યૂયંચાપ્યપરાધ્યેયુર્દર્પમોહસમન્વિતાઃ। તતો વિનિર્દહેયુસ્તે તપસા હિ સમન્વિતાઃ
અને જો તમે ઘમંડ અને મોહથી તેમને દુઃખ આપશો, તો તેઓ તપસ્યાની શક્તિથી તમારો વિનાશ કરી દેશે.
અથવા સાયુધાવીરા મન્યુનાઽભિપરિપ્લુતાઃ। સહિતા બદ્ધનિસ્ત્રિશા દહેયુઃ શસ્ત્રતેજસા
અથવા તો, હથિયારોથી સજ્જ અને ક્રોધથી ભરેલા, એક સાથે તલવાર ઉપાડી, તેઓ શસ્ત્રશક્તિથી તમારો નાશ કરી શકે.
અથ યૂયં બહુત્વાત્તાન્નારભધ્વં કથંચન। અનાર્યં પરમં તત્સ્યાદશક્યં તચ્ચ વૈ મતમ્
એટલે, કારણ કે તેઓ વધારે છે, તમે ક્યારેય તેમને હુમલો ન કરો; એ તો અત્યંત અધર્મ અને અશક્ય છે—એ જ મારી માન્યતા છે.
ઉષિતો હિ મહાબાહુરિન્દ્રલોકે ધનંજયઃ। દિવ્યાન્યસ્ત્રાણ્યવાપ્યાથ તતઃ પ્રત્યાગતો વનં
કારણ કે મહાબાહુ ધનંજયે ઇન્દ્રલોકમાં રહીને દિવ્ય અસ્ત્રો મેળવ્યા છે અને પછી વનમાં પાછા આવ્યા છે.
અકૃતાસ્ત્રેણ પૃથિવી જિતા બીભત્સુના પુરા। કિં પુનઃ સકૃતાસ્ત્રોઽદ્ય ન હન્યાદ્વો મહારથઃ
પહેલાં તો બીભત્સુએ અસ્ત્ર વિના પણ પૃથ્વી જીતી લીધી હતી; હવે જ્યારે તે અસ્ત્રધારી છે, તો એ મહારથી તમારો નાશ કેમ નહીં કરે?
અથવા મદ્વચઃ શ્રુત્વા તત્ર યત્તા ભવિષ્યથ। ઉદ્વિગ્રવાસા વિસ્રબ્ધા દુઃખં તત્રગમિષ્યથ
અથવા, જો તમે મારી વાત માનો અને તૈયાર થઈને ત્યાં જશો, તો પણ તમે ચિંતિત અને અશાંત રહીને ત્યાં દુઃખ જ અનુભવશો.
અથવા સૈનિકાઃ કેચિદપકુર્યુર્યુધિષ્ઠિરે। તદબુદ્ધિકૃતંકર્મ દોષમુત્પાદયેચ્ચ વઃ
અથવા, તમારા કેટલાક સૈનિકો યૂધિષ્ઠિર સામે અજાણતા કોઈ ગુનો કરી બેસે, તો એ કામથી તમારે બદનામ થવું પડશે.
તસ્માદન્યે નરા યાન્તુ સ્મારણાયાપ્તકારિણઃ। ન સ્વયં તત્રગમનં રોચયે તવ ભારત
એથી, બીજા માણસો ત્યાં જઈને સંદેશો આપે અને કામ પતાવે; હું નથી ઈચ્છતો કે તમે જાતે ત્યાં જાવ, હે ભારત.
ધર્મજ્ઞઃ પાણ્ડવો જ્યેષ્ઠઃ પ્રતિજ્ઞાતં ચ સંસદિ। તેન દ્વાદશવર્ષાણિ વસ્તવ્યાનીતિ ભારત
પાંડવોમાં મોટા અને ધર્મને જાણનારા યુધિષ્ઠિરે સભામાં વચન આપ્યું હતું કે, હવે આપણે બાર વર્ષ માટે વનમાં રહીશું.
અનુવૃત્તાશ્ચ રતં સર્વે પાણ્ડવા ધર્મચારિણઃ। યુધિષ્ઠિરસ્તુ કૌન્તેયો ન નઃ કોપં કરિષ્યતિ
બધા પાંડવો ધર્મના માર્ગે ચાલે છે અને યુધિષ્ઠિરને સર્વેમાં માન આપે છે; કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર આપણાથી ક્યારેય રીસાવશે નહીં.
મૃગયાં ચૈવ નો ગન્તુમિચ્છા સંવર્ધતે ભૃશમ્। સ્મારણં તુ ચિકીર્ષામો ન તુ પાણ્ડવદર્સનમ્
હુંટિંગ જવાની ઈચ્છા અમારી અંદર બહુ વધી ગઈ છે; આપણે તો ફક્ત તેમને યાદ અપાવવાનું છે, પાંડવોને મળવાનો કોઈ ઈરાદો નથી.
ન ચાનાર્યસમાચારઃ કશ્ચિત્તત્ર ભવિષ્યતિ। ન ચ તત્ર ગમિષ્યામો યત્ર તેષાં પ્રતિશ્રયઃ
અહીં કોઈ અયોગ્ય વર્તન નહીં થાય અને અમે એ જગ્યાએ જઈશું નહીં જ્યાં તેઓએ આશરો લીધો છે.
એવમુક્તઃ શકુનિના ધૃતરાષ્ટ્રો જનેશ્વરઃ। દુર્યોધનં સહામાત્યમનુજજ્ઞે ન કામતઃ
શકુનિએ આવું કહેતાં ધૃતરાષ્ટ્ર રાજાએ મનથી ઇચ્છા ન હોવા છતાં દુર્યોધન અને તેના મંત્રીઓને મંજૂરી આપી.
અનુજ્ઞાતસ્તુ ગાન્ધારિઃ કર્ણેન સહિતસ્તદા। નિર્યયૌ ભરતશ્રેષ્ઠો બલેન મહતા વૃતઃ
પછી ગાંધારી અને કર્ણ સાથે, મહાન સેનાથી ઘેરાયેલા શ્રેષ્ઠ ભરતવંશીએ પરવાનગી લઈને કૂચ કરી.
દુઃશાસનેન ચ તથા સૌબલેન ચ ધીમતા। સંવૃતો ભ્રાતૃભિશ્ચાન્યૈઃ સ્ત્રીભિશ્ચાપિ સહસ્રશઃ
દુઃશાસન અને બુદ્ધિશાળી સુબલપુત્ર પણ સાથે હતા; ભાઈઓ અને હજારો સ્ત્રીઓ સાથે તે ઘેરાયો હતો.
તં નિર્યાન્તં મહાબાહું દ્રષ્ટું દ્વૈતવનં સરઃ। પૌરાશ્ચાનુયયુઃ સર્વેસહદારા વનં ચ તત્
જ્યારે તે મહાબાહુ દવૈતવનના સરોવર જોવા નીકળ્યો, ત્યારે બધા નાગરિકો પણ પોતાની પત્નીઓ સાથે વનમાં ગયા.
અષ્ટૌ રથસહસ્રાણિ ત્રીણિ નાગાયુતાનિ ચ। પત્તયો બહુસાહસ્રા હયાશ્ચ નવતિઃ શતાઃ
આઠ હજાર રથો, ત્રણ હજાર હાથીઓ, અનેક હજાર પગદળ અને નવસો ઘોડાસ્વાર દળો હતા.
શકટાપણવેશાશ્ચ વણિજો વન્દિનસ્તથા। નરાશ્ચ મૃગયાશીલાઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ
વહાણાં, બજારના દુકાનો, વેપારીઓ, ગાયક અને હજારો શિકારપ્રેમી પુરુષો પણ હતા.
તતઃ પ્રયાણે નૃપતેઃ સુમહાનભવત્સ્વનઃ। પ્રાવૃષીવ મહાવાયોરુત્થિતસ્ય વિશાંપતે
પછી જ્યારે રાજા નીકળ્યા, ત્યારે એક મોટો ધ્વનિ થયો, જે વરસાદના મોસમમાં જોરદાર પવનના ગર્જનાની જેમ લાગતો હતો.
ગવ્યૂતિમાત્રેન્યવસદ્રાજા દુર્યોધનસ્તદા। પ્રયાતો વાહનૈઃ સર્વૈસ્તતો દ્વૈતવનં સરઃ
દુર્યોધન રાજાએ પોતાના બધા વાહનો સાથે દવૈતવનના સરોવરથી ગાય ચાલે એટલી દૂર છાવણી કરી.
અથ દુર્યોધનો રાજા તત્રતત્ર વને વસન્। જગામ ઘોષાનભિતસ્તત્ર ચક્રે નિવેશનમ્
પછી દુર્યોધન રાજા વનમાં અહીં-ત્યાં રહી ગાયોનું સ્થળ જોવા ગયો અને ત્યાં પોતાનું તંબુ લગાવ્યું.
રમણીયે સમાજ્ઞાતે સોદકે સમહીરુહે। દેશે સર્વગુણોપેતે ચક્રુરાવસથાન્નરાઃ
જ્યાં પાણી અને વૃક્ષો હતાં, એ સુંદર અને સર્વ ગુણોથી ભરપૂર સ્થળે પુરુષોએ આદેશ મુજબ વસવાટ શરૂ કર્યો.
તથૈવ તત્સમીપસ્થાન્પૃથગાવસથાન્બહૂન્। કર્ણસ્ય શકુનેશ્ચૈવ ભ્રાતૄણાં ચૈવ સર્વશઃ
એજ રીતે, નજીકમાં કર્ણ, શકુનિ અને બધા ભાઈઓ માટે અલગ-અલગ રહેણાક પણ બનાવાયા.
પશ્યન્તસ્તે તદા ગાવઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ। અઙ્કર્લક્ષૈશ્ચ તાઃ સર્વા લક્ષયામાસ પાર્થિવઃ
ત્યાં તેમણે સૈંકડો અને હજારો ગાયો જોઈ અને રાજાએ એ બધાને લાખ-લાખના જૂથમાં ગણ્યા.
અઙ્કયામાસ વત્સાંશ્ચ જજ્ઞે ચોપસૃતાંસ્ત્વપિ। બાલવત્સાશ્ચ યાં ગાવઃ કાલયામાસ તા અપિ
એણે વાછરડાં અને નજીક આવેલા પશુઓ પણ ગણ્યા; અને જે ગાયોએ નાનાં વાછરડાં આપ્યાં હતાં, એ પણ ગણવામાં આવી.
અથ સ સ્મારણં કૃત્વા લક્ષયિત્વા ત્રિહાયનાન્। વૃતો ગોપાલકૈઃ પ્રીતો વ્યાહરત્કુરુનન્દનઃ
પછી ત્રણ વર્ષ સુધી એમને ઓળખી અને ગણ્યા પછી, ગોપાળઓથી ઘેરાયેલા ખુશખુશાલ કુરુનંદને પોતાના ઉદ્દેશને યાદ કરીને બોલ્યા.
સ ચ પૌરજનઃ સર્વઃ સર્વઃ સૈનિકાશ્ચ સહસ્રશઃ। યથોપજોષં ચિક્રીડુર્વને તસ્મિન્યથાઽમરાઃ
પછી શહેરના બધા લોકો અને હજારો સૈનિકો એ વનમાં મનગમતું રમ્યા, જાણે દેવતાઓ જ આનંદ માણે છે.
તતોઽધ્વગમનાચ્છ્રાન્તં કુશલા નૃત્યવાદિતૈઃ। ધાર્તરાષ્ટ્રમુપાતિષ્ઠન્કન્યાશ્ચૈવ સ્વલંકૃતાઃ
માર્ગે થાકી ગયેલા ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને કુશળ નૃત્યકારો અને વાદકો, તેમજ સુંદર રીતે શોભાયમાન યુવતીઓએ સેવા આપી.
સ સ્ત્રીગણવૃતો રાજા પ્રહૃષ્ટઃ પ્રદદૌ વસુ। તેભ્યો યથાર્હમન્નાનિ પાનાનિ વિવિધાનિ ચ
રાજા સ્ત્રીમંડળથી ઘેરાયેલા આનંદમાં ભરાઈ ગયા અને તેમને ધન આપ્યું, સાથે જ યોગ્ય રીતે ભોજન અને વિવિધ પીણાં પણ આપ્યાં.
તતસ્તે સહિતાઃ સર્વે તરક્ષૂન્મહિષાન્મૃગાન્। ગવયર્ક્ષવરાહાંશ્ચ સમન્તાત્પર્યવારયન્
પછી સૌએ મળીને વનના કાંઠે જંગલી બળદ, મહિષ, હરણ, ગવય, રીંછ અને જંગલી શૂકર ને ઘેરી લીધા.