પ્રવેશઃ ક્રિયતે રાજન્યથા તેન પ્રવર્તિતઃ। અપરેદ્યુસ્તતસ્તસ્યાઃ ક્રિયતેઽત્યુચ્છ્રયો નૃપૈઃ
તેના નિયમ પ્રમાણે રાજાઓ પ્રવેશ વિધિ કરે છે; અને પછીના દિવસે યષ્ટિને ઊંચે સ્થાપિત કરવાની વિધિ થાય છે.
અલઙ્કૃતાયા પિટકૈર્ગન્ધમાલ્યૈશ્ચ ભૂષણૈઃ। `માલ્યદામપરિક્ષિપ્તાં દ્વાત્રિંશત્કિષ્કુસંમિતામ્
પીઠકાઓ, સુગંધિત ફૂલો અને આભૂષણોથી સજાવેલી, માળા અને દોરાથી ઘેરાયેલી, બત્રીસ હાથ ઊંચી યષ્ટિ તૈયાર થાય છે.
ઉદ્ધૃત્ય પિટકે ચાપિ દ્વાદશારત્નિકોચ્છ્રયે। મહારજનવાસાંસિ પરિક્ષિપ્ય ધ્વજોત્તમમ્
બાર હાથ ઊંચા પીઠક પર યષ્ટિને ઊંચકીને, વિવિધ રંગીન મહાન વસ્ત્રોથી ધ્વજને ઘેરી લેવાય છે.
વાસોભિરન્નપાનૈશ્ચ પૂજિતૈર્બ્રાહ્મણર્ષભૈઃ। પુણ્યાહં વાચયિત્વાથ ધ્વજ ઉચ્છ્રિયતે તદા
શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો વસ્ત્ર, અન્ન અને પાનથી સન્માન આપે છે; શુભ મંત્રોચ્ચાર પછી ધ્વજ ઊંચકવામાં આવે છે.
શઙ્ખભેરીમૃદઙ્ગૈશ્ચ સંનાદઃ ક્રિયતે તદા'। ભગવાન્પૂજ્યતે ચાત્ર યષ્ટિરૂપેણ વાસવઃ
ત્યારે શંખ, ભેરી અને મૃદંગના ઘંટાડા વાગે છે; અને ત્યાં યષ્ટિરૂપે વાસવ દેવની પૂજા થાય છે.
સ્વયમેવ ગૃહીતેન વસોઃ પ્રીત્યા મહાત્મનઃ। `માણિભદ્રાદયો યક્ષાઃ પૂજ્યન્તે દૈવતૈઃ સહ
મહાન વાસવની પ્રસન્નતાથી, મણિભદ્ર વગેરે યક્ષો પણ દેવતાઓ સાથે પૂજવામાં આવે છે.
નાનાવિધાનિ દાનાનિ દત્ત્વાર્થિભ્યઃ સુહૃજ્જનૈઃ। અલઙ્કૃત્વા માલ્યદામૈર્વસ્ત્રૈર્નાનાવિધૈસ્તથા
વિભિન્ન દાનાર્થીઓ અને મિત્રો માટે અનેક પ્રકારના દાન આપવામાં આવે છે; યષ્ટિને ફૂલો, દોરા અને વિવિધ વસ્ત્રોથી શોભાવવામાં આવે છે.
દૃતિભિઃ સજલૈઃ સર્વૈઃ ક્રીડિત્વા નૃપશાસનાત્। સભાજયિત્વા રાજાનં કૃત્વા નર્માશ્રયાઃ કથાઃ
બધા જળથી ભરેલા પાત્રો લઈને રાજાના આદેશે રમે છે; રાજાનું સન્માન કરીને, હાસ્યભરી વાતો કરે છે.
રમન્તે નાગરાઃ સર્વે તથા જાનપદૈઃ સહ। સૂતાશ્ચ માગધાશ્ચૈવ રમન્તે નટનર્તકાઃ
બધા નગરવાસીઓ અને ગ્રામ્ય લોકો સાથે આનંદ કરે છે; સૂત, માગધ, નૃત્યકાર અને કલાકારો પણ આનંદમાં ભાગ લે છે.
પ્રીત્યા તુ નૃપશાર્દૂલ સર્વે ચક્રુર્મહોત્સવમ્। સાન્તઃપુરઃ સહામાત્યઃ સર્વાભરણભૂષિતઃ
હે રાજશાર્દૂલ, સૌએ આનંદથી પરિવાર, અમાત્ય અને સર્વ આભૂષણોથી સજાઈ મહોત્સવ ઉજવ્યો.
મહારજનવાસાંસિ વસિત્વા ચેદિરાટ્ તદા। જાતિહિઙ્ગુલકેનાક્તઃ સદારો મુમુદે તદા
મહાન રાજાઓના મહેલોમાં રહીને, ચેદિ દેશના રાજા વાસુએ પોતાની પત્ની સાથે હિંગળથી શોભાયમાન થઈ આનંદ માણ્યો.
એવં જાનપદાઃ સર્વે ચક્રુરિન્દ્રમહં વસુઃ।।' યથા ચેદિપતિઃ પ્રીતશ્ચકારેન્દ્રમહં વસુઃ
એ રીતે બધા પ્રજાજનોએ વાસુ માટે ઇન્દ્ર મહોત્સવ ઉજવ્યો, જેમ ચેદિ દેશના રાજાએ આનંદથી ઇન્દ્ર મહોત્સવ કર્યો હતો.
એતાં પૂજાં મહેન્દ્રસ્તુ દૃષ્ટ્વા વસુકૃતાં શુભામ્। `હરિભિર્વાજિભિર્યુક્તમન્તરિક્ષગતં રથમ્
વાસુએ કરેલી શુભ પૂજા જોઈને મહેન્દ્રે પોતાના પીળા ઘોડાઓ જોડાયેલા આકાશગામી રથ પર આરૂઢ થયો.
આસ્થાય સહ શચ્યા ચ વૃતો હ્યપ્સરસાં ગણૈઃ।' વસુના રાજમુખ્યેન સમાગમ્યાબ્રવીદ્વચઃ
શચી અને અપ્સરાઓના સમૂહ સાથે મહેન્દ્રે વાસુ રાજાને મળીને તેને વચન કહ્યાં.
યે પૂજયિષ્યન્તિ ચ મુદા યથા ચેદિપતિર્નૃપઃ। કારયિષ્યન્તિ ચ મુદા યથા ચેદિપતિર્નૃપઃ
જે લોકો ચેદિ દેશના રાજા જેવી ખુશીથી પૂજા કરશે અને મહોત્સવ ઉજવશે,
તેષાં શ્રીર્વિજયશ્ચૈવ સરાષ્ટ્રાણાં ભવિષ્યતિ। તથા સ્ફીતો જનપદો મુદિતશ્ચ ભવિષ્યતિ
તેમના રાજ્યમાં સમૃદ્ધિ અને વિજય આવશે; તેમનું દેશ પણ ખુશહાલ અને આનંદથી ભરપૂર રહેશે.
નિરીતિકાનિ સસ્યાનિ ભવન્તિ બહુધા નૃપ। રાક્ષસાશ્ચ પિશાચાશ્ચ ન લુમ્પન્તે કથંચન
રાજા, તેમના ખેતરોમાં અનેક પ્રકારની ભરપૂર પાક આવશે અને રાક્ષસો કે પિશાચો તેમને ક્યારેય નુકસાન નહીં કરે.
એવં મહાત્મના તેન મહેન્દ્રેણ નરાધિપ। વસુઃ પ્રીત્યા મઘવતા મહારાજોઽભિસત્કૃતઃ। એવં કૃત્વા મહેન્દ્રસ્તુ જગામ સ્વં નિવેશનમ્
એ રીતે મહાત્મા મહેન્દ્રે પ્રેમપૂર્વક વાસુ મહારાજને સન્માન આપ્યો અને પછી પોતાનાં નિવાસસ્થાને પાછા ગયો.
ઉત્સવં કારયિષ્યન્તિ સદા શક્રસ્ય યે નરાઃ। ભૂમિરત્નાદિભિર્દાનૈસ્તથા પૂજ્યા ભવન્તિ તે। વરદાનમહાયજ્ઞૈસ્તથા શક્રોત્સવેન ચ
જે પુરુષો હંમેશાં શક્રનો ઉત્સવ ઉજવે છે, જમીન, રત્ન વગેરે દાનથી અને મહાદાન-યજ્ઞ દ્વારા શક્રની પૂજા કરે છે,
સંપૂજિતો મઘવતા વસુશ્ચેદીશ્વરો નૃપઃ। પાલયામાસ ધર્મેણ ચેદિસ્થઃ પૃથિવીમિમામ્
મઘવતે સન્માનિત થયેલા ચેદિ દેશના વાસુએ ધર્મથી પૃથ્વી પર રાજ કર્યું.
ઇન્દ્રપીત્યા ચેદિપતિશ્ચકારેન્દ્રમહં વસુઃ। પુત્રાશ્ચાસ્ય મહાવીર્યાઃ પઞ્ચાસન્નમિતૌજસઃ
ઇન્દ્રની કૃપાથી ચેદિ દેશના રાજા વાસુએ ઇન્દ્ર મહોત્સવ કર્યો; અને તેના પાંચ પુત્રો મહાબળવાન અને સમાન શક્તિ ધરાવતા હતા.
નાનારાજ્યેષુ ચ સુતાન્સ સમ્રાડભ્યષેચયત્। મહારથો માગધાનાં વિશ્રુતો યો બૃહદ્રથઃ
એ સમ્રાટે પોતાના પુત્રોને અલગ અલગ રાજ્યોમાં ગાદી સોંપી: માગધોમાં પ્રસિદ્ધ મહારથી બૃહદ્રથને,
પ્રત્યગ્રહઃ કુશામ્બશ્ચ યમાહુર્મણિવાહનમ્। મત્સિલ્લશ્ચ યદુશ્ચૈવ રાજન્યશ્ચાપરાજિતઃ
પ્રત્યગ્રહ, કુશામ્બ (જેને મણિવાહન પણ કહે છે), મત્સિલ્લ, યદુ અને રાજવી અપરાજિતને.
એતે તસ્ય સુતા રાજન્રાજર્ષેર્ભૂરિતેજસઃ। ન્યવેશયન્નામભિઃ સ્વૈસ્તે દેશાંશ્ચ પુરાણિ ચ
હે રાજન, એ મહાતેજસ્વી રાજર્ષિના પુત્રોએ પોતાના નામે પ્રદેશો અને પ્રાચીન નગરો સ્થાપ્યા.
વાસવાઃ પઞ્ચ રાજાનઃ પૃથગ્વંશાશ્ચ શાસ્વતાઃ। વસન્તમિન્દ્રપ્રાસાદે આકાશે સ્ફાટિકે ચ તમ્
આ પાંચ વસવ રાજાઓ, જુદી જુદી અને શાશ્વત વંશોમાંથી, ઇન્દ્રના આકાશમાં આવેલા કાચના મહેલમાં રહેતા હતા.
ઉપતસ્થુર્મહાત્માનં ગન્ધર્વાપ્સરસો નૃપમ્। રાજોપરિચરેત્યેવં નામ તસ્યાથ વિશ્રુતમ્
ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ એ મહાત્મા રાજાની સેવા કરતા; તેથી તેનું પ્રસિદ્ધ નામ રાજોપરિચર થયું.
પુરોપવાહિનીં તસ્ય નદીં શુક્તમતીં ગિરિઃ। અરૌત્સીચ્ચેતનાયુક્તઃ કામાત્કોલાહલઃ કિલ
તેણાં શહેર પાસે શુક્તમતી નદી વહેતી અને કોળાહલ નામનો પર્વત, જેણે ચેતના પામી હતી, ઈચ્છાથી ખસ્યો હતો એવું કહેવાય છે.
ગિરિં કોલાહલં તં તુ પદા વસુરતાડયત્। નિશ્ચક્રામ તતસ્તેન પ્રહારવિવરેણ સા
વાસુએ પોતાના પગથી કોળાહલ પર્વતને આંચકો માર્યો, અને એ પ્રહારથી થયેલા છિદ્રમાંથી નદી બહાર નીકળી.
તસ્યાં નદ્યાં સ જનયન્મિથુનં પર્વતઃ સ્વયમ્। તસ્માદ્વિમોક્ષણાત્પ્રીતા નદી રાજ્ઞે ન્યવેદયત્
એ નદીમાં પર્વતદેવએ પોતે જ એક જોડું ઉત્પન્ન કર્યું. એ રીતે મુક્તિ મળતાં આનંદિત થયેલી નદીએ રાજાને આ વાત જણાવી.
મહિષી ભવિતા કન્યા પુમાન્સેનાપતિર્ભવેત્। શુક્તિમત્યા વચઃશ્રુત્વા દૃષ્ટ્વા તૌ રાજસત્તમઃ
શુક્તિમતીના વચન સાંભળી અને એ બંનેને જોઈ, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ એ રાજાએ જાણ્યું કે દીકરી રાણી બનશે અને દીકરો સેના પ્રમુખ બનશે.