વિજિત્ય પૃથિવીં સર્વાં સપૂર્વાપરદક્ષિણામ્। સમ્લેચ્છાટવિકાન્વીરઃ સપર્વતનિવાસિનઃ
પૂર્વ, પશ્ચિમ અને દક્ષિણ – આખી ધરતી પર વિજય મેળવી, એ વિરે મ્લેચ્છો, જંગલવાસીઓ અને પર્વતોમાં રહેતા લોકોને પણ પોતાના વશમાં લીધા.
ભદ્રાન્રોહિતકાંશ્ચૈવ આગ્રેયાન્માલવાનપિ। ગણાન્સર્વાન્વિનિર્જિત્ય નીતિકૃત્પ્રહસન્નિવ
ભદ્રક, રોહિતક, આગ્રેય, માલવ અને બધા ગણા – બધાને નીતિથી જીતીને, તે હસતો હસતો આગળ વધ્યો.
શશકાન્યવનાંશ્ચૈવ વિજિગ્યે સૂતનન્દનઃ। નગ્નજિત્પ્રમુખાંશ્ચૈવ ગણાઞ્જિત્વા મહારથાન્
સુતપુત્રે શશક, યવન અને નગ્નજિતના નેતૃત્વમાં મહારથીઓ સહિત બધા ગણોને જીત્યા.
એવં સ પૃથિવીં સર્વાં વશે કૃત્વા મહારથઃ। વિજિત્ય પુરુષવ્યાઘ્રો નાગસાહ્વયમાગમત્
એ રીતે, મહારથીએ આખી ધરતી પોતાના વશમાં કરીને, પુરુષશ્રેષ્ઠ, નાગસાહ્વય ખાતે આવ્યો.
તમાગતં મહેષ્વાસં ધાર્તરાષ્ટ્રો જનાધિપઃ। પ્રત્યુદ્ગત્ય મહારાજ સભ્રાતૃપિતૃબાન્ધવઃ
મહાન ધનુર્ધારી ત્યાં પહોંચ્યો ત્યારે, ધૃતરાષ્ટ્ર રાજાએ ભાઈઓ, પિતાઓ અને સંબંધીઓ સાથે મળીને તેને મળવા ગયા.
અર્ચયામાસ વિધિના કર્ણમાહવશોભિનમ્। આશ્રાવયચ્ચ તત્કર્મ પ્રીયમાણો જનેશ્વરઃ
કર્ણને યોગ્ય રીતે સન્માન આપ્યો, જે યુદ્ધમાં તેજસ્વી હતો, અને રાજાએ આનંદથી તેના કાર્યો જાહેર કરાવ્યા.
યન્ન ભીષ્માન્ન ચ દ્રોણાન્ન કૃપાન્ન ચ વાહ્લિકાત્। પ્રાપ્તવાનસ્મિ ભદ્રં તે ત્વત્તઃપ્રાપ્તં મયા હિ તત્
'ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપા કે વાહલિકાથી જે હું મેળવ્યો નહોતો, એ, શુભે, તારી પાસેથી મને મળ્યું છે.'
બહુના ચ કિમુક્તેન શૃણુ કર્ણ વચો મમ। સનાથોસ્મિ મહાબાહો ત્વયા નાથેન સત્તમ
'વધુ શું કહેવું? કર્ણ, મારા શબ્દો સાંભળ: મહાબાહુ, તું શ્રેષ્ઠ રક્ષક છે, તારી સાથે હું સુરક્ષિત છું.'
ન હિ તે પાણ્ડવાઃ સર્વે કલામર્હન્તિ ષોડશીમ્। અન્યેવા પુરુષવ્યાઘ્ર રાજાનોઽભ્યુદિતોદિતાઃ
પુરૂષોમાં શ્રેષ્ઠ, પાંડવો બધા મળીને પણ તારી એક સોળમા ભાગની પણ બરાબરી કરી શકે નહીં; બીજા રાજાઓ આવ્યા અને ગયા, પણ તું તો અનન્ય છે.
સ ભવાન્ધૃતરાષ્ટ્રં તં ગાન્ધારીં ચ યશસ્વિનીમ્। પશ્ય કર્ણ મહેષ્વાસ અદિતિં વજ્રભૃદ્યથા
કર્ણ, મહાબલવાન, ધૃતરાષ્ટ્ર અને ગાંધારીને એ રીતે જો, જેમ ઇન્દ્રે અદિતીને માનપૂર્વક જોયા હોય.
તતો હલહલાશબ્દઃ પ્રાદુરાસીદ્વિશાંપતે। હાહાકારાશ્ચ બહવો નગરે નાગસાહ્વયે
પછી, લોકોના સ્વામી, નાગસાહ્વય નામના શહેરમાં ભારે ગૂંજન અને અનેક દુ:ખદ પોકાર ઉઠી.
રકેચિદેનં પ્રશંસન્તિ નિન્દન્તિ સ્મ તથા પરે। તૂષ્ણીમાસંસ્તથા ચાન્યે નૃપાસ્તત્ર જનાધિપ
કેટલાંક લોકોએ તેની પ્રશંસા કરી, તો કેટલાકે નિંદા કરી, અને બીજાઓ ચુપચાપ રહ્યા, રાજાઓની વચ્ચે, મનુષ્યના રાજા.
એવં વિજિત્ય રાજેન્દ્ર કર્ણઃ શસ્ત્રભૃતાંવરઃ। સપર્વતવનાકાશાં સસમુદ્રાં સનુષ્કુટામ્
એ રીતે વિજય મેળવીને, રાજા, શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ કર્ણે પર્વતો, વન, આકાશ, સમુદ્ર અને સૂકા પ્રદેશો સહિત આખી ધરતી પોતાના વશમાં કરી.
દેશૈરુચ્ચાવચૈઃ પૂર્ણાં પત્તનૈર્નગરૈરપિ। દ્વીપૈશ્ચાનૂપસંપૂર્ણૈઃ પૃથિવીં પૃથિવીપતે
પૃથ્વીના સ્વામી, તેણે ઊંચા-નીચા પ્રદેશો, શહેરો, ગામો, ટાપુઓ અને જંગલવાડા ધરતી પર ભર્યા.
કાલેન નાતિદીર્ઘેણ વશે કૃત્વા તુ પાર્થિવાન્। અક્ષયં ધનમાદાય સૂતજો નૃપમભ્યયાત્
લાંબા સમય વિના, રાજાઓને વશમાં કરીને, રથચાલકના પુત્રે અખૂટ ધન લઈને રાજા પાસે પાછો આવ્યો.
પ્રવિશ્ય ચ ગૃહં રાજન્નભ્યન્તરમરિંદમ। ગાન્ધારીસહિતં વીરો ધૃતરાષ્ટ્રં દદર્શ સઃ
પછી, રાજા, એ વીર ગૃહના આંતરિક ભાગમાં પ્રવેશી, ગાંધારી સાથે ધૃતરાષ્ટ્રને જોયા.
પુત્રવચ્ચ નરવ્યાઘ્ર પાદૌ જગ્રાહ ધર્મવિત્। ધૃતરાષ્ટ્રેણ ચાશ્લિષ્ય પ્રેમ્ણા ચાપિ વિસર્જિતઃ
પુરૂષોમાં શ્રેષ્ઠ, ધર્મ જાણનારા એ પુત્રની જેમ ધૃતરાષ્ટ્રના પગ પકડી લીધા; અને ધૃતરાષ્ટ્રે પ્રેમથી તેને ગળે લગાવી, પછી વિદાય આપી.
તદાપ્રભૃતિ રાજા ચ શકુનિશ્ચાપિ સૌબલઃ। જાનાતે નિર્જિતાન્પાર્થાન્કર્ણેન યુધિ ભારત
ત્યાંથી, ભારત, રાજા અને સુબલપુત્ર શકુનિ જાણતા થયા કે કર્ણે યુદ્ધમાં પાંડવોને હરાવ્યા છે.
જિત્વા તુ પૃથિવીં રાજન્સૂતપુત્રો જનાધિપ। અબ્રવીત્પરવીરઘ્નો દુર્યોધનમિદં વચઃ
પૃથ્વીને જીત્યા પછી, રાજા, રથચાલકના પુત્ર, લોકોના સ્વામી, દુશ્મન વીરોએ વિનાશ કરનાર દુર્યોધનને આ શબ્દો કહ્યા.
દુર્યોધન નિબોધેદં યત્ત્વાં વક્ષ્યામિ કૌરવ। શ્રુત્વા વાચં તથા સર્વં કર્તુમર્હસ્યરિંદમ
દુર્યોધન, હું તને જે કહેવા જઈ રહ્યો છું, તે સાંભળ, કૌરવ; મારા શબ્દો સાંભળીને, દુશ્મનોને હરાવનાર, એ પ્રમાણે કર.
તવાદ્ય પૃથિવી વીર નિઃસપત્ના નૃપોત્તમ। તાં પાલય યથા શક્રો હતશત્રુર્મહામનાઃ
આજે, વીર, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તારી માટે પૃથ્વી કોઈ સ્પર્ધક વગર છે; એનું રક્ષણ એ રીતે કર, જેમ ઇન્દ્રે પોતાના દુશ્મનોને હરાવીને કર્યું હતું.
એવમુક્તસ્તુ કર્ણેન કર્ણં રાજાઽબ્રવીત્પુનઃ। ન કિંચિદ્દુર્લભં તસ્ય યસ્ ત્વં પુરુષર્ષભ
કર્ણે એમ કહ્યું ત્યારે, રાજાએ ફરી કર્ણને કહ્યું: 'જે તને મળ્યો છે, એ માટે કશું અપ્રાપ્ય નથી, પુરૂષોમાં શ્રેષ્ઠ.'
સહાયશ્ચાનુરક્તશ્ચ મદર્થં ચ સમુદ્યતઃ। અભિપ્રાયસ્તુ મે કશ્ચિત્તં વૈ શૃણુ યથાતથમ્
તું મારા માટે સહાયક અને પ્રેમાળ છે, અને મારા કામ માટે તત્પર છે; પણ મને એક ઈચ્છા છે — એ સાચી રીતે સાંભળ.
રાજસૂયં પાણ્ડવસ્ય દૃષ્ટ્વા ક્રતુવરં તદા। કમમ સ્પૃહા સમુત્પન્ના તાં સંપાદય સૂતજ
પાંડવનો મહાન રાજસૂય યજ્ઞ જોઈને, મને પણ એ ઈચ્છા જાગી છે; એ ઈચ્છા તું પૂરી કર, રથચાલકના પુત્ર.
એવમુક્તસ્તતઃ કર્ણો રાજાનમિદમબ્રવીત્। તવાદ્ય પૃથિવીપાલા વશ્યાઃ સર્વે નૃપોત્તમ
એ રીતે કહેવામાં આવ્યા પછી, કર્ણે રાજાને કહ્યું: 'આજે, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ધરતીના બધા શાસકો તારા વશમાં છે.'
આહૂયન્તાં દ્વિજવરાઃ સંભારાશ્ચ યથાવિધિ। સંભ્રિયન્તાં કુરુશ્રેષ્ઠ યજ્ઞોપકરણાનિ ચ
શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને બોલાવો અને જરૂરી સામગ્રી નિયમ મુજબ એકત્ર કરો; યજ્ઞ માટેના ઉપકરણો પણ તૈયાર કરો, કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ.
ઋત્વિજશ્ચ સમાહૂતા યથોક્તં વેદપારગાઃ। ક્રિયાં કુર્વન્તુ તે રાજન્યથાશાસ્ત્રમરિંદમ
વેદોમાં પારંગત અને આમંત્રણ પામેલા ઋતવિજોએ, શાસ્ત્ર મુજબ, રાજા, વિધિ-વિધાન પૂર્ણ કરે.
બહ્વન્નપાનસંયુક્તઃ સુસમૃદ્ધગુણાન્વિતઃ। પ્રવર્તતાં મહાયજ્ઞસ્તવાપિ ભરતર્ષભ
ભરતકુળના શ્રેષ્ઠ, તમારો મહાયજ્ઞ આરંભ થાય, જેમાં ભરપૂર ખોરાક અને પીણું હોય, અને સર્વ શુભ ગુણોથી યુક્ત હોય.
એવમુક્તસ્તુ કર્ણેન ધાર્તરાષ્ટ્રો વિશાંપતે। પુરોહિતં સમાનાય્ય વચનં ચેદમબ્રવીત્
કર્ણના આ શબ્દો સાંભળીને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર, પ્રજાના સ્વામી, પોતાના પુરૂહિતને બોલાવી, આ રીતે કહ્યું.
રાજસૂયં ક્રતુશ્રેષ્ઠં સમાપ્તવરદક્ષિણમ્। આહરસ્વ યથાશાસ્ત્રં યથાન્યાયં યથાક્રમમ્
રાજસૂય, શ્રેષ્ઠ યજ્ઞ, દાન અનેSouth Dakshin સાથે, શાસ્ત્ર, નિયમ અને ક્રમ પ્રમાણે, તૈયાર કરો.