અહમપ્યનુગચ્છામિ ગમનાયેતરાય ચ। કલ્યમેવ ગમિષ્યામિ સમીપં પાર્થિવસ્ય હ
હું પણ સાથે ચાલીશ, જવું કે નહિ એ માટે; ટૂંક સમયમાં હું પોતે રાજા પાસે જઈશ.
મયિ તત્રોપવિષ્ટે તુ ભીષ્મે ચ કુરુસત્તમે। ઉપાયો યો ભવેદ્દૃષ્ટસ્તં બ્રૂયાઃ સહસૌબલઃ
જ્યારે હું અને કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ ભીષ્મ ત્યાં બેઠા હોઈએ, ત્યારે જો કોઈ ઉપાય દેખાય તો સૌબલ સાથે મળી એ કહેજો.
તતો ભીષ્મસ્ય રાજ્ઞશ્ચ નિશમ્ય રગમનં પ્રતિ। વ્યવસાયં કરિષ્યેઽહમનુનીય પિતામહમ્
પછી ભીષ્મ અને રાજાની વાત સાંભળી, પિતામહને મનાવીને હું નક્કી કરીશ કે શું કરવું.
તથેત્યુક્ત્વા તુ તે સર્વેગ્મુરાવસથાન્પ્રતિ। વ્યુષિતાયાં રજન્યાં તુ કર્ણો રાજાનમભ્યયાત્
'તેથી જવું' એમ કહીને બધા પોતાના નિવાસસ્થાને ગયા; રાત વીતી પછી કર્ણ રાજા પાસે ગયો.
તતો દુર્યોધનં કર્ણઃ પ્રહસન્નિદમબ્રવીત્। ઉપાયઃ પરિદૃષ્ટોઽયં તં નિબોધજનેશ્વર
પછી કર્ણે હસતાં હસતાં દુર્યોધનને કહ્યું: 'એક ઉપાય મળ્યો છે, એ સાંભળો, રાજાઓના રાજા.'
ઘોષા દ્વૈતવને સર્વેત્વત્પ્રતીક્ષા નરાધિપ। ઘોષયાત્રાપદેશેન ગમિષ્યામો ન સંશયઃ
દ્વૈતવનમાં બધા ગોપાળો તમારી રાહ જોઈ રહ્યા છે, રાજા; ગૌચર યાત્રાના બહાને આપણે જઈશું, એમાં કોઈ શંકા નથી.
ઉચિતં હિ સદા ગન્તું ઘોષયાત્રાં વિશાંપતે। એવં ચેત્ત્વાં પિતા રાજન્સમનુજ્ઞાતુમર્હતિ
ગૌચર યાત્રા પર જવું હંમેશા યોગ્ય છે, રાજા; આવું કરશો તો પિતા રાજા જરૂર પરવાનગી આપશે.
તથા કથયમાનૌ તુ ઘોષયાત્રાવિનિશ્ચયમ્। ગાન્ધારરાજઃ શકુનિરિત્યુવાચ હસન્નિવ
જ્યારે તેઓ ગૌચર યાત્રા અંગે ચર્ચા અને નક્કી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ગાંધારના રાજા શકુને હસતાં હસતાં કહ્યું.
ઉપાયોઽયંમયા દૃષ્ટો ગમનાય નિરામયઃ। અનુજ્ઞાસ્યતિનો રાજા ચોદયિષ્યતિ ચાપ્યુત
'મને પણ આ જંગલમાં જવાનો સરળ ઉપાય દેખાયો છે; રાજા પરવાનગી આપશે અને આગળ વધવા કહેશે પણ.'
ઘોષા દ્વૈતવ્રને સર્વેત્વત્પ્રતીક્ષા નરાધિપ। ઘોષયાત્રાપદેશેન ગમિષ્યામઃ સરઃ પ્રતિ
દ્વૈતવનમાં બધા ગોપાળો તમારી રાહ જોઈ રહ્યા છે, રાજા; ગૌચર યાત્રાના બહાને આપણે સરોવર તરફ જઈશું.
તતઃ પ્રહસિતાઃ સર્વે તેઽન્યોન્યસ્ય તલાન્દદુઃ। તદેવ ચ વિનિશ્ચેત્ય દદૃશુઃ કુરુસત્તમમ્
પછી બધા હસી પડ્યા અને એકબીજાને તાળી મારી; એમ નક્કી કરીને, તેઓ કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ તરફ જોઈ રહ્યા.
ધૃતરાષ્ટ્રં તતઃ સર્વેદદૃશુર્જનમેજય। દૃષ્ટ્વા સુખમથો રાજ્ઞઃ પૃષ્ટા રાજ્ઞા ચ ભારત
પછી, જનમેજય, બધા ધૃતરાષ્ટ્ર તરફ જોઈ રહ્યા; રાજાને આનંદમાં જોઈ, રાજાએ તેમને પ્રશ્ન કર્યો, હે ભારત.
તતસ્તૈર્વિહિતઃ પૂર્વં સંગવો નામ વલ્લવઃ। સમીપસ્થાસ્તદા ગાવો ધૃતરાષ્ટ્રે ન્યવેદયત્
પછી, પહેલેથી જ નિમાયેલો અને નજીકમાં રહેલો સંગવ નામનો ગવાળો, ધૃતરાષ્ટ્રને ગાયોની ખબર આપવા આવ્યો.
અનન્તરં ચ રાધેયઃ શકુનિશ્ચ વિશાંપતે। આહતુઃ પાર્થિવશ્રેષ્ઠં ધૃતરાષ્ટ્રં જનાધિપમ્
ત્યાં પછી, રાધેય અને શકુનીએ, રાજાઓના રાજા, ધૃતરાષ્ટ્રને સંબોધન કર્યું.
રમણીયેષુ દેશેષુ ઘોષાઃ સંપ્રતિ કૌરવ। સ્મારણે સમયઃ પ્રાપ્તો વત્સાનામપિ ચાઙ્કનમ્
હે કૌરવ, આ સુંદર પ્રદેશોમાં હવે વાછરડાંઓને ઓળખાણ આપવાનો અને ગવાળાઓના કામકાજનો સમય આવી ગયો છે.
મૃગયા ચોચિતા રાજન્નસ્મિન્કાલે સુતસ્યતે। દુર્યોધનસ્ય ગમનં ત્વમનુજ્ઞાતુમર્હસિ
અને, રાજા, આ સમયે તમારા પુત્ર માટે શિકાર પર જવું પણ રિવાજ છે; તમે દુર્યોધનને જવાની પરવાનગી આપવી જોઈએ.
મૃગયા શોભના તાત ગવાં હિ સમવેક્ષણમ્। વિસ્રમ્ભસ્તુ ન ગન્તવ્યો વલ્લવાનામિતિ સ્મરે
શિકાર આનંદદાયક છે, પ્રિય, અને ગાયોની દેખરેખ પણ સારી છે; પણ ગવાળાઓએ બેદરકારીથી ન જવું જોઈએ—આ વાત યાદ રાખો.
તે તુ તત્રનરવ્યાઘ્રાઃ સમીપ ઇતિ નઃ શ્રુતમ્। અતો નાભ્યનુજાનામિ ગમનં તત્ર વઃ સ્વયમ્
પણ, હે પુરુષશાર્દુલ, અમને ખબર પડી છે કે તેઓ નજીકમાં છે; એટલે હું તમને ત્યાં જાતે જવાની મંજૂરી આપતો નથી.
છદ્મના નિર્જિતાસ્તે તુ કર્શિતાશ્ચ મહાવને। તપોનિત્યાશ્ચ રાધેય સમર્થાશ્ચ મહારથાઃ
છળથી તેઓ હાર્યા અને મહાવનમાં દુઃખ ભોગવ્યું છે; હે રાધેય, તેઓ હંમેશા તપસ્યામાં તત્પર છે અને શક્તિશાળી રથીઓ છે.
ધર્મરાજો ન સંક્રુદ્ધ્યેદ્ભીમસેનસ્ત્વમર્ષણઃ। યજ્ઞસેનસ્ દુહિતા તેજ એવતુ કેવલમ્
યુધિષ્ઠિર તો ક્યારેય ગુસ્સે નહીં થાય, પણ ભીમસેન ક્રોધી છે; અને યજ્ઞસેનાની દીકરી પણ પોતાની જ તીવ્રતાથી પ્રસિદ્ધ છે.
યૂયંચાપ્યપરાધ્યેયુર્દર્પમોહસમન્વિતાઃ। તતો વિનિર્દહેયુસ્તે તપસા હિ સમન્વિતાઃ
અને જો તમે ઘમંડ અને મોહથી તેમને દુઃખ આપશો, તો તેઓ તપસ્યાની શક્તિથી તમારો વિનાશ કરી દેશે.
અથવા સાયુધાવીરા મન્યુનાઽભિપરિપ્લુતાઃ। સહિતા બદ્ધનિસ્ત્રિશા દહેયુઃ શસ્ત્રતેજસા
અથવા તો, હથિયારોથી સજ્જ અને ક્રોધથી ભરેલા, એક સાથે તલવાર ઉપાડી, તેઓ શસ્ત્રશક્તિથી તમારો નાશ કરી શકે.
અથ યૂયં બહુત્વાત્તાન્નારભધ્વં કથંચન। અનાર્યં પરમં તત્સ્યાદશક્યં તચ્ચ વૈ મતમ્
એટલે, કારણ કે તેઓ વધારે છે, તમે ક્યારેય તેમને હુમલો ન કરો; એ તો અત્યંત અધર્મ અને અશક્ય છે—એ જ મારી માન્યતા છે.
ઉષિતો હિ મહાબાહુરિન્દ્રલોકે ધનંજયઃ। દિવ્યાન્યસ્ત્રાણ્યવાપ્યાથ તતઃ પ્રત્યાગતો વનં
કારણ કે મહાબાહુ ધનંજયે ઇન્દ્રલોકમાં રહીને દિવ્ય અસ્ત્રો મેળવ્યા છે અને પછી વનમાં પાછા આવ્યા છે.
અકૃતાસ્ત્રેણ પૃથિવી જિતા બીભત્સુના પુરા। કિં પુનઃ સકૃતાસ્ત્રોઽદ્ય ન હન્યાદ્વો મહારથઃ
પહેલાં તો બીભત્સુએ અસ્ત્ર વિના પણ પૃથ્વી જીતી લીધી હતી; હવે જ્યારે તે અસ્ત્રધારી છે, તો એ મહારથી તમારો નાશ કેમ નહીં કરે?
અથવા મદ્વચઃ શ્રુત્વા તત્ર યત્તા ભવિષ્યથ। ઉદ્વિગ્રવાસા વિસ્રબ્ધા દુઃખં તત્રગમિષ્યથ
અથવા, જો તમે મારી વાત માનો અને તૈયાર થઈને ત્યાં જશો, તો પણ તમે ચિંતિત અને અશાંત રહીને ત્યાં દુઃખ જ અનુભવશો.
અથવા સૈનિકાઃ કેચિદપકુર્યુર્યુધિષ્ઠિરે। તદબુદ્ધિકૃતંકર્મ દોષમુત્પાદયેચ્ચ વઃ
અથવા, તમારા કેટલાક સૈનિકો યૂધિષ્ઠિર સામે અજાણતા કોઈ ગુનો કરી બેસે, તો એ કામથી તમારે બદનામ થવું પડશે.
તસ્માદન્યે નરા યાન્તુ સ્મારણાયાપ્તકારિણઃ। ન સ્વયં તત્રગમનં રોચયે તવ ભારત
એથી, બીજા માણસો ત્યાં જઈને સંદેશો આપે અને કામ પતાવે; હું નથી ઈચ્છતો કે તમે જાતે ત્યાં જાવ, હે ભારત.
ધર્મજ્ઞઃ પાણ્ડવો જ્યેષ્ઠઃ પ્રતિજ્ઞાતં ચ સંસદિ। તેન દ્વાદશવર્ષાણિ વસ્તવ્યાનીતિ ભારત
પાંડવોમાં મોટા અને ધર્મને જાણનારા યુધિષ્ઠિરે સભામાં વચન આપ્યું હતું કે, હવે આપણે બાર વર્ષ માટે વનમાં રહીશું.
અનુવૃત્તાશ્ચ રતં સર્વે પાણ્ડવા ધર્મચારિણઃ। યુધિષ્ઠિરસ્તુ કૌન્તેયો ન નઃ કોપં કરિષ્યતિ
બધા પાંડવો ધર્મના માર્ગે ચાલે છે અને યુધિષ્ઠિરને સર્વેમાં માન આપે છે; કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર આપણાથી ક્યારેય રીસાવશે નહીં.