એતાનાસ્થાય વૈ યત્તા ગન્ધર્વાન્યોદ્ધુમાહવે। સુયોધનસ્ય મોક્ષાય પ્રયતધ્વમતનદ્રિતાઃ
આ રથો લઇને, સુયોધનને મુક્ત કરવા માટે યુદ્ધમાં ગંધર્વો સામે દૃઢ નિશ્ચયથી પ્રયત્ન કરો.
પરૈઃ પરિભવે પ્રાપ્તે વયં પઞ્ચોત્તરં શતમ્। પરસ્પરવિરોધે તુ વયં પઞ્ચૈવ તે શતમ્
જ્યારે બહારના લોકો અપમાન કરે છે ત્યારે આપણે એકસો પાંચ છીએ; પણ જ્યારે આપણે પરસ્પર વિરુદ્ધ હોઈએ ત્યારે આપણે માત્ર પાંચ અને તમે એકસો છો.
ય એવ કશ્ચિદ્રાજન્યઃ શરણાર્થમિહાગતમ્। પરં શક્ત્યાભિરક્ષેત કિં પુનસ્ત્વં વૃકોદર
જે કોઈ ક્ષત્રિય અહીં આશ્રય માટે આવે છે, તેની શક્તિ પ્રમાણે રક્ષા કરવી જોઈએ; તો પછી હે વ્રિકોદર, તારી તો ખાસ જ રક્ષા કરવી જ જોઈએ.
એવમુક્તસ્તુ કૌન્તેયઃ પુનર્વાક્યમભાષત। કોપસંરક્તનયનઃ પૂર્વવૈરમનુસ્મરન્
આ રીતે કહેવામાં આવતા, કુંતીપુત્રના આંખો ગુસ્સાથી લાલ થઈ ગયા અને જૂની દુશ્મનાવટ યાદ કરીને ફરી બોલ્યા.
પુરા જતુગૃહેઽનેન દગ્ધુમસ્માન્યુધિષ્ઠિર। દુર્બુદ્ધિર્હિ કૃતા વીર તદા દૈવેન રક્ષિતાઃ
યુધિષ્ઠિર, એક વખત આ દુષ્ટએ અમને લાકડાના મકાનમાં સળગાવી દેવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પણ એ સમયે હે વીર, અમે દૈવના કારણે બચી ગયા હતા.
કાલકૂટવિષં તીક્ષ્ણં ભોજને મમ ભારત। ઉપ્ત્વા ગઙ્ગાં લતાપાશૈર્વૈદ્ધ્વા ચ પ્રાક્ષિપત્પ્રભો
હે ભારત, આ દુષ્ટએ મારા ભોજનમાં કાળકૂટ જેવા ઘાતક વિષ મિક્સ કર્યું અને પછી લતાના બાંધણથી મને બાંધીને ગંગામાં ફેંકી દીધો, હે પ્રભુ.
રસાતલં ચ સંપ્રાપ્ય તદા વાસુકિમઞ્જસા। તત્ર દૃષ્ટ્વા તુ રાજેન્દ્રપુનઃ પ્રાપ્તો મહીતલમ્
પછી હું પાતાળમાં ગયો, ત્યાં મેં વાસુકીને જોયો અને પછી, હે રાજા, તેને જોઈને ફરી જમીન પર પાછો આવ્યો.
દ્યૂતકાલેઽપિકૌન્તેય વૃજિનાનિ કૃતનિ વૈ। દ્રૌપદ્યાશ્ચ પરાભર્શઃ કેશગ્રહણમેવ ચ। વસ્ત્રાપહરણં ચૈવ સભામધ્યે કૃતાનિ વૈ
હે કુંતીપુત્ર, જુગારના સમયે ઘણા અણ્યાય થયા, જેમાં દ્રૌપદીનું અપમાન, તેના વાળ ખેંચવામાં આવ્યા અને સભામાં બધાની સામે તેના વસ્ત્રો ખેંચવામાં આવ્યા.
રાજ્યં ચાચ્છિદ્ય રાજેન્દ્ર ઉક્તવાન્પરુષાણિ નઃ। પુરા કૃતાનાં પાપાનાં ફલં ભુઙ્ક્તે સુયોધનઃ
હે રાજા, અમારું રાજ્ય છીનવીને તેણે અમને કડવા શબ્દો કહ્યા; હવે સુયોધન પહેલા કરેલા પાપોનું ફળ ભોગવી રહ્યો છે.
અસ્માબિરેવકર્તવ્યં ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય નિગ્રહમ્। અન્યેન તુ કૃતં તદ્વૈ મૈત્ર્યમસ્માકમિચ્છતા। ઉપકારી તુ ગન્ધર્વો મા રાજન્વિમના ભવ
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રને દમન કરવાનો અધિકાર માત્ર અમારો છે; જો બીજાએ એવું કર્યું હોય તો એ અમારી મિત્રતા ઇચ્છવાના કારણે છે. ગંધર્વ તો ફક્ત મદદ કરી રહ્યો છે, હે રાજા, દુઃખી ન થો.
એતસ્મિન્નન્તરે રાજંશ્ચિત્રસેનેન વૈ હૃતઃ। વિલલાપ સુદુઃખાર્તો નીયમાનઃ સુયોધનઃ
આ દરમિયાન, હે રાજા, ચિત્રસેન દ્વારા પકડાયેલા સુયોધનને લઈ જવામાં આવ્યો અને તે ભારે દુઃખથી રડતો રહ્યો.
યુધિષ્ઠિર મહાબાહો સર્વધર્મભૃતાંવર। સપુત્રાન્સહદારાંશ્ચ ગન્ધર્વેણ હૃતાન્બલાત્
યુધિષ્ઠિર, મહાબાહુ, સર્વધર્મના શ્રેષ્ઠ, પોતાના પુત્રો અને પત્નીઓ સાથે ગંધર્વ દ્વારા જોરથી પકડાઈ ગયા.
પાણ્ડુપુત્ર મહાબાહો કૌરવાણાં યશસ્કર' સર્વધર્મભૃતાં શ્રેષ્ઠ ગન્ધર્વેણ હૃતં બલાત્। રક્ષસ્વ પુરુષવ્યાઘ્ર યુધિષ્ઠિર મહાયશઃ
હે પાંડુપુત્ર, મહાબાહુ, કૌરવોને યશ આપનાર, સર્વધર્મમાં શ્રેષ્ઠ, મહાયશસ્વી યુધિષ્ઠિરને ગંધર્વે પકડી લીધો છે; હે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, તેની રક્ષા કર.
ભ્રાતરં તે મહાબાહો બદ્ધ્વા નયતિ મામયમ્। દુશ્શાસનં દુર્વિષહં દુર્મુખં દુર્જયં તથા
આ માણસે તારા મહાબાહુ ભાઈને બાંધીને લઈ જઈ રહ્યો છે, સાથે દુશાસન, દુર્વિષહ, દુર્મુખ અને દુર્જય પણ છે.
બદ્ધ્વા હરન્તિ ગન્ધર્વા અસ્માન્દારાંશ્ચ સર્વશઃ। અનુધાવત માં ક્ષિપ્રં રક્ષધ્વં પુરુષોત્તમાઃ
ગંધર્વોએ અમને બાંધ્યા છે અને અમારી બધાની પત્નીઓને લઈ જઈ રહ્યા છે; તમે જલ્દીથી મારી પાછળ આવો અને અમને બચાવો, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષો!
યમૌ મામનુધાવેતાં રક્ષાર્થં મમ સાયુધૌ। કુરુવંશસ્ય સુમહદયશઃ પ્રાપ્તમીદૃશમ્। વ્યપોહયધ્વં ગન્ધર્વાઞ્જિત્વા વીર્યેણ પાણ્ડવાઃ
યમના બંને પુત્રો, હથિયાર લઈને, મારી રક્ષા માટે મારી પાછળ આવે; કુરુ વંશને આવી મહાન પ્રતિષ્ઠા મળી છે—પાંડવો, તમારું શૌર્ય બતાવીને ગંધર્વોને દૂર કરો.
એવં વિલપમાનસ્ય કૌરવસ્યાર્તયા ગિરા। શ્રુત્વા વિલાપં સંભ્રાન્તો ઘૃણયાઽભિપરિપ્લુતઃ
કૌરવ distressમાં રડી રહ્યો હતો, તેનો વિલાપ સાંભળીને યુધિષ્ઠિરે દયા અનુભવી અને ગભરાઈ ગયા.
યુધિષ્ઠિરઃ પુનર્વાક્યં ભીમસેનમથાબ્રવીત્। સુયોધનસ્ય મોક્ષાય પ્રયતધ્વમતન્દ્રિતાઃ
પછી યુધિષ્ઠિરે ફરીથી ભીમસેનને કહ્યું: 'સુયોધનને છોડાવવા માટે પુરુષાર્થપૂર્વક પ્રયત્ન કરો.'
ક ઇવાર્યો દયેત્પ્રાણાનભિધાવેતિ ચોદિતઃ। પ્રાઞ્જલં શરણાપન્નં દૃષ્ટ્વા શત્રુમપિ ધ્રુવમ્
કોણ સજ્જન, જ્યારે કહેવામાં આવે, તો—even શત્રુ જો હાથ જોડીને આશ્રય માગે—પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂકવાનું ટાળે?
વરપ્રદાનં રાજ્યં ચ પુત્રજન્મ ચ પાણ્ડવાઃ। શત્રોશ્ચ મોક્ષણં ક્લેશાસ્ત્રીણિ ચૈકં ચ તત્સમમ્
પાંડવો, વરદાન આપવું, રાજ્ય આપવું, પુત્રનો જન્મ અને શત્રુને મુક્ત કરવું—આ ત્રણેય અને આ એક—બધું જ એકસરખું મુશ્કેલ છે.
ન હ્યસ્ત્યધિકમેતસ્માદ્યદાપન્નઃ સુયોધનઃ। ત્વદ્બાહુબલમાશ્રિત્ય જીવિતં પરિમાર્ગતે
આથી વધારે કંઈ નથી: સુયોધન મુશ્કેલીમાં તમારા બાહુબળ પર આધાર રાખીને પોતાનું જીવન બચાવવા માંગે છે.
સ્વયમેવ પ્રધાવેયં યદિ ન સ્યાદ્વૃકોદર। વિતતો મે ક્રતુર્વીર ન હિ મેઽત્ર વિચારણા
હે વૃકોદર, જો મારું યજ્ઞ ચાલુ ન હોત, તો હું પોતે જ જઈને મદદ કરત; અહીં મને કોઈ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.
સામ્નૈવ તુ યથા ભીમ મોક્ષયેથાઃ સુયોધનમ્। તથા સર્વૈરુપાયૈસ્ત્વં યતેથાઃ કુરુનન્દન
પણ, ભીમ, જો શક્ય હોય તો, સમજાવટથી સુયોધનને છોડાવ; નહિ તો, હે કુરુનંદન, બધા ઉપાયો અજમાવ.
ન સામ્ના પ્રતિપદ્યેત યદિ ગન્ધર્વરાડસૌ। પરાક્રમેણ મૃદુના મોક્ષયેથાઃ સુયોધનમ્
જો ગંધર્વોના રાજા સમજાવટથી નહીં માને, તો ભીમ, નરમ બળથી સુયોધનને મુક્ત કર.
અથાસૌ મૃદુયુદ્ધેન ન મુઞ્ચેદ્ભીમ કૌરવાન્। સર્વોપાયૈર્પિમોચ્યાસ્તે નિગૃહ્ય પરિપન્થિનઃ
પણ જો ભીમ, એ નરમ યુદ્ધથી પણ કૌરવોને છોડતો ન હોય, તો બધા ઉપાયો અજમાવીને, અવરોધ કરનારને કાબૂમાં રાખીને તેમને મુક્ત કર.
એતાવદ્ધિ મયા શક્યં સંદેષ્ટું વૈ વૃકોદર। વૈતાને કર્મણિ તતે વર્તમાને ચ ભારત। `વરપ્રદાનં સુમહદ્યાચકસ્ય પ્રકીર્તિતમ્
હે વૃકોદર, મારું યજ્ઞ ચાલુ હોવાથી, એટલું જ હું તને કહી શકું છું; ભારે યાચકને મહાન વરદાન આપવું યજ્ઞમાં પ્રશંસનીય ગણાય છે.
અજાતસત્રોર્વચનં તચ્છ્રુત્વા તુ ધનંજયઃ। પ્રતિજજ્ઞે ગુરોર્વાક્યં કૌરવાણાં વિમોક્ષણમ્
અજાતશત્રુના એ વચન સાંભળીને ધનંજયે ગુરુના આદેશ અનુસાર કૌરવોને છોડાવવાનો સંકલ્પ કર્યો.
યદિ કકસામ્ના ન મોક્ષ્યન્તિ ગન્ધર્વા ધૃતરાષ્ટ્રજાન્। અદ્ય ગન્ધર્વરાજસ્ય ભૂમિઃ પાસ્યતિ શોણિતમ્
જો ગંધર્વો ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને સમજાવટથી છોડતા નહીં હોય, તો આજે ગંધર્વોના રાજાનું લોહી ધરતી પી જશે.
અર્જુનસ્ય તુ તાં શ્રુત્વા પ્રતિજ્ઞાં સત્યવાદિનઃ। કૌરવાણાં તદા રાજન્પુનઃ પ્રત્યાગતં મનઃ
સત્યવચન અર્જુનનું એ પ્રતિજ્ઞા સાંભળીને, હે રાજા, કૌરવોના મનમાં ફરી આશા જાગી.
યુધિષ્ઠિરવચઃ શ્રુત્વા ભીમસેનપુરોગમાઃ। પ્રહૃષ્ટવદનાઃ સર્વે સમુત્તસ્થુર્નરર્ષભાઃ
યુધિષ્ઠિરના વચન સાંભળીને, ભીમસેનને આગેવાન બનાવી, બધા શ્રેષ્ઠ પુરુષો આનંદિત ચહેરે ઊભા થયા.