તસ્યાભિપતતસ્તૂર્ણં ગદાહસ્તસ્ય સંયુગે। ગદાં સર્વાયસીં પાર્થઃ શરૈશ્ચિચ્છેદ સપ્તધા
યુદ્ધમાં ગદા હાથમાં લઈને ચિત્રસેના ઝડપથી આગળ વધ્યો ત્યારે પાર્થએ પોતાના બાણોથી તેની લોખંડની ગદાને સાત ટુકડામાં કાપી નાખી.
સ ગદાં બહુધા દૃષ્ટ્વા કૃત્તાં બાણૈસ્તરસ્વિના। સંવૃત્ય વિદ્યયાઽઽત્માનં યોધયામાસ પાણ્ડવં
વીર અર્જુનના બાણોથી પોતાની ગદા અનેક ભાગમાં તૂટી ગઈ જોઈને, તેણે વિદ્યા વડે પોતાને છુપાવીને પાંડવ સાથે યુદ્ધ ચાલુ રાખ્યું.
અસ્ત્રાણઇ તસ્ય દિવ્યાનિ સંપ્રયુક્તાનિ સર્વશઃ। દિવ્યૈરસ્ત્રૈસ્તદા વીરઃ પર્યવારયદર્જુનઃ
તેના બધા દિવ્યાસ્ત્રોનો અર્જુને પણ દિવ્યાસ્ત્રોથી જ સામનો કર્યો અને તેમને નિષ્ફળ કર્યા.
સ વાર્યમાણસ્તૈરસ્ત્રૈરર્જુનેન મહાત્મના। ગન્ધર્વરાજો બલવાન્માયયાઽન્તર્હિતસ્તદા
મહાન આત્માવાળા અર્જુનના અસ્ત્રોથી રોકાતા છતાં, શક્તિશાળી ગંધર્વરાજે ત્યારે પોતાની માયાથી પોતાને અદૃશ્ય કરી દીધો.
અન્તર્હિતં તમાલક્ષ્ય પ્રહરન્તમથાર્જુનઃ। તાડયામાસ ખચરૈર્દિવ્યાસ્ત્રપ્રતિમન્ત્રિતૈઃ
અર્જુને તેને અદૃશ્ય હોવા છતાં હુમલો કરતા જોઈને, દિવ્ય મંત્રોથી સંસ્કારિત, આકાશમાં દોડતા બાણોથી તેને ઘાયલ કર્યો.
અન્તર્ધાનવધં ચાસ્ય ચક્રે ક્રુદ્ધોઽર્જુનસ્તદા। શબ્દવેષં સમાશ્રિત્ય બહુરૂપો ધનંજયઃ
પછી અર્જુન ક્રોધિત થઈને, અનેક રૂપ ધારણ કરી અને અવાજના આધાર પર, અદૃશ્ય શત્રુનો સંહાર કર્યો.
રસ વધ્યમાનસ્તૈરસ્ત્રૈરર્જુનેન મહાત્મના। તતોઽસ્ય દર્શયામાસ તદાઽઽત્માનં પ્રિયઃ સખા
મહાન આત્માવાળા અર્જુનના અસ્ત્રોથી ઘાયલ થતાં, તેનો પ્રિય મિત્ર પછી પોતાનું સ્વરૂપ દેખાડ્યું.
ચિત્રસેનસ્તથોવાચ સખાયં યુધિ વિદ્ધિ મામ્। ચિત્રસેનમથાલક્ષ્ય સખાયમિતિ વિસ્મિતઃ
પછી ચિત્રસેનાએ કહ્યું: 'યુદ્ધમાં મને તારો મિત્ર જાણ.' અને ચિત્રસેનાને મિત્ર તરીકે ઓળખી અર્જુન આશ્ચર્યચકિત થયો.
સંજહારાસ્ત્રમથં તત્પ્રસૃષ્ટં પાણ્ડવર્ષભઃ
પછી પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા અર્જુને પોતે છોડેલું અસ્ત્ર પાછું ખેંચી લીધું.
દૃષ્ટ્વા તુ પાણ્ડવાઃ સર્વે સંહૃતાસ્ત્રં ધનંજયમ્। સંજહ્રુઃ પ્રદ્રુતાનશ્વાઞ્શરવેગાન્ધનૂંષિ ચ
ધનંજયે પોતાનું અસ્ત્ર પાછું ખેંચ્યું જોઈ, બધા પાંડવો પોતાના ભાગી ગયેલા ઘોડા અને ધનુષ્ય પાછા બોલાવી લાવ્યા.
ચિત્રસેનશ્ચ ભીમશ્ચ સવ્યસાચી યમાવપિ। પૃષ્ટ્વા કૌશલમન્યોન્યં રથેષ્વેવાવતસ્થિરે
ચિત્રસેના, ભીમ, સવ્યસાચી અને યમલાઓએ એકબીજાની ખેરખબર પૂછીને, પોતાના રથ પર જ ઊભા રહ્યા.
તતોઽર્જુનશ્ચિત્રસેનં પ્રહસન્નિદમબ્રવીત્। મધ્યે ગન્ધર્વસૈન્યાનાં મહેષ્વાસો મહાદ્યુતિઃ
પછી અર્જુને, ગંધર્વ સૈન્યના વચ્ચે, મહાન ધનુર્ધર અને તેજસ્વી ચિત્રસેનાને હસતાં હસતાં કહ્યું:
કિં તે વ્યવસિતં વીર કૌરવાણાં વિનિગ્રહે। કિમર્થં ચ સદારોઽયં નિગૃહીતઃ સુયોધનઃ
'વીર, કૌરવોને રોકવામાં તારો શું ઇરાદો છે? અને સુયોધનને પત્ની સાથે પકડી રાખવાનો શું કારણ છે?'
વિદિતોઽયમભિપ્રાયસ્તત્રસ્થેન દુરાત્મનઃ। ઇન્દ્રેણ ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય સકર્ણસ્ય ધનંજય
'અહીં હાજર રહેલા દુષ્ટનો આ ઇરાદો ઇન્દ્રને ખબર છે, હે ધનંજય, ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર અને કર્ણ વિશે.'
વનસ્થાન્ભવતો જ્ઞાત્વા ક્લિશ્યમાનાનનર્હવત્। સમસ્થો વિષમસ્થાંસ્તાન્દ્રક્ષ્યામીત્યનવસ્થિતાન્
'તમે વનમાં રહીને અનાયાસે દુઃખ ભોગવી રહ્યા છો એ જાણીને, એક સમયે સુખી રહેલા અને હવે મુશ્કેલીમાં પડેલા તથા અસ્થિર થયેલા લોકોને જોવા ઇચ્છ્યા.'
ઇમેઽવહસિતું પ્રાપ્તા દ્રૌપદીં ચ યશસ્વિનીમ્। જ્ઞાત્વા ચિકીર્ષિતં ચૈષાં મામુવાચ સુરેશ્વરઃ
'આ લોકો યશસ્વિ દ્રૌપદીનું અપમાન કરવા આવ્યા છે; તેમનો ઈરાદો જાણી, દેવોના રાજાએ મને કહ્યું.'
ગચ્છ દુર્યોધનં બદ્ધ્વા સહામાત્યમિહાનય। ધનંજયશ્ચ તે રક્ષ્યઃ રસહ ભ્રાતૃભિરાહવે
જાઓ, દુર્યોધન અને તેના મંત્રીઓને બાંધીને અહીં લાવો; પણ યુદ્ધમાં ધનંજય અને તેના ભાઈઓની રક્ષા જરૂરથી કરવી.
સ ચ પ્રિયઃ સખા તુભ્યં શિષ્યશ્ તવ પાણ્ડવઃ। વચનાદ્દેવરાજસ્ તતોઽસ્મીહાગતો દ્રુતમ્
પાંડવ તમારો પ્રિય મિત્ર અને શિષ્ય છે; દેવરાજના આદેશથી હું અહીં ઝડપથી આવ્યો છું.
અયં દુરાત્મા બદ્ધશ્ચ ગમિષ્યામિ સુરાલયમ્। નેષ્યામ્યેનં કદુરાત્માનં પાકશાસનશાસનાત્
આ દુષ્ટ હવે બાંધાયેલો છે; હવે હું દેવલોક જઈશ અને ઇન્દ્રના આદેશથી આ દુશ્મન સ્વભાવના માણસને લઈ જઈશ.
ઉત્સૃજ્યતાં ચિત્રસેન ભ્રાતાઽસ્માકં સુયોધનઃ। ધર્મરાજસ્ય સંદેશાન્મમ ચેદિચ્છસિ પ્રિયમ્
ચિત્રસેન, જો તું મને પ્રસન્ન કરવો હોય અને ધર્મરાજનું કહેલું માનવું હોય તો અમારા ભાઈ સુયોધનને છોડ.
પાપોઽયં નિત્યસંદુષ્ટો ન વિમોક્ષણમર્હતિ। પ્રલબ્ધા ધર્મરાજસ્ય કૃષ્ણાયાશ્ચ ધનંજય
આ પાપી હંમેશા દુષ્ટ છે, તેને છોડવા લાયક નથી; તેણે ધર્મરાજ, કૃષ્ણા અને ધનંજયનું અપમાન કર્યું છે.
નેદં ચિકીર્ષિતં તસ્ કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ। જાનાતિ ધર્મરાજો હિ શ્રુત્વા કુરુ યથેચ્છસિ
કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરની આવી ઇચ્છા નથી; ધર્મરાજ બધું જાણે છે, સાંભળી લીધું છે, હવે તું તારી ઇચ્છા મુજબ કર.
તે સર્વ એવ રાજનમભિજગ્મુર્યુધિષ્ઠિરમ્। અભિગમ્ય ચ તત્સર્વં શશંસુસ્તસ્ય ચેષ્ટિતમ્
પછી બધા યુધિષ્ઠિર પાસે ગયા અને ત્યાં પહોંચી બધું જે બન્યું હતું તે જણાવ્યું.
અજાતશત્રુસ્તચ્છ્રુત્વા ગન્ધર્વસ્ય વચસ્તદા। મોક્ષયામાસ તાન્સર્વાન્ગન્ધર્વાન્પ્રશશંસ ચ
અજાતશત્રુએ ત્યારે ગંધર્વના વચન સાંભળી, બધા ગંધર્વોને મુક્ત કર્યા અને તેમની પ્રશંસા કરી.
ચિત્રસેનસ્તદા વાક્યમુવાચ પ્રૌઢયા ગિરા। મુઞ્ચધ્વંસાનુજામાત્યં સદારં ચ સુયોધનમ્
પછી ચિત્રસેને દૃઢ અવાજે કહ્યું: 'સુયોધન, તેના નાના ભાઈ, મંત્રીઓ અને પત્નીઓને છોડો.'
ગન્ધર્વાસ્તુ વચઃ શ્રુત્વા ચિત્રસેનસ્ય વૈ દ્રુતમ્। રાજાનં મોચયામાસુર્બદ્ધં નિગડબન્ધનૈઃ
ચિત્રસેનના શબ્દો સાંભળી, ગંધર્વોએ ઝડપથી લોખંડની જાંઝરે બંધાયેલા રાજાને મુક્ત કર્યો.
સદારં સાનુગામાત્યં બાલજાલમયેન યે। લુછન્તશ્ચાપિ તે સર્વે યુધિષ્ઠિરસમીપતઃ
પત્નીઓ, અનુયાયીઓ, મંત્રીઓ અને જે બધા જાળમાં ફસાયેલા હતા, તેઓ બધા મુક્ત થઈ યુધિષ્ઠિરની પાસે ગયા.
પતિતા લજ્જિતાશ્ચૈવ તસ્થુશ્ચાધોમુખાસ્તદા। યુધિષ્ઠિરોપિ દયયા તાન્સમીક્ષ્ય તથાગતાન્
પડેલા અને શરમાયેલા, તેઓ બધા માથું ઝુકાવીને ઊભા રહ્યા; યુધિષ્ઠિરે તેમને આવી સ્થિતિમાં જોઈ દયા દર્શાવી.
દિષ્ટ્યા ભવદ્ભિર્બલિભિઃ શક્તૈઃ સર્વૈર્ન હિંસિતઃ। દુર્વૃત્તો ધાર્તરાષ્ટ્રોઽયં સામાત્યજ્ઞાતિબાન્ધવઃ
સૌભાગ્યે, તમે બધા શક્તિશાળી હોવા છતાં, ધૃતરાષ્ટ્રના આ દુર્વૃત્ત પુત્ર અને તેના મંત્રીઓ, સગાં અને મિત્રોને કોઈએ ઇજા પહોંચાડી નથી.
ઉપકારો મસાંસ્તાત કૃતોઽયં મમ ખેચર। કુલં ન પરિભૂતં મે મોક્ષેણાસ્ય દુરાત્મનઃ
હે આકાશવાસી, તમે જે ઉપકાર કર્યો તે મારા માટે છે; આ દુષ્ટને છોડવાથી મારા કુટુંબની બદનામી થઈ નથી.