તત્ર વિદ્યાગણાઃ સર્વેયે કેચિત્કવિભિઃ સ્મૃતાઃ। તસ્ય કુર્વન્તિ વચનં સેન્દ્રા દેવાશ્ચમૂમુખે
ત્યાં કવિઓએ યાદ કરેલી બધી વિદ્યાઓ તેમના વચનનું પાલન કરે છે, અને ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓ સેનાના આગળ ઊભા છે.
ગૃહીત્વા તુ પતાકાં વૈ યાત્યગ્રે રાક્ષસો ગ્રહઃ। વ્યાપૃતસ્તુ શ્મશાને યો નિત્યં રુદ્રસ્ વૈ સખા। પિઙ્ગલો નામ યક્ષેન્દ્રો લોકસ્યાનન્દદાયકઃ
શ્મશાનમાં રહેતો, રુદ્રનો સદા સાથી, પિંગલ નામનો યક્ષરાજ, જે જગતને આનંદ આપે છે, ધ્વજ પકડીને આગળ જાય છે.
એબિશ્ચ સહિતો દેવસ્તત્રયાતિ યથાસુખમ્। અગ્રતઃ પૃષ્ઠતસ્ચૈવં ન હિ તસ્ય ગતિર્ધ્રુવા
આ બધાની સાથે દેવતા ત્યાં પોતાની ઈચ્છાથી આગળ-પાછળ જાય છે, કારણ કે તેમની ગતિ કદી સ્થિર નથી.
રુદ્રં સત્કર્મભિર્મર્ત્યાઃ પૂજયન્તીહ દૈવતમ્। શિવમિત્યેવ યં પ્રાહુરીશં રુદ્રં પિનાકિનમ્
માણસો અહીં શુભ કર્મોથી રુદ્ર દેવની પૂજા કરે છે, જેને શિવ, ઈશ, રુદ્ર, પિનાકધારી કહે છે.
એવં સર્વે સુરગણાસ્તદા વૈ પ્રીતમાનસાઃ'। ભાવૈસ્તુ વિવિધાકારૈઃ પૂજયન્તિ મહેશ્વરમ્
એ રીતે બધા દેવતાઓ આનંદથી ભરેલા મનથી વિવિધ રીતે મહેશ્વરની ભક્તિ કરે છે.
કદેવસેનાપતિસ્ત્વં દેવસેનાભિરાવૃતઃ। અનુદચ્છતિ દેવેશં બ્રહ્મણ્યઃ કૃત્તિકાસુતઃ
તમે દેવસેનાપતિ, દેવસેનાઓથી ઘેરાયેલા, કૃત્તિકા પુત્ર, ધર્મનિષ્ઠ, દેવોના સ્વામીના પાછળ ચાલો છો.
અથાબ્રવીન્મહાસેનં મહાદેવો બૃહદ્વચઃ। સપ્તમં મારુતસ્કન્ધં રક્ષ નિત્યમતન્દ્રિતઃ
પછી મહાદેવે મહાસેનાને કહ્યું: 'મારુતોની સાતમી ટુકડી તું હંમેશા જાગૃત રહીને રક્ષા કર.'
સપ્તમં મારુતસ્કન્ધં પાલયિષ્યામ્યહં પ્રભો। યદન્યદપિ મે કાર્યં દેવ તદ્વદ માચિરમ્
'પ્રભુ, હું સાતમી મારુત ટુકડીની રક્ષા કરીશ. દેવ, મને બીજું જે કરવું હોય તે પણ તરત કહો.'
કાર્યેષ્વહં ત્વયા પુત્ર સંદ્રષ્ટવ્યઃ સદૈવ હિ। દર્શનાન્મમ ભક્ત્યા ચ શ્રેયઃ પરમવાપ્સ્યસિ
પુત્ર, તું જે પણ કાર્ય કરે, તેમાં હંમેશા મને જોતો રહે. મારી ભક્તિથી અને મને જોવાથી તને સર્વોત્તમ કલ્યાણ મળશે.
ઇત્યુક્ત્વા વિસસર્જૈનં પરિષ્યજ્ય મહેશ્વરઃ। `સ્કન્દં સહોમયા પ્રીતો જ્વલન્તમિવ તેજસા
આવી રીતે કહીને મહાદેવ મહેશ્વર પ્રસન્ન થઈને, તેજથી ઝગમગ Skanda ને અને ઉમાને છોડી દીધા.
વિસર્જિતે તતઃ સ્કન્દે બભૂવૌત્પાતિકં મહત્। સહસૈવ મહારાજદેવાન્સર્વાન્પ્રમોહયત્
જ્યારે સ્કંદને છોડી દેવામાં આવ્યા, ત્યારે અચાનક એક મોટું અશુભ સંકેત થયું, રાજન, જેના કારણે બધા દેવતાઓ ગભરાઈ ગયા.
જજ્વાલ સ્વં સનક્ષત્રં પ્રમૂઢં ભુવનં ભૃશમ્। ચચાલ વ્યનદચ્ચોર્વી તમોભૂતં જગત્પ્રભો
તેણી પોતાની નક્ષત્ર સાથે પ્રજ્વલિત થઈ ઉઠ્યો, આખું જગત ભારે ગભરાઈ ગયું; પૃથ્વી ધ્રુજી ઉઠી અને ગર્જના કરી, જગત અંધકારથી ઢંકાઈ ગયું, પ્રભો.
તતસ્તદ્દારુણં દૃષ્ટ્વા ક્ષુભિતઃ શંકરસ્તદા। ઉમા ચૈવમહાભાગ દેવાશ્ચ સમહર્ષયઃ
એવી ભયાનક ઘટના જોઈને શંકર, મહાભાગ્યવાળી ઉમા અને બધા દેવતાઓ તથા મહર્ષિઓ ગભરાઈ ગયા.
તતસ્તેષુ પ્રમૂઢેષુ પર્વતામ્બુદસન્નિભમ્। નાનાપ્રહરણં ઘોરમદૃશ્યત મહદ્બલમ્
બધા ગભરાઈ ગયા ત્યારે, પર્વત જેવા ઘનઘોર વાદળ જેવું એક મોટું અને ભયાનક શસ્ત્રો ધરાવતું દળ દેખાયું.
તદ્વૈ ઘોરમસઙ્ખ્યેયં ગર્જચ્ચ વિવિધા ગિરઃ। અભ્યદ્રવદ્રણએ દેવાન્ભગવન્તં ચ શંકરમ્
એ અસંખ્ય ભયાનક દળે અનેક પ્રકારની ગર્જના કરતાં, યુદ્ધમાં દેવતાઓ અને ભગવાન શંકર પર આક્રમણ કર્યું.
તૈર્વિસૃષ્ટાન્યનીકેષુ બાણજાલાન્યનેકશઃ। પર્વતાશ્ચ શતઘ્ન્યશ્ચ પ્રાસાસિપરિઘા ગદાઃ
તેમના દળમાંથી અનેક તીરોની વર્ષા, પર્વતો, શતઘ્નીઓ, ભાલા, તલવાર, પરઘ, ગદા વગેરે ભયાનક શસ્ત્રો છોડવામાં આવ્યા.
નિપતદ્ભિશ્ચ તૈર્ઘોરૈર્દેવાનીકં મહાયુધૈઃ। ક્ષણેન વ્યદ્રવત્સર્વં વિમુખં ચાપ્યદૃશ્યત
આ ભયાનક શસ્ત્રોથી દેવસેનાનું દળ એક ક્ષણમાં વિખેરી ગયું અને બધા પીઠ ફેરવી ભાગતા દેખાયા.
નિકૃત્તયોધનાગાશ્વં કૃત્તાયુધમહારથમ્। દાનવૈરર્દિતં સૈન્યં દેવાનાં વિમુખં બભૌ
યોદ્ધાઓ, હાથીઓ અને ઘોડાઓ કાપી નાખવામાં આવ્યા, રથો અને શસ્ત્રો તૂટી ગયા, દાનવોના આક્રમણથી દેવસેના પીઠ ફેરવી રહી હતી.
અસુરૈર્વધ્યમાનં તત્પાવકૈરિવ કાનનમ્। અપતદ્દગ્ધભૂયિષ્ઠં મહાદ્રુમવનં તથા
આસુરોએ જેમ જંગલને અગ્નિથી દહન કરી દેવું, તેમ દેવસેનાનું મોટું વૃક્ષવત દળ બળી પડ્યું.
તે વિભિન્નશિરોદેહાઃ પ્રાદ્રવન્તો દિવૌકસઃ। ન નાથમધિગચ્છન્તિ વધ્યમાના મહારણે
માથા અને શરીર તૂટી ગયેલા દેવતાઓ મહાયુદ્ધમાં માર ખાતા ભાગી ગયા, તેમને કોઈ રક્ષા કરનાર મળ્યો નહીં.
અથ તદ્વિદ્રુતં સૈન્યં દૃષ્ટ્વા દેવઃ પુરંદરઃ। આશ્વાસયન્નુવાચેદં બલભિદ્દાનવાર્દિતમ્
પછી, તે દળને ભાગતું જોઈને દેવરાજ પુરંદરએ તેમને હિંમત આપી, દાનવોના આક્રમણથી તૂટી ગયેલા દળને સંબોધન કર્યું.
ભયં ત્યજત ભદ્રં વ શૂરાઃ શસ્ત્રાણિ ગૃહ્ણત। કુરુધ્વંવિક્રમે બુદ્ધિં મા વઃ કાચિદ્વ્યથા ભવેત્
ભય છોડો, સુખી રહો, વીરોએ, શસ્ત્રો ઉઠાવો! હિંમત રાખો અને મનમાં કોઈ વ્યથા ન લાવશો.
જયતૈનામ્સુદુર્વૃત્તાન્દાનવાન્ઘોરદર્શનાન્। અભિદ્રવત ભદ્રં વો મયા સહ મહાસુરાન્
આ ભયાનક અને દુષ્ટ દાનવોને જીતો, મહાસુરો પર મારી સાથે ચઢાઈ કરો, તમારું કલ્યાણ થાય.
શક્રસ્ વચનં શ્રુત્વા સમાશ્વસ્તા દિવૌકસઃ। દાનવાન્પ્રત્યયુધ્યન્ત શક્રં કૃત્વા વ્યપાશ્રયમ્
શક્રના વચન સાંભળી દેવતાઓએ હિંમત પામી અને શક્રને આશ્રય લઈને દાનવો સામે યુદ્ધ કર્યું.
તતસ્તે ત્રિદશાઃ સર્વેમરુતશ્ચ મહાબલાઃ। પ્રત્યુદ્યયુર્મહાભાગાઃ સાધ્યાશ્ચ વસુભિઃ સહ
પછી બધા દેવતાઓ, મહાબળવાન મારુતો, મહાભાગ્યવાળી સાધ્યો અને વસુઓ સાથે આગળ વધ્યા.
તૈર્વિસૃષ્ટાન્યનીકેષુ ક્રુદ્ધૈઃ શસ્ત્રાણિ સંયુગે। શરાશ્ચ દૈત્યકાયેષુ પિબન્તિ રુધિરં બહુ
યુદ્ધમાં ક્રોધિત દેવોએ દુશ્મન દળ પર શસ્ત્રો વરસાવ્યા; તીરો દૈત્યોના શરીરમાં ઘૂસી ગયા અને ઘણું લોહી પી ગયું.
તેષાં દેહાન્વિનિર્ભિદ્ય શરાસ્તે નિશિતાસ્તદા। નિપતન્તોઽભ્યદૃશ્યન્ત નગેભ્ય ઇવ પન્નગાઃ
તેઓના શરીરમાં તીક્ષ્ણ બાણો ઘૂસી ગયા અને જ્યારે તેઓ જમીન પર પડ્યા, ત્યારે એ રીતે લાગ્યું જાણે પહાડ પરથી સાપો નીચે પડી રહ્યા હોય.
તાનિ દૈત્યશરીરાણિ નિર્ભિન્નાનિસ્મ સાયકૈઃ। અપતન્ભૂતલેરાજંશ્છિન્નાભ્રાણીવ સર્વશઃ
એ દૈત્યોના શરીરો, બાણોથી છિન્નભિન્ન થયેલા, રાજા, જમીન પર એ રીતે પડ્યા જેમ કે ફાટેલા વાદળો ચારે તરફ છૂટા પડી જાય.
તતસ્તદ્દાનવં સૈન્યં સર્વૈર્દેવગણૈર્યુધિ। ત્રાસિતં વિવિધૈર્બાણૈઃ કૃતંચૈવ પરાઙ્યુખમ્
પછી દેવતાઓએ વિવિધ પ્રકારના બાણો ચલાવી દૈત્યસેનાને ભયભીત કરી દીધી અને તેમને યુદ્ધમાંથી પલાયન કરવા મજબૂર કર્યા.
અથોત્ક્રુષ્ટં તદા હૃષ્ટૈઃ સર્વૈર્દેવૈરુદાયુધૈઃ। સંહતાનિ ચ તૂર્યાણિ પ્રાવાદ્યન્ત હ્યનેકશઃ
એ સમયે બધા દેવતાઓ આનંદિત થઈને શસ્ત્રો સાથે જોરદાર જયઘોષ કર્યા અને અનેક પ્રકારના વાદ્યયંત્રો એકસાથે વાગવા લાગ્યા.