્વપતિ વ્રતમાં સ્થિર હતા, તેમને સંબોધ્યા.
બ્રહ્મચર્યેણ શુદ્ધેન દમેન નિયમેન રચ। સર્વાત્મના ચ ભક્ત્યા ચ તુષ્ટાઽસ્મિ તવ પાર્થિવાઃ
શુદ્ધ બ્રહ્મચર્ય, દમ, નિયમ અને તારી પૂર્ણ ભક્તિથી, હે રાજા, હું તારી પર પ્રસન્ન છું.
વરં વૃણીષ્વાશ્વપતે મદ્રરાજ યદીપ્સિતમ્। ન પ્રામાદશ્ચ ધર્મેષુ કર્તવ્યસ્તે કથંચન
હે અશ્વપતિ, મદ્રના રાજા, જે તને ઇચ્છા હોય તે વર માંગ; અને ક્યારેય ધર્મમાં બેદરકારી ન કરવી.
અપત્યાર્થઃ સમારમ્ભઃ કૃતો ધર્મેપ્સયા મયા। પુત્રા મે બહવો દેવિ ભવેયુઃ કુલભાવનાઃ
સંતાન માટે મેં આ પ્રયત્ન કર્યો છે, અને ધર્મની ઈચ્છાથી કર્યો છે; હે દેવી, મારા ઘણા પુત્રો થાય, જે કુળને વધારનાર બને.
તુષ્ટાઽસિ યદિ મે દેવિ વરમેતં વૃણોમ્યહમ્। સંતાં પરમો ધર્મ ઇત્યાહુર્માં દ્વિજાતયઃ
હે દેવી, જો તું મારે પર પ્રસન્ન હોય, તો હું એ વર માગું છું કે મને સંતાન મળે; કારણ કે દ્વિજાતિઓ કહે છે કે સંતાન જ સર્વોચ્ચ ધર્મ છે.
પૂર્વમેવ મયા રાજન્નભિપ્રાયમિમં તવ। જ્ઞાત્વા પુત્રાર્થમુક્તો વૈ ભગવાંસ્તે પિતામહઃ
રાજા, હું તો પહેલેથી જ તારો ઇરાદો સમજી ગયો હતો; તારા પુત્ર માટે જ પિતામહે તને આવું કહ્યું હતું.
પ્રસાદાચ્ચૈવ તસ્માત્તે સ્વયં વિહિતવત્યહમ્। કન્યા તેજસ્વિની સૌમ્ય ક્ષિપ્રમેવ ભવિષ્યતિ
પિતામહની કૃપાથી મેં પોતે જ આ બધું ગોઠવ્યું છે; હે સૌમ્ય, તને બહુ જલ્દી તેજસ્વી દીકરી થશે.
ઉત્તરં ચ ન તે કિંચિદ્વ્યાહર્તવ્યં કથંચન। પિતામહનિયોગેન તુષ્ટા હ્યેતદ્બ્રવીમિ તે
હવે તારે કશી રીતે પણ વધુ કંઈ કહેવું નહીં; પિતામહના આદેશથી સંતોષ પામી, હું તને આ કહું છું.
સ તથેતિ પ્રતિજ્ઞાય સાવિત્ર્યા વચનં નૃપઃ। પ્રસાદયામાસ પુનઃ ક્ષિપ્રમેતદ્ભવિષ્યતિ
રાજાએ સાવિત્રીના શબ્દો સાંભળી 'જેમ કહું તેમ જ થાઓ' કહી વચન આપ્યું અને ફરીથી કૃપા માગી; અને જલ્દી જ એ બધું સાચું થયું.
અન્તર્હિતાયાં સાવિત્ર્યાં જગામ સ્વપુરં નૃપઃ। સ્વરાજ્યે ચાવસદ્બીરઃ પ્રજા ધર્મેણ પાલયન્
જ્યારે સાવિત્રી અદૃશ્ય થઈ ગઈ, ત્યારે રાજા પોતાના શહેરે પાછો ફર્યો; અને પોતાના રાજ્યમાં ધર્મથી પ્રજાનું રક્ષણ કરતા રહેવા લાગ્યો.
કસ્મિંશ્ચિત્તુ ગતે કાલે સ રાજા નિયતબ્રતઃ। જ્યેષ્ઠાયાં ધર્મચારિણ્યાં મહિષ્યાં કગર્ભમાદધે
થોડો સમય પસાર થયો પછી, એ રાજાએ પોતાના વચન પાળતા, મોટી અને ધર્મનિષ્ઠ રાણીના ગર્ભમાં સંતાન આપ્યું.
રાજપુત્ર્યાસ્તુ ગર્ભઃ સ માનવ્યા ભરતર્ષભ। વ્યર્ધતં તદા શુક્લે તારાપતિરિવામ્બરે
હે ભરતકુલના શ્રેષ્ઠ, રાજકુમારી માનવીના ગર્ભમાં તે સંતાન ચાંદની જેમ ધીરે ધીરે વધવા લાગ્યું.
પ્રાપ્તે કાલે તુ સુષુવે કન્યાં રાજીવલોચનામ્। ક્રિયાશ્ચ તસ્યા મુદિતશ્ચક્રે ચ નૃપસત્તમઃ
સમય આવતાં, એ રાણી એ રજકમળ જેવી આંખોવાળી દીકરીને જન્મ આપી; રાજાએ આનંદપૂર્વક એની તમામ વિધિઓ કરી.
સાવિત્ર્યા પ્રીતયા દત્તા સાવ્ત્ર્યા દ્દુતયા હ્યપિ। સાવિત્રીત્યેવ નામાસ્યાશ્ચક્રુર્વિપ્રાસ્તથા પિતા
સાવિત્રીના પ્રેમ અને આનંદથી, બ્રાહ્મણો અને પિતાએ એ દીકરીનું નામ પણ 'સાવિત્રી' રાખ્યું.
સા વિગ્રહવતીવ શ્રીવ્યવર્ધત નૃપાત્મજા। કાલેન ચાપિ સા કન્યા યૌવનસ્તા બભૂવ હ
એ રાજકુમારી સુંદરતા અને તેજમાં સતત વધતી ગઈ; અને સમય જતાં એ કન્યા યુવાનીમાં પ્રવેશી.
તાં સુમધ્યાં પૃથુશ્રોણીં પ્રતિમાં કાઞ્ચનીમિવ। પ્રાપ્તેયં રદેવકન્યેતિ દૃષ્ટ્વા સંમેનિરે જનાઃ
એ સુમધુર કટિ અને પહોળા કટિવાળી, словно સોનાની મૂર્તિ જેવી લાગતી; લોકો એને જોઈને માનતા કે દેવકન્યા ધરતી પર આવી છે.
તાં તુ પદ્મપલાશાક્ષીં જ્વલન્તીમિવ તેજસા। ન કશ્ચિદ્વરયામાસ તેજસા પ્રતિવારિતઃ
પણ એના કમળપાંખ જેવી આંખો અને તેજથી ઝળહળતી હતી, એટલે કોઈએ એની પાસે વર માંગ્યો નહીં; સૌ એના તેજથી અટકી ગયા.
અથોપોષ્ય શિરઃસ્નાતા દેવતામભિગમ્ય સા। હુત્વાગ્નિં વિધિવદ્વિપ્રાન્વાચયામાસ પર્વણિ
પછી, ઉપવાસ અને માથું ધોઈને, એ દેવતાની પૂજા કરવા ગઈ; વિધિપૂર્વક અગ્નિહોમ કરીને, તહેવારના દિવસે બ્રાહ્મણોને બોલાવ્યા.
સાઽભિવાદ્ય પિતુઃ પાદૌ શેષાઃ પૂર્વં નિવેદ્ય ચ। કૃતાઞ્જલિર્વરારોહા નૃપતેઃ પાર્શ્વમાસ્થિતા
એણે પિતાના પગે વંદન કર્યું, બાકી બધું પહેલેથી જણાવી દીધું અને હાથ જોડીને, એ કન્યા રાજાના બાજુમાં ઊભી રહી.
યૌવનસ્થાં તુ તાં દૃષ્ટ્વા સ્વાં સુતાં દેવરૂપિણીમ્। અયાચ્યમાનાં ચ વરૈર્નૃપતિર્દુઃખિતોઽભવત્
પોતાની યુવાન અને દેવતુલ્ય રૂપાળી દીકરીને જોઈ, અને કોઈ વર માંગતો ન હોવાથી, રાજાને દુઃખ થયું.
પુત્રિ પ્રદાનકાલસ્તે ન ચ કશ્ચિદ્વૃણોતિ મામ્। સ્વયમન્વિચ્છ ભર્તારં ગુણૈઃ સદૃશમાત્મનઃ
દીકરી, તારો લગ્નનો સમય આવી ગયો છે, પણ કોઈ મને વર માંગવા આવતો નથી; તું પોતે જ પોતાના ગુણોને યોગ્ય એવો પતિ શોધ.
પ્રાર્થિતઃ પુરુષો યશ્ચ સ નિવેદ્યસ્ત્વયા મમ। વિમૃશ્યાહં પ્રદાસ્યામિ વરય ત્વં યથેપ્સિતમ્
તને જે પુરુષ પસંદ હોય, એનું નામ મને જણાવજે; હું વિચાર કરી તારો વિવાહ કરીશ—તું મનગમતો વર પસંદ કર.
શ્રુતં હિ ધર્મશાસ્ત્રેષુ પઠ્યમાનં દ્વિજાતિભિઃ। તથા ત્વમપિકલ્યાણિ ગદતો મે વચઃ શૃણુ
ધર્મશાસ્ત્રોમાં, જે દ્વિજોએ વાંચ્યું છે, એ સાંભળ્યું છે; એ પ્રમાણે, હે કલ્યાણી, હવે તું પણ મારા બોલતા શબ્દો સાંભળ.
અપ્રદાતા પિતા વાચ્યો વાચ્યશ્ચાનુપયન્પતિઃ। મૃતે પિતરિ પુત્રશ્ચ વાચ્યો માતુરરક્ષિતા
પિતા જે પુત્રીનું વિવાહ નથી કરાવતો, તે નિંદનીય છે; અને પતિ જે પત્નીને સ્વીકારતો નથી, તે પણ નિંદનીય છે. પિતાનું અવસાન થયા પછી જે પુત્ર માતાની રક્ષા કરતો નથી, તે પણ નિંદનીય ગણાય છે.
ઇદં મે વચનં ક્ષુત્વા ભર્તુરન્વેષણે ન્વર। દેવતાનાં યથા યાચ્યો ન ભવેયં તથા કુરુ
મારા આ વચન સાંભળો: પતિ શોધવામાં એવું કરો કે મને કોઈ દેવતાઓ પાસે માગવા જાય એમ વિનંતી કરવી ન પડે.
એવમુક્ત્વા દુહિતરં તથા વૃદ્ધાંશ્ચ મન્ત્રિણઃ। વ્યાદિદેશાનુયાત્રં ચ ગમ્યતાં ચેત્યચોદયત્
આ રીતે પુત્રીને અને વૃદ્ધ મંત્રીઓને કહીને, તેણે યાત્રાની તૈયારી કરવા અને જવા માટે આજ્ઞા આપી.
સાઽભિવાદ્ય પિતુઃ પાદૌ વ્રીડિતેવ મનસ્વિની। પિતુર્વચનમાજ્ઞાય નિર્જગામાવિચારિતમ્
તે વિવેકવંતી અને લજ્જાશીલ પુત્રી પિતાના પગે વંદન કરીને અને તેમની આજ્ઞા મેળવી, વિલંબ કર્યા વિના બહાર નીકળી.
સા હૈમં રથમાસ્થાય સ્થવિરૈઃ સચિવૈર્વૃતા। તપોવનાનિરમ્યાણિ રાજર્ષીણાં જગામ હ
તે સુવર્ણ રથમાં બેઠી, વૃદ્ધ મંત્રીઓની સાથે, રાજઋષિઓના આશ્રમોમાં જવા નીકળી.
માન્યાનાં તત્ર વૃદ્ધાનાં કૃત્વા પાદાભિવાદનમ્। વનાનિ ક્રમશસ્તાત સર્વાણ્યેવાભ્યગચ્છત
ત્યાં તેણે માનનીય વૃદ્ધોના પગે વંદન કર્યા પછી, બધા વનોને ક્રમશઃ મુલાકાત લીધી.