સર્વે વર્ણાઃ સ્વધર્મસ્થાઃ સદા ચેદિષુ માનદ। ન તેઽસ્ત્યવિદિતં કિંચિત્ત્રિષુ લોકેષુ યદ્ભવેત્
'હે માન આપનાર, ચેદિ દેશમાં બધા વર્ણો હંમેશા પોતાના ધર્મમાં સ્થિર છે; ત્રણેય લોકમાં જે કંઈ છે, એમાં તેમને કશું અજાણ નથી.'
દૈવોપભોગ્યં દિવ્યં ત્વામાકાશે સ્ફાટિકં મહત્। આકાશગં ત્વાં મદ્દત્તં વિમાનમુપપત્સ્યતે
'દેવતાઓ માટે યોગ્ય, આકાશમાં મહાન અને સ્ફટિક જેવું દિવ્ય વિમાન, હું તને આપું છું; એ વિમાન તને આકાશમાં મળશે.'
ત્વમેકઃ સર્વમર્ત્યેષુ વિમાનવરમાસ્થિતઃ। ચરિષ્યસ્યુપરિસ્થો હિ દેવો વિગ્રહવાનિવ
તમે એકલા જ બધા મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ વિમાનમાં બેઠા, દેવતા જેવો શરીરધારી બનીને ઉપર ફરશો.
દદામિ તે વૈજયન્તીં માલામમ્લાનપઙ્કજામ્। ધારયિષ્યતિ સઙ્ગ્રામે યા ત્વાં શસ્ત્રૈરવિક્ષતમ્
હું તમને કદી ન સુકાય એવી કમળોથી બનેલી વૈજયંતી માળા આપું છું; તમે તેને યુદ્ધમાં પહેરશો, ત્યારે કોઈ શસ્ત્ર તમને ઇજા કરી શકશે નહીં.
લક્ષણં ચૈતદેવેહ ભવિતા તે નરાધિપ। ઇન્દ્રમાલેતિ વિખ્યાતં ધન્યમપ્રતિમં મહત્
હે રાજાધિરાજ, આ પણ તમારો વિશેષ લક્ષણ રહેશે—'મનુષ્યોમાં ઇન્દ્ર' તરીકે પ્રસિદ્ધ, ધન્ય, અનન્ય અને મહાન.
યષ્ટિં ચ વૈણવીં તસ્મૈ દદૌ વૃત્રનિષૂદનઃ। ઇષ્ટપ્રદાનમુદ્દિશ્ય શિષ્ટાનાં પ્રતિપાલિનીમ્
વૃત્રને સંહારનાર દેવતાએ તેને વાંસની યષ્ટિ આપી, જે ઇચ્છિત ફળ આપનારી અને શ્રેષ્ઠ લોકોની રક્ષા કરતી હતી.
એવં સંસાન્ત્વ્ય નૃપતિં તપસઃ સંન્યવર્તયત્। પ્રયયૌ દૈવતૈઃ સાર્ધં કૃત્વા કાર્યં દિવૌકસામ્
આ રીતે રાજાને સમજાવીને, તેણે તેને તપસ્યાથી પાછો વાળ્યો અને દેવતાઓનું કાર્ય પૂર્ણ કરીને દેવો સાથે પરત ગયો.
તતસ્તુ રાજા ચેદીનામિન્દ્રાભરણભૂષિતઃ। ઇન્દ્રદત્તં વિમાનં તદાસ્થાય પ્રયયૌ પુરીમ્
પછી ચેદિ દેશના રાજાએ ઇન્દ્રના આભૂષણોથી શોભિત થઈ, ઇન્દ્ર દ્વારા અપાયેલું વિમાન ચડીને પોતાની નગરી તરફ પ્રયાણ કર્યું.
તસ્યાઃ શક્રસ્ય પૂજાર્થં ભૂમૌ ભૂમિપતિસ્તદા। પ્રવેશં કારયામાસ સર્વોત્સવવરં તદા
ત્યારે ભૂમિપતિએ ઇન્દ્રની પૂજાર્થે ધરતી પર સર્વોત્તમ ઉત્સવરૂપે ભવ્ય પ્રવેશ યોજ્યો.
માર્ગશીર્ષે મહારાજ પૂર્વપક્ષે મહામખમ્। તતઃપ્રભૃતિ ચાદ્યાપિ યષ્ટેઃ ક્ષિતિપસત્તમૈઃ
માર્ગશીર્ષ મહિનાના શુક્લ પક્ષમાં મહાયજ્ઞ યોજાયો; ત્યારથી આજ સુધી શ્રેષ્ઠ રાજાઓ યષ્ટિ વિધિ ચાલુ રાખે છે.
પ્રવેશઃ ક્રિયતે રાજન્યથા તેન પ્રવર્તિતઃ। અપરેદ્યુસ્તતસ્તસ્યાઃ ક્રિયતેઽત્યુચ્છ્રયો નૃપૈઃ
તેના નિયમ પ્રમાણે રાજાઓ પ્રવેશ વિધિ કરે છે; અને પછીના દિવસે યષ્ટિને ઊંચે સ્થાપિત કરવાની વિધિ થાય છે.
અલઙ્કૃતાયા પિટકૈર્ગન્ધમાલ્યૈશ્ચ ભૂષણૈઃ। `માલ્યદામપરિક્ષિપ્તાં દ્વાત્રિંશત્કિષ્કુસંમિતામ્
પીઠકાઓ, સુગંધિત ફૂલો અને આભૂષણોથી સજાવેલી, માળા અને દોરાથી ઘેરાયેલી, બત્રીસ હાથ ઊંચી યષ્ટિ તૈયાર થાય છે.
ઉદ્ધૃત્ય પિટકે ચાપિ દ્વાદશારત્નિકોચ્છ્રયે। મહારજનવાસાંસિ પરિક્ષિપ્ય ધ્વજોત્તમમ્
બાર હાથ ઊંચા પીઠક પર યષ્ટિને ઊંચકીને, વિવિધ રંગીન મહાન વસ્ત્રોથી ધ્વજને ઘેરી લેવાય છે.
વાસોભિરન્નપાનૈશ્ચ પૂજિતૈર્બ્રાહ્મણર્ષભૈઃ। પુણ્યાહં વાચયિત્વાથ ધ્વજ ઉચ્છ્રિયતે તદા
શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો વસ્ત્ર, અન્ન અને પાનથી સન્માન આપે છે; શુભ મંત્રોચ્ચાર પછી ધ્વજ ઊંચકવામાં આવે છે.
શઙ્ખભેરીમૃદઙ્ગૈશ્ચ સંનાદઃ ક્રિયતે તદા'। ભગવાન્પૂજ્યતે ચાત્ર યષ્ટિરૂપેણ વાસવઃ
ત્યારે શંખ, ભેરી અને મૃદંગના ઘંટાડા વાગે છે; અને ત્યાં યષ્ટિરૂપે વાસવ દેવની પૂજા થાય છે.
સ્વયમેવ ગૃહીતેન વસોઃ પ્રીત્યા મહાત્મનઃ। `માણિભદ્રાદયો યક્ષાઃ પૂજ્યન્તે દૈવતૈઃ સહ
મહાન વાસવની પ્રસન્નતાથી, મણિભદ્ર વગેરે યક્ષો પણ દેવતાઓ સાથે પૂજવામાં આવે છે.
નાનાવિધાનિ દાનાનિ દત્ત્વાર્થિભ્યઃ સુહૃજ્જનૈઃ। અલઙ્કૃત્વા માલ્યદામૈર્વસ્ત્રૈર્નાનાવિધૈસ્તથા
વિભિન્ન દાનાર્થીઓ અને મિત્રો માટે અનેક પ્રકારના દાન આપવામાં આવે છે; યષ્ટિને ફૂલો, દોરા અને વિવિધ વસ્ત્રોથી શોભાવવામાં આવે છે.
દૃતિભિઃ સજલૈઃ સર્વૈઃ ક્રીડિત્વા નૃપશાસનાત્। સભાજયિત્વા રાજાનં કૃત્વા નર્માશ્રયાઃ કથાઃ
બધા જળથી ભરેલા પાત્રો લઈને રાજાના આદેશે રમે છે; રાજાનું સન્માન કરીને, હાસ્યભરી વાતો કરે છે.
રમન્તે નાગરાઃ સર્વે તથા જાનપદૈઃ સહ। સૂતાશ્ચ માગધાશ્ચૈવ રમન્તે નટનર્તકાઃ
બધા નગરવાસીઓ અને ગ્રામ્ય લોકો સાથે આનંદ કરે છે; સૂત, માગધ, નૃત્યકાર અને કલાકારો પણ આનંદમાં ભાગ લે છે.
પ્રીત્યા તુ નૃપશાર્દૂલ સર્વે ચક્રુર્મહોત્સવમ્। સાન્તઃપુરઃ સહામાત્યઃ સર્વાભરણભૂષિતઃ
હે રાજશાર્દૂલ, સૌએ આનંદથી પરિવાર, અમાત્ય અને સર્વ આભૂષણોથી સજાઈ મહોત્સવ ઉજવ્યો.
મહારજનવાસાંસિ વસિત્વા ચેદિરાટ્ તદા। જાતિહિઙ્ગુલકેનાક્તઃ સદારો મુમુદે તદા
મહાન રાજાઓના મહેલોમાં રહીને, ચેદિ દેશના રાજા વાસુએ પોતાની પત્ની સાથે હિંગળથી શોભાયમાન થઈ આનંદ માણ્યો.
એવં જાનપદાઃ સર્વે ચક્રુરિન્દ્રમહં વસુઃ।।' યથા ચેદિપતિઃ પ્રીતશ્ચકારેન્દ્રમહં વસુઃ
એ રીતે બધા પ્રજાજનોએ વાસુ માટે ઇન્દ્ર મહોત્સવ ઉજવ્યો, જેમ ચેદિ દેશના રાજાએ આનંદથી ઇન્દ્ર મહોત્સવ કર્યો હતો.
એતાં પૂજાં મહેન્દ્રસ્તુ દૃષ્ટ્વા વસુકૃતાં શુભામ્। `હરિભિર્વાજિભિર્યુક્તમન્તરિક્ષગતં રથમ્
વાસુએ કરેલી શુભ પૂજા જોઈને મહેન્દ્રે પોતાના પીળા ઘોડાઓ જોડાયેલા આકાશગામી રથ પર આરૂઢ થયો.
આસ્થાય સહ શચ્યા ચ વૃતો હ્યપ્સરસાં ગણૈઃ।' વસુના રાજમુખ્યેન સમાગમ્યાબ્રવીદ્વચઃ
શચી અને અપ્સરાઓના સમૂહ સાથે મહેન્દ્રે વાસુ રાજાને મળીને તેને વચન કહ્યાં.
યે પૂજયિષ્યન્તિ ચ મુદા યથા ચેદિપતિર્નૃપઃ। કારયિષ્યન્તિ ચ મુદા યથા ચેદિપતિર્નૃપઃ
જે લોકો ચેદિ દેશના રાજા જેવી ખુશીથી પૂજા કરશે અને મહોત્સવ ઉજવશે,
તેષાં શ્રીર્વિજયશ્ચૈવ સરાષ્ટ્રાણાં ભવિષ્યતિ। તથા સ્ફીતો જનપદો મુદિતશ્ચ ભવિષ્યતિ
તેમના રાજ્યમાં સમૃદ્ધિ અને વિજય આવશે; તેમનું દેશ પણ ખુશહાલ અને આનંદથી ભરપૂર રહેશે.
નિરીતિકાનિ સસ્યાનિ ભવન્તિ બહુધા નૃપ। રાક્ષસાશ્ચ પિશાચાશ્ચ ન લુમ્પન્તે કથંચન
રાજા, તેમના ખેતરોમાં અનેક પ્રકારની ભરપૂર પાક આવશે અને રાક્ષસો કે પિશાચો તેમને ક્યારેય નુકસાન નહીં કરે.
એવં મહાત્મના તેન મહેન્દ્રેણ નરાધિપ। વસુઃ પ્રીત્યા મઘવતા મહારાજોઽભિસત્કૃતઃ। એવં કૃત્વા મહેન્દ્રસ્તુ જગામ સ્વં નિવેશનમ્
એ રીતે મહાત્મા મહેન્દ્રે પ્રેમપૂર્વક વાસુ મહારાજને સન્માન આપ્યો અને પછી પોતાનાં નિવાસસ્થાને પાછા ગયો.
ઉત્સવં કારયિષ્યન્તિ સદા શક્રસ્ય યે નરાઃ। ભૂમિરત્નાદિભિર્દાનૈસ્તથા પૂજ્યા ભવન્તિ તે। વરદાનમહાયજ્ઞૈસ્તથા શક્રોત્સવેન ચ
જે પુરુષો હંમેશાં શક્રનો ઉત્સવ ઉજવે છે, જમીન, રત્ન વગેરે દાનથી અને મહાદાન-યજ્ઞ દ્વારા શક્રની પૂજા કરે છે,
સંપૂજિતો મઘવતા વસુશ્ચેદીશ્વરો નૃપઃ। પાલયામાસ ધર્મેણ ચેદિસ્થઃ પૃથિવીમિમામ્
મઘવતે સન્માનિત થયેલા ચેદિ દેશના વાસુએ ધર્મથી પૃથ્વી પર રાજ કર્યું.