અથ દુર્યોધનો રાજા તત્રતત્ર વને વસન્। જગામ ઘોષાનભિતસ્તત્ર ચક્રે નિવેશનમ્
પછી દુર્યોધન રાજા વનમાં અહીં-ત્યાં રહી ગાયોનું સ્થળ જોવા ગયો અને ત્યાં પોતાનું તંબુ લગાવ્યું.
રમણીયે સમાજ્ઞાતે સોદકે સમહીરુહે। દેશે સર્વગુણોપેતે ચક્રુરાવસથાન્નરાઃ
જ્યાં પાણી અને વૃક્ષો હતાં, એ સુંદર અને સર્વ ગુણોથી ભરપૂર સ્થળે પુરુષોએ આદેશ મુજબ વસવાટ શરૂ કર્યો.
તથૈવ તત્સમીપસ્થાન્પૃથગાવસથાન્બહૂન્। કર્ણસ્ય શકુનેશ્ચૈવ ભ્રાતૄણાં ચૈવ સર્વશઃ
એજ રીતે, નજીકમાં કર્ણ, શકુનિ અને બધા ભાઈઓ માટે અલગ-અલગ રહેણાક પણ બનાવાયા.
પશ્યન્તસ્તે તદા ગાવઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ। અઙ્કર્લક્ષૈશ્ચ તાઃ સર્વા લક્ષયામાસ પાર્થિવઃ
ત્યાં તેમણે સૈંકડો અને હજારો ગાયો જોઈ અને રાજાએ એ બધાને લાખ-લાખના જૂથમાં ગણ્યા.
અઙ્કયામાસ વત્સાંશ્ચ જજ્ઞે ચોપસૃતાંસ્ત્વપિ। બાલવત્સાશ્ચ યાં ગાવઃ કાલયામાસ તા અપિ
એણે વાછરડાં અને નજીક આવેલા પશુઓ પણ ગણ્યા; અને જે ગાયોએ નાનાં વાછરડાં આપ્યાં હતાં, એ પણ ગણવામાં આવી.
અથ સ સ્મારણં કૃત્વા લક્ષયિત્વા ત્રિહાયનાન્। વૃતો ગોપાલકૈઃ પ્રીતો વ્યાહરત્કુરુનન્દનઃ
પછી ત્રણ વર્ષ સુધી એમને ઓળખી અને ગણ્યા પછી, ગોપાળઓથી ઘેરાયેલા ખુશખુશાલ કુરુનંદને પોતાના ઉદ્દેશને યાદ કરીને બોલ્યા.
સ ચ પૌરજનઃ સર્વઃ સર્વઃ સૈનિકાશ્ચ સહસ્રશઃ। યથોપજોષં ચિક્રીડુર્વને તસ્મિન્યથાઽમરાઃ
પછી શહેરના બધા લોકો અને હજારો સૈનિકો એ વનમાં મનગમતું રમ્યા, જાણે દેવતાઓ જ આનંદ માણે છે.
તતોઽધ્વગમનાચ્છ્રાન્તં કુશલા નૃત્યવાદિતૈઃ। ધાર્તરાષ્ટ્રમુપાતિષ્ઠન્કન્યાશ્ચૈવ સ્વલંકૃતાઃ
માર્ગે થાકી ગયેલા ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને કુશળ નૃત્યકારો અને વાદકો, તેમજ સુંદર રીતે શોભાયમાન યુવતીઓએ સેવા આપી.
સ સ્ત્રીગણવૃતો રાજા પ્રહૃષ્ટઃ પ્રદદૌ વસુ। તેભ્યો યથાર્હમન્નાનિ પાનાનિ વિવિધાનિ ચ
રાજા સ્ત્રીમંડળથી ઘેરાયેલા આનંદમાં ભરાઈ ગયા અને તેમને ધન આપ્યું, સાથે જ યોગ્ય રીતે ભોજન અને વિવિધ પીણાં પણ આપ્યાં.
તતસ્તે સહિતાઃ સર્વે તરક્ષૂન્મહિષાન્મૃગાન્। ગવયર્ક્ષવરાહાંશ્ચ સમન્તાત્પર્યવારયન્
પછી સૌએ મળીને વનના કાંઠે જંગલી બળદ, મહિષ, હરણ, ગવય, રીંછ અને જંગલી શૂકર ને ઘેરી લીધા.
સ તાઞ્છરૈર્વિનિર્ભિદ્ય ગજાંશ્ચ સુબહૂન્વને। રમણીયેષુ દેશેષુ ગ્રાહયામાસ વૈ મૃગાન્
તે રાજાએ પોતાના તીરો વડે વનમાં અનેક હાથીઓને ઘાયલ કર્યા અને એ સુંદર સ્થળોએ અનેક પ્રાણીઓ પકડાવ્યા.
ગોરસાનુપયુઞ્જાન ઉપભોગાંશચ્ ભારત। પશ્યન્સ રમણીયાનિ વનાન્યુપવનાનિ ચ
ગાયનું દૂધ અને અન્ય આનંદદાયક વસ્તુઓ માણી, હે ભારત, તેણે સુંદર વન અને ઉપવનોનું નિરીક્ષણ કર્યું.
મત્તભ્રમરજુષ્ટાનિ બર્હિણાભિરુતાનિ ચ। અગચ્છદાનુપૂર્વ્યેણ પુણ્યં દ્વૈતવનં સરઃ
મદમસ્ત ભમરા અને મોરોના કલરવથી ગુંજતા, પવિત્ર દ્વૈત સરોવર સુધી તે ક્રમશઃ પહોંચ્યો.
મત્તભ્રમરસંજુષ્ટં નીલકણ્ઠરવાકુલમ્। સપ્તચ્છદસમાકીર્ણં પુન્નાગવકુલૈર્યુતમ્
એ સરોવર મદમસ્ત ભમરાથી ભરેલું, નિલકંઠ પંખીઓના રવથી ગુંજતું, સાતછાંયડાના વૃક્ષોથી ઘેરાયેલું અને પુન્નાગ વૃક્ષોના ઝુંડથી શોભાયમાન હતું.
ઋદ્ધ્યા પરમયા યુક્તો મહેન્દ્ર ઇવ વજ્રભૃત્। યદૃચ્છયા ચ તત્રસ્થો ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ
અતિશય સમૃદ્ધિથી યુક્ત, જાણે વજ્રધારી મહેન્દ્ર જેવા, ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર ત્યાં સહેજે હાજર હતા.
ઈજે રાજર્ષિયજ્ઞેન સાદ્યસ્કેન વિશાંપતે। દિવ્યેન વિધિના ચૈવ વન્યેન કુરુસત્તમ
એ રાજાએ, હે પ્રજાપતિ, દેવવિધિ અને વન્ય દ્રવ્યોથી રાજર્ષિ યજ્ઞ કર્યો, હે કુરુશ્રેષ્ઠ.
વિદ્વદ્ભિઃ સહિતો ધીમાન્બ્રાહ્મણૈર્વનવાસિભિઃ'। કૃત્વા નિવેશમભિતઃ સરસસ્તસ્ય કૌરવ। દ્રૌપદ્યા સહિતો ધીમાન્ધર્મપત્ન્યા નરાધિપઃ
વિદ્વાન વનવાસી બ્રાહ્મણો સાથે, ધીરસ્વરૂપ રાજાએ એ સરોવર પાસે પોતાનું તંબુ નાખ્યું, અને ધર્મપત્ની દ્રૌપદી સાથે રહ્યો.
તતો દુર્યોધનઃ પ્રેષ્યાનાદિદેશ સહાનુજઃ। આક્રીડાવસથાઞ્શીઘ્રં કુરુધ્વં સરસોઽભિતઃ
પછી દુર્યોધને પોતાના ભાઈ સાથે સેવકોને આજ્ઞા આપી: 'ઝલદી સરોવર પાસે રમવા માટે મકાનો તૈયાર કરો.'
તે તથેત્યેવ કૌરવ્યમુક્ત્વા વચનકારિણઃ। ચિકીર્ષન્તસ્તદાક્રીડાઞ્જગ્મુર્દ્વૈતવનં સરઃ
'જેમ કહ્યું તેમ' કહી, દુર્યોધનના આજ્ઞાપાલકોએ એ રમણિય મકાનો બનાવવાની ઈચ્છા સાથે દ્વૈત સરોવર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
સેનાગ્ર્યં ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ પ્રાપ્તં દ્વૈતવનં સરઃ
ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રોમાં શ્રેષ્ઠ એ પોતાની સેના સાથે દ્વૈત સરોવર પર પહોંચ્યો.
પ્રવિશન્તં વનદ્વારિ ગન્ધર્વાઃ સમવારયન્। તત્ર ગન્ધર઼્વરાજો વૈ પૂર્વમેવ વિશાંપતે। કુબેરભવનાદ્રાજન્નાજગામ ગણાવૃતઃ
જ્યારે તેઓ વનના દ્વાર પાસે પહોંચ્યા, ત્યારે ગંધર્વોએ રસ્તો રોકી લીધો; કારણ કે, હે પ્રજાપતિ, ગંધર્વરાજ પોતાના સમૂહ સાથે પહેલેથી જ કુબેરના ભવનમાંથી ત્યાં આવી ગયા હતા.
ગણૈરપ્સરસાં ચૈવ ત્રિદશાનાં તથાઽઽત્મજૈઃ। વિહારશીલૈઃ ક્રીડાર્થં તેન તત્સંવૃતં સરઃ
એ સરોવર પર, રમણિયતા અને આનંદપ્રિય અપ્સરાઓ તથા દેવપુત્રોના સમૂહો સાથે, તે ગંધર્વરાજે કબજો જમાવ્યો હતો.
તેન તત્સંવૃતં દૃષ્ટ્વા તે રાજપરિચારકાઃ। પ્રતિજગ્મુસ્તતો રાજન્યત્ર દુર્યોધનો નૃપઃ
એ રીતે સરોવર પર કબજો જોઈ, રાજાના સેવકો પાછા ફરી દુર્યોધન પાસે ગયા.
સ તુ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા સૈનિકાન્યુદ્ધદુર્મદાન્। પ્રેષયામાસ કૌરવ્ય ઉત્સારયત તાનિતિ
પણ જ્યારે દુર્યોધને તેમની વાત સાંભળી, ત્યારે યુદ્ધ માટે ઉત્સુક થઈ, તેણે પોતાના સૈનિકોને કહ્યું: 'તેમને હાંકી કાઢો!'
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા રાજ્ઞઃ સેનાગ્રયાયિનઃ। સરો દ્વૈનવનં ગત્વા ગન્ધર્વાનિદમબ્રુવન્
રાજાના સેનાપતિએ એ વાતો સાંભળી, દ્વૈવન સરોવર પાસે ગયો અને ત્યાં ગંધર્વોને કહ્યું:
રાજા દુર્યોધનો નામ ધૃતરાષ્ટ્રસુતો બલી। ચિક્રીડિષુરિહાયાતિ તદર્થમપસર્પત
ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર અને બળવાન રાજા દુર્યોધન અહીં રમવા આવી રહ્યો છે, તેથી તમે બધાએ રસ્તો ખાલી કરો.
એવમુક્તાસ્તુ ગન્ધર્વાઃ રપ્રહસન્તો વિશાંમપતે। પ્રત્યબ્રુવંસ્તાન્પુરુષાનિદં હિ પરુષં વચઃ
ગંધર્વોએ આ રીતે કહ્યાનું સાંભળી, હસતાં હસતાં એ માણસોને કડક શબ્દોમાં જવાબ આપ્યો:
ન ચેતયતિ વો રાજા મન્દબુદ્ધિઃ સુયોધનઃ। યોઽસ્માનાજ્ઞાપયત્યેવં વશ્યાનિવ દિવૌકસઃ
તમારો રાજા સુયોધન મૂર્ખ છે, એ વિચારતો પણ નથી અને અમને આકાશવાસી દેવતાઓ સમજીને પોતાના વશમાં માનીને આદેશ આપે છે.
યૂયં મુમૂર્ષવશ્ચાપિ મન્દપ્રજ્ઞા ન સંશયઃ। યે તસ્ વચનાદેવમસ્માન્બ્રૂથ વિચેતસઃ
તમે પણ ચોક્કસ મૂર્ખ અને સમજણ વગરના છો, કેમ કે એના કહેવા પર અમને આવી રીતે કહેવા આવ્યા છો.
ગચ્છધ્વં ત્વરિતાઃ સર્વે યત્ર રાજા સ કૌરવઃ। ન ચેદદ્યૈવ ગચ્છધ્વં ધર્મરાજનિવેશનમ્
તમારે બધા ઝડપથી એ કૌરવ રાજા જ્યાં છે ત્યાં જાઓ, નહિ તો તરત જ ધર્મરાજાના નિવાસસ્થાને જાઓ.