તાવકૈર્ભક્ષિતાશ્ચાન્યે દાનવાઃ શતસઙ્ઘશઃ। અજેયસ્ત્વં રણેઽરીણામુમાપતિરિવ પ્રભુઃ
તારા અનુયાયીઓએ પણ દૈત્યોના અનેક જૂથોને ભક્ષી લીધા; તું યુદ્ધમાં શત્રુઓ માટે અજેય છે, ઉમાપતિ જેવા પ્રભુ છે.
એતત્તે પ્રથમં દેવ ખ્યાતં કર્મ ભવિષ્યતિ। ત્રિષુ લોકેષુ કીર્તિશ્ચ તવાક્ષય્યા ભવિષ્યતિ। વશગાશ્ચ ભવિષ્યનતિ સુરાસ્તવ મહાભુજ
હે દેવ, આ તારો પહેલો પ્રસિદ્ધ કાર્યો ગણાશે; તારી કીર્તિ ત્રણેય લોકમાં અક્ષય રહેશે અને દેવતાઓ તારા વશમાં રહેશે, હે મહાબાહુ.
મહાસેનમેવમુક્ત્વા નિવૃત્તઃ સહ દૈવતૈઃ। અનુજ્ઞાતો ભગવતા ત્ર્યમ્બકેણ શચીપતિઃ
શચીપતિએ મહાસેના સાથે આમ કહ્યું પછી, ત્ર્યંબક ભગવાનની આજ્ઞાથી, દેવતાઓ સાથે પાછા ફર્યા.
ગતો ભદ્રવટંરુદ્રો નિવૃત્તાશ્ચ દિવૌકસઃ। ઉક્તાશ્ચ દેવા રુદ્રેણ સ્કન્દં પશ્યત મામિવ
રુદ્ર ભગવાન ભદ્રવટા ગયા અને દેવતાઓ પણ પાછા ગયા. રુદ્રે દેવોને કહ્યું: 'જેમ તમે મને જુઓ છો, તેમ સ્કંદને પણ જુઓ.'
સ હત્વા દાનવગણાન્પૂજ્યમાનો મહર્ષિભિઃ। એકાહ્નૈવાજયત્સર્વં ત્રૈલોક્યં વહ્નિનન્દનઃ
વહણે દાનવોને માર્યા પછી, મહર્ષિઓએ પૂજન કરેલો, અગ્નિપુત્રે એક જ દિવસે આખા ત્રણેય લોક જીત્યા.
સ્કન્દસ્ ય ઇદં વિપ્રઃ પઠેજ્જન્મ સમાહિતઃ। `શૃણુયાદ્બ્રાહ્મણેભ્યો યઃ શ્રાવયેદ્વાવિચેતનમ્
હે વિદ્વાન, જે મનથી સ્કંદનું જન્મકથન વાંચે, બ્રાહ્મણો પાસેથી સાંભળે, અથવા અજ્ઞાનીઓને સંભળાવે—
ધનમાયુર્યશો દીપ્તિં પુત્રાઞ્શત્રુજયંતથા'। સપુષ્ટિમિહસંપ્રાપ્ય સ્કન્દસાલોક્યમાપ્નુયાત્
તેને ધન, દીર્ઘ આયુષ્ય, યશ, તેજ, પુત્રો, દુશ્મનો પર વિજય અને અહીં સુખ-સમૃદ્ધિ મળે છે; અને અંતે સ્કંદના દર્શનનો લાભ મળે છે.
ભગવઞ્શ્રોતુમિચ્છામિ નામાનિ ચ મહાત્મનઃ। તરિષુ લોકેષુ યાન્યસ્ય વિખ્યાતાનિ દ્વિજોત્તમ
હે મહાભાગ્યશાળી, હું એ મહાત્માના નામો સાંભળવા ઈચ્છું છું, જે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ.
ઇત્યુક્તઃ પાણ્ડવેયેન મહાત્મા ઋષિસન્નિધૌ। ઉવાચ ભગવાંસ્તત્ર માર્કણ્ડેયો મહાતપાઃ
પાંડુપુત્રે એમ કહ્યું ત્યારે, મહર્ષિની હાજરીમાં મહાતપસ્વી, પૂજ્ય માર્કંડેયે ત્યાં ઉત્તર આપ્યો.
આગેયશ્ચૈવ સ્કનદશ્ચ દીપ્તકીર્તિરનામયઃ। મયૂરકેતુર્ધર્માત્મા ભૂતેશો મહિષાર્દનઃ
આગેય, સ્કંદ, તેજસ્વી, નિરોગી, મયૂરધ્વજ, ધર્મપ્રિય, ભૂતોના સ્વામી, મહિષાસુરનો સંહારક—
કામજિત્કામદઃ કાન્તઃ સત્યવાગ્ભુવનેશ્વરઃ। શિશુઃ શીઘ્રઃ શુચિશ્ચણ્ડો દીપ્તવર્ણઃ શુભાનનઃ
કામને જીતનાર, ઇચ્છા આપનાર, સૌને પ્રિય, સત્યવક્તા, જગતના સ્વામી, બાળરૂપ, ઝડપી, પવિત્ર, ઉગ્ર, તેજસ્વી રંગવાળો, શુભમુખવાળો—
અમોઘસ્ત્વનઘો રૌદ્રઃ પ્રિયશ્ચન્દ્રાનનસ્તથા। દીપ્તશક્તિઃ પ્રશાન્તાત્મા નદ્રકુક્કુટમોહનઃ
અચૂક, નિર્દોષ, ભયાનક, પ્રિય, ચંદ્રમુખી, તેજવાળી ભાલાવાળો, શાંત સ્વભાવવાળો, મોર અને કૂકડીને મોહી લેતો—
ષષ્ઠીપ્રિયશ્ચ ધર્માત્મા પવિત્રો માતૃવત્સલઃ। કન્યાભર્તા વિભક્તશ્ચ સ્વાહેયો રેવતીસુતઃ
ષષ્ટીના પ્રિય, ધર્મનિષ્ઠ, પવિત્ર, માતાઓને વ્હાલો, કન્યાનો પતિ, વિભાજિત, હવનયોગ્ય, રેવતીપુત્ર—
પ્રભુર્નેતા વિશાખશ્ચ નૈગમેયઃ સુદુશ્ચરઃ। સુવ્રતો લલિતશ્ચૈવબાલક્રીડનકપ્રિયઃ
પ્રભુ, નેતા, વિશાખ, નૈગમેય, દુર્લભ, સદાચાર, મોહક, બાળ રમકડાંને ગમનાર—
ખચારી બ્રહ્મચારી ચ શૂરઃ શરવણોદ્ભવઃ। વિશ્વામિત્રપ્રિયશ્ચૈવ દેવસેનાપ્રિયસ્તથા। વાસુદેવપ્રિયશ્ચૈવ પ્રિયઃ પ્રિયકૃદેવ તુ
આકાશમાં વિહરતો, બ્રહ્મચારી, પરાક્રમી, શરવણમાંથી જન્મેલો, વિશ્વામિત્રને પ્રિય, દેવસેનાને પ્રિય, વાસુદેવને પ્રિય અને પ્રિય કાર્ય કરનારને પણ પ્રિય—
નામાન્યેતાનિ દિવ્યાનિ કાર્તિકેયસ્ય યઃ પઠેત્। સ્વર્ગં કીર્તિં ધનં ચૈવ સ લભેન્નાત્ર સંશયઃ
જે કોઈ કાર્તિકેયના આ દિવ્ય નામો વાંચે, તેને સ્વર્ગ, યશ અને ધન મળે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
સ્તોષ્યામિ દેવૈર્ઋષિભિશ્ચ જુષ્ટં શક્ત્યા ગુહંનામભિરપ્રમેયમ્। ષડાનનં શક્તિધરં સુવીરં નિબોધ ચૈતાનિ કુરુપ્રવીર
હું દેવો અને ઋષિઓ દ્વારા પૂજિત, અપરિમિત, છમુખી, શક્તિવાળા, પરાક્રમી ગુહાને તેના નામોથી સ્તુતિ કરું છું; હે કુરુશ્રેષ્ઠ, આ નામો સાંભળ.
બ્રહ્મણ્યો વૈ બ્રહમજો બ્રહ્મવિચ્ચ બ્રહ્મેશયો બ્રહ્મવતાંવરિષ્ઠઃ। બ્રહ્મપ્રિયો બ્રાહ્મણસર્વમન્ત્રી ત્વં બ્રહ્મણાં બ્રાહ્મણાનાંચ નેતા
તમે બ્રહ્મપ્રિય, બ્રહ્મથી જન્મેલા, બ્રહ્મજ્ઞાની, બ્રહ્મના સ્વામી, બ્રહ્મવંતોમાં શ્રેષ્ઠ, બ્રહ્મને પ્રિય, સર્વ બ્રાહ્મણોના સલાહકાર અને બ્રાહ્મણોના નેતા છો.
સ્વાહા સ્વધા ત્વંપરમં પવિત્રં મન્ત્રસ્તુતસ્ત્વંપ્રથિતઃ ષડર્ચિઃ। સંવત્સરસ્ત્વમૃતવશ્ચ ષડ્વૈ માસાર્ધમાસાશ્ચદિનં દિશશ્ચ
તમે સ્વાહા, સ્વધા, સર્વશ્રેષ્ઠ પવિત્રતા, મંત્રોથી વંદિત, છ કિરણવાળા, વર્ષ, ઋતુ, માસ, પખવાડિયા, દિવસ અને દિશાઓ સ્વરૂપ છો.
ત્વંપુષ્કરાક્ષસ્ત્વરવિન્દવક્રઃ સહસ્રચક્ષોસિ સહસ્રબાહુઃ। ત્વં લોકપાલઃ પરમં હવિશ્ચ ત્વં ભાવનઃ સર્વસુરાસુરાણામ્
તમે કમળને જેવી આંખો અને મુખ ધરાવતા, હજાર આંખો અને હાથવાળા, લોકપાલ, શ્રેષ્ઠ હવન અને સર્વ દેવ-દાનવોના સર્જનહાર છો.
ત્વમેવ સેનાધિપતિઃ પ્રચણ્ડઃ પ્રભુર્વિભુશ્ચાપ્યથ શક્રજેતા। સહસ્રપાત્ત્વં ધરણી ત્વમેવ સહસ્રતુષ્ટિશ્ચ સહસ્રભુક્વ
તમે જ સેના ના ભયાનક નેતા છો, તમે જ મહાન સ્વામી અને ઇન્દ્રને પણ જીતનારા છો. તમે જ હજારો હાથ ધરાવાળા છો, તમે જ ધરતી સ્વરૂપ છો, તમે જ હજારો પ્રકારની તૃપ્તિ અને હજારો પ્રકારના ભોગ ભોગવતા છો.
સહસ્રશીર્ષસ્ત્વમનન્તરૂપઃ। સહસ્રપાત્ત્વંદશશક્તિધારી। ગઙ્ગાસુતસ્ત્વં સ્વમતેન દેવ સ્વાહામહીકૃત્તિકાનાં તથૈવ
તમે હજારો માથાવાળા અને અનંત રૂપ ધરાવનારા છો. તમે હજારો હાથ અને દસ શક્તિઓ ધરાવનારા છો. તમે ગંગાપુત્ર છો, દેવતા, તમારી ઈચ્છાથી જન્મેલા છો. તમે સ્વાહા અને કૃત્તિકા માતાઓના પણ સ્વરૂપ છો.
ત્વં ક્રીડસે ષણ્મુખ કુક્કુટેન યથેષ્ટનાનાવિધકામરૂપી। દીક્ષાઽસિ સોમો મરુતઃ સદૈવ ધર્મોઽસિ વાયુરચલેન્દ્ર ઇન્દ્રઃ
હે છમુખવાળા, તમે કૂકડી સાથે રમો છો અને તમારી ઈચ્છા પ્રમાણે અનેક રૂપ ધારણ કરો છો. તમે જ દીક્ષા, સોમ, હંમેશા મારુત, ધર્મ, વાયુ, પર્વતોના રાજા અને ઇન્દ્ર છો.
સનાતનાનામપિ શાશ્વતસ્ત્વં પ્રભુઃ પ્રભૂણામપિ ચોગ્રધન્વા। ઋતસ્ય કર્તા દિતિજાન્તકસ્ત્વં જતા રિપૂણાં પ્રવરઃ સુરાણામ્
તમે સદા માટે અવિનાશી હો, અવિનાશી દેવતાઓમાં પણ સર્વોપરી સ્વામી છો, ભયાનક ધનુષધારી છો. તમે સત્યના સર્જનહાર છો, દિતિના સંતાનોના વિનાશક છો, દુશ્મનોમાં શ્રેષ્ઠ અને દેવોમાં શ્રેષ્ઠ છો.
સૂક્ષ્મં તપસ્તત્પરમં ત્વમેવ પરાવરજ્ઞોસિ પરાવરસ્ત્વમ્। ધર્મસ્ય કામસ્ય પરસ્ય ચૈવ ત્વત્તેજસા કત્સ્નમિદં મહાત્મન્
તમે જ સૂક્ષ્મ અને સર્વોચ્ચ તપસ્વી છો. તમે સર્વોચ્ચ અને નીચું બધું જાણો છો અને એ બધું સ્વયં છો. હે મહાત્મા, તમારા તેજથી ધર્મ, કામ અને પરમાર્થથી ભરેલું આ આખું જગત વ્યાપ્ત છે.
વ્યાપ્તં જગત્સર્વસુરપ્રવીર શક્ત્યા મયા સંસ્તુત લોકનાથ। નમોસ્તુ તે દ્વાદશનેત્રબાહો અતઃ પરં વેદ્મિ ગતિં ન તેઽહમ્
હે સર્વદેવોમાં શ્રેષ્ઠ, જગતના સ્વામી, તમારું શક્તિથી આખું જગત વ્યાપ્ત છે, જેમને મેં સ્તુતિ કરી છે. હે બાર આંખ અને બાર હાથવાળા, તમને વંદન છે. આથી આગળ તમારો માર્ગ હું જાણતો નથી.
સ્કન્દસ્ય ય ઇદં વિપ્રઃ પઠેજ્જન્મ સમાહિતઃ। શ્રાવયેદ્બ્રાહ્મણેભ્યો યઃ શૃણુયાદ્વા દ્વિજેરિતમ્
જે બ્રાહ્મણ એકાગ્રતાથી સ્કંદના જન્મની આ કથા વાંચે છે, અથવા બ્રાહ્મણોને સાંભળાવે છે, અથવા દ્વિજોના મુખેથી શ્રવણ કરે છે—
ધનમાયુર્યશો દીપ્તં પુત્રાઞ્શત્રુજયં તથા। સ પુષ્ટિતુષ્ટી સંપ્રાપ્ય સ્કન્દસાલોક્યમાપ્નુયાત્
તેને ધન, દીર્ઘ આયુષ્ય, તેજસ્વી યશ, પુત્રો, દુશ્મનો પર વિજય, સમૃદ્ધિ અને સંતોષ પ્રાપ્ત થાય છે અને અંતે સ્કંદના દર્શનનો લાભ મળે છે.
ઉપાસીનેષુ વિપ્રેષુ પાણ્ડવેષુ ચ ભારત। દ્રૌપદી સત્યભામા ચ વિવિશાતે તદા સમમ્
જ્યારે બ્રાહ્મણો અને પાંડવો બેઠા હતા, હે ભારત, ત્યારે દ્રૌપદી અને સત્યભામા બંને સાથે અંદર આવી.
પ્રવિશ્ય ચાશ્રમં પુણ્યમુભે તે પરમસ્ત્રિયૌ'। જાહસ્યમાને સુપ્રીતે સુખં તત્ર નિષીદતુઃ
પવિત્ર આશ્રમમાં પ્રવેશીને એ બે શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ આનંદિત અને ખુશ થઈને ત્યાં આરામથી બેઠી.