અથવાઽપ્યનુબુધ્યેત નૃપોઽસ્માકં ચિકીર્ષિતમ્। એતામપ્યાયતિં રક્ષન્નાભ્યનુજ્ઞાતુમર્હતિ
કેવી રીતે, રાજા કદાચ આપણા ઈરાદાને સમજશે અને આ સંબંધ બચાવવા માટે અમને મંજૂરી નહીં આપે.
ન હિ દ્વૈતવને કિંચિદ્વિદ્યતેઽન્યત્પ્રયોજનમ્। ઉન્માથનમૃતે તેષાં વનસ્થાનામપિ દ્વિષામ્
દ્વૈતવનમાં આપણા દુશ્મન પાંડવોને તકલીફ આપવાનું સિવાય બીજું કોઈ હેતુ નથી.
જાનાસિહિ યથા ક્ષત્તા દ્યૂતકાલ ઉપસ્થિતે। અબ્રવીદ્યચ્ચ માં ત્વાં ચ સૌબલં વચનં તદા
તમે જાણો છો કે જ્યારે જુગારનો સમય આવ્યો ત્યારે રથચાલકે મને, તમને અને સૌબલને જે વાત કહી હતી.
તાનિસર્વાણિ વાક્યાનિ યચ્ચાન્યત્પરિદેવિતમ્। વિચિન્ત્ય નિશ્ચય ગચ્છે ગમનાયેતરાય વા
એ બધાં વચન અને બીજું જે કંઈ દુઃખ વ્યક્ત થયું હતું, એ બધું વિચારીને નક્કી કરો કે જવું કે નહિ.
મમાપિ હિમહાન્હર્ષો યદહં ભીમફલ્ગુનૌ। ક્લિષ્ટાવરણ્યે પશ્યેયં કૃષ્ણયા સહિતાવિતિ
મને તો હિમાળયમાં પણ એટલો આનંદ નહિ થાય જેટલો અરણ્યમાં થાકેલા ભીમ અને અર્જુનને કૃષ્ણા સાથે જોઈને થાય.
ન તથા હ્યાપ્નુયાં પ્રીતિમવાપ્ય વસુધામિમામ્। દૃષ્ટ્વા યથા પાણ્ડુસુતાન્વલ્કલાજિનવાસસઃ
આ આખી ધરતી મળી જાય તો પણ મને એટલી ખુશી નહિ થાય જેટલી વલ્કલ અને મૃગચર્મ પહેરેલા પાંડુપુત્રોને જોઈને થાય.
કિંનુ સ્યાદધિકં તસ્માદ્યદહં દ્રુપદાત્મજામ્। દ્રૌપદીં કર્ણ પશ્યેયં કાષાયવસનાં વને
કર્ણ, દ્રુપદની દીકરી દ્રૌપદીને જંગલમાં કાશાય વસ્ત્રમાં જોઈશ એથી વધારે શું હોઈ શકે?
યદિ માં દર્મરાજશ્ચ ભીમસેનશ્ચ પાણ્ડવઃ। યુક્તં રપરમયા લક્ષ્મ્યા પશ્યેતાં જીવિતં ભવેત્
યદી ધર્મરાજ અને ભીમસેન, જે મહાન વૈભવ ધરાવે છે, મને જોઈ શકે તો જ જીવન સારું લાગે.
ઉપાયં ન તુ પશ્યામિ યેન ગચ્છેમ તદ્વનમ્। યથાચાભ્યનુજાનીયાદ્ગચ્છન્તં માં મહીપતિઃ
પણ એવું કોઈ ઉપાય મને દેખાતો નથી કે જેમાં રાજા મને જવા દે અને આપણે એ જંગલમાં જઈ શકીએ.
સ સૌબલેન સહિતસ્તથા દુઃશાસનેન ચ। ઉપાયં પશ્ય રનિપુણં યેન ગચ્છેમ તદ્વનમ્
તમે સૌબલ અને દુઃશાસન સાથે મળીને એવો યોગ્ય ઉપાય શોધો કે આપણે એ જંગલમાં જઈ શકીએ.
અહમપ્યનુગચ્છામિ ગમનાયેતરાય ચ। કલ્યમેવ ગમિષ્યામિ સમીપં પાર્થિવસ્ય હ
હું પણ સાથે ચાલીશ, જવું કે નહિ એ માટે; ટૂંક સમયમાં હું પોતે રાજા પાસે જઈશ.
મયિ તત્રોપવિષ્ટે તુ ભીષ્મે ચ કુરુસત્તમે। ઉપાયો યો ભવેદ્દૃષ્ટસ્તં બ્રૂયાઃ સહસૌબલઃ
જ્યારે હું અને કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ ભીષ્મ ત્યાં બેઠા હોઈએ, ત્યારે જો કોઈ ઉપાય દેખાય તો સૌબલ સાથે મળી એ કહેજો.
તતો ભીષ્મસ્ય રાજ્ઞશ્ચ નિશમ્ય રગમનં પ્રતિ। વ્યવસાયં કરિષ્યેઽહમનુનીય પિતામહમ્
પછી ભીષ્મ અને રાજાની વાત સાંભળી, પિતામહને મનાવીને હું નક્કી કરીશ કે શું કરવું.
તથેત્યુક્ત્વા તુ તે સર્વેગ્મુરાવસથાન્પ્રતિ। વ્યુષિતાયાં રજન્યાં તુ કર્ણો રાજાનમભ્યયાત્
'તેથી જવું' એમ કહીને બધા પોતાના નિવાસસ્થાને ગયા; રાત વીતી પછી કર્ણ રાજા પાસે ગયો.
તતો દુર્યોધનં કર્ણઃ પ્રહસન્નિદમબ્રવીત્। ઉપાયઃ પરિદૃષ્ટોઽયં તં નિબોધજનેશ્વર
પછી કર્ણે હસતાં હસતાં દુર્યોધનને કહ્યું: 'એક ઉપાય મળ્યો છે, એ સાંભળો, રાજાઓના રાજા.'
ઘોષા દ્વૈતવને સર્વેત્વત્પ્રતીક્ષા નરાધિપ। ઘોષયાત્રાપદેશેન ગમિષ્યામો ન સંશયઃ
દ્વૈતવનમાં બધા ગોપાળો તમારી રાહ જોઈ રહ્યા છે, રાજા; ગૌચર યાત્રાના બહાને આપણે જઈશું, એમાં કોઈ શંકા નથી.
ઉચિતં હિ સદા ગન્તું ઘોષયાત્રાં વિશાંપતે। એવં ચેત્ત્વાં પિતા રાજન્સમનુજ્ઞાતુમર્હતિ
ગૌચર યાત્રા પર જવું હંમેશા યોગ્ય છે, રાજા; આવું કરશો તો પિતા રાજા જરૂર પરવાનગી આપશે.
તથા કથયમાનૌ તુ ઘોષયાત્રાવિનિશ્ચયમ્। ગાન્ધારરાજઃ શકુનિરિત્યુવાચ હસન્નિવ
જ્યારે તેઓ ગૌચર યાત્રા અંગે ચર્ચા અને નક્કી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ગાંધારના રાજા શકુને હસતાં હસતાં કહ્યું.
ઉપાયોઽયંમયા દૃષ્ટો ગમનાય નિરામયઃ। અનુજ્ઞાસ્યતિનો રાજા ચોદયિષ્યતિ ચાપ્યુત
'મને પણ આ જંગલમાં જવાનો સરળ ઉપાય દેખાયો છે; રાજા પરવાનગી આપશે અને આગળ વધવા કહેશે પણ.'
ઘોષા દ્વૈતવ્રને સર્વેત્વત્પ્રતીક્ષા નરાધિપ। ઘોષયાત્રાપદેશેન ગમિષ્યામઃ સરઃ પ્રતિ
દ્વૈતવનમાં બધા ગોપાળો તમારી રાહ જોઈ રહ્યા છે, રાજા; ગૌચર યાત્રાના બહાને આપણે સરોવર તરફ જઈશું.
તતઃ પ્રહસિતાઃ સર્વે તેઽન્યોન્યસ્ય તલાન્દદુઃ। તદેવ ચ વિનિશ્ચેત્ય દદૃશુઃ કુરુસત્તમમ્
પછી બધા હસી પડ્યા અને એકબીજાને તાળી મારી; એમ નક્કી કરીને, તેઓ કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ તરફ જોઈ રહ્યા.
ધૃતરાષ્ટ્રં તતઃ સર્વેદદૃશુર્જનમેજય। દૃષ્ટ્વા સુખમથો રાજ્ઞઃ પૃષ્ટા રાજ્ઞા ચ ભારત
પછી, જનમેજય, બધા ધૃતરાષ્ટ્ર તરફ જોઈ રહ્યા; રાજાને આનંદમાં જોઈ, રાજાએ તેમને પ્રશ્ન કર્યો, હે ભારત.
તતસ્તૈર્વિહિતઃ પૂર્વં સંગવો નામ વલ્લવઃ। સમીપસ્થાસ્તદા ગાવો ધૃતરાષ્ટ્રે ન્યવેદયત્
પછી, પહેલેથી જ નિમાયેલો અને નજીકમાં રહેલો સંગવ નામનો ગવાળો, ધૃતરાષ્ટ્રને ગાયોની ખબર આપવા આવ્યો.
અનન્તરં ચ રાધેયઃ શકુનિશ્ચ વિશાંપતે। આહતુઃ પાર્થિવશ્રેષ્ઠં ધૃતરાષ્ટ્રં જનાધિપમ્
ત્યાં પછી, રાધેય અને શકુનીએ, રાજાઓના રાજા, ધૃતરાષ્ટ્રને સંબોધન કર્યું.
રમણીયેષુ દેશેષુ ઘોષાઃ સંપ્રતિ કૌરવ। સ્મારણે સમયઃ પ્રાપ્તો વત્સાનામપિ ચાઙ્કનમ્
હે કૌરવ, આ સુંદર પ્રદેશોમાં હવે વાછરડાંઓને ઓળખાણ આપવાનો અને ગવાળાઓના કામકાજનો સમય આવી ગયો છે.
મૃગયા ચોચિતા રાજન્નસ્મિન્કાલે સુતસ્યતે। દુર્યોધનસ્ય ગમનં ત્વમનુજ્ઞાતુમર્હસિ
અને, રાજા, આ સમયે તમારા પુત્ર માટે શિકાર પર જવું પણ રિવાજ છે; તમે દુર્યોધનને જવાની પરવાનગી આપવી જોઈએ.
મૃગયા શોભના તાત ગવાં હિ સમવેક્ષણમ્। વિસ્રમ્ભસ્તુ ન ગન્તવ્યો વલ્લવાનામિતિ સ્મરે
શિકાર આનંદદાયક છે, પ્રિય, અને ગાયોની દેખરેખ પણ સારી છે; પણ ગવાળાઓએ બેદરકારીથી ન જવું જોઈએ—આ વાત યાદ રાખો.
તે તુ તત્રનરવ્યાઘ્રાઃ સમીપ ઇતિ નઃ શ્રુતમ્। અતો નાભ્યનુજાનામિ ગમનં તત્ર વઃ સ્વયમ્
પણ, હે પુરુષશાર્દુલ, અમને ખબર પડી છે કે તેઓ નજીકમાં છે; એટલે હું તમને ત્યાં જાતે જવાની મંજૂરી આપતો નથી.
છદ્મના નિર્જિતાસ્તે તુ કર્શિતાશ્ચ મહાવને। તપોનિત્યાશ્ચ રાધેય સમર્થાશ્ચ મહારથાઃ
છળથી તેઓ હાર્યા અને મહાવનમાં દુઃખ ભોગવ્યું છે; હે રાધેય, તેઓ હંમેશા તપસ્યામાં તત્પર છે અને શક્તિશાળી રથીઓ છે.
ધર્મરાજો ન સંક્રુદ્ધ્યેદ્ભીમસેનસ્ત્વમર્ષણઃ। યજ્ઞસેનસ્ દુહિતા તેજ એવતુ કેવલમ્
યુધિષ્ઠિર તો ક્યારેય ગુસ્સે નહીં થાય, પણ ભીમસેન ક્રોધી છે; અને યજ્ઞસેનાની દીકરી પણ પોતાની જ તીવ્રતાથી પ્રસિદ્ધ છે.