મહાબલા કિંત્વિહ દુર્બલેવ સૌવીરરાજસ્ય મતાઽહમસ્મિ। નાહં પ્રમાથાદિહ સંપ્રતીતા સૌવીરરાજં કૃપણં વદેયમ્
હું શક્તિશાળી હોવા છતાં અહીં સૌવીરાના રાજાને માટે નબળી ગણાઈ છું; હું માનતી નથી કે મને સૌવીરાના રાજા પાસે જઈને વિનંતી કરવી જોઈએ.
યસ્યા હિ કૃષ્ણૌ પદવીં ચરેતાં સમાસ્થિતાવેકરથે સમેતૌ। ઇન્દ્રોઽપિતાં નાપહરેત્કથંચિ- ન્મનુષ્યમાત્રઃ કૃપણઃ કુતોઽન્યઃ
જ્યારે કૃષ્ણ અને અર્જુન એક જ રથમાં એકસાથે ચાલે છે, ત્યારે ઈન્દ્ર પણ તેમની માર્ગ છીનવી શકતો નથી; તો પછી એક સામાન્ય માણસ કે બીજું કોઈ કેમ શકશે?
યથા વિકીટી પરવીરઘાતી નિઘ્નન્રથસ્થો દ્વિષતાં મનાંસિ। મદન્તરે ત્વદ્ધ્વજિનીં પ્રવેષ્ટા વક્ષં દહન્નગ્નિરિવોષ્ણગેષુ
જેમ પરાક્રમી વીર દુશ્મનના મનને રથ પર બેઠા બેઠા ભયભીત કરે છે, તેમ હું પણ તારી સેના વચ્ચે પ્રવેશી, અગ્નિ જેમ તપતા કાંકડામાં દહન કરે, તેમ તારો નાશ કરીશ.
જનાર્દનઃ સાન્ધકવૃષ્ણિવીરો મહેષ્વાસાઃ કેકયાશ્ચાપિ સર્વે। એતે હિ સર્વે મમ રાજપુત્રાઃ પ્રહૃષ્ટરૂપાઃ પદવીં ચરેયુઃ
જનાર્દન, અંધક અને વૃષ્ણિ વંશના વીર, અને કૈકય વંશના બધા મહાન ધનુર્ધર—આ બધા રાજપુત્રો આનંદથી મારા માર્ગે ચાલશે.
મૌર્વીવિસૃષ્ટાઃ સ્તનયિત્નુઘોષા ગાણ્ડીવમુક્તાસ્ત્વતિવેગવન્તઃ। હસ્તં સમાહત્ય ધનંજયસ્ય ભીમાઃ શબ્દં ઘોરતરં નદનતિ
ગાંડીવની ડોરીમાંથી છૂટેલા તીરો વીજળી જેવી ઝડપથી છૂટે છે અને deren ધ્વનિ વીજળીના ગર્જન જેવી ગૂંજે છે. ધનંજયના હાથ પર વાગતાં એ ભયાનક અવાજે આખું میدان ધ્રુજી ઉઠે છે.
ગાણ્ડીવમુક્તાંશ્ચ મહાશરૌઘાન્ પતઙ્ગસઙ્ઘાનિવ શીઘ્રવેગાન્। યદા દ્રષ્ટાસ્યર્જુનં વીર્યશાલિનં તદા સ્વબુદ્ધિં પ્રતિનિન્દિતાસિ
જ્યારે તું પરાક્રમશાળી અર્જુનને ગાંડીવમાંથી વાવાઝોડા જેવા તીરો છોડતા જોશે, જે ટોળા ટોળા ટીડાંની જેમ ઝડપથી આવે છે, ત્યારે તું પોતાની સમજ પર પસ્તાવશો.
સશઙ્ખઘોષઃ સતલત્રઘોષો ગાણ્ડીવધન્વા મુહુરુદ્વહંશ્ચ। યદા શરાનર્પયિતા તવોરસિ તદા મનસ્તે કિમિવાભવિષ્યત્
જ્યારે ગાંડીવધારી અર્જુન શંખના નાદ અને રથના ઘડઘડાટ સાથે વારંવાર ધનુષ્ય ખેંચી તારા છાતી પર તીરો તાણશે, ત્યારે તારા મનની સ્થિતિ શું થશે?
ગદાહસ્તં ભીમમભિદ્રવન્તં માદ્રીપુત્રૌ સંપતન્તૌ દિશશ્ચ। અમર્ષજં ક્રોધવિષં વમન્તૌ દૃષ્ટ્વા ચિરં તાપમુપૈષ્યસેઽધમ
જ્યારે તું ભીમને ગદા લઈને દોડી આવતો અને માદ્રીપુત્રોને ચારેય બાજુથી ગુસ્સાનો ઝેર ઉગાળી તારા સામે આવતાં જોશે, ત્યારે તારે લાંબો દુઃખનો અનુભવ કરવો પડશે, દુષ્ટ!
યથા વાઽહં નાતિચરે કથંચિ- ત્પતીન્મહાર્હાન્મનસાઽપિજાતુ। તેનાદ્ય સત્યેન વશીકૃતંત્વાં દ્રષ્ટાસ્મિ પાર્થૈઃ પરિકૃષ્યમાણમ્
જેમ હું ક્યારેય, મનથી પણ, મારા મહાન પતિઓની અવગણના નથી કરી, એ સત્યના બળે આજે હું તને પાંડવો દ્વારા ખેંચાતો જોઈશ.
ન સંભ્રમં ગન્તુમહં હિ શક્ષ્યે ત્વયા નૃશંસેન વિકૃષ્યમાણા। સમાગતાઽહં હિ કુરુપ્રવીરૈઃ પુનર્વનં કામ્યકમાગતાઽસ્મિ
હું તારા જેવા ક્રૂર માણસે ખેંચાતી હોવા છતાં ગભરાશી શકી નહીં, કારણ કે હું કુરુવીરો સાથે ફરી મળી છું અને હવે ફરી કામ્યક વનમાં આવી પહોંચી છું.
ઇત્યેવમુક્તસ્તુ સ સિન્ધુનાથ- સ્તાં દ્રૌપદીમાહવિશાલનેત્રામ્। આરુહ્યતામાશુ રથં મદીયં મા ત્વાં વલાદ્દૌપદિકર્ષયેહમ્
આ રીતે દ્રૌપદીના વચન સાંભળી, સિંધુના રાજાએ વિશાળ નેત્રવાળી દ્રૌપદીને કહ્યું: 'ઝલદી મારા રથ પર ચડી જા, દ્રુપદકન્યા, નહિ તો હું તને બળજબરીથી ખેંચી લઈ જઉં.'
સા તાનનુપ્રેક્ષ્ય વિશાલનેત્રા જિઘૃક્ષમાણાનવભર્ત્સયન્તી। પ્રોવાચ મા મા સ્પૃશતેતિ ભીતા ધૌમ્યં પ્રચુક્રોશ પુરોહિતં સા
વિશાળ નેત્રવાળી દ્રૌપદી, જે તેને પકડવા ઈચ્છતા હતા તેમને ઘૂરી અને ધિક્કારી રહી હતી, ડરીને બોલી: 'મને સ્પર્શ ન કરો, મને સ્પર્શ ન કરો!' અને ધૌમ્ય પુરોહિતને બોલાવી ઉઠી.
જગ્રાહ તામુત્તરવસ્ત્રદેશે જયદ્રથસ્તં સમવાક્ષિપત્સા। તયા સમાક્ષિપ્તતનુઃ સ પાપઃ પપાત શાખીવ નિકૃત્તમૂલઃ
જયદ્રથએ દ્રૌપદીના ઉપરના વસ્ત્ર પકડી ખેંચી, પણ દ્રૌપદીએ પણ જોરથી વિરોધ કર્યો. તેથી એ પાપી માણસ, જેમ મૂળ કપાઈ ગયેલી ડાળી ધરાશાયી થાય, તેમ પડી ગયો.
પ્રગૃહ્યમાણા તુ મહાજવેન મુહુર્વિનિઃશ્વસ્ય ચ રાજપુત્રી। સા મૃષ્યમાણા રથમારુરોહ ધૌમ્યસ્ય પાદાવભિવાદ્ય કૃષ્ણા
મહાન જોરથી ખેંચાતી રાજકુમારી, વારંવાર ઊંડી શ્વાસ લેતી અને સહન કરતી, ધૌમ્યના પગે વંદન કરી રથ પર ચડી.
નેયં શક્યા ત્વયા નેતુમવિજિત્ય મહારથાન્। ધર્મં ક્ષત્રસ્ પૌરાણમવેક્ષસ્વ જયદ્રથ
જયદ્રથ, તું મહારથીઓને જીત્યા વિના દ્રૌપદીને લઈ જઈ શકીશ નહીં. પુરાતન ક્ષત્રિય ધર્મને વિચાર, જયદ્રથ.
ક્ષુદ્રં કૃત્વાફલંપાપં ત્વં પ્રાપ્સ્યસિ ન સંશયઃ। આસાદ્ય પાણ્ડવાન્વીરાન્ધર્મરાજપુરોગમાન્
તમે જે નિકૃષ્ટ અને પાપકૃત્ય કર્યું છે, તેનું ફળ ચોક્કસ મળશે, કારણ કે તું ધર્મરાજા સહિત પાંડવો જેવા વીરોથી ભેળાયો છે.
ઇત્યુક્તવાહ્રિયમાણાં તાં રાજપુત્રીં યશસ્વિનીમ્। અન્વગચ્છત્તદા ધૌમ્યઃ પદાતિગણમધ્યગઃ
આ રીતે જયારે યશસ્વી રાજકુમારીને લઈ જવાઈ રહી હતી, ત્યારે ધૌમ્ય પદાત સૈનિકોના વચ્ચે ચાલતો તેની પાછળ ગયો.
તતો દિશઃ સંપરિવૃત્ય પાર્થા મૃગાન્વરાહાન્મહિપાંસ્ચ હન્વા। ધનુર્ધરાઃ શ્રેષ્ઠતમાઃ પૃથિવ્યાં પૃથક્ચરન્તઃ સહિતા બભૂવુઃ
પછી પૃથાપુત્રોએ ચારે દિશામાં ફરી, હરણ, જંગલી શૂકર અને બીજા પ્રાણીઓનો શિકાર કર્યો. ધરતીના શ્રેષ્ઠ ધનુર્ધારો, જુદા જુદા ફરતાં છતાં એકસાથે જ રહ્યા.
તતો મૃગવ્યાલજનાનુકીર્ણં મહાવનં તદ્વિહગોપઘુષ્ટમ્। ભ્રાતૄંશ્ચ તાનભ્યવદદ્યુધિષ્ઠિરઃ શ્રુત્વા ગિરો વ્યાહરતાં મૃગાણામ્
પછી એ મહાવન, જ્યાં અનેક જંગલી પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ હતા, ત્યાં યુધિષ્ઠિરે પ્રાણીઓના અવાજો સાંભળી પોતાના ભાઈઓને કહ્યું.
આદિત્યદીપ્તાં દિશમભ્યુપેત્ય મૃગા દ્વિજાઃ ક્રૂરમિમે વદન્તિ। આયાસમુગ્રં પ્રતિવેદયન્તો મહાભયં શત્રુભિર્વાઽવમાનમ્
સૂર્યપ્રકાશથી તેજસ્વી દિશા તરફ જઈને, પ્રાણીઓ આ ભયાનક અવાજો કરે છે, જે કઠિન થાક, મોટું સંકટ કે દુશ્મનો દ્વારા અપમાન સૂચવે છે.
ક્ષિપ્રં નિવર્તધ્વમલં મૃગૈર્નો મનો હિ મે દૂયતિ દહ્યતે ચ। બુદ્ધિં સમાચ્છાદ્ય ચ મે સમન્યુ- રુદ્ધૂયતે પ્રાણપતિઃ શરીરે
ઝલદી પાછા વળો, હવે શિકાર પૂરતું થયું! મારું મન ખૂબ વ્યાકુળ અને દુઃખી છે. મારી બુદ્ધિ ધૂંધળી થઈ ગઈ છે અને શરીરમાં શ્વાસ પણ બેધાન છે.
સરઃ સુપર્ણન હૃતોરગેન્દ્ર- મરાજકં રાષ્ટ્રમિવેહ શાન્તમ્। એવંવિધં મે પ્રતિભાતિ કામ્યકં શૌણ્ડૈર્યથા પીતસુરશ્ચ કુમ્ભઃ
આ સરોવર, જ્યાં હવે સુપર્ણ અને નાગરાજ નથી, રાજા વિના રાજ્ય જેવું શાંત લાગી રહ્યું છે. એ જ રીતે કામ્યક વન પણ મને ખાલી લાગતું છે, જાણે વીરોએ પી જેલેલું મદિરાપાત્ર.
તે સૈન્ધવૈરગ્ન્યનિલોગ્રવેગૈ- ર્મહાજવૈર્વાજિભિરુહ્યમાનાઃ। યુક્તૈર્બૃહદ્ભિઃ સુરથૈર્નૃવીરા- સ્તદાશ્રમાયાભિમુખા બભૂવુઃ
પછી એ મહાન યોદ્ધાઓ, જેઓ વીજળી, પવન અને અગ્નિ જેવી ઝડપથી દોડતા, મોટા અને સુંદર ઘોડાઓ જોડાયેલા રથોમાં બેઠેલા હતા, આશ્રમ તરફ આગળ વધ્યા.
તેષાં તુ ગોમાયુરનલ્પઘોષો નિવર્તતાં વામમુપેત્ય પાર્શ્વમ્। પ્રવ્યાહરત્તત્પ્રવિમૃશ્ય રાજા પ્રોવાચ ભીમં ચ ધનંજયં ચ
પછી, જ્યારે તેઓ પાછા ફરતા હતા, ત્યારે જોરદાર અવાજ કરતો એક ગીધડ તેમના ડાબા બાજુ આવીને ઊભો રહ્યો; રાજાએ એ વાત વિચારીને ભીમ અને ધનંજયને કહ્યું.
યથા વદત્યેપ વિહીનયોનિઃ સાલાવૃકોવામમુપેત્ય પાર્સ્વમ્। સુવ્યક્તમસ્માનવમત્ય પાપૈઃ કૃતોઽભિમર્દઃ કુરુભિઃ પ્રસહ્ય
જેમ આ ગીધડ, નીચી જાતમાં જન્મેલો, આપણા ડાબા બાજુ આવીને ચીસો પાડે છે, તેમ કૌરવો પણ દુષ્ટ મનથી આપણને તુચ્છ ગણીને ખુલ્લેઆમ દુઃખ આપી ગયા છે.
એત્યાથ તે તદ્વનમાવિશન્તો મહત્યરણ્યે મૃગયાં ચરિત્વા। બાલામપશ્યન્ત તદા રુદન્તીં ધાત્રેયિકાં પ્રેષ્યવધૂં પ્રિયાયાઃ
પછી, જ્યારે તેઓ એ વિશાળ જંગલમાં શિકાર કરીને અંદર ગયા, ત્યારે તેમણે એક યુવાન સ્ત્રીને રડતી જોઈ—જે તેમની પ્રિયાની ધાઇની વહુ હતી.
તામિન્દ્રસેનસ્ત્વરિતોઽભિસૃત્ય રથાદવપ્લુત્ય તતોઽભ્યધાવત્। પ્રોવાચ ચૈનાં વચનં નરેન્દ્ર ધાત્રેયિકામાર્તતરસ્તદાનીમ્
ઇન્દ્રસેન ઝડપથી રથમાંથી ઊતરીને તેની તરફ દોડી ગયો; ત્યારે રાજાએ ખૂબ દુઃખી થઈને ધાઇની વહુને પૂછ્યું.
કચ્ચિત્પરૈર્નાપકૃતં વનેઽસ્મિન્
શું અહીં જંગલમાં કોઈએ તને દુઃખ પહોંચાડ્યું છે?
પર્યાકુલા સાધુ સમીક્ષ્યસૂત- મભ્યાપતન્તં દ્રુતમિન્દ્રસેનમ્। ઉરો ઘ્નતી કષ્ટતરં તદાની- મુચ્ચૈઃ પ્રચુક્રોશ હૃતેતિ દેવી
જ્યારે ધાઇની વહુએ ઇન્દ્રસેનને ઝડપથી પોતાની તરફ આવતો જોયો, ત્યારે તે ગભરાઈ ગઈ, છાતી પિટતી ઊંચે અવાજે બોલી: 'મને લઈ ગયા છે!'
અનિન્દ્યરૂપા તુ વિશાલનેત્રા શરીરતુલ્યા કુરુપુઙ્ગવાનામ્। `કેનાત્મનાશાય યદાપનીતા છિદ્રં સમાસાદ્ય નરેન્દ્રપત્ની
જે રૂપે નિર્દોષ અને વિશાળ આંખોવાળી હતી, કુરુવીરો જેટલી ઊંચાઈ ધરાવતી, એવી રાજપત્નીને કોણે, અવસર જોઈને, પોતાના વિનાશ માટે લઈ ગઈ?