તવાદ્ય પૃથિવી વીર નિઃસપત્ના નૃપોત્તમ। તાં પાલય યથા શક્રો હતશત્રુર્મહામનાઃ
આજે, વીર, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તારી માટે પૃથ્વી કોઈ સ્પર્ધક વગર છે; એનું રક્ષણ એ રીતે કર, જેમ ઇન્દ્રે પોતાના દુશ્મનોને હરાવીને કર્યું હતું.
એવમુક્તસ્તુ કર્ણેન કર્ણં રાજાઽબ્રવીત્પુનઃ। ન કિંચિદ્દુર્લભં તસ્ય યસ્ ત્વં પુરુષર્ષભ
કર્ણે એમ કહ્યું ત્યારે, રાજાએ ફરી કર્ણને કહ્યું: 'જે તને મળ્યો છે, એ માટે કશું અપ્રાપ્ય નથી, પુરૂષોમાં શ્રેષ્ઠ.'
સહાયશ્ચાનુરક્તશ્ચ મદર્થં ચ સમુદ્યતઃ। અભિપ્રાયસ્તુ મે કશ્ચિત્તં વૈ શૃણુ યથાતથમ્
તું મારા માટે સહાયક અને પ્રેમાળ છે, અને મારા કામ માટે તત્પર છે; પણ મને એક ઈચ્છા છે — એ સાચી રીતે સાંભળ.
રાજસૂયં પાણ્ડવસ્ય દૃષ્ટ્વા ક્રતુવરં તદા। કમમ સ્પૃહા સમુત્પન્ના તાં સંપાદય સૂતજ
પાંડવનો મહાન રાજસૂય યજ્ઞ જોઈને, મને પણ એ ઈચ્છા જાગી છે; એ ઈચ્છા તું પૂરી કર, રથચાલકના પુત્ર.
એવમુક્તસ્તતઃ કર્ણો રાજાનમિદમબ્રવીત્। તવાદ્ય પૃથિવીપાલા વશ્યાઃ સર્વે નૃપોત્તમ
એ રીતે કહેવામાં આવ્યા પછી, કર્ણે રાજાને કહ્યું: 'આજે, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ધરતીના બધા શાસકો તારા વશમાં છે.'
આહૂયન્તાં દ્વિજવરાઃ સંભારાશ્ચ યથાવિધિ। સંભ્રિયન્તાં કુરુશ્રેષ્ઠ યજ્ઞોપકરણાનિ ચ
શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને બોલાવો અને જરૂરી સામગ્રી નિયમ મુજબ એકત્ર કરો; યજ્ઞ માટેના ઉપકરણો પણ તૈયાર કરો, કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ.
ઋત્વિજશ્ચ સમાહૂતા યથોક્તં વેદપારગાઃ। ક્રિયાં કુર્વન્તુ તે રાજન્યથાશાસ્ત્રમરિંદમ
વેદોમાં પારંગત અને આમંત્રણ પામેલા ઋતવિજોએ, શાસ્ત્ર મુજબ, રાજા, વિધિ-વિધાન પૂર્ણ કરે.
બહ્વન્નપાનસંયુક્તઃ સુસમૃદ્ધગુણાન્વિતઃ। પ્રવર્તતાં મહાયજ્ઞસ્તવાપિ ભરતર્ષભ
ભરતકુળના શ્રેષ્ઠ, તમારો મહાયજ્ઞ આરંભ થાય, જેમાં ભરપૂર ખોરાક અને પીણું હોય, અને સર્વ શુભ ગુણોથી યુક્ત હોય.
એવમુક્તસ્તુ કર્ણેન ધાર્તરાષ્ટ્રો વિશાંપતે। પુરોહિતં સમાનાય્ય વચનં ચેદમબ્રવીત્
કર્ણના આ શબ્દો સાંભળીને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર, પ્રજાના સ્વામી, પોતાના પુરૂહિતને બોલાવી, આ રીતે કહ્યું.
રાજસૂયં ક્રતુશ્રેષ્ઠં સમાપ્તવરદક્ષિણમ્। આહરસ્વ યથાશાસ્ત્રં યથાન્યાયં યથાક્રમમ્
રાજસૂય, શ્રેષ્ઠ યજ્ઞ, દાન અનેSouth Dakshin સાથે, શાસ્ત્ર, નિયમ અને ક્રમ પ્રમાણે, તૈયાર કરો.
સ એવમુક્તો નૃપતિમુવાચ દ્વિજસત્તમઃ
આ રીતે કહેતાં, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે રાજાને કહ્યું.
બ્રાહ્મણૈઃ સહિતો રાજન્યે તત્રાસન્સમાગતાઃ'। ન સ શક્યઃ ક્રતુશ્રેષ્ઠો જીવમાને યુધિષ્ઠિરે। આહર્તું કૌરવશ્રેષ્ઠ કુલે તવ નૃપોત્તમ
બ્રાહ્મણો સાથે ક્ષત્રિયોએ ત્યાં ભેગા થયા; પણ, કૌરવકુળના શ્રેષ્ઠ, યુધિષ્ઠિર જીવતા હોય ત્યારે, તમારાં કુળમાં આ શ્રેષ્ઠ યજ્ઞ શક્ય નથી, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
દીર્ઘાયુર્જીવતિ ચ તે ધૃતરાષ્ટ્રઃ પિતા નૃપ। અતશ્ચાપિ વિરુદ્ધસ્તે ક્રતુરેણષ નૃપોત્તમઃ
તમારા પિતા ધૃતરાષ્ટ્ર લાંબા આયુષ્ય ધરાવે છે અને જીવતા છે; તેથી, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, આ યજ્ઞ પણ તમારે માટે યોગ્ય નથી.
અસ્તિ ત્વન્યન્મહત્સત્રં રાજસૂયસમં પ્રભો। તેન ત્વં યજ રાજેન્દ્ર શૃણુ ચેદં વચો મમ
પ્રભુ, રાજસૂય જેટલો બીજો મહાન યજ્ઞ પણ છે; એથી, રાજાઓના રાજા, એ યજ્ઞ કરો અને મારા શબ્દો સાંભળો.
ય ઇમે પૃથિવીપાલાઃ કરદાસ્તવ પાર્થિવ। તે કરાન્સંપ્રયચ્છન્તુ સુવર્ણં ચ કૃતાકૃતમ્
પૃથ્વીના જે રાજાઓ તમારે વશમાં છે, એ બધા તમારે કર અને સુવર્ણ — બનેલ અને કાચું — અર્પણ કરે.
તેન તે ક્રિયતામદ્યલાઙ્ગલં નૃપસત્તમ। યજ્ઞવાટસ્ તે ભૂમિઃ કૃષ્યતાં તેન ભારત
રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, એથી આજે હલ તૈયાર કરો; અને એથી, ભારતકુળના વંશજ, તમારો યજ્ઞવાટ માટે જમીન ખેડાવો.
તત્ર યજ્ઞો નૃપશ્રેષ્ટઃ પ્રભૂતાન્નઃ સુસંસ્કૃતઃ। પ્રવર્તતાં યથાન્યાયં સર્વતો હ્યનિવારિતઃ
ત્યાં, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ભરપૂર અને સારી રીતે તૈયાર કરેલા ભોજન સાથે, યજ્ઞ યોગ્ય રીતે અને સર્વ રીતે અવરોધ વિના ચાલે.
એષ તે વૈષ્ણવો નામ યજ્ઞઃ સત્પુરુષોચિતઃ। એતેન નેષ્ટવાન્કશ્ચિદૃતેવિષ્ણું પુરાતનમ્
આ યજ્ઞ વૈષ્ણવ નામે ઓળખાય છે, અને સારા પુરુષોને યોગ્ય છે; એથી, પ્રાચીન વિષ્ણુ સિવાય કોઈની પૂજા થઈ નથી.
રાજસૂયં ક્રતુશ્રેષ્ઠં સ્પર્ધત્યેષ મહાક્રતુઃ। અસ્માકં રોચતે ચૈવ શ્રેયશ્ચ તવ ભારત
આ મહાયજ્ઞ, શ્રેષ્ઠ રાજસૂય સાથે સ્પર્ધા કરે છે; અમને પણ ગમે છે, અને ભારત, તમને પણ કલ્યાણ લાવશે.
નિર્વિઘ્નશ્ચ ભવત્યેષ સફલા સ્યાત્સ્પૃહા તવ। `તસ્માદેષ મહાબાહો તવ યજ્ઞઃ પ્રવર્તતામ્
આ યજ્ઞ નિર્વિઘ્ન રીતે ચાલે છે અને તમારું ઇચ્છિત ફળ આપે છે; તેથી, મહાબાહુ, તમારો યજ્ઞ શરૂ કરો.
એવમુકત્સ્તુ તૈર્વિપ્રૈર્ધાર્તરાષ્ટ્રો મહીપતિઃ। કર્ણં ચ સૌબલં ચૈવ ભ્રાતૄશ્ચૈવેદમબ્રવીત્
બ્રાહ્મણોએ આ રીતે કહ્યું ત્યારે, ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર રાજાએ કર્ણ, સૌબલ અને પોતાના ભાઈઓને આ શબ્દો કહ્યું.
રોચતે મે વચઃ કૃત્સ્નં બ્રાહ્મણાનાં ન સંશયઃ। રોચતે યદિ યુષ્માકં તસ્માત્પ્રબ્રૂત માચિરમ્
મને બ્રાહ્મણોના બધા શબ્દો ગમે છે, એમાં કોઈ શંકા નથી; જો તમને પણ ગમતા હોય, તો તરત કહો.
એવમુક્તાસ્તુ તે સર્વે તથેત્યૂચુર્નરાધિપમ્। સંદિદેશ તતોરાજાવ્યાપારસ્થાન્યથાક્રમમ્
આ રીતે કહેતાં, બધા રાજાને 'જેમ થાય તેમ' કહી જવાબ આપ્યો; પછી રાજાએ જરૂરી વ્યવસ્થા ક્રમ પ્રમાણે કરવા આદેશ આપ્યો.
હલસ્ય કરણે ચાપિ વ્યાદિષ્ટાઃ સર્વશિલ્પિનઃ। યથોક્તં ચ નૃપશ્રેષ્ઠ કૃતં સર્વં યથાક્રમમ્
હલ બનાવવાની બાબતમાં બધા શિલ્પીઓને સૂચના આપવામાં આવી; અને, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, બધું જ કહ્યું પ્રમાણે અને યોગ્ય ક્રમમાં કરવામાં આવ્યું.
તતસ્તુ શિલ્પિનઃ સર્વં કૃતમૂર્ચુર્નરાધિપમ્। વિદુરશ્ચ મહાપ્રાજ્ઞો ધૃતરાષ્ટ્રે ન્યવેદયત્
પછી જ્યારે તમામ કામ શિલ્પીઓએ પૂરું કર્યું, ત્યારે વિદુરે, જે બહુ જ બુદ્ધિશાળી હતા, રાજા ધૃતરાષ્ટ્રને બધું જાણકારી આપી.
સજ્જં ક્રતુવરં રાજન્કાલપ્રાપ્તં ચ ભારત। સૌવર્ણં ચ કૃતં સર્વં લાઙ્ગલં ચ મહાધનમ્
હે ભારત, મહાન યજ્ઞ તૈયાર હતો અને યોગ્ય સમયે બધું તૈયાર થયું હતું; સોનાથી બનેલા સાધનો અને કિંમતી હળ પણ તૈયાર હતા.
એવચ્છ્રુત્વા નૃપશ્રેષ્ઠો ધૃતરાષ્ટ્રો વિશંપતે। આજ્ઞાપયામાસ નૃપઃ ક્રતુરાજપ્રવર્તનમ્
આ સાંભળીને, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ ધૃતરાષ્ટ્રે યજ્ઞની શરૂઆત કરવાની આજ્ઞા આપી.
તતઃ પ્રવવૃતે યજ્ઞઃ પ્રભૂતાર્થઃ સુસંસ્કૃતઃ। દીક્ષિતશ્ચાપિ ગાન્ધારિર્યથાશાસ્ત્રં યથાક્રમમ્
પછી ધનથી ભરપૂર અને સારી રીતે તૈયાર કરેલો યજ્ઞ શરૂ થયો; ગાંધારીના પુત્રને શાસ્ત્ર પ્રમાણે અને યોગ્ય ક્રમમાં દિક્ષા આપવામાં આવી.
પ્રહૃષ્ટો ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ વિદુરશ્ચ મહાયશાઃ। ભીષ્મો દ્રોણઃ કૃપઃ કર્ણો ગાન્ધારી ચ યશસ્વિની
ધૃતરાષ્ટ્ર ખુશ થયા, વિદુર પણ પ્રસન્ન થયા, અને ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, કર્ણ તથા ગાંધારી પણ આનંદિત થયા.
નિમન્ત્રણાર્થં દૂર્તાંશ્ચ પ્રેષયામાસ શીઘ્રગાન્। પાર્થિવાનાં ચ રાજેન્દ્ર બ્રાહ્મણાનાં તથૈવ ચ
મહેમાનોને આમંત્રિત કરવા માટે, ઝડપથી દૂતોને રાજાઓ અને બ્રાહ્મણો પાસે મોકલવામાં આવ્યા, હે રાજાધિરાજ.