ઇત્યેતે વૈ કથિતાઃ પાણ્ડુપુત્રા યાંસ્ત્વં મોહાદવમત્ય પ્રવૃત્તઃ। યદ્યેતેભ્યો મુચ્યસે રિષ્ટદેહઃ પુનર્જન્મ પ્રાપ્સ્યસે જીવિતં ચ
હું તને પાંડુપુત્રોની વાત કહી, જેમને તું મોહમાં આવી અવગણ્યા છે. જો તું એમના હાથથી જીવતો છૂટી જશે, તો તને ફરી જન્મ અને જીવન મળશે.
તતઃ પાર્થાઃ પઞ્ચપઞ્ચેન્દ્રકલ્પા- સ્ત્યક્ત્વા ત્રસ્તાન્પ્રાઞ્જલીંસ્તાન્પદાતીન્। યથાઽનીકં શરવર્ષાન્ધકારં ચક્રુઃ ક્રુદ્ધાઃ સર્વતસ્તે નિગૃહ્ય
પછી પાંચે પાંડવ, પાંચ ઇન્દ્ર સમાન, ડરેલા હાથ જોડેલા પદાતીઓને પાછળ મૂકી, પોતાના ક્રોધને રોકી, દુશ્મનના સેના પર તીરોની વરસાદથી અંધકાર પાથરી દીધો.
સંતિષ્ઠધ્વં પ્રહરત તૂર્ણં વિપરિધાવત। ઇતિ સ્મ સૈન્ધવો રાજા ચોદયામાસ તાન્નૃપન્
'સ્થિર રહો! જલદી પ્રહાર કરો! તેમને ઘેરી લો!' એમ સિંધુરાજાએ પોતાના યોદ્ધાઓને ઉશ્કેર્યા.
તતો ઘોરતમઃ શબ્દોરણે સમભવત્તદા। ભીમાર્જુનયમાન્દૃષ્ટ્વા સૈન્યાનાં સયુધિષ્ઠિરાન્
પછી એ યુદ્ધમાં ભીમ, અર્જુન અને યુધિષ્ઠિરને સેના વચ્ચે જોઈ, ભયાનક અવાજ ઊઠ્યો.
શિબિસિંધુત્રિગર્તાનાં વિષાદશ્ચાપ્યજાયત। તાન્દૃષ્ટ્વાપુરુષવ્યાઘ્રાન્વ્યાઘ્રાનિવ બલોત્કટાન્
શિબી, સિંધુ અને ત્રિગર્તોમાં ભય પેદા થયો, કારણ કે એમણે એ પુરુષસિંહોને જોયા, જે શક્તિમાં વાઘ જેવા હતા.
હેમબિન્દું મહોત્સેધાં સર્વશૈક્યાયસીં ગદામ્। પ્રગૃહ્યાભ્યદ્રવદ્ભીમઃ સૈન્ધવં કાલચોદિતમ્
ભીમાએ સોનાની મણકીઓથી સજ્જ મોટી લોખંડની ગદા પકડી અને કાળના પ્રેરણે સિંધુરાજા પર દોડી ગયો.
તદન્તરમથાવૃત્ય કોટિકાશ્યોઽભ્યહારયત્। મહતા રથવંશેન પરિવાર્ય વૃકોધરમ્
પછી, કોટિકાશ્યએ પોતાનું રથસેનાનું મોટું વળય બનાવી, વૃત્કોદરને ઘેરીને આગળ વધ્યો.
શક્તિતોમરનારાચૈર્વીરબાહુપ્રચોદિતૈઃ। કીર્યમાણોપિ બહુભિર્ન સ્મ ભીમોઽભ્યકમ્પત
અનેક વીરોએ ભીમને ભાલા, ભાલા અને તીરો વડે ઘેર્યો, છતાં ભીમ એક પણ પગ પાછળ ન હટ્યો.
ગજં તુ સગજારોહં પદાતીંશ્ચ ચતુર્દશ। જઘાન ગદયા ભીમઃ સૈન્ધવધ્વજંનીમુખે
ભીમે પોતાની ગદાથી, સૈંધવ ધ્વજના આગળ, એક હાથી સાથે તેના ચાલક અને ચૌદ પદાતીઓને માર્યા.
પાર્થઃ પઞ્ચશતાઞ્શૂરાન્પાર્વતીયાન્મહારથાન્। પરીપ્સમાનઃ સૌવીરં જઘાન ધ્વજિનીમુખે
પાર્થએ સૌવીર સુધી પહોંચવાની ઇચ્છાથી, ધ્વજની આગળ, પર્વત પ્રદેશના પાંચસો મહાવીર યોદ્ધાઓને સંહાર્યા.
રાજા સ્વયં સુવીરાણાં પ્રવરાણાં પ્રહારિણામ્। નિમેષમાત્રેણ શતં જઘાન સમરે તદા
સુવીરોના શ્રેષ્ઠ અને પરાક્રમી રાજાએ, યુદ્ધમાં માત્ર એક પળમાં જ એકસો યોદ્ધાઓને માર્યા.
દદૃશે નકુલસ્તત્રરથાત્પ્રસ્કન્દ્ય ખઙ્ગધૃત્। શિરાંસિ પાદરક્ષાણાં બીજવત્પ્રવપન્મુહુઃ
ત્યાં નકુલ પોતાની રથમાંથી કૂદી, હાથમાં તલવાર લઈને, પદાતીઓના માથાં વારંવાર કાપતો હતો, જાણે બીજ વાવતો હોય તેમ.
સહદેવસ્તુ સંયાય રથેન ગજયોધિનઃ। પાતયામાસ નારાચૈર્દ્રુમેભ્ય ઇવ બર્હિણઃ
સહદેવે પોતાના રથ સાથે હાથીયોદ્ધાઓ સામે આગળ વધીને, તીરો વડે એમને ઝાડ પરથી પક્ષીઓ પડે તેમ નીચે પાડી દીધા.
તતસ્ત્રિગર્તઃ સધનુરવતીર્ય મહારથાત્। ગદયા ચતુરો વાહાન્રાજ્ઞસ્તસ્ તદાઽવધીત્
પછી ત્રિગર્તે પોતાની મહારથમાંથી નીચે આવી, ગદા લઈને, રાજાના ચાર ઘોડાઓને મારી નાખ્યા.
તમથાભ્યાગતં રાજા પદાતિં કુન્તિનન્દનઃ। અર્ધચન્દ્રેણ બાણએન વિવ્યાધોરસિ ધર્મરાટ્
જ્યારે એ પદાતી નજીક આવ્યો, ત્યારે કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરે અર્ધચંદ્રાકાર બાણથી તેને છાતીમાં ઘાયલ કર્યો.
સ ભિન્નહૃદયો વીરો વક્રાચ્છોણિતમુદ્વમન્। પપાતાભિમુખં પ્રાપ્તશ્ચિન્નમૂલ ઇવ દ્રુમઃ
એ વીરનું હૃદય ફાટી ગયું, લોહી ઉગળી પડ્યું અને તે વૃક્ષની જેમ, જેની મૂળ કપાઈ ગઈ હોય, જમીન પર આગળ પડ્યો.
ઇન્દ્રસેનદ્વિતીયસ્તુ રથાત્પ્રસ્કન્દ્ય ધર્મરાટ્। હતાશ્વઃ સહદેવસ્ય પ્રતિપેદે મહારથમ્
પછી ઇન્દ્રસેનપુત્ર રાજાએ, પોતાના ઘોડા મરી ગયા પછી, રથમાંથી કૂદી સહદેવના મહારથ પર ચઢ્યો.
નકુલં ત્વભિસંવાર્ય ક્ષેમંકરમહામુખૌ। ઉભાવુભતસ્તીક્ષ્ણૈઃ શરવર્ષૈરવર્ષતામ્
નકુલને ઘેરીને ક્ષેમંકર અને મહામુખે બંને બાજુથી તીક્ષ્ણ તીરોની વરસાદ વરસાવી.
તૌ શરૈરભિવર્ષન્તૌ જીમૂતાવિવ વાર્ષિકૌ। એકૈકેન વિપાઠેન જઘ્ને માદ્રવતીસુતઃ
જેમ વાદળો વરસાદ વરસાવે તેમ બંનેએ તીરો વરસાવ્યા, પણ માદ્રીપુત્રે એક એક તીક્ષ્ણ બાણથી બંનેને ઘાયલ કર્યા.
ત્રિગર્તરાજઃ સુરથસ્તસ્યાથ ગજૂર્ગતઃ। રથમાક્ષેપયામાસ ગજેન ગજયાનવિત્
પછી ત્રિગર્તરાજ સુરથાએ પોતાના હાથી પર ચઢી, એ હાથી વડે નકુલના રથને આંચકો આપ્યો.
નકુલસ્ત્વપભીસ્તસ્માદ્રથાચ્ચર્માસિપાણિમાન્। ઉદ્ધામ્ય સ્તાનમાસ્થાય તસ્થૌ ગિરિવાચલઃ
નકુલ તો તલવાર અને ઢાલ લઈને રથમાંથી કૂદ્યો, જમીન પર મજબૂત ઊભો રહ્યો, જાણે પર્વત હોય તેમ.
સુરથસ્તં ગજવરં વધાય નકુલસ્ય તુ। પ્રેષયામાસ સક્રોધમત્યુચ્છ્રિતકરં તતઃ
સુરથાએ ગુસ્સામાં આવી, નકુલને મારવા માટે પોતાનો મોટો હાથી ઊંચી સુંડ કરીને આગળ મોકલ્યો.
નકુલસ્તસ્ય નાગસ્ય સમીપપરિવર્તિનઃ। સવિષાણં ભુજં મૂલે ખઙ્ગેન નિરકૃન્તત
જ્યારે એ હાથી નકુલની આજુબાજુ ફરતો હતો, ત્યારે નકુલે તેની સુંડવાળી બાજુ તલવારથી મૂળેથી કાપી નાખી.
સ વિનદ્યમહાનાદં ગજઃ કિઙ્કિણિભૂષણઃ। પતન્નવાક્શિરા ભૂમૌ હસ્ત્યારોહમપોથયત્
એ ઘંટીઓથી સજ્જ હાથી જોરથી ગર્જના કરી, માથું નીચે કરીને જમીન પર પડ્યો અને પોતાના ચાલકને દબાવી નાખ્યો.
સ તત્કર્મ મહત્કૃત્વા શૂરો માદ્રવતીસુતઃ। ભીમસેનરથં પ્રાપ્ય શર્મ લેભે મહારથઃ
માદ્રીપુત્રે એ મહાન કાર્યો કરી, શૂરવીર ભીમસેનના રથ સુધી પહોંચી ગયો અને સુરક્ષિત થયો.
ભીમસ્ત્વાપતતો રાજ્ઞઃ કોટિકાશ્યસ્ સંગરે। સૂતસ્ય નુદતો વાહાન્ક્ષુરેણાપાહરચ્છિરઃ
યુદ્ધમાં જ્યારે રાજા કોટિકાશ્ય ભીમા પર તૂટી પડ્યો, ત્યારે ભીમે રાજાના સારથીએ ઘોડાં દોડાવતાં જ તેના તીક્ષ્ણ શસ્ત્રથી સારથિનું માથું ઉડાવી દીધું.
ન બુબોધ હતં સૂતં સ રાજા બાહુશાલિના। તસ્યાશ્વા વ્યદ્રવન્સઙ્ખ્યે હતમસૂતાસ્તતસ્તતઃ
મજબૂત હાથ ધરતો એ રાજા સમજ્યો જ નહીં કે તેનો સારથિ મારાઈ ગયો છે; પછી યુદ્ધભૂમિમાં સારથિ વગરના ઘોડાં ચારે બાજુ ભાગી ગયા.
વિરથં હતસૂતં તં ભીમઃ પ્રહરતાંવરઃ। જઘાન તલયુક્તેન પ્રાસેનાભ્યેત્ય પાણ્ડવઃ
ભીમે, યુદ્ધમાં આગળ, રથ અને સારથિ વિહોણા એ રાજાને નજીક જઈ, સિંહ જેવો પોતાના હાથથી જોરદાર માર મારીને ઢાળી દીધો.
દ્વાદશાનાં તુ સર્વેષાં સૌવીરાણાં ધનંજયઃ। ચકર્ત નિશિતૈર્ભલ્લૈર્ધનૂંષિ ચ શિરાંસિ ચ
અર્જુને તીક્ષ્ણ બાણોથી સૌવીર દેશના બારેય મુખ્ય વીરોનાં ધનુષ્ય અને માથાં કપાઈ નાખ્યા.
શિબીનિક્ષ્વાકુમુખ્યાંશ્ચ ત્રિગર્તાન્સૈન્ધવાનપિ। જઘાનાતિરથઃ સઙ્ખ્યે બાણગોચરમાગતાન્
એ મહાન યોદ્ધા અર્જુને, શિબી, ઇક્ષ્વાકુ, ત્રિગર્ત અને સિંધુના શ્રેષ્ઠ વીરોએ બાણની પહોંચમાં આવ્યા, તેમને યુદ્ધમાં મારી નાખ્યા.