સ એવમુક્તો નૃપતિમુવાચ દ્વિજસત્તમઃ
આ રીતે કહેતાં, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે રાજાને કહ્યું.
બ્રાહ્મણૈઃ સહિતો રાજન્યે તત્રાસન્સમાગતાઃ'। ન સ શક્યઃ ક્રતુશ્રેષ્ઠો જીવમાને યુધિષ્ઠિરે। આહર્તું કૌરવશ્રેષ્ઠ કુલે તવ નૃપોત્તમ
બ્રાહ્મણો સાથે ક્ષત્રિયોએ ત્યાં ભેગા થયા; પણ, કૌરવકુળના શ્રેષ્ઠ, યુધિષ્ઠિર જીવતા હોય ત્યારે, તમારાં કુળમાં આ શ્રેષ્ઠ યજ્ઞ શક્ય નથી, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
દીર્ઘાયુર્જીવતિ ચ તે ધૃતરાષ્ટ્રઃ પિતા નૃપ। અતશ્ચાપિ વિરુદ્ધસ્તે ક્રતુરેણષ નૃપોત્તમઃ
તમારા પિતા ધૃતરાષ્ટ્ર લાંબા આયુષ્ય ધરાવે છે અને જીવતા છે; તેથી, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, આ યજ્ઞ પણ તમારે માટે યોગ્ય નથી.
અસ્તિ ત્વન્યન્મહત્સત્રં રાજસૂયસમં પ્રભો। તેન ત્વં યજ રાજેન્દ્ર શૃણુ ચેદં વચો મમ
પ્રભુ, રાજસૂય જેટલો બીજો મહાન યજ્ઞ પણ છે; એથી, રાજાઓના રાજા, એ યજ્ઞ કરો અને મારા શબ્દો સાંભળો.
ય ઇમે પૃથિવીપાલાઃ કરદાસ્તવ પાર્થિવ। તે કરાન્સંપ્રયચ્છન્તુ સુવર્ણં ચ કૃતાકૃતમ્
પૃથ્વીના જે રાજાઓ તમારે વશમાં છે, એ બધા તમારે કર અને સુવર્ણ — બનેલ અને કાચું — અર્પણ કરે.
તેન તે ક્રિયતામદ્યલાઙ્ગલં નૃપસત્તમ। યજ્ઞવાટસ્ તે ભૂમિઃ કૃષ્યતાં તેન ભારત
રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, એથી આજે હલ તૈયાર કરો; અને એથી, ભારતકુળના વંશજ, તમારો યજ્ઞવાટ માટે જમીન ખેડાવો.
તત્ર યજ્ઞો નૃપશ્રેષ્ટઃ પ્રભૂતાન્નઃ સુસંસ્કૃતઃ। પ્રવર્તતાં યથાન્યાયં સર્વતો હ્યનિવારિતઃ
ત્યાં, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ભરપૂર અને સારી રીતે તૈયાર કરેલા ભોજન સાથે, યજ્ઞ યોગ્ય રીતે અને સર્વ રીતે અવરોધ વિના ચાલે.
એષ તે વૈષ્ણવો નામ યજ્ઞઃ સત્પુરુષોચિતઃ। એતેન નેષ્ટવાન્કશ્ચિદૃતેવિષ્ણું પુરાતનમ્
આ યજ્ઞ વૈષ્ણવ નામે ઓળખાય છે, અને સારા પુરુષોને યોગ્ય છે; એથી, પ્રાચીન વિષ્ણુ સિવાય કોઈની પૂજા થઈ નથી.
રાજસૂયં ક્રતુશ્રેષ્ઠં સ્પર્ધત્યેષ મહાક્રતુઃ। અસ્માકં રોચતે ચૈવ શ્રેયશ્ચ તવ ભારત
આ મહાયજ્ઞ, શ્રેષ્ઠ રાજસૂય સાથે સ્પર્ધા કરે છે; અમને પણ ગમે છે, અને ભારત, તમને પણ કલ્યાણ લાવશે.
નિર્વિઘ્નશ્ચ ભવત્યેષ સફલા સ્યાત્સ્પૃહા તવ। `તસ્માદેષ મહાબાહો તવ યજ્ઞઃ પ્રવર્તતામ્
આ યજ્ઞ નિર્વિઘ્ન રીતે ચાલે છે અને તમારું ઇચ્છિત ફળ આપે છે; તેથી, મહાબાહુ, તમારો યજ્ઞ શરૂ કરો.
એવમુકત્સ્તુ તૈર્વિપ્રૈર્ધાર્તરાષ્ટ્રો મહીપતિઃ। કર્ણં ચ સૌબલં ચૈવ ભ્રાતૄશ્ચૈવેદમબ્રવીત્
બ્રાહ્મણોએ આ રીતે કહ્યું ત્યારે, ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર રાજાએ કર્ણ, સૌબલ અને પોતાના ભાઈઓને આ શબ્દો કહ્યું.
રોચતે મે વચઃ કૃત્સ્નં બ્રાહ્મણાનાં ન સંશયઃ। રોચતે યદિ યુષ્માકં તસ્માત્પ્રબ્રૂત માચિરમ્
મને બ્રાહ્મણોના બધા શબ્દો ગમે છે, એમાં કોઈ શંકા નથી; જો તમને પણ ગમતા હોય, તો તરત કહો.
એવમુક્તાસ્તુ તે સર્વે તથેત્યૂચુર્નરાધિપમ્। સંદિદેશ તતોરાજાવ્યાપારસ્થાન્યથાક્રમમ્
આ રીતે કહેતાં, બધા રાજાને 'જેમ થાય તેમ' કહી જવાબ આપ્યો; પછી રાજાએ જરૂરી વ્યવસ્થા ક્રમ પ્રમાણે કરવા આદેશ આપ્યો.
હલસ્ય કરણે ચાપિ વ્યાદિષ્ટાઃ સર્વશિલ્પિનઃ। યથોક્તં ચ નૃપશ્રેષ્ઠ કૃતં સર્વં યથાક્રમમ્
હલ બનાવવાની બાબતમાં બધા શિલ્પીઓને સૂચના આપવામાં આવી; અને, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, બધું જ કહ્યું પ્રમાણે અને યોગ્ય ક્રમમાં કરવામાં આવ્યું.
તતસ્તુ શિલ્પિનઃ સર્વં કૃતમૂર્ચુર્નરાધિપમ્। વિદુરશ્ચ મહાપ્રાજ્ઞો ધૃતરાષ્ટ્રે ન્યવેદયત્
પછી જ્યારે તમામ કામ શિલ્પીઓએ પૂરું કર્યું, ત્યારે વિદુરે, જે બહુ જ બુદ્ધિશાળી હતા, રાજા ધૃતરાષ્ટ્રને બધું જાણકારી આપી.
સજ્જં ક્રતુવરં રાજન્કાલપ્રાપ્તં ચ ભારત। સૌવર્ણં ચ કૃતં સર્વં લાઙ્ગલં ચ મહાધનમ્
હે ભારત, મહાન યજ્ઞ તૈયાર હતો અને યોગ્ય સમયે બધું તૈયાર થયું હતું; સોનાથી બનેલા સાધનો અને કિંમતી હળ પણ તૈયાર હતા.
એવચ્છ્રુત્વા નૃપશ્રેષ્ઠો ધૃતરાષ્ટ્રો વિશંપતે। આજ્ઞાપયામાસ નૃપઃ ક્રતુરાજપ્રવર્તનમ્
આ સાંભળીને, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ ધૃતરાષ્ટ્રે યજ્ઞની શરૂઆત કરવાની આજ્ઞા આપી.
તતઃ પ્રવવૃતે યજ્ઞઃ પ્રભૂતાર્થઃ સુસંસ્કૃતઃ। દીક્ષિતશ્ચાપિ ગાન્ધારિર્યથાશાસ્ત્રં યથાક્રમમ્
પછી ધનથી ભરપૂર અને સારી રીતે તૈયાર કરેલો યજ્ઞ શરૂ થયો; ગાંધારીના પુત્રને શાસ્ત્ર પ્રમાણે અને યોગ્ય ક્રમમાં દિક્ષા આપવામાં આવી.
પ્રહૃષ્ટો ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ વિદુરશ્ચ મહાયશાઃ। ભીષ્મો દ્રોણઃ કૃપઃ કર્ણો ગાન્ધારી ચ યશસ્વિની
ધૃતરાષ્ટ્ર ખુશ થયા, વિદુર પણ પ્રસન્ન થયા, અને ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, કર્ણ તથા ગાંધારી પણ આનંદિત થયા.
નિમન્ત્રણાર્થં દૂર્તાંશ્ચ પ્રેષયામાસ શીઘ્રગાન્। પાર્થિવાનાં ચ રાજેન્દ્ર બ્રાહ્મણાનાં તથૈવ ચ
મહેમાનોને આમંત્રિત કરવા માટે, ઝડપથી દૂતોને રાજાઓ અને બ્રાહ્મણો પાસે મોકલવામાં આવ્યા, હે રાજાધિરાજ.
તે પ્રયાતા યથોદ્દિષ્ટા દૂતાસ્ત્વરિતવાહનાઃ। તત્ર કચિત્પ્રયાન્તં તુ દૂતં દુઃશાસનોઽબ્રવીત્
દૂતોએ, ઝડપી વાહન પર ચઢી, જે રીતે કહેવામાં આવ્યું હતું એ રીતે રવાના થયા; ત્યારે, એક દૂત જતો હતો ત્યારે દુશાસનએ તેને કહ્યું.
ગચ્છ દ્વૈતવનં શીઘ્રં પાણ્ડવાન્પાપપૂરુષાન્। નિમન્ત્રય યથાન્યાયં વિપ્રાંસ્ત સ્મિન્વને તદા
તુ ત્વરિત રીતે દ્વૈતવનમાં જઈ, પાંડવોને અને ત્યાં રહેલા બ્રાહ્મણોને યોગ્ય રીતે આમંત્રિત કર.
સ ગત્વા પાણ્ડવાન્સર્વાનુવાચાભિપ્રણમ્ય ચ। દુર્યોધનો મહારાજ યજતે નૃપસત્તમઃ
તે દૂત પાંડવો પાસે ગયો, સૌને વિનમ્રતા સાથે નમસ્કાર કરી, કહ્યું: 'મહારાજ દુર્યોધન, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, યજ્ઞ કરી રહ્યા છે.'
સ્વવીર્યાર્જિતમર્થૌઘમવાપ્ય કુરુસત્તમઃ। તત્ર ગચ્છન્તિ રાજાનો બ્રાહ્મણાશ્ચ તતસ્તતઃ
કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠે પોતાના પરાક્રમથી મોટો ધનસંગ્રહ મેળવ્યો છે; અને રાજાઓ તથા બ્રાહ્મણો વિવિધ સ્થળોથી ત્યાં એકત્ર થઈ રહ્યા છે.
અહં તુ પ્રેષિતો રાજન્કૌરવેણ મહાત્મના। આમન્ત્રયતિ વો રાજા ધાર્તરાષ્ટ્રો જનેશ્વરઃ। મનોભિલષિતં રાજ્ઞસ્તં ક્રતું દ્રષ્ટુમર્હથ
હે રાજા, મને મહાન આત્માવાળા કૌરવ દ્વારા મોકલવામાં આવ્યો છે; ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર રાજા તમને, હે મનુષ્યોના સ્વામી, આમંત્રિત કરે છે કે તમે રાજાની મનથી ઇચ્છેલી યજ્ઞને જોવા આવો.
તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા તચ્છ્રુત્વા દૂતભાષિતમ્। અબ્રવીન્નૃપશાર્દૂલો દિષ્ટ્યા રાજા સુયોધનઃ। યજતે ક્રતુમુખ્યેન પૂર્વેષાં કીર્તિવર્ધનઃ
પછી રાજા યુધિષ્ઠિરે દૂતના શબ્દો સાંભળ્યા પછી કહ્યું: 'સૌભાગ્ય છે કે સુયોધન રાજા પૂર્વજોની કીર્તિ વધારતો શ્રેષ્ઠ યજ્ઞ કરે છે.'
વયમપ્યુપયાસ્યામો ન ત્વિદાનીં કથંચન। સમયઃ પરિપાલ્યો નો યાવદ્વર્ષં ત્રયોદશમ્
અમે પણ આવશું, પણ અત્યારે નહીં; અમારે સંમતિનું પાલન કરવું છે, જ્યાં સુધી ત્રયોદશ વર્ષ પૂરું ન થાય.
શ્રુત્વૈતદ્ધર્મરાજસ્ય ભીમો વચનમબ્રવીત્। તદા તુ નૃપતિર્ગન્તા ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ
ધર્મરાજના આ શબ્દો સાંભળીને ભીમે કહ્યું: 'પછી રાજા યુધિષ્ઠિર જાશે.'
અસ્ત્રશસ્ત્રપ્રદીપ્તેઽગ્નૌ યદા તં પાતયિષ્યતિ। વર્ષાત્રયોદશાદૂર્ધ્વં રણસત્રે નરાધિપઃ
જ્યારે ત્રયોદશ વર્ષ પછી, રાજા યુદ્ધના યજ્ઞમાં શસ્ત્ર-અસ્ત્રથી પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં તેને ફેંકશે—
યદા ક્રોધહવિર્મોક્તા ધાર્તરાષ્ટ્રેષુ પાણ્ડવઃ। આગન્તારસ્તદા સ્મેતિ વાચ્યસ્તે સ સુયોધનઃ
જ્યારે પાંડવ ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો પર પોતાના ક્રોધનું હવન કરશે, ત્યારે સુયોધનને કહેજો: 'તેઓ એ સમયે આવશે.'